• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Arytmometr

    Przeczytaj także...
    Abakus lub abak (łac. abacus, gr. ἄβαξ, ábaks) – deska z wyżłobionymi rowkami, które symbolizowały kolejne potęgi dziesięciu. Ułatwiało liczenie, używane w Rzymie i Grecji od 440 p.n.e. do XVIII wieku - prekursor liczydła i maszyn liczących. Był używany także w innych krajach Europy. Obliczeń dokonywano poprzez wkładanie i przekładanie kamyków w rowkach. Zasada liczenia była taka sama jak na liczydle. Jedną z odmian abaku, stanowiącą poważne udoskonalenie, przypisywali Rzymianie pitagorejczykom i nazwali mensa pythagoreana. Chińczycy używali liczydła zwanego suanpan. Jest ono wytworem własnym pomysłowości chińskiej. Odmiana japońska nosi nazwę soroban (jap. 算盤, soroban).Rejestry procesora to komórki pamięci o niewielkich rozmiarach (najczęściej 4/8/16/32/64/128 bitów) umieszczone wewnątrz procesora i służące do przechowywania tymczasowych wyników obliczeń, adresów lokacji w pamięci operacyjnej itd. Większość procesorów przeprowadza działania wyłącznie korzystając z wewnętrznych rejestrów, kopiując do nich dane z pamięci i po zakończeniu obliczeń odsyłając wynik do pamięci.
    Komputer (z ang. computer od łac. computare – liczyć, sumować; dawne nazwy używane w Polsce: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna) – maszyna elektroniczna przeznaczona do przetwarzania informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego.
    Arytmometr firmy Brunsviga

    Arytmometr – mechaniczna, cyfrowa maszyna licząca, poprzedniczka kalkulatora. Arytmometr najczęściej wykonywał jedynie dodawanie i odejmowanie, natomiast mnożenie i dzielenie przez liczby naturalne wykonywało się przez wielokrotne dodawanie lub odejmowanie. Napędzany był ręcznie (korbką lub dźwignią) lub elektrycznie. W końcowej fazie rozwoju arytmometry dokonywały już automatycznego pierwiastkowania. Innym kierunkiem rozwoju arytmometrów były maszyny do księgowania i fakturowania, będące połączeniem urządzeń liczących z maszyną do pisania. Był to wynalazek Charles'a Xaviera Thomasa. Przed Ch. X. Thomasem pierwszy arytmometr czterodziałaniowy skonstruował w 1810 r. Abraham Stern z Hrubieszowa, a w 1817 przedstawił maszynę, która wykonywała pięć działań łącznie z pierwiastkowaniem. Innym polskim arytmometrem była zaprezentowana w 1845 roku w Warszawie maszyna licząca Staffela, która zaprojektował i zbudował Izrael Abraham Staffel.

    Sumator to maszyna biurowa albo jej część wykonująca dwa lub trzy podstawowe działania arytmetyczne: dodawanie, odejmowanie i mnożenie. Często utożsamiany z prostym urządzeniem liczącym zbudowanym z przesuwnych listewek.Połączenie maszyny do pisania i kalkulacyjnej. Podstawowym zastosowaniem jest wystawianie faktur. Były sterowane całkowicie ręcznie lub automatycznie programem w tablicy programowej. Niektóre miały możliwość podłączenia dziurkarki. Zastąpiona przez automat obrachunkowy, a następnie komputer.

    Współczesne znaczenie[]

    Arytmometr jest także określeniem części składowej (jednostki obliczeniowej) procesora komputera, zwanej także jednostką arytmetyczno-logiczną, która wykonuje operacje arytmetyczne (dodawanie, odejmowanie, dzielenie, mnożenie − najczęściej w systemie binarnym) oraz logiczne na liczbach pobieranych z pamięci operacyjnej. Podstawowymi elementami arytmometru są:

    Koprocesor, jednostka zmiennoprzecinkowa (FPU, ang. Floating Point Unit) to układ scalony wspomagający procesor w obliczeniach zmiennoprzecinkowych. W większości współczesnych konstrukcji, koprocesor arytmetyczny, a także jednostki obsługujące bardziej skomplikowane obliczenia (np. instrukcje wektorowe) są zintegrowane z procesorem w jednym układzie.Kalkulator – niewielkich rozmiarów, przenośne (najczęściej kieszonkowe) elektroniczne urządzenie liczące (początkowo mechaniczne), służące do wykonywania obliczeń matematycznych. Dawniej zdolne do wykonywania jedynie podstawowych operacji arytmetycznych. Obecnie bardziej zaawansowane urządzenia umożliwiają pisanie programów, wykonywanie operacji algebraicznych, na funkcjach matematycznych oraz graficzną prezentację wykresów funkcji – a tym samym coraz bardziej upodobniają się do komputerów. Kalkulator jednak różni się od komputera okrojonymi możliwościami i interfejsem zoptymalizowanym pod kątem obliczeń interaktywnych, a nie programowania.
  • sumator, który wykonuje operację dodawania oraz pozostałe operacje arytmetyczne przez sprowadzanie ich do dodawań i prostych operacji pomocniczych, takich jak przesunięcie liczby, przekształcenie z systemu zwykłego w system negacji lub uzupełnień;
  • rejestry, w których przechowuje się liczby na czas wykonywania operacji oraz wyniki obliczeń;
  • układ sterowania, który kieruje pracą sumatora i rejestrów, wymianą danych między rejestrami i innymi elementami procesora.
  • W komputerach o dużej szybkości obliczeń stosuje się odrębne układy do wykonywania poszczególnych operacji arytmetycznych. W przypadku obliczeń na liczbach zmiennoprzecinkowych, operacje arytmetyczne wykonuje się na drodze programowej, za pomocą makrorozkazów, bądź też arytmometr jest wyposażony w specjalnie do tego celu przeznaczone układy koprocesora.

    Połączenie maszyny do pisania i sumatora. Umożliwia sumowanie i odejmowanie w wierszach i kolumnach. Podstawowym zastosowaniem jest księgowanie. Były sterowane całkowicie ręcznie lub automatycznie programem w tablicy programowej. Niektóre miały możliwość podłączenia dziurkarki. Zastąpiona przez automat obrachunkowy, a następnie komputer.Jednostka arytmetyczno-logiczna (z ang. Arithmetic and Logical Unit lub Arithmetic Logic Unit, ALU) to jedna z głównych części procesora, prowadząca proste operacje na liczbach całkowitych.

    Zobacz też[]

  • abakus
  • liczydło
  • Mechaniczne urządzenia liczące
  • arytmometr Odhnera
  • sumator
  • suwak logarytmiczny



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Dwójkowy system liczbowy, system binarny, bin – pozycyjny system liczbowy, w którym podstawą jest liczba 2. Do zapisu liczb potrzebne są tylko dwie cyfry: 0 i 1.
    Suwak logarytmiczny (suwak rachunkowy) – prosty przyrząd ułatwiający obliczenia, powszechnie używany przez inżynierów do końca lat 80. XX wieku. Wynaleziony w 1632 roku przez Williama Oughtreda, zainspirowany linijką logarytmiczną Edmunda Guntera.
    Procesor (ang. processor), także CPU (ang. Central Processing Unit) – urządzenie cyfrowe sekwencyjne, które pobiera dane z pamięci, interpretuje je i wykonuje jako rozkazy. Wykonuje on ciąg prostych operacji (rozkazów) wybranych ze zbioru operacji podstawowych określonych zazwyczaj przez producenta procesora jako lista rozkazów procesora.
    Urządzenia cyfrowe to urządzenia przetwarzające sygnał metodami cyfrowego przetwarzania sygnałów zazwyczaj jest to urządzenie elektroniczne.
    Arytmometr Odhnera – maszyna licząca wynaleziona przez Willgodta Odhnera, szwedzkiego imigranta w Rosji w 1873 roku. Przemysłowa produkcja arytmometru rozpoczęła się w 1890 roku w Petersburgu pod marką Original Odhner. Mimo że wynalazek zyskał dużą popularność, produkcja pod oryginalną nazwą trwała jedynie do roku 1918, gdyż fabryka została znacjonalizowana i zamknięta podczas rewolucji październikowej.
    Maszyna licząca Staffela – urządzenie mechaniczne pozwalające na wykonywanie operacji dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia, potęgowania oraz obliczanie przybliżonej wartości pierwiastków kwadratowych, zbudowana przez Izraela Abrahama Staffela i zaprezentowana po raz pierwszy na wystawie przemysłowej w Warszawie w 1845 roku. Była najbardziej złożonym pod względem konstrukcyjnym urządzeniem zaprojektowanym przez Staffela.
    Izrael Abraham Staffel (ur. 1814, zm. 1884 w Warszawie) – polski wynalazca pochodzenia żydowskiego, warszawski zegarmistrz, mechanik, twórca m.in. maszynki rachunkowej - arytmometru.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.037 sek.