• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Armia „Kraków”



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Jan Rzepecki ps. „Białynia”, „Ożóg”, „Burmistrz”, „Górski”, „Krawczyk”, „Ślusarczyk”, „Prezes”, „Rejent”, „Sędzia”, „Wolski” (ur. 29 września 1899 w Warszawie, zm. 28 kwietnia 1983, tamże) – historyk wojskowości, pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego, delegat Sił Zbrojnych na Kraj w 1945.Korpus Ochrony Pogranicza, KOP – formacja wojskowa czasu pokoju utworzona w 1924 do ochrony wschodniej granicy II Rzeczypospolitej przed penetracją agentów, terrorystów i zwartych uzbrojonych oddziałów dywersyjnych przerzucanych przez sowieckie służby specjalne z terenu ZSRR na terytorium II Rzeczypospolitej. W czasie stanu wojny funkcja KOP miała dobiec końca, a jego jednostki miały zgodnie z planem mobilizacyjnym zasilić oddziały i pododdziały Wojska Polskiego w linii.

    Armia „Kraków”związek operacyjny Wojska Polskiego II RP utworzony 23 marca 1939 roku w celu osłony Śląska i zachodniej Małopolski.

    Armia krakow 1939.png
    Tereny walk armii
    Wegierska gorka fort.png
    Schrony jelesnia 1939.png
    Bitwa tomaszow lub 1.png

    Spis treści

  • 1 Historia armii
  • 2 Obsada personalna Kwatery Głównej armii
  • 3 Ordre de Bataille armii
  • 4 Zobacz też
  • 5 Uwagi
  • 6 Przypisy
  • 7 Bibliografia
  • Historia armii[]

    15 marca 1939 oddziały Wehrmachtu wkroczyły do Pragi, a 23 marca zajęły litewski port i miasto Kłajpeda. Dwa dni wcześniej, w Berlinie, Joachim von Ribbentrop w rozmowie z ambasadorem Józefem Lipskim zażądał ostatecznej odpowiedzi w sprawie Gdańska i eksterytorialnej autostrady.

    Ambasador – szef misji dyplomatycznej pierwszej klasy, reprezentujący państwo wysyłające wobec władz innego państwa lub organizacji międzynarodowej.Bobrowniki – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, w gminie Bobrowniki. Obecnie mieszka tutaj 3500 ludzi. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego. Zachodnia granica Bobrownik - z Piekarami Śląskimi, oparta na Brynicy - stanowi historyczną granicę Zagłębia Dąbrowskiego ze Śląskiem.

    21 marca 1939 niżej wymienieni oficerowie otrzymali rozkazy stawienia się w dniu 23 marca o godz. 10.00 w Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych w Warszawie: ppłk dypl. Jan Rzepecki, mjr dypl. Władysław Steblik, mjr dypl. Kazimierz Szpądrowski i mjr Franciszek Chmura. Oficerowie ci stanowili uzupełnienie sztabu generała do prac przy GISZ, gen. bryg. Antoniego Szyllinga, który stał się zalążkiem dowództwa armii.

    Obrona Narodowa (ON) – terytorialna formacja wojskowa istniejąca w latach 1937-1939. Była zorganizowana w systemie brygad i półbrygad, przyporządkowanych dowództwom okręgów korpusów (DOK), a po mobilizacji - konkretnym armiom Wojska Polskiego.Dowódca (ang. commander) - stanowisko etatowe w wojsku, żołnierz stojący na czele rodzaju sił zbrojnych, związku taktycznego, oddziału lub pododdziału. Posiada określone prawa (wydawanie rozkazów oraz nadzór nad ich wykonawstwem). Jest organizatorem działań bojowych podległych wojsk (żołnierzy) oraz dowodzi nimi w czasie ich trwania.

    23 marca gen. Szylling otrzymał od generalnego inspektora sił zbrojnych, marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego pisemny rozkaz z zadaniem dla przyszłej Armii „Kraków” i ściśle określonym wstępnym ugrupowaniem wielkich jednostek piechoty i kawalerii oraz polecenie natychmiastowego opracowania wstępnego planu działania i użycia sił armii, w tym planu niszczeń w pasie granicznym i najpilniejszych prac polowych oraz ustalenia rejonów początkowego rozmieszczenia i rejonów wyładowczych wielkich jednostek. Tego samego dnia gen. Szylling podjął decyzję, uzyskał jej zatwierdzenie przez marszałka Rydza-Śmigłego, a wieczorem przekazał I oficerowi swego sztabu, płk dypl. Stanisławowi Wilochowi opracowany przez siebie „Wstępny plan działań”. 25 marca zalążek dowództwa armii przybył do Krakowa i zainstalował się w koszarach Jana Sobieskiego przy ulicy Warszawskiej, w siedzibie 5 Dywizjonu Żandarmerii, jako „Kierownictwo Ćwiczeń Antoni”. Tego samego dnia o godz. 12.00 gen. Szylling przeprowadził odprawę z dowódcami wielkich jednostek i dowódcą Okręgu Korpusu Nr V. 27 marca oficerowie dowództwa armii zostali zaprzysiężeni.

    Alfred Wilhelm Ludwik Riesser (4 lipca 1889 w Strusowie, zm. 7 lipca 1957 w Krakowie) – doktor prawa, podpułkownik żandarmerii Wojska Polskiego.Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.

    Ogólny plan wojny z Niemcami zakładał trwałość południowej granicy opierającej się na paśmie Karpat. Zakładano, że ewentualny front obronny będzie się przesuwał z zachodu i północy w kierunku południowo-wschodnim wokół osi północ – południe, użyto nawet porównania do „zawiasu”, którego oś obrotu leżała na tych kierunkach. W związku z tym pomiędzy miejscowością Bobrowniki (koło Tarnowskich Gór) a Kochłowicami (na północ od Mikołowa) wybudowano 22 kilometrową linię fortyfikacji, mającą chronić przemysłowy Górny Śląsk od ataku z zachodu. Tak więc podstawowa linia obrony Śląska przebiegała w niewielkiej odległości od granicy. Aneksja Czechosłowacji 15 marca 1939 i „opieka wojskowa” III Rzeszy nad Słowacją zmieniła w zasadniczy sposób położenie strategiczne Polski. Straciła swoje znaczenie naturalna granica wzdłuż Karpat, wydłużył się natomiast w tym rejonie o około 300 km front walki z Niemcami. Względy prestiżowe i moralne, podobnie jak na Pomorzu, nie pozwalały na opuszczenie Śląska bez podjęcia walki. Zakładano także, że niemieckie jednostki pancerne nie zaatakują od południa ze względu na bardzo ciężki teren. Armia „Kraków” otrzymała zadanie obrony rejonu Częstochowy, Górnego Śląska, około 160 km odcinka pomiędzy Krzepicami a Baranią Górą i około 100 km południowego odcinka granicy. Dalej południowej granicy w kierunku wschodnim miała bronić Armia „Karpaty” gen. Fabrycego. Była to bardzo duża długość odcinka obrony co spowodowało, że tylko na Śląsku można było w sposób w miarę ciągły obsadzić pozycje obronne.

    Tarnowskie Góry (śl. Tarnowský Góry, niem. Tarnowitz, czes.: Tarnovské Hory, Tarnovice, łac. Montes Tarnovicenses) – miasto i gmina w południowo-zachodniej Polsce, w województwie śląskim, siedziba powiatu tarnogórskiego, na północnym krańcu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), historycznie na Górnym Śląsku. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.Orawa (słow. Orava, węg. Árva, niem. Arwa) – kraina historyczna w Europie Środkowej w dorzeczu rzeki Orawy. Przeważająca część Orawy znajduje się obecnie w granicach Słowacji, natomiast jej północno-wschodnia część należy do Polski. Otacza Tatry od zachodu i północnego zachodu, graniczy z Podhalem i Liptowem. Głównymi miejscowościami części polskiej są Jabłonka i Lipnica Wielka, zaś na Słowacji: Dolný Kubín, Trzciana, Námestovo, Twardoszyn, a także ośrodki wypoczynkowe: Zuberzec i Orawice.

    Odcinek o długości około 40 km, od miejscowości Niezdara do Żwakowa (obecnie dzielnicy Tychów) na skraju Puszczy Pszczyńskiej obsadziły 23 DP i 55 DP, oddziały forteczne Grupy Fortecznej Obszaru Warownego „Katowice” i 3 dywizjony artylerii. Razem te jednostki tworzyły Grupę Operacyjną „Śląsk” pod dowództwem gen. Sadowskiego. Podstawę obrony tego odcinka stanowiła linia umocnień Bobrowniki – Kochłowice obsadzona przez cztery bataliony forteczne pod dowództwem płk. Klaczyńskiego. Obronę Kobióra w rejonie Puszczy Pszczyńskiej organizowała 6 DP, jednak ze względu na przemieszczenie części jej sił do odwodu w rejon Zatora musiała przejąć ją GO „Śląsk”.

    Beskid Śląski (czes. Slezské Beskydy, 513.45) – pasmo górskie, stanowiące część Beskidów Zachodnich. Jest mezoregionem wchodzącym w skład prowincji Karpat Zachodnich. Najwyższymi szczytami Beskidu Śląskiego są Skrzyczne (1257 m n.p.m.) i Barania Góra (1220 m n.p.m.), natomiast dla części czeskiej Czantoria Wielka (995 m n.p.m.).Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.

    Odcinek od Starej Wsi (obecnie północna dzielnica Pszczyny) przez Pszczynę i dalej przez Czechowice aż po szczyt Klimczoka w Beskidzie Śląskim, czyli około 35 km miały obsadzić 6 DP, 21 DPG – jednostki wchodzące w skład Grupy Operacyjnej „Bielsko”. Pod Pszczyną zajęły stanowiska tylko dwa bataliony z dywizjonem artylerii z 6 DP (reszta stanowiła odwód pod Kobiórem). Najsłabiej został obsadzony stukilometrowy odcinek karpacki od Węgierskiej Górki do Czorsztyna. Odcinek ten obsadziła 1 BG pod dowództwem płk. dypl. Gaładyka. Brygada składała się z pięciu batalionów, zorganizowanych w dwa pułki piechoty KOP (bataliony: „Berezwecz”, „Wilejka”, „Wołożyn”, „Snów I” i „Snów II”), dwóch batalionów ON („Zakopane” i „Żywiec”) i dwóch kompanii fortecznych (151 i 152).

    Kłobuck (jidysz קלובוצק, Klobutsk, niem. Klobutzko, ros. Клобуцк, wcześniej Kłobucko) – miasto w województwie śląskim, siedziba powiatu kłobuckiego i gminy miejsko-wiejskiej Kłobuck. Kłobuck dawniej leżał na terenie Małopolski, w pobliżu jej historycznej granicy z Wielkopolską i Śląskiem. Według podziału administracyjnego z lat 1975-1998 miasto należało do województwa częstochowskiego.Autostrada — droga o ograniczonej dostępności, zaprojektowana i zbudowana w celu zapewnienia bezpiecznego, szybkiego, płynnego ruchu pojazdów.

    Północne skrzydło armii zamykała Krakowska Brygada Kawalerii rozwinięta pod Woźnikami. Częstochowę miała osłaniać 7 DP gen. Gąsiorowskiego. Dywizja ta była odosobniona i znajdowała się około 40 km od trzonu armii. Wsparciem dla niej mogła być Wołyńska Brygada Kawalerii z Armii „Łódź”, operująca pod Kłobuckiem i Mokrą.

    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.Aleksander Jerzy Narbut-Łuczyński (ur. 28 lutego 1890 w Skierniewicach, zm. 25 lipca 1977) – generał brygady Wojska Polskiego.

    Pod Zatorem odwód armii stanowiły: duża część 6 DP i 10 BK(Zmot.) płk. dypl. Maczka, której użycie było zastrzeżone do decyzji Naczelnego Dowództwa. W planach miały tu być jeszcze 11 DP, ale w ostateczności została przydzielona do Armii „Karpaty” i 45 DP(rez.), której jednak do dnia wybuchu wojny nie zdołano scalić organizacyjnie w jedną jednostkę.

    10 Brygada Kawalerii (10 BK) – wielka jednostka kawalerii Wojska Polskiego II RP istniejąca w latach 1930-1939. Pierwotnie istniała jako związek taktyczny kawalerii, powstały z połączenia kilku pułków kawaleryjskich oraz jednego dywizjonu artylerii konnej. W 1937 rozpoczęła się jej reorganizacja i przezbrojenie w „oddział pancerno-motorowy”.Karpaty (51-54) (węg. Kárpátok; rum. Carpaţi; ukr. i serb. Карпати; czes. i słow. Karpaty) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria Austrii, Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Serbii i Rumunii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.

    28 sierpnia 1939 do Słowacji weszły, między innymi, niemieckie 2 DPanc. i 4 DPLekka – razem około 500 czołgów i samochodów pancernych. Jednostki te zostały skierowane na Orawę. To było główną przyczyną pozostawienia większej części 6 DP w odwodzie pod Zatorem. W nocy z 31 sierpnia na 1 września sztab armii został zaalarmowany o wzmożonej aktywności wojsk niemieckich pod Tatrami. 1 września o świcie ruszyły do natarcia na pozycje Armii „Kraków” 14 Armia gen. Lista i część 10 Armii dowodzonej przez gen. Reichenaua, razem 19 wielkich jednostek, w tym 16 pierwszego rzutu. Trzecią część wojsk niemieckich skierowanych na Polskę stanowiły siły rzucone na południowo-zachodni odcinek obrony. Z telefonicznego meldunku płk. Gaładyka z godz. 7:30:

    Czorsztyn – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czorsztyn. Położona jest na wschodnim skraju Kotliny Orawsko-Nowotarskiej, na pograniczu Pienin i Gorców nad Zbiornikiem Czorsztyńskim. Obecny Czorsztyn był do momentu powstania zbiornika retencyjnego znany jako Czorsztyn Nadzamcze. Sama wieś Czorsztyn mieściła się u podnóża Zamku Czorsztyńskiego. Część Czorsztyna mieszcząca m.in. siedzibę władz gminy Czorsztyn, znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie skrzyżowania znajdującego się ok. 1,5 km od wsi Czorsztyn, w kierunku Nowego Targu.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Cała dolina Orawy jest pełna setek czołgów, samochodów pancernych i transportowych, sunących na Jabłonkę, Spytkowice i Czarny Dunajec, 1 pułk KOP spełni swą rolę Leonidasa, ale myślcie o swoim skrzydle i tyłach.

    Pierwsze godziny wojny pokazały, że nieprzyjaciel chce ogromną siłą przełamać północne i południowe skrzydła armii i zamknąć jej resztę pomiędzy fortyfikacjami „śląskimi” a Krakowem. W takiej sytuacji, gen. Szylling skierował 10 BKZmot. już o godz. 8:00, bez zgody Naczelnego Dowództwa, w rejon Chabówki i Jordanowa.

    Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych (GISZ) – organ pracy Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, powołany dekretem Prezydenta RP Ignacego Mościckiego z dnia 6 sierpnia 1926 o sprawowaniu dowództwa nad siłami zbrojnymi w czasie pokoju i ustanowieniu Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych.Władysław Steblik (ur. 22 października 1898 w Tresnej k. Żywca, zm. 16 czerwca 1971 w Żywcu-Sporyszu) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

    Miedzy 8 a 13 września oddziały Armii cofały się wzdłuż Wisły, zmierzając ku wschodowi w dwóch oddzielnych zgrupowaniach (GO "Jagmin" gen. Sadowskiego na północy i GO "Boruta" gen. Boruty-Spiechowicza na południe od Wisły). W tym czasie toczyły one nieustanne walki, zwane przez historyków "bitwą odwrotową". Po walkach pod Nowym Korczynem, Wiślicą, Stopnicą, Pacanowem, Osiekiem i Baranowem głównym siłom Armii udało się dotrzeć do przepraw na Wiśle (jeden z mostów w Baranowie o długości 345 m zbudowany został przez armijnych saperów 11 IX w ciągu 9 h) i przekroczyć je z ciężkim sprzętem, dzięki czemu mogły one nadal wiązać przeszło połowę sił 14 Armii niemieckiej. W pewnym stopniu do obronnego sukcesu Armii przyczynił się jej ruch po stykach 10 i 14 Armii niemieckiej, nie zwracających swoich głównych wysiłków na skrzydła.

    Mokra – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Miedźno. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego. Pierwszymi mieszkańcami miejscowości były rodziny Kleszczów oraz MaklesówArmia „Karpaty” - związek operacyjny Wojska Polskiego utworzony 11 lipca 1939, istniejący podczas kampanii wrześniowej 1939 r. Od 6 września przemianowana na Armię Małopolska.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kwatermistrz (ang. Quartermaster) – oficer dowództwa (sztabu), który dowodzi w polu (w czasie wojny) z ramienia dowódcy (szefa sztabu) kwatermistrzostwem (tyłami), kieruje działalnością podległych mu szefów służb w zakresie zaopatrzenia i obsługi wojsk, organizuje dowóz i ewakuację, a na wyższych szczeblach - komunikację na obszarze tyłów oraz jest odpowiedzialny za organizację tyłów (etapów); w czasie pokoju kieruje gospodarką jednostki wojskowej będącej oddziałem gospodarczym (na wyższych szczeblach powierzonymi mu działami gospodarki) i prowadzi szkolenie podległych mu kadr. Aktualnie w Siłach Zbrojnych RP pojęcia kwatermistrz – kwatermistrzostwo rozszerzono i wprowadzono pojęcia: szef logistyki – logistyka. Funkcja kwatermistrza znana jest także w straży pożarnej, skautingu i harcerstwie.
    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
    Mikołów (śl. Mikołůw, niem. Nikolai / Nicolai, czes. i słow.: Mikulov) – miasto położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, w południowej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Jest siedzibą powiatu mikołowskiego. Graniczy bezpośrednio ze stolicą województwa - Katowicami oraz Łaziskami Górnymi, Ornontowicami, Orzeszem, Paniówkami, Rudą Śląską, Tychami, Wyrami. Patronem miasta jest święty Wojciech.
    Zawias – okucie umożliwiające ruch, składające się zazwyczaj z dwóch członów połączonych przegubowo, z których jeden jest przytwierdzony do skrzydła (okna, drzwi), drugi do ościeżnicy lub bezpośrednio do wewnętrznej powierzchni otworu drzwiowego.
    Jan Andrzej Jagmin-Sadowski ps. "Stefan Jagmin" (ur. 24 kwietnia 1895 w Grójcu, zm. 5 października 1977 w Warszawie) – generał brygady Wojska Polskiego.
    Dowództwo – zespół ludzi, wraz z dowódcą, zajmujących się kierowaniem formacją wojskową lub zespołem ludzi. Najczęściej stosowane w terminologii wojskowej, rzadziej w terminologii cywilnej.
    Armia – związek operacyjny o różnej strukturze organizacyjnej, składający się z dowództwa, kilku korpusów lub dywizji zasadniczego dla danego związku rodzajów wojsk oraz związków taktycznych i oddziałów zapewniających dowodzenie, a także zabezpieczenie operacyjne, materiałowe i techniczne działań całości jego sił. Zależnie od przeznaczenia, składu organizacyjnego i wyposażenia rozróżnia się:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.058 sek.