• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Askospory

    Przeczytaj także...
    Haploid (gr. απλος ‘niezłożony, pojedynczy’) – komórka zawierająca tylko jeden zestaw chromosomów homologicznych (oznaczany jako n). Aparat apikalny lub aparat szczytowy – struktura na szczycie worków u workowców. Występuje w workach jednościennych (unitunikowych) i bierze udział w wydostawaniu się zarodników konidialnych z tych worków. W zależności od budowy aparatu apikalnego wyróżnia się 3 typy tych worków:
    Jądro komórkowe, nukleus - otoczone błoną organellum obecne we wszystkich komórkach eukariotycznych, z wyjątkiem tych, które wtórnie je utraciły w trakcie różnicowania, np. dojrzałe erytrocyty ssaków. Zawiera większość materiału genetycznego komórki, zorganizowanego w postaci wielu pojedynczych, długich nici DNA związanych z dużą ilością białek, głównie histonowych, które razem tworzą chromosomy. Geny zlokalizowane w chromosomach stanowią genom komórki. Funkcją jądra komórkowego jest przechowywanie i powielanie informacji genetycznej oraz kontrolowanie czynności komórki, poprzez regulowanie ekspresji genów. Główne struktury, które obecne są w budowie jądra komórkowego to błona jądrowa, podwójna membrana otaczająca całe organellum i oddzielająca je od cytoplazmy oraz blaszka jądrowa, sieć delikatnych włókienek białkowych utworzonych przez laminy, stanowiących rusztowanie dla jądra i nadających mu wytrzymałość mechaniczną. Błona jądrowa jest nieprzepuszczalna dla większości cząsteczek, dlatego obecne są w niej pory jądrowe. Są to kanały przechodzące przez obie błony, umożliwiające transport jonów i innych cząstek. Transport większych cząstek, takich jak białka, jest ściśle kontrolowany i zachodzi na zasadzie transportu aktywnego, kontrolowanego przez białka transportowe. Transport jądrowy jest kluczowy dla funkcjonowania komórki, ponieważ przemieszczanie cząstek poprzez błonę jądrową wymagane jest zarówno przy zarządzaniu ekspresją genów oraz utrzymywaniu chromosomów.
    Worek smardza wyniosłego zawierający askospory.

    Askospora, zarodnik workowy – haploidalny zarodnik (mejospora), typowy dla workowców. Powstaje w workach w wyniku rozmnażania płciowego zwanego askogamią. Przed wytworzeniem askospor następuje kariogamia, a po niej mejoza. Askospory powstają wewnątrz worka (endogenicznie) w wyniku tzw. swobodnego wytwarzania komórek (tj. po podziale jąder niezwiązanym ściśle z podziałem cytoplazmy).

    Grzyby workowe (Ascomycota Caval.-Sm.) – typ grzybów z podkrólestwa Dikarya. Ich nazwa pochodzi od typu zarodni zwanej workiem (ascus), w której są wytwarzane zarodniki workowe (askospory).Liza (gr. lysis - rozpuszczenie) – w biologii jest to rozpad obłonionych elementów (zwykle komórek) poprzez dezintegrację błony i wylanie się zawartości do środowiska.

    Zwykle w worku powstaje osiem askospor, czasami jednak, w wyniku różnych zaburzeń ich liczba bywa inna. Może ich być więcej, np. u Dipodascaceae, cztery np. u Ascocybe, zdarzają się też różne inne liczby askospor.

    Askospory mogą być jednokomórkowe, lub wielokomórkowe. U tych ostatnich przegroda oddzielająca poszczególne komórki zazwyczaj jest poprzeczna, tzn. komórki ułożone są szeregowo jedna za drugą. Często w miejscu przegrody zarodniki są mniej lub bardziej wcięte. Czasami jednak występują również przegrody podłużne – zarodniki tak zbudowane określa się jako diktiokonidia lub zarodniki murkowate. Tego typu zarodniki występują np. u Pleospora, czy Leptosphaerulina.

    Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne (PWRiL) – polskie wydawnictwo naukowe założone w 1947 w Warszawie jako Państwowy Instytut Wydawnictw Rolniczych; wydaje publikacje naukowe i popularnonaukowe z zakresu rolnictwa i leśnictwa.Zarodnik, spora – termin stosowany w botanice, mykologii i mikrobiologii w odniesieniu do komórki służącej do rozmnażania protistów, roślin (mszaki, paprotniki) i grzybów. Zarówno termin „zarodnik” jak i „spora” są stare – pochodzą z czasów, gdy nie znano jeszcze dokładnie procesów rozmnażania tych grup organizmów, stąd też też używane są zarówno do określania komórek służących do rozmnażania bezpłciowego, jak i płciowego.

    Dojrzałe zarodniki workowe mogą się z worków wydostawać na różny sposób. U niektórych gatunków ściany worków po dojrzeniu zarodników ulegają chemicznemu rozkładowi (lizie). Dość często ściana worka w pobliżu jego szczytu pęka. U innych na szczycie worka znajduje się otwierające się wieczko (operculum). Czasami na szczycie worków znajdują się specjalne aparaty apikalne umożliwiające wydostawanie się zarodników. W przypadku niektórych worków bitunkowych po dojrzeniu zarodników sztywna i gruba zewnętrzna warstwa worka pęka, a cienka i sprężysta warstwa wewnętrzna gwałtownie się wówczas rozpręża, jak z procy wyrzucając zarodniki (tzw. balistospory).

    Mejospory, megaspory, tetraspory, gonospory – haploidalne zarodniki (1n), występujące u grzybów i roślin powstające w wyniku mejozy. Są one wytworzone przez sporofit (2n), który rozwinął się z zygoty (2n) dzięki połączeniu się haploidalnych gamet (1n) – wytworów haploidalnego pokolenia – gametofitu.Cytokineza – podział cytoplazmy w procesie podziału komórki. Może zacząć się pod koniec anafazy lub na początku telofazy.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • bazydiospora
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Richard Harder: Systematyka. W: Eduard Strasburger i inni: Botanika: Podręcznik dla szkół wyższych. Wyd. 2 pol. według 28 oryg. Warszawa: PWRiL, 1967, s. 607-625.
    2. red.: Selim Kryczyński i Zbigniew Weber: Fitopatologia. Tom 1. Podstawy fitopatologii. Poznań: PWRiL, 2010, s. 260. ISBN 978-83-09-01-063-0.Sprawdź autora:1.
    3. Joanna Marcinkowska: Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii. Warszawa: PWRiL, 2012. ISBN 978-83-09-01048-7.
    Bazydiospora, zarodnik podstawkowy – rodzaj zarodnika wytwarzany przez grzyby z gromady podstawczaków (Basidiomycota). Bazydiospory są połączone z końcami struktur zwanych podstawkami (basidium). U wielu gatunków 4 bazydiospory łączą się z jedną podstawką.Balistospora – rodzaj zarodnika, który po dojrzeniu jest mechanicznie wyrzucany na pewną odległość. Balistospory wytwarzane są np. przez grzyby i śluzowce. Istnieje około 30 tysięcy gatunków grzybów wytwarzających balistospory. Balistosporami są np. zarodniki wytwarzane na blaszkach u podstawczaków. Są one wyrzucane na bardzo niewielkie odległości. U niektórych jednak gatunków balistospory są wyrzucane znacznie dalej, z przyspieszeniem dochodzącym do 10 000 g.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Diktiokonidium, diktyokonidium, diktiospora lub zarodnik murkowaty – zarodnik wielokomórkowy, który oprócz przegród poprzecznych posiada także przegrody podłużne. Swoim wyglądem przypomina mur. Tego typu zarodniki są charakterystyczne np. dla przedstawicieli rodzajów Pleospora, czy Leptosphaerulina. Przy oznaczaniu gatunków ważny jest sposób położenia przegród, oraz to, czy zarodniki w miejscu przegród poprzecznych są wcięte, czy nie.
    Septa (l. mn. septy, łac. septum) – u grzybów jest to poprzeczna ściana dzieląca strzępkę na komórki. Strzępki z przegrodami nazywane są strzępkami septowanymi, strzępki bez przegród to strzępki nieseptowane.
    Kariogamia – zlewanie się jąder (przedjądrzy) kopulujących komórek rozrodczych w jedno jądro zygoty. Podczas kariogamii następuje diplofaza, czyli moment, w którym występuje diploidalna (2n) liczba chromosomów.
    Komórka (łac. cellula) – najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich jak przemiana materii, wzrost i rozmnażanie). Jest podstawową jednostką morfologiczno−czynnościową ustroju.
    Leptosphaerulina McAlpine (leptosferulina) – rodzaj grzybów z rodziny Didymellaceae. Należy do niego około 50 gatunków. W Polsce występuje jeden gatunek.
    Worek – u grzybów z gromady workowców (Ascomycota) specjalna komórka o charakterze zarodni, w której tworzy się 8 haploidalnych zarodników – askospor (rzadko inna liczba zarodników).
    Mejoza, skrót: R! (R – od redukcji) – proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają 4 jądra o połowie chromosomów (po jednym z każdej pary) komórki macierzystej. Podziałowi mejotycznemu ulegają komórki generatywne zwierząt oraz niektóre komórki somatyczne roślin (komórki macierzyste zarodników). W przypadku królestwa protista wyróżnia się 2 rodzaje mejozy: mejozę pregamiczną (poprzedzającą powstanie gamet) oraz mejozę postgamiczną (następującą po powstaniu gamet). Podczas mejozy zachodzą dwa sprzężone ze sobą podziały:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.