• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Arnhem

    Przeczytaj także...
    Qlimax – event agencji Q-Dance, podczas którego grana jest muzyka głównie z gatunku hardstyle. Odbywa się w co roku, w jedną z listopadowych nocy. Pierwszy raz impreza miała miejsce w 2000. Od listopada 2003 odbywa się na stadionie piłkarskim holenderskiego klubu piłkarskiego Vitesse Arnhem. W 2006 i 2007 odbył się także w Belgii.Ratusz (niem. Rathaus, dosł. dom rady) – reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, zwykle tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich. Budowany był najczęściej na planie prostokąta i nadawano mu formę monumentalną.
    Karol Zuchwały (Karol Śmiały), fr. Charles le Téméraire (ur. 10 listopada 1433 w Dijon, zginął 5 stycznia 1477 w bitwie pod Nancy) – książę Burgundii 1467-1477 z bocznej linii francuskich Walezjuszy. Syn księcia Burgundii Filipa III Dobrego (zm. 1467) i Izabeli (zm. 1471) córki króla Portugalii Jana I Dobrego.
    Panorama miasta w kierunku Driel
    Most na Renie w Arnhem, o który walczono w 1944 roku

    Arnhem (niem. Arnheim) – miasto we wschodniej Holandii nad Dolnym Renem, stolica prowincji Geldria, liczba ludności 152 506. Arnhem jest częścią zespołu miejskiego Arnhem-Nijmegen, aglomeracji z 736 000 mieszkańców.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Historia[]

    Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą z 899 roku. Prawa miejskie Arnhem uzyskało w 1233 od hrabiego Geldrii Ottona II, a od 1440 roku było członkiem Hanzy. W średniowieczu kilkakrotnie było siedzibą hrabiów Geldrii. W XV wieku miało około 4000 mieszkańców. W roku 1473 miasto zdobył książę burgundzki Karol Śmiały, a w roku 1502 tego samego dokonał arcyksiążę austriacki Filip I Piękny.

    Filip I Piękny, także Filip I Kastylijski (ur. 22 lipca 1478 w Brugii, zm. 25 września 1506 w Burgos) - syn cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego Maksymiliana I Habsburga i jego pierwszej żony, Marii Burgundzkiej. Filip I był założycielem dynastii Habsburgów w Hiszpanii.John Dutton Frost (ur. 31 grudnia 1912 w Pune, zm. 21 maja 1993 w West Sussex) – brytyjski wojskowy, dowódca piechoty i wojsk spadochronowych. Największą sławę przyniosła mu jego postawa podczas walk w Arnhem w ramach operacji Market Garden.

    W trakcie panowania cesarza Karola V Arnhem stało się głównym miastem Geldrii. Od roku 1585 należało do Republiki Zjednoczonych Prowincji. Później dwukrotnie przechodziło pod francuskie panowanie (1672-1674 i 1795-1813). Do roku 1829 było twierdzą.

    Miasto jest najbardziej znane z bitwy jaka rozegrała się w nim i jego okolicach podczas II wojny światowej. W ramach operacji „Market Garden” (17-26 września 1944) pod Arnhem wylądowała brytyjska 1 Dywizja Powietrznodesantowa (później wsparta polską 1. Samodzielną Brygadą Spadochronową). Desant został zaskoczony przez dwie odpoczywające w okolicy dywizje pancerne Waffen-SS. W wyniku walk alianci ponieśli klęskę (brytyjska dywizja w zasadzie przestała istnieć), a miasto zostało prawie całkowicie zniszczone.

    Hanza, Liga Hanzeatycka, Związek Hanzeatycki (z st.-wys.-niem. hansa - grupa) – związek miast handlowych Europy Północnej z czasów Średniowiecza i początku ery nowożytnej. Miasta należące do związku popierały się na polu ekonomicznym, utrudniając pracę kupcom z miast nienależących do związku, jednocześnie zaś stwarzały realną siłę polityczną i niekiedy wojskową.Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

    Obecnie miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłowym, naukowym (szkoły wyższe m.in. leśnictwa, teatralna, Akademia Sztuk Pięknych) i kulturalnym (muzea).

    Zabytki[]

  • Kościół św. Walburgi z 1422 roku
  • Kościół św. Euzebiusza z drugiej połowy XV wieku
  • Ratusz z około 1540 roku
  • Kościół św. Marcina z około 1874 roku (kościół Polskiej Misji Katolickiej)
  • Poza tym niedaleko Arnhem znajdują się dwa parki narodowe i jeden z największych ogrodów zoologicznych w Holandii:

    Airdrie – miasto w Szkocji, w jednostce administracyjnej North Lanarkshire, położone w sąsiedztwie miasta Coatbridge, ok. 15 km na wschód od Glasgow. W 2001 roku miasto liczyło 36 326 mieszkańców.Andriej Dmitrijewicz Sacharow (ros. Андрей Дмитриевич Сахаров, ur. 21 maja 1921 w Moskwie, zm. 14 grudnia 1989 w Moskwie) – radziecki fizyk jądrowy, twórca m.in. teorii indukowanej grawitacji, działacz polityczny, laureat Pokojowej Nagrody Nobla. Członek Rosyjskiej Akademii Nauk.
  • Veluzoom, który założono w 1930 roku (jest on najstarszym parkiem narodowym Holandii),
  • Hoge Veluwe, w którym (a dokładniej w Otterlo) znajduje się muzeum malarstwa Kröller-Möller i galeria sztuki nowoczesnej w plenerze,
  • Burgers' Zoo.
  • Przemysł[]

    Wielki ośrodek przemysłu chemicznego (zakłady koncernu Akzo), są tam też zakłady przemysłu stoczniowego, hutniczego, metalowego, elektrycznego, skórzanego i włókienniczego.

    Stichting Betaald Voetbal Vitesse – holenderski klub piłkarski z siedzibą w mieście Arnhem, założony 14 maja 1892 roku jako klub z przeważającą sekcją krykieta. W latach 80. klubowi groziło bankructwo, ponieważ kierował on zarówno sekcją zawodową jak i amatorską. Reforma prezesa Karela Aalbersa z 1984 roku nie tylko ocaliła Vitesse, ale uczyniła klub czwartą siłą Eredivisie, regularnie grającą w Pucharze UEFA. Na początku XXI wieku Vitesse przeżywało problemy z powodu oskarżeń o defraudacje podatkowe prezesa Aalbersa. W sezonie 2012/2013 zajął 4. miejsce zakwalifikował się do europejskich pucharów.Gera (pol. hist. Góra) – miasto na prawach powiatu we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad Białą Elsterą, ok. 60 km na południe od Lipska, ok. 80 km na wschód od Erfurtu, przy autostradzie A4. Po Erfurcie i Jenie trzecie co do wielkości miasto kraju związkowego Turyngia.

    Transport[]

    Wielki węzeł kolejowy ze stacją kolejową Arnhem (ICE)i drogowy (A12, A50, A325). Miasto posiada sieć trolejbusową i port rzeczny.

    W mieście znajdują się trzy mosty:

  • most Nelsona Mandeli – Nelson Mandelabrug;
  • most Andrieja Sacharowa – Andriej Sacharovbrug;
  • most Johna FrostaJohn Frostbrug.
  • Sport[]

  • Vitesse Arnhem – klub piłkarski
  • Sławni mieszkańcy[]

  • Hendrik Lorentz – fizyk holenderski
  • Eduard van Beinum – dyrygent holenderski
  • Miasta partnerskie[]

  • Szkocja Airdrie
  • Anglia Croydon
  • Niemcy Gera
  • Czechy Hradec Králové
  • Południowa Afryka Kimberley
  • Peru Villa El Salvador
  • Chińska Republika Ludowa Wuhan
  • Zobacz też[]

  • GelreDome – stadion sportowy
  • Qlimax – Event wielokrotnie odbywający się w Arnhem
  • Linki zewnętrzne[]

  • Oficjalna strona miasta Arnhem
  • World Gazetteer
  • Przypisy

    1. arnhem.nl: Herman Kaiser (burgemeester) (niderl.). [dostęp 2014-07-15].
    2. Otto III. der Lahme, Graf von Geldern (1229-1271). W: Genealogie Mittelalter: Mittelalterliche Genealogie im Deutschen Reich bis zum Ende der Staufer: Materialsammlung [on-line]. [dostęp 2016-03-13].
    Język niderlandzki (nid. Nederlandse taal, Nederlands, niekiedy również określany jako język holenderski, język flamandzki) – język indoeuropejski z grupy języków germańskich zaliczany do języków dolnoniemieckich. Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest językiem ojczystym (pierwszym) lub językiem kultury i literatury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym językiem urzędowym w Holandii i Belgii (Flandria), a poza Europą w Surinamie i dawnych Antylach Holenderskich, czyli Bonaire, Curaçao, Sabie, Sint Eustatius, Sint Maarten i Arubie. Niderlandzki jest blisko spokrewniony z językiem niemieckim i wykazuje podobieństwo do angielskiego i duńskiego. Języki o mniejszym zasięgu, które są blisko spokrewnione z niderlandzkim to afrikaans (do 1925 uważany za lokalną odmianę niderlandzkiego) i fryzyjski (w mniejszym stopniu, gdyż nie należy do języków dolnofrankońskich).Peru (Perú, Republika Peru – República del Perú) – państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. Jest to trzecie co do wielkości państwo kontynentu po Brazylii i Argentynie oraz drugi co do wielkości kraj andyjski po Argentynie. Stolicą Peru jest Lima.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kimberley to miasto w RPA, położone niedaleko zbiegu rzek Oranje i Vaal. Ośrodek administracyjny Prowincji Przylądkowej Północnej, zwane jest miastem diamentów.
    Geldria (niderl. Gelderland, Provincie Gelderland) – największa prowincja Holandii położona pomiędzy rzekami IJssel, Moza i Ren.
    Driel – wieś w gminie Overbetuwe w prowincji Geldria, Holandia. Leży na południowym brzegu Renu, naprzeciwko Arnhem.
    Eduard Alexander van Beinum (ur. 3 września 1900 w Arnhem, zm. 13 kwietnia 1959 w Amsterdamie) – dyrygent holenderski.
    Waffen-SS (niem. Zbrojne SS) – zbrojne oddziały niemieckiej nazistowskiej formacji paramilitarnej Schutzstaffel (niem. eskadra ochronna), znane również pod skrótem SS.
    London Borough of Croydon – jedna z 32 gmin Wielkiego Londynu położona w jego południowej części. Wraz z 19 innymi gminami wchodzi w skład tzw. Londynu Zewnętrznego. Władzę stanowi Rada Gminy Croydon (ang. Croydon Council).
    Piłka nożna (ang. football, amer. soccer) – gra zespołowa. Fani piłki nożnej twierdzą, że jest najpopularniejszą dyscypliną sportową na świecie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.