• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Aryk Böge

    Przeczytaj także...
    Tołuj (ok. 1190–1232) – czwarty i najmłodszy syn Czyngis-chana i Börte. Jeden z wodzów imperium mongolskiego. W latach 1227-1229 regent imperium mongolskiego. Mąż Sorkaktani-beki. Ojciec Mongkego, Kubilaja, Aryka Böge i Hulagu-chana.Jerzy Strzelczyk (ur. 24 grudnia 1941 w Poznaniu) – polski naukowiec, historyk-mediewista specjalizujący się m.in. w początkach państwa polskiego oraz państw barbarzyńskich na ziemiach dawnego Imperium Romanum.
    Stanisław Kałużyński (ur. 6 sierpnia 1925 roku w Świerczowie, zm. 6 stycznia 2007) – profesor zwyczajny, doktor habilitowany, światowej sławy ałtaista, językoznawca i badacz kultury Azji Środkowej i Syberii, mongolista i jakutolog, popularyzator wiedzy o Mongolii, w latach 1970-2004 członek komitetu redakcyjnego „Rocznika Orientalistycznego”, oraz w latach 1974-2005 serii „Prace Orientalistyczne”. Autor blisko 150 prac naukowych, wykładowca uniwersytecki.

    Aryk Böge (ur. po 1219, zm. 1266) – wnuk Czyngis-chana, syn Tołuja i Sorkaktani-beki, wielki chan mongolski, najmłodszy brat Mongkego, Kubilaja i Hulagu-chana.

    Chan Kubilaj, Kubilaj Chan (ur. 23 września 1215, zm. 18 lutego 1294) – wnuk Czyngis-chana, syn Tołuja i Sorkaktani-beki, piąty wielki chan mongolski i pierwszy cesarz Chin z dynastii Yuan.Chan Kubilaj, Kubilaj Chan (ur. 23 września 1215, zm. 18 lutego 1294) – wnuk Czyngis-chana, syn Tołuja i Sorkaktani-beki, piąty wielki chan mongolski i pierwszy cesarz Chin z dynastii Yuan.

    W młodości Aryk Böge wraz z wielkim chanem Mongke pozostał w Mongolii, trzymając w swych rękach władzę nad całym imperium. W dniu 11 stycznia 1259 zmarł wielki chan Mongke w czasie kampanii, którą wspólnie ze swoim bratem Kubilajem prowadził w Chinach. Synowie Möngkego byli młodzi i niedoświadczeni. Wojsko w Chinach domagało się oddania sukcesji Kubilajowi. Ziemię rodzinną Mongołów - z jej stolicą, Karakorum, i centralnym skarbcem państwa - miał w swoich rękach najmłodszy brat zmarłego władcy, Aryk Böge, który pragnął zasiąść na tronie wielkiego chana. Po wielu miesiącach machinacji i selekcjonowania swoich stronników obaj bracia wiosną 1260 roku zwołali dwa odrębne kurułtaje, które okrzyknęły ich obu wielkimi chanami. Za Aryk Bögem opowiedziała się większość jego krewnych, którzy w tym czasie przebywali w Mongolii, Kubilaj natomiast uzyskał silne poparcie dowódców wojskowych. W istocie żaden z tych kurułtajów nie mógł podejmować legalnych decyzji, ponieważ nie uczestniczyły w nich wszystkie gałęzie rodziny. Żaden z pretendentów nie interesował się, czy wiadomości o zgonie wielkiego chana dotarły do Hulagu-chana i najwyższych władz Złotej Ordy, a nawet do rodziny Czagataja. Nie czekano na przysłanie przez nich przedstawicieli. Hulagu opowiedział się za Kubiłajem, mimo że jego syn, Czomugar, trzymał stronę Arik Böge, którego faworyzował także Berke, chan Złotej Ordy. Dopiero z końcem 1261 roku Aryk Böge został rozgromiony przez Kubiłaja. Pomimo ciężkiej klęski w 1261 roku, Aryk Böge poddał się ostatecznie Kubiłajowi dopiero w 1264 roku. Jego wnukiem był Arpa.

    Berke-chan (ur. prawdopodobnie w 1209, zm. 1266) – chan Złotej Ordy w latach 1257–1266, wnuk Czyngis-chana. Rozpoczął islamizację Złotej Ordy, a także sprzymierzył się z mamelukami i walczył przeciwko Ilchanidom w Persji. Zaatakował też Litwę, wkroczył na Bałkany i zagroził Bizancjum. W latach 1259–1260 jego oddziały dokonały najazdu na Polskę, a następnie dotarły aż na Śląsk.Marco Polo (ur. 15 września 1254 w Wenecji lub Korčuli, zm. 8 stycznia 1324 w Wenecji) – wenecki kupiec i podróżnik. Wraz z ojcem i stryjem dotarł do Chin, przemierzając Jedwabny Szlak. Byli oni jednymi z pierwszych przedstawicieli Zachodu, którzy dotarli do Państwa Środka. Jego podróże zostały spisane w książce znanej jako Opisanie świata przez Rustichella z Pizy w czasie, gdy Marco Polo przebywał w niewoli w Genui po przegranej bitwie morskiej pomiędzy Wenecją i Genuą. Obecnie Marco Polo jest uważany za jednego z największych podróżników, chociaż współcześni mu uznawali go raczej za gawędziarza, a jego opowieści za fantastyczne. Pewne elementy jego relacji oraz brak bezpośrednich śladów jego obecności na dworze cesarskim w kronikach chińskich sprawiły jednak, że pojawiają się głosy powątpiewające w podróże Marco Polo.

    Bibliografia[]

  • Lew Gumilow, Śladami cywilizacji Wielkiego Stepu, wyd. 2, przeł. Stefan Michalski, Warszawa: Polski Instytut Wydawniczy 2004 ISBN 8389700042, s. 150, 166, 178-181, 328.
  • Peter Jackson, Mongołowie i Zachód: podbój Azji i Europy, tajemnice najazdów na Polskę, imperium Tamerlana, przeł. Agnieszka Kozanecka, Warszawa: Bellona 2007.
  • Stanisław Kałużyński, Imperium mongolskie, Warszawa: "Wiedza Powszechna" 1970.
  • Marco Polo, Opisanie świata, z oryginału starofrancuskiego z uwzględnieniem redakcji starowłoskich i łacińskich przełożyła Anna Ludwika Czerny, wstępem i przypisami opatrzył Marian Lewicki, Warszawa 1954
  • Spotkanie dwóch światów. Stolica Apostolska a świat mongolski w połowie XIII wieku. Relacje powstałe w związku z misją Jana di Piano Carpiniego do Mongołów, red. Jerzy Strzelczyk, Poznań 1993.
  • Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Sorkaktani-beki (ur. ? zm. 1252) – księżniczka mongolska, żona Tołuja, matka, Mongkego, Kubilaja, Hulagu i Aryka Böge.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Karakorum – system górski na pograniczu Indii, Pakistanu i Chin, drugi po Himalajach pod względem wysokości na ziemi. Obszar gór należy do najbardziej zlodowaconych na kuli ziemskiej. W górach tych znajdują się największe lodowce górskie świata poza rejonami polarnymi i po lodowcu Fedczenki w Pamirze (długość 77 km). Najdłuższy lodowiec Siachen ma 71 km długości. Góry Karakorum znajdują się w ważnym obszarze węzłowym łączącym wielkie pasma górskie jak: Himalaje, Hindukusz, Kunlun, Pamir. Najwyższy szczyt K2 jest drugim co do wysokości szczytem na świecie. W swojej historii góra miała liczne nazwy: Czogori, Godwin Austen, Dapsang, Lamba Pahar, Szczyt Cesarzewicza Mikołaja. Nazwa K2 pochodzi od numeracji szczytów podczas pomiarów geodezyjnych. K1, K2, K3, ... K12. Szczyt K1 to obecnie Maszerbrum (7821 m), pozostałe góry "K" idą po kolei na wschód do niego. Autorem tej numeracji był brytyjski badacz Thomas George Montgomerie.
    Peter Jackson (ur. 27 stycznia 1948) – brytyjski historyk, mediewista, specjalizujący się w historii wypraw krzyżowych.
    Czagataj, Dżagataj (zm. 1244/1245) – drugi syn Czyngis-chana i jego pierwszej żony Börte, brat Dżoczi, Ugedeja i Tołuja, ojciec Jisü Möngkego.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Lew Nikołajewicz Gumilow (ros. Лев Николаевич Гумилёв, ur. 1 października 1912 w Petersburgu, zm. 15 czerwca 1992 w Sankt Petersburgu) – rosyjski historyk, geograf, etnolog i orientalista. W latach 1933 - 1938 trzykrotnie aresztowany, po czym osadzony w gułagu, gdzie przebywał do wybuchu wojny z Niemcami w 1941. W czasie wojny powołany do Armii Czerwonej, z którą dotarł do Berlina. Po demobilizacji ponownie osadzony w łagrze na 10 lat. Zwolniony na mocy amnestii ogłoszonej przez Chruszczowa w 1956.
    Mongke (Mengu, ur. 1208 - zm. 1259) – czwarty wielki chan mongolski, wnuk Czyngis-chana, syn Tołuja i Sorkaktani-beki, brat Kubilaja, Hulagu i Aryka Böge. Rządził od 1251 do 1259.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.