• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Arsenał Królewski w Warszawie

    Przeczytaj także...
    Włodzimierz Kwaśniewicz (ur. 1947 r. w Zielonej Górze) – doktor nauk humanistycznych, historyk, znawca broni, muzealnik, wykładowca akademicki, publicysta, biegły sądowy z zakresu historii sztuki i pisarz.Marcin Zaleski (ur. 1796 w Krakowie, zm. 16 września 1877 w Warszawie) – polski malarz, przedstawiciel neoklasycyzmu, najwybitniejszy polski wedutysta XIX wieku. Malował głównie widoki Warszawy, a także Krakowa, Wilna i Kowna.
    Joachim Daniel von Jauch (ur. 22 marca 1688 w Güstrow, zm. 3 maja 1754 w Warszawie), saski inżynier wojskowy i architekt, działający w Polsce.
    Gmach Arsenału w 1938
    Częściowo zburzony i wypalony budynek w 1946

    Arsenał Królewski w Warszawie – gmach dawnego arsenału znajdujący się przy ulicy Długiej 52 w Warszawie.

    Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.Ulica Nalewki w Warszawie – nieistniejąca obecnie ulica Warszawy, która przed II wojną światową stanowiła jeden z głównych traktów miasta. Nalewki stanowiły główną ulicę żydowskiej Dzielnicy Północnej, zwanej też dzielnicą nalewkowsko-muranowską. W czasie wojny zabudowa ulicy została zniszczona, po wojnie nie została odbudowana. Ulica w szczątkowym stopniu zachowała się w postaci dzisiejszej ulicy Bohaterów Getta.

    Historia[]

    Warszawski arsenał, czyli królewski magazyn broni, to wczesnobarokowy, dwukondygnacyjny budynek w formie zamkniętego czworoboku o wymiarach 64 na 83 metry, z obszernym wewnętrznym dziedzińcem. Gmach ten wzniesiony został w latach 1638−1643 z rozkazu króla Władysława IV. Budową kierowali kolejno Paweł Grodzicki i Krzysztof Arciszewski. W swojej niemal czterystuletniej historii był jeszcze wielokrotnie przebudowywany: w latach 1752−54 (według projektu Jana Zygmunta Deybla lub Joachima Daniela Jaucha), 1779−82, 1822 (przez Wilhelma Mintera), 1832–1835 (przebudowa na więzienie) i 1935−1938 (przez "Biuro Budowlane T. Czosnowski i Ska") − usunięcie z gmachu więzienia i adaptacja na potrzeby Archiwum Miejskiego Warszawy, przywracająca w dużej części pierwotny wygląd.

    Barok (z por. barocco – "perła o nieregularnym kształcie" lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy "sztuka kontrreformacyjna". W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował humanizm teocentryczny. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni literaturoznawcy wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

    W połowie XVII wieku w Arsenale przechowywano ok. 100 dział oraz broń ręczną. We wrześniu 1655 budynek został zdobyty przez Szwedów. W 1702 został częściowo zniszczony wskutek wybuchu prochu wywołanego uderzeniem pioruna. W 1808 roku książę Józef Poniatowski zorganizował w warszawskim Arsenale Królewskim Szkołę Artylerii oraz Saperów Księstwa Warszawskiego.

    Tadeusz Józef Czosnowski herbu Kolumna (ur. 8 listopada 1875 w Warszawie, zm. 11 września 1963 w Turynie) – polski przedsiębiorca budowlany, właściciel biura architektoniczno-budowlanego.Synagoga w Arsenale w Warszawie – dom modlitwy, który znajdował się w Warszawie, w budynku Arsenału Królewskiego przy ulicy Długiej 52.

    Arsenał był kilkukrotnie świadkiem ważnych wydarzeń z polskiej historii. W nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku ludność Warszawy zdobyła budynek, wspierając tym samym rozpoczynające się powstanie listopadowe.

    W 1938 zakończono przebudowę gmachu na siedzibę Archiwum Miejskiego Warszawy.

    26 marca 1943 miała tu miejsce najsłynniejsza akcja Szarych Szeregów, znana jako akcja pod Arsenałem.

    Władysław IV Waza (ur. 9 czerwca 1595 w Łobzowie, zm. 20 maja 1648 w Mereczu) – syn Zygmunta III Wazy i Anny Habsburżanki, król Polski w latach 1632–1648, tytularny król Szwecji 1632–1648, tytularny car Rosji do 1634.Metro w Warszawie – jedyny w Polsce system kolei podziemnej, składający się z dwóch linii: M1 i M2. Pierwszy odcinek linii M1 otwarto w 1995, a pierwszy odcinek linii M2 w 2015.

    5 sierpnia gmach Arsenału zostaje zajęty przez powstańców, którzy bronili go do 23 sierpnia. Tego dnia zniszczeniu uległy najcenniejsze zbiory Archiwum Miejskiego zgromadzone w sali parterowej pawilonu zachodniego.

    Uszkodzony w czasie walk powstańczych budynek został spalony przez Niemców 4 listopada. Całkowitemu zniszczeniu uległa wtedy pozostała część zbiorów Archiwum.

    W latach 1948–50 Arsenał został odbudowany według projektu Bruno Zborowskiego Od 1959 jest siedzibą Państwowego Muzeum Archeologicznego.

    Jan Zygmunt Deybel von Hammerau (niem. Johann Sigmund Deybel) ur. około 1685-1690 w Saksonii, zm. 1752, saski architekt rokokowy, w Polsce od początku XVIII wieku, major artylerii koronnej. Ojciec Krystiana Godfryda Deybla de Hammerau (1725-1798), polskiego generała.Wzięcie Arsenału – obraz Marcina Zaleskiego namalowany na płótnie w roku 1831. Obraz przedstawia walkę pod Arsenałem w nocy z 29 na 30 listopada 1830 r. W tę noc ludność Warszawy wraz z grupą powstańców zdobyła budynek Arsenału, wspierając tym samym rozpoczynające się powstanie listopadowe. Na nastrojowym i nieco mrocznym obrazie widać akcję zajęcia Arsenału, palący się budynek i spontaniczną walkę powstańców.

    W 1965 gmach Arsenału został wpisany do rejestru zabytków pod nr 87.

    31 sierpnia 2006 Rada Warszawy podjęła uchwałę o zmianie nazwy stacji warszawskiego metra Ratusz na Ratusz Arsenał.

    Otoczenie[]

  • Ogród Krasińskich
  • Pomnik Bitwy o Monte Cassino
  • Zobacz też[]

  • Pasaż Simonsa
  • Synagoga w Arsenale w Warszawie
  • Ulica Nalewki
  • Przypisy

    1. Włodzimierz Kwaśniewicz: 1000 słów o dawnej broni palnej. Warszawa: MON, 1987. ISBN 83-11-07350-3.
    2. Zbigniew Bania: Arsenał Warszawski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978, s. 77.
    3. Zbigniew Bania: Arsenał Warszawski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978, s. 82.
    4. Uchwała nr LXXX/2542/2006 Rady m. st. Warszawy w sprawie zmiany nazwy stacji Metra Warszawskiego w Dzielnicy Śródmieście m. st. Warszawy. bip.warszawa.pl, 07.09.2006. [dostęp 2013-05-10].

    Bibliografia[]

  • Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 35. ISBN 83-01-08836-2.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Zdjęcie satelitarne - Arsenał w Warszawie.
  • Potop szwedzki – najazd Szwecji na Rzeczpospolitą w 1655 w czasie II wojny północnej (1655–1660). Formalnie zakończył go pokój w Oliwie zawarty w 1660. Wojna ta prowadzona była nie tylko przez Szwecję, w czasie wojny zmieniały się zarówno sojusze, jak i siły obu stron. Była ona kontynuacją wcześniejszych wojen prowadzonych przez Rzeczpospolitą, miała także swoje korzenie w sporze o tron Szwecji zapoczątkowanym jeszcze przez króla Zygmunta III Wazę. Potop szwedzki pokazał słabość organizacyjną Rzeczypospolitej, a najeźdźca skuteczność swoich działań uzyskał m.in. poprzez kolaborację i przekupstwo po stronie Rzeczypospolitej. I choć ostatecznie Szwedzi zostali wyparci, to jednak poniesione straty i koszty ustępstw pokojowych były wysokie, a niektóre zniszczenia materialne, szczególnie szwedzka grabież dóbr kultury polskiej, są widoczne współcześnie.Arsenał (wł. arsenale, fr. arsenal) – budynek lub zespół budynków o cechach obronnych, w którym przechowywano broń oraz sprzęt wojenny (zbrojownia). Arsenały posiadały także warsztaty, w których naprawiano i wytwarzano broń ręczną oraz odlewano działa (w ludwisarni).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Państwowe Muzeum Archeologiczne (PMA) w Warszawie – muzeum poświęcone archeologii, zlokalizowane w Warszawie w dzielnicy Śródmieście przy ul. Długiej 52, od 1958 roku z siedzibą w historycznym budynku warszawskiego Arsenału.
    Zagadnienia ustroju miasta stołecznego Warszawy reguluje Ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy. Stanowi ona, iż Warszawa jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Organem stanowiącym jest Rada m. st. Warszawy. Liczy ona sobie 60 radnych, wybieranych w czteroprzymiotnikowych wyborach (bezpośrednich, równych, tajnych i powszechnych).
    Pasaż Simonsa – nieistniejący żelbetowy sześciopiętrowy obiekt handlowy i budynek czynszowy, który w latach 1903–1944 znajdował się u zbiegu ulic Długiej i Nalewek w Warszawie.
    A15 Ratusz Arsenał (Dawna nazwa: Ratusz) – stacja pierwszej linii metra w Warszawie zlokalizowana przy placu Bankowym w okolicy ulic: Andersa i al. „Solidarności”. Ratusz Arsenał jest stacją położoną najbliżej Starego Miasta.
    Pomnik Bitwy o Monte Cassino – pomnik w Warszawie w dzielnicy Śródmieście, zlokalizowany na skwerze pomiędzy ul. gen. Andersa a bramą Ogrodu Krasińskich na osi wejścia do Państwowego Muzeum Archeologicznego w warszawskim Arsenale.
    Szare Szeregi – kryptonim konspiracyjny Organizacji Harcerzy ZHP i szerzej – całego Związku Harcerstwa Polskiego, w okresie okupacji niemieckiej i radzieckiej podczas II wojny światowej 1939-1945. Szare Szeregi zostały powołane 27 września 1939 w Warszawie przez grono członków Naczelnej Rady Harcerskiej.
    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.