• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Armia Polska we Francji



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    18 Eskadra Wywiadowcza (Myśliwska) - pododdział lotnictwa myśliwskiego i rozpoznawczego Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego II RP.Wojna polsko-ukraińska (ukr. Польсько-українська війна) – konflikt zbrojny o przynależność państwową Galicji Wschodniej, zamieszkanej przez Polaków i Ukraińców.
    Armia polska we Francji - Sille-le Guillaume. Gen. Louis Archinard dekoruje polskich oficerów; 1917
    Armia polska we Francji - powitanie generała Józefa Hallera; lipiec 1918 r.
    Józef Haller przysięga na sztandar Armii Polskiej
    Sztandar ofiarowany Armii Polskiej we Francji przez mieszkańców Filadelfii
    Grupa ochotników do Armii Polskiej we Francji - Chicago
    Transport oddziałów armii gen. Józefa Hallera z Francji do Polski - czołg Renault FT-17
    Czołg FT-17 1 Pułku, okolice Dyneburga
    Żołnierze w historycznych mundurach błękitnej armii w czasie obchodów Narodowego Święta Niepodległości, Warszawa, 11 listopada 2007
    Louis Archinard, pierwszy dowódca Armii Polskiej we Francji
    Mundur oficera błękitnej armii ze zbiorów Muzeum POW w Bydgoszczy
    Żołnierz Armii Polskiej we Francji
    Święto Zjednoczenia Armii Polskiej

    Armia Polska we Francji, zwana też Błękitną Armią (fr. L’Armée bleue od koloru francuskich mundurów) lub Armią Hallera – polska ochotnicza formacja wojskowa powstała w czasie I wojny światowej w roku 1917, powołana dekretem prezydenta Francji Raymonda Poincarégo 4 czerwca 1917 z inicjatywy Romana Dmowskiego oraz kierowanego przez niego Komitetu Narodowego Polskiego.

    Józef Haller von Hallenburg (ur. 13 sierpnia 1873 w Jurczycach, zm. 4 czerwca 1960 w Londynie) – generał broni Wojska Polskiego, legionista, harcmistrz, przewodniczący ZHP, prezes Komitetu PCK, działacz polityczny i społeczny, brat stryjeczny gen. Stanisława Hallera, kawaler Orderów: Orła Białego i Virtuti Militari.Raymond Poincaré (ur. 20 sierpnia 1860 w Bar-le-Duc, zm. 15 października 1934 w Paryżu) – polityk francuski, pięciokrotny premier, prezydent Francji w latach 1913-1920. W kwestii polskiej wydał dekret o utworzeniu Błękitnej Armii generała Hallera.

    Geneza[ | edytuj kod]

    Tuż po wybuchu I wojny światowej koła polskie we Francji zwróciły się do rządu francuskiego o wyrażenie zgody na formowanie sił zbrojnych na terenie swojej drugiej ojczyzny. 21 sierpnia 1914 rząd Francji wyraził na to zgodę. Armia została zorganizowana na zasadzie zaciągu ochotniczego spośród Polaków służących w wojsku francuskim, polskich jeńców wojennych z armii państw centralnych, a także z polskiej emigracji z Francji, Stanów Zjednoczonych, Kanady (poprzez Obóz Kościuszko) i Brazylii. Kilkuset Polaków, w większości członków Sokoła i Strzelca zameldowało się w punktach meldunkowych. Pierwszą, 180 osobową, polską kompanię rekrucką skierowano 25 sierpnia do obozu szkoleniowego w Bayonne (stąd nazwa Bajończycy). Po przeszkoleniu wcielono Polaków jako 2. kompanię do 1. Pułku Legii Cudzoziemskiej. W ciężkich walkach stan osobowy polskiej kompanii stopniał do kilkudziesięciu, ale postawa w walkach zyskała Polakom sławę i uznanie Francuzów. Sztandar Polaków, według projektu Xawerego Dunikowskiego, został udekorowany w 1918 roku Croix de Guerre. Z dalszych ochotników nie tworzono jednak czysto polskich oddziałów ze względu na sprzeciw Rosji – sojusznika Francji. Kierowano ich do jednostek francuskich.

    Louis Archinard (ur. 1 lutego 1850 w Le Havre, zm. 8 maja 1932 w Villiers-le-Bel) – francuski wojskowy, generał okresu III Republiki Francuskiej.19 Eskadra Myśliwska (19 em) – pododdział lotnictwa myśliwskiego Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego II RP.

    Do formowania polskich oddziałów we Francji powrócono po podpisaniu przez prezydenta Raymonda Poincarégo dekretu 4 czerwca 1917 roku. W miesiąc później w obozie Sillé-le-Guillaume (region Loary) powstały pierwsze polskie oddziały, a 8 stycznia 1918 roku utworzono dwubatalionowy 1 Pułk Strzelców Polskich (dowódca płk Jasieński). Główny trzon stanowili Polacy z USA, zgłaszający się na apel Ignacego Jana Paderewskiego oraz emigranci z Kanady i Francji. Później doszli Polacy z przebywających we Francji i ogarniętych fermentem rewolucji dywizji rosyjskich. Oficerami byli głównie Francuzi. W czerwcu odbyła się uroczystość wręczenia pułkom sztandarów ufundowanych przez miasta Paryż, Nancy, Verdun i Belfort.

    Komitet Narodowy Polski w Paryżu (KNP) – założona 15 sierpnia 1917 w Lozannie przez Romana Dmowskiego polska organizacja polityczna działająca w latach 1917–1919. Jako siedzibę obrała Paryż. Celem Komitetu była odbudowa państwa polskiego przy pomocy państw Ententy. KNP był uznany przez rządy Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch za namiastkę rządu polskiego na emigracji i przedstawicielstwo interesów Polski.Szampania (fr. Champagne) – kraina historyczna we Francji, położona w północno-wschodniej części kraju. Obecnie wchodzi w skład regionu administracyjnego o nazwie Szampania-Ardeny (Champagne-Ardenne).

    Pierwszym dowódcą był Francuz, generał Louis Archinard. Na mocy porozumienia z rządem Francji Komitet Narodowy Polski uzyskał 28 września 1918 roku pełną kontrolę polityczną nad Armią. Wskutek porozumienia została ona uznana za „jedyną, samodzielną, sojuszniczą i współwalczącą armię polską” (armee autonome alliee et belligerante sous un commandement polonais unique). Francuskiego dowódcę 4 października 1918 zastąpił gen. Józef Haller.

    Chełm (biał., ukr., ros. Холм [Chołm]) – miasto na prawach powiatu we wschodniej Polsce. Znajduje się w odległości 50 km od granicy z Białorusią i 25 km od granicy z Ukrainą w pobliżu przejścia granicznego w Dorohusku. Leży nad rzeką Uherką, lewym dopływem Bugu. Chełm jest po Lublinie drugim co do liczby ludności miastem w województwie lubelskim.Galicja Wschodnia – określenie używane w latach 1795-1809 na określenie całej Galicji, w opozycji do Nowej Galicji, zwanej niekiedy Zachodnią. Później, do roku 1850, do Galicji Wschodniej wliczano zaś wszystkie tereny na wschód od Tarnowa (z samym miastem włącznie). Po roku 1850 określenie to stosowano dla wschodnich terenów Królestwa Galicji i Lodomerii ze Lwowem, Stanisławowem, Tarnopolem, Przemyślem i Sanokiem, jej zachodni kres stanowiła granica okręgu sądu apelacyjnego we Lwowie - zachodnie granice powiatów: jarosławskiego, brzozowskiego i sanockiego. Stolicą tego regionu był Lwów.

    Z jednostek polskich w końcowych walkach I wojny światowej uczestniczył tylko 1 Pułk Strzelców od lipca 1918 w Szampanii, a od połowy października 1918 także 1 Dywizja Strzelców Polskich, która zajęła odcinek frontu w Wogezach.

    Zakończenie działań wojennych na Zachodzie przyspieszyło rozwój organizacyjny Armii. Przestało istnieć wiele trudności związanych z rekrutacją i wcieleniem Polaków do Armii, zwłaszcza we Włoszech. Pozyskano tam ok. 25 tys. żołnierzy – byłych jeńców z armii austro-węgierskiej. Armia gen. Hallera organizowana była na bazie korpusów i dywizji, organizacyjnie odpowiadających armii francuskiej, wyposażonych i uzbrojonych sprzętem i uzbrojeniem demobilizowanych jednostek francuskich. Armia przyjęła błękitny kolor mundurów, stąd zwano ją „błękitną”. Armia Hallera była najlepiej wyszkoloną, uzbrojoną i wyposażoną częścią WP.

    Kazimierz Władysław Kumaniecki (ur. 26 czerwca 1880 w Radziechowie koło Sokala, zm. 1 lipca 1941 w Krakowie) – polski prawnik, myśliciel polityczny, specjalista w dziedzinie prawa administracyjnego, minister w rządach II Rzeczypospolitej.Denis Anne Marie de Champeaux de Saucy (ur. 14 lutego 1865 w Dijon – zm. 1 września 1937) – generał brygady armii francuskiej.

    Według stanu na dzień 1 kwietnia 1919 roku organizacja armii wyglądała następująco:

  • I korpus, gen. Dominique Joseph Odry
  • 1 Dywizja Strzelców, gen. Joseph Jean Bernard
  • 1 pułk strzelców polskich
  • 2 pułk strzelców polskich
  • 3 pułk strzelców polskich
  • 2 Dywizja Strzelców, gen. Louis Modelon
  • 4 pułk strzelców polskich
  • 5 pułk strzelców polskich
  • 6 pułk strzelców polskich
  • 3 Dywizja Strzelców, gen. Eugène-Auguste Petitdemange
  • 7 pułk strzelców polskich
  • 8 pułk strzelców polskich
  • 9 pułk strzelców polskich
  • III korpus, gen. André Joseph Emmanuel Massenet (od 28 marca 1919 roku).
  • 6 Dywizja Strzelców, gen. Denis de Champeaux
  • 10 pułk strzelców polskich
  • 11 pułk strzelców polskich
  • 12 pułk strzelców polskich
  • 7 Dywizja Strzelców, gen. Laurent Louis Adrian Bonnin
  • 19 pułk strzelców polskich
  • 20 pułk strzelców polskich
  • 21 pułk strzelców polskich
  • Dodatkowo w maju i czerwcu 1919 powstała Dywizja Instrukcyjna gen. Léonce Charles Moineville w składzie:

    Puteaux SA 18 - francuskie krótkolufowe działko półautomatyczne, pochodzące z okresu I wojny światowej, montowane głównie w pojazdach bojowych.Laurent Louis Adrian Bonnin (ur. 24 kwietnia 1865 w Vivonne , zm. 20 marca 1926 w Paryżu) – generał dywizji armii francuskiej.
  • pięć pułków piechoty
  • jeden szwadron kawalerii
  • jeden batalion inżynieryjny.
  • Zasadniczy wzrost liczebności armii nastąpił już po wojnie, składała się wówczas z dwóch korpusów – I i III, dwóch samodzielnych dywizji strzelców, pułku czołgów i oddziałów lotniczych.

    Skład Armii[ | edytuj kod]

    I Korpus[ | edytuj kod]

    sformowany na bazie francuskiego 36 Korpusu

    4 Dywizja Strzelców Polskich (4 DSP) – wielka jednostka piechoty Armii Polskiej we Francji, zorganizowana i działająca, od jesieni 1918 r. do lipca 1919 r., na obszarze południowej Rosji i Besarabii.Walerian Czuma (ur. 24 grudnia 1890 w Niepołomicach, zm. 7 kwietnia 1962 w Wrexham, Walia), generał brygady Wojska Polskiego, komendant Straży Granicznej, działacz społeczny, dowódca obrony Warszawy we wrześniu 1939.
  • 1 Dywizja Strzelców Polskich – późniejsza 13 Kresowa Dywizja Piechoty
  • 1 Pułk Strzelców Polskich – późniejszy 43 Pułk Strzelców Legionu Bajończyków
  • 2 Pułk Strzelców Polskich – późniejszy 44 Pułk Strzelców Legii Amerykańskiej
  • 3 Pułk Strzelców Polskich – późniejszy 45 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
  • 2 Dywizja Strzelców Polskich – sformowana na bazie 2 dywizji marokańskiej; późniejsza 11 Karpacka Dywizja Piechoty
  • 4 Pułk Strzelców Polskich – sformowany we Włoszech w obozach jenieckich w Santa Maria i Casagiove pod Mediolanem w listopadzie 1918 jako 1 Pułk Strzelców Polskich im. J. H. Dąbrowskiego; na początku stycznia 1919 wyjechał do Francji i tam został przemianowany na 4 Pułk Strzelców Polskich; po powrocie do kraju p.n. 46 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych, a od 1921 5 Pułk Strzelców Podhalańskich
  • 5 Pułk Strzelców Polskich – sformowany w grudniu 1918 w Santa Maria Capua Vetere jako I batalion 2 Pułku Strzelców Polskich im. T. Kościuszki; w styczniu 1919 przybył do kraju i stał się kadrą 5 Pułku Strzelców Polskich; został rozlokowany w Hrubieszowie; we wrześniu 1919 przemianowany na 47 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych, a 10 października 1921 otrzymał ostateczną nazwę 6 Pułk Strzelców Podhalańskich
  • 6 Pułk Strzelców Polskich – późniejszy 48 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
  • 1 Pułk Artylerii Ciężkiej
  • II Korpus[ | edytuj kod]

    Armii Hallera podporządkowano także polskie formacje wojskowe w Rosji:

    Wogezy (fr. Vosges, niem. Vogesen) – pasmo górskie we wschodniej Francji, oddzielone Bramą Burgundzką od Gór Jura. Stromo opadają ku Nizinie Górnoreńskiej. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od celtyckiego boga gór i lasów Vosegusa (również Vosagusa, Vosaciusa), później została przejęta przez Rzymian w Galii.Paul Painlevé (ur. 5 grudnia 1863, zm. 29 października 1933) – francuski matematyk, polityk, dwukrotny premier Francji (12 września 1917 -16 listopada 1917) oraz (17 kwietnia 1925 - 28 listopada 1925). Na jego cześć w Paryżu w Dzielnicy Łacińskiej nazwano skwer, na którym umieszczono tabliczkę o polityku. Znajduje się w pobliżu skrzyżowania ulic Rue des Ecoles z Boulevard St. Michel.
  • 4 Dywizję Strzelców Polskich gen. Lucjana Żeligowskiego działającą na Kubaniu; późniejsza 10 Dywizja Piechoty
  • 13 Pułk Strzelców Polskich – późniejszy 28 Pułk Strzelców Kaniowskich
  • 14 Pułk Strzelców Polskich – późniejszy 29 Pułk Strzelców Kaniowskich
  • 15 Pułk Strzelców Polskich – późniejsze 31 Pułk Strzelców Kaniowskich oraz 49 Huculski Pułk Strzelców
  • 1 Pułk Ułanów
  • 6 Pułk Ułanów
  • 5 Dywizję Strzelców Polskich, zwaną też Dywizją Syberyjską, płk. Waleriana Czumy; późniejsza 30 Poleska Dywizja Piechoty
  • 16 Pułk Strzelców Polskich – sformowany 1 lipca 1918 na Syberii jako 1 Pułk Strzelców Polskich im. Tadeusza Kościuszki; późniejszy 82 Syberyjski Pułk Piechoty
  • 17 Pułk Strzelców Polskich – późniejszy 83 Pułk Strzelców Poleskich
  • 18 Pułk Strzelców Polskich – późniejszy 84 Pułk Strzelców Poleskich
  • Obie dywizje stanowić miały II Korpus Polski.

    43 Pułk Strzelców Legionu Bajończyków (43 pp) – oddział piechoty Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego II RP.Miecze Hallerowskie – pamiątkowa odznaka przyznawana żołnierzom Armii Polskiej we Francji w okresie II Rzeczypospolitej przez Zarząd Związku Hallerczyków, a później, do dziś – zasłużonym kombatantom przez Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce (SWAP).

    III Korpus[ | edytuj kod]

    sformowany na bazie francuskiego 38 Korpusu

  • 3 Dywizja Strzelców Polskich – sformowana w Darney na bazie francuskiej 71 Dywizji
  • 7 Pułk Strzelców Polskich – do marca 1920 jako 49 Pułk Strzelców Kresowych; później połączony z 65 Starogardzkim Pułkiem Piechoty
  • 8 Pułk Strzelców Polskich – późniejszy 50 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
  • 9 Pułk Strzelców Polskich – późniejszy 51 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
  • 6 Dywizja Strzelców Polskich – sformowana w Arches na bazie francuskiej 74 Dywizji; późniejsza 12 Dywizją Piechoty
  • 10 Pułk Strzelców Polskich – późniejszy 52 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
  • 11 Pułk Strzelców Polskich – późniejszy 53 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
  • 12 Pułk Strzelców Polskich – późniejszy 54 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
  • 3 Pułk Artylerii Ciężkiej
  • Oddziały samodzielne[ | edytuj kod]

  • 7 Dywizja Strzelców Polskich – w stadium organizacji; formowana w Lure na bazie francuskiej 154 Dywizji
  • 19 Pułk Strzelców Polskich
  • 20 Pułk Strzelców Polskich
  • 21 Pułk Strzelców Polskich
  • Dywizja Instrukcyjna (skadrowana)
  • 1 Pułk Czołgów.
  • Kawaleria Armii Polskiej we Francji[ | edytuj kod]

    W okresie od marca do maja 1919 we Francji sformowane zostały trzy pułki szwoleżerów i jeden szwadron szkolny. Każdy pułk składać się miał z dwóch dywizjonów, a te z kolei z dwóch szwadronów i plutonu karabinów maszynowych. W przyjętej organizacji pułk był jednostką ewidencyjną, a dywizjon taktyczną. Liczba dywizjonów odpowiadała liczbie dywizji strzelców. Dywizjony miały działać jako kawaleria dywizyjna.

    1 Pułk Strzelców Konnych (1 psk) – oddział kawalerii Armii Polskiej we Francji (1919), Wojska Polskiego II RP (1919-1939) i Armii Krajowej (1940-1944).50 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych im. Francesco Nullo (50 pp) – oddział piechoty Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego II RP.
  • 1 Pułk Szwoleżerów – ppłk Maurycy Gąssowski
  • 3 Pułk Szwoleżerów – ppłk de Hermalt
  • 4 Pułk Szwoleżerów
  • Szwadron Instrukcyjny
  • Szkolenie odbywało się w koszarach francuskich w departamentach Ormii Sarthe i Haute Saone.

    W czerwcu i lipcu 1919 przeprowadzona została reorganizacja jazdy: 4 p.szw. przemianowany został na I dywizjon 1 Pułku Dragonów Kresowych, natomiast 1 i 3 pułki szwoleżerów połączone zostały w 4 Pułk Dragonów Kresowych.

    Awiacja Armii Polskiej we Francji[ | edytuj kod]

  • 39 Eskadra Breguetów
  • 59 Eskadra Breguetów
  • 66 Eskadra Breguetów
  • 162 Eskadra Spadów
  • 580 Eskadra Salmsonów
  • 581 Eskadra Salmsonów
  • 582 Eskadra Salmsonów
  • 1 Park Lotniczy
  • Francuska Szkoła Pilotów
  • Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.Lucjan Żeligowski (ur. 17 października 1865 w Oszmianie, zm. 9 lipca 1947 w Londynie) – pułkownik piechoty Armii Imperium Rosyjskiego oraz generał broni Wojska Polskiego, znany z tzw. buntu Żeligowskiego, podczas którego zajął Wilno i jego okolice, proklamując powstanie tzw. Litwy Środkowej, kawaler Orderu Virtuti Militari.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Francuska Szkoła Pilotów od 15 lutego 1920 jako Niższa Szkoła Pilotów w Warszawie - działająca na terenie Polski w okresie od 12 maja 1919 roku do 1 grudnia 1920 szkoła pilotów.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Renault FT (Renault FT Modèle 1917, potocznie znany jako FT-17) – francuski czołg lekki z okresu I wojny światowej, używany przez wiele państw, w tym Polskę, także podczas II wojny światowej.
    Armia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 roku Armia Radziecka (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – wojska lądowe Sił Zbrojnych ZSRR, istniejące do grudnia 1991 (przemianowane m.in. na Wojska Lądowe Republiki Białoruś, Wojska Lądowe Federacji Rosyjskiej oraz wojska lądowe każdej z pozostałych dawnych republik ZSRR).
    Tadeusz Kosciuszko Camp, właśc. The Tadeusz Kosciuszko Polish Army Training Camp (popul. Camp Kosciuszko) – obóz szkoleniowy dla ponad 22 tysięcy polskich ochotników do powstającej we Francji Błękitnej Armii gen. Józefa Hallera, zorganizowany w l. 1917-1919 w kanadyjskim miasteczku Niagara-on-the-Lake na granicy z USA.
    Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, polityk, Naczelnik Państwa w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, pierwszy marszałek Polski od 19 marca 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej wprowadzonych w 1926 po przewrocie majowym, współzałożyciel PPS i szef Wydziału Bojowego PPS (OB PPS).
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.053 sek.