• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Arybbas z Epiru

    Przeczytaj także...
    Barbara Filarska (ur. 30 czerwca 1922 roku w Warszawie, zm. 3 września 2007 roku w Warszawie) - historyk sztuki, bizantynolog.Strateg (stgr. στρατηγός strategos, l.mn. στρατηγοί strategoi) – w starożytnej Grecji wysoki rangą dowódca armii lub floty.
    Ilirowie – starożytny lud indoeuropejski zamieszkujący u schyłku epoki brązu i we wczesnej epoce żelaza (głównie w okresie halsztackim) zachodnie Bałkany, dokładniej tereny między wschodnim wybrzeżem Morza Adriatyckiego a środkowym Dunajem oraz obszary wschodnich Alp. Od V wieku p.n.e. organizowali liczne państewka plemienne (m.in. Dardanowie, Autariaci, Dalmatowie, Liburnowie ) na czele których stali książęta.

    Arybbas (gr: Ἀρύββας, Arýbbas) (ur. ok. 388, zm. po 323 p.n.e.) – król epirockich Molossów z dynastii Ajakidów razem z bratem Neoptolemosem I w latach ok. 370-360 p.n.e., potem samodzielnie w latach ok. 360-342 p.n.e. Młodszy syn Alketasa I, króla Molossów.

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Starożytne igrzyska olimpijskie (gr. hieroj olympiakoj agones – święte igrzyska olimpijskie) – panhelleńskie igrzyska odbywające się w cyklu czteroletnim ku czci boga Zeusa. Organizowano je w Olimpii (stąd nazwa igrzysk), mieście na Półwyspie Peloponeskim. Mogli w nich występować, a także je oglądać tylko mężczyźni.

    Do czasów panowania Alketasa I królestwo Epiru było rządzone tylko przez jednego króla. Po jego śmierci państwo zostało podzielone, bowiem jego synowie, Neoptolemos I i Arybbas, dotąd sprzeczali się, aż dokonali podziału ojcowizny na dwie równe części. Od tego czasu Arybbas z bratem byli względem siebie przyjaźnie nastawieni. Po śmierci Neoptolemosa (ok. r. 360 p.n.e.)) Arybbas zajął jego część, bowiem został opiekunem nieletnich dzieci brata. W ten sposób stał się jedynym władcą Epiru.

    Diodor Sycylijski, Sycylijczyk (gr. Διόδωρος ὁ Σικελιώτης Diodoros ho Sikeliotes; łac. Diodorus Siculus; ur. ok. 80 p.n.e., zm. ok. 20 p.n.e.) – grecki historyk żyjący w epoce Cezara i Augusta, urodził się w Agyrium (d. Agira) na Sycylii (stąd przydomek). Odbywał podróże po Europie, Afryce północnej i Azji Mniejszej. Przez długi okres przebywał w Rzymie. W latach 60-56 p.n.e. mieszkał w Aleksandrii.Alketas II (gr: Ἀλκέτας, Alkétas) (ur. ok. 356, zm. 307 p.n.e.) – król Epiru z dynastii Ajakidów od 312 p.n.e. do swej śmierci. Starszy syn króla epirockich Molossów Arybbasa i królowej Troas.

    W r. 358 p.n.e. Filip II, król Macedonii, pokonał w bitwie króla iliryjskich Dardanów Bardylisa I. W ten sposób uratował Molossów od groźby najazdu wrogów. W r. 357 p.n.e. Arybbas, aby wzmocnić swą pozycję polityczną, poślubił swą bratanicę Troas oraz namówił Filipa II Macedońskiego do poślubienia drugiej bratanicy, Olimpias. Ta decyzja, dotycząca sojuszu z Macedonią, była dla Arybbasa początkiem kłopotów, bowiem Filip postanowił przejąć kontrolę nad jego krajem.

    Alketas I (gr: Ἀλκέτας, Alkétas) (ur. ok. 420, zm. ok. 370 p.n.e.) – król epirockich Molossów z dynastii Ajakidów od ok. 390 p.n.e. do swej śmierci. Syn Tarypasa, króla Molossów.Aleksander I Epirota lub Aleksander z Molossji (gr: Ἀλέξανδρος τῆς Ηπείρου, Aleksandros tēs Epeίrou; Ἀλέξανδρος ὁ Μολοσσός, Aleksandros ho Molossόs) (ur. ok. 372, zm. 330 p.n.e. w italskiej Pandozji) – król Epiru z dynastii Ajakidów od 342 p.n.e. do swej śmierci. Syn Neoptolemosa I, króla epirockich Molossów.

    Ok. r 350 p.n.e. Filip II Macedoński wytoczył zwycięską wojnę przeciw Molossji. Arybbas zachował tron, ale musiał przyjąć zwierzchnictwo macedońskie. Filip zabrał na swój dwór brata żony Olimpias, Aleksandra. Potem, po zajęciu Tymfaji, Orestydy i Parauaji, uzyskał bezpośrednie sąsiedztwo z Molossją. Kraj ten, mając zmienioną sytuację polityczną, zaczął używać brązowych monet Filipa z wizerunkami zaprzężonego rydwanu.

    Ajakides (gr: Aἰακίδης, Aίakίdēs) (ur. ok. 355, zm. 312 p.n.e.) – król Epiru z dynastii Ajakidów razem z kuzynem Neoptolemosem II w latach 325-317 p.n.e., samodzielnie od 313 p.n.e. do swej śmierci. Młodszy syn króla epirockich Molossów Arybbasa i królowej Troas.Epir (grecki Ήπειρος – Ipiros, co po polsku oznacza kontynent lub wnętrze dużego lądu) – górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji, nad Morzem Jońskim, na północy graniczy z Albanią, na wschodzie z Tesalią, a na południu z Etolią i Akarnanią. Ponadto istnieje także Epir Północny, czyli zamieszkały przez Albańczykow, Greków i Wołochów obszar, położony po albańskiej stronie granicy.

    Arybbas rządził w Epirze do r. 342 p.n.e., kiedy to został usunięty przez Macedończyka na rzecz dwudziestoletniego bratanka Aleksandra I. Uciekł do Aten, ponieważ był jej, tak jak ojciec i dziadek, honorowym obywatelem. Zgromadzenie ateńskie potwierdziło jego obywatelstwo oraz przyznało jego potomkom. Nakazało także strategom rozważyć plan odzyskania dla niego tronu.

    Igrzyska pytyjskie – igrzyska panhelleńskie organizowana w Delfach ku czci boga Apollina, drugie co do ważności po igrzyskach olimpijskich wydarzenie o charakterze religijno-sportowym w starożytnej Grecji.Ajakidzi (gr.: Aίακίδαι, Aίakίdai) – dynastia królewska rządząca związkiem plemion epirockich Molossów, której członkowie głosili, że wywodzą się od Neoptolemosa, zwanego Pyrrosem („Rudy”), syna Achillesa, bohatera wojny trojańskiej. Dynastia nazwę swą wzięła od imienia Ajakosa, dziadka Achillesa. Pierwszym znanym historycznym królem Molossów był Admetos, który gościł na swoim dworze Temistoklesa, wodza ateńskiego, ok. r. 470 p.n.e. Tarypasa, wnuka Admetosa, uznaje się za pierwszego, który wprowadził kulturę grecką do swego kraju. Aleksander I, szwagier i zięć króla Macedonii Filipa II, który umieścił go na tronie Molossów, stał się sprzymierzeńcem macedońskim. Za jego panowania Molossowie narzucili swą hegemonię nad pozostałymi plemionami epirockimi. Aleksander, jako król całego Epiru, zainterweniował w sprawy południowej Italii. Najsłynniejszym przedstawicielem dynastii był król Pyrrus, który utworzył lokalne imperium. Po jego śmierci znaczenie Epiru zmalało. Ambicje Aleksandra II były skutecznie hamowane przez Antygonidów z Macedonii. Historia Epiru od jego panowania jest bardzo słabo znana. Za panowania Demetriusza II Aitolikosa, króla Macedonii, Epiroci zbuntowali się przeciw swej królowej Dejdamii, którą zamordowali w Ambrakii ok. r. 232 p.n.e. Na jej śmierci kończy się długa lista królów Epiru. Doszło do zmiany ustroju z monarchii na demokrację. Epiroci utworzyli wówczas federację pod zwierzchnictwem Macedonii, występującą oficjalnie pod nazwą Apeirotai („Epiroci”), którą nazywamy Związkiem Epirockim.

    W r. 325 p.n.e. Olimpias przybyła do Epiru, by przejąć opiekę nad nieletnim królem i wnukiem Neoptolemosem I. Potajemnie wezwała z wygnania Arybbasa, by namówić go do przyłączenia się do koalicji Greków przeciw Antypatrowi. Niewykluczone, że Arybbas to Aryptaeus, król Molossów wzmiankowany przez historyka greckiego Diodora Sycylijskiego w dziele pt. Biblioteka historyczna (XVIII 11, 1), który brał udział w wojnie lamijskiej (323-322 p.n.e.). Arybbas był także zwycięzcą olimpijskim i pytyjskim w tethrippon (wyścigi rydwanów).

    Neoptolemos I (gr: Νεοπτόλεμος, Neoptólemos) (ur. ok. 390, zm. ok. 360 p.n.e.) – król epirockich Molossów z dynastii Ajakidów razem z bratem Arybbasem od ok. 370 p.n.e. do swej śmierci. Starszy syn Alketasa I, króla Molossów.Antypater (ok. 400-319 p.n.e.) – jeden z głównych dowódców Filipa II Macedońskiego i jego syna Aleksandra Macedońskiego, ojciec Kassandra.

    Potomstwo[ | edytuj kod]

    Arybbas miał z żoną i bratanicą Troas dwóch synów:

  • Alketas (zm. 307), przyszły król Epiru
  • Ajakides (zm. 312), przyszły król Epiru
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Hammond N.G.L., Starożytna Macedonia. Początki, instytucje, dzieje, przeł. A. S. Chankowski, PIW, Warszawa 1999, s. 176 i 232, ​ISBN 83-06-02691-8​.
    2. Hammond N., Filip Macedoński, przeł. J. Lang, Wydawnictwo Axis, Poznań 2002, s. 35 i n., ​ISBN 83-912572-5-8​.
    3. Pauzaniasz, Wędrówka po Helladzie. W świątyni i w micie (I 11, 1 i 3), przekł. i oprac. J. Niemirska-Pliszczyńska, kom. archeologiczny B. Filarska, Ossolineum & De Agostini, Wrocław 2005, s. 43-44, ​ISBN 83-04-04748-9​.
    Starożytna Macedonia – antyczne królestwo na Półwyspie Bałkańskim, zamieszkałe przez lud grecki z plemienia Dorów, którego historyczne centrum znajdowało się na terytorium obecnej północno-środkowej Grecji.Dardanowie – starożytne plemię Ilirów, zamieszkujące tereny położone nad górnym Wardarem, na półwyspie Bałkańskim.




    Warto wiedzieć że... beta

    Troas lub Troada (gr: Tρωας, Trōas) (IV wiek p.n.e.) – królowa epirockich Molossów z dynastii Ajakidów, córka króla Molossów Neoptolemosa I, bratanica-małżonka króla Molossów Arybbasa od 357 p.n.e., matka synów Alketasa i Ajakidesa, przyszłych królów Epiru.
    Bardylis I (gr.: Βάρδυλλις, Bárdyllis; łac.: Bardullis) – król iliryjskich Dardanów w latach ok. 395-358 p.n.e. Założyciel dynastii iliryjskiej.
    Molossowie (gr.: Μολοσσοί, Molossoί) – starożytny związek plemion zamieszkały w środkowym Epirze od czasów epoki mykeńskiej. Graniczyli z dwoma innymi związkami plemion epirockich: z Chaonami na północnym wschodzie, oraz z Tesprotami od południa. Natomiast od północy graniczyli z Ilirami. Byli rządzeni przez królewską dynastię Ajakidów, której członkowie głosili, że wywodzą się od Neoptolemosa, zwanego Pyrrosem („Rudy”), syna Achillesa, bohatera wojny trojańskiej. Lud wziął swą nazwę od Molossosa, syna Neoptolemosa i Andromachy.
    Pauzaniasz (stgr. Παυσανίας, łac. Pausanias, zwany Periegeta, ur. między 100 a 110 n.e., zm. po 180 n.e.) – grecki geograf, autor dzieła Periegesis tes Hellados (Wędrówki po Helladzie) w 10 księgach, czyli przewodnika po Helladzie, w którym zawarł relację ze swoich licznych podróży, opisując poszczególne krainy Grecji: zabytki, lokalne kulty.
    Olimpias (gr.: Ỏλυμπιάς, Olympiás) (ur. ok. 375, zm. 316 p.n.e.) – królowa Macedonii, regentka Epiru w latach 325-317 p.n.e., potem Macedonii od 317 p.n.e. do swej śmierci. Córka Neoptolemosa I, króla Epiru z dynastii Ajakidów, żona Filipa II, króla Macedonii, matka Aleksandra Macedońskiego i Kleopatry.
    Ateny (nowogr. Αθήνα = Athina, st.gr. Ἀθῆναι = Athenai, łac. Athenae) – stolica i największe miasto Grecji. Jeden z najważniejszych ośrodków turystycznych Europy z zabytkami kultury antycznej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.