• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Armata czołgowa

    Przeczytaj także...
    PzKpfw VI Tiger (Panzerkampfwagen VI Tiger, SdKfz 181, potocznie Tygrys) – niemiecki czołg ciężki z okresu II wojny światowej.Czołg – gąsienicowy wóz bojowy, przeznaczony do walki z siłami przeciwnika na krótkich i średnich dystansach za pomocą prowadzenia ognia na wprost. Ciężki pancerz i duża mobilność zapewniają czołgom przetrwanie na polu bitwy, a napęd gąsienicowy pozwala na przemieszczanie się z dużą prędkością w trudnym terenie. Czołg jest zasadniczym środkiem prowadzenia walki lądowej, zwłaszcza natarcia.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Armata wyszczególniona na sylwetce współczesnego czołgu.
    Brytyjski Sherman Firefly z armatą 17-funtową.

    Armata czołgowa – rodzaj armaty przystosowany do montowania w wieży czołgu lub innego pojazdu pancernego, służący do zwalczania pojazdów nieopancerzonych, pancernych, a także siły żywej, budynków i umocnień.

    Armata 17-funtowa (ang. Royal Ordnance Quick Firing 17-pounder) – brytyjskie działo przeciwpancerne kalibru 76,2 mm z okresu II wojny światowej. Było to najlepsza armata w arsenale Aliantów, pociski APDS były w stanie zniszczyć nawet najcięższe niemieckie czołgi, był to praktyczny odpowiednik słynnej niemieckiej armaty 88 mm. Po wojnie, w roli artylerii przeciwpancernej została zastąpiona przez działo bezodrzutowe BAT 120 mm, a w roli armaty czołgowej przez działo 20-funtowe.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Historia[]

    Pierwsze czołgi były używane podczas I wojny światowej do pokonywania okopów, zasieków z drutu kolczastego oraz lejów po pociskach artyleryjskich dużych kalibrów jako wsparcie dla piechoty, szczególnie w przypadkach napotkania stanowiska karabinu maszynowego. Najczęściej były to zwykłe działa artylerii polowej, pozbawione podwozia i zamocowane w wieży lub bezpośrednio w kadłubie czołgu, strzelały najczęściej amunicją odłamkową o niskiej prędkości wylotowej pocisku. Lufy tych armat były przeważnie krótkie, zbyt długie mogłyby przeszkadzać w manewrowaniu pojazdem (w przypadku zamontowania armat w kadłubie), duże prędkości wylotowe były zbędne (walka toczyła się na krótkich dystansach). Ponadto pancerze pierwszych czołgów były cienkie, miały w zamyśle chronić przed odłamkami pocisków artyleryjskich i amunicją karabinową, wysoka prędkość wylotowa pocisku nie była potrzebna.

    Drut kolczasty – liniowy element konstrukcyjny zapór (zasieków przeciwpiechotnych) i ogrodzeń (płotów). Wykonywany jest w postaci dwóch (rzadziej trzech) skręconych spiralnie drutów stalowych (nośnych, właściwych). Na nich w odstępach nawinięte są w sposób uniemożliwiający przesuwanie wzdłuż i obracanie wokół drutu nośnego, krótkie odcinki drutu (zwoje) o wystających, ostro ściętych końcach długości kilkunastu milimetrów. Właściwości drutu kolczastego opisują: grubość drutów nośnych, odległość pomiędzy zwojami kolców i liczba wystających końców w zwoju (2 lub 4).Prędkość wylotowa jest to prędkość, z jaką pocisk opuszcza lufę po wystrzale. Obliczana jest metodami balistyki wewnętrznej. Mierzy się ją względem lufy. Jest ok 1% mniejsza niż prędkość początkowa pocisku.

    Charakterystyka[]

    Armaty takie charakteryzują się dużą długością lufy (powyżej 40 kalibrów), a przez to wysoką prędkością wylotową pocisków, obecnie głównie o gładkim przewodzie (uwarunkowane jest to głównie mniejszym zużywaniem się lufy oraz lepszymi właściwościami przy strzelaniu amunicją przeciwpancerną wykorzystującą energię kinetyczną do przebicia pancerza), automatycznym lub półautomatycznym zamkiem oraz względnie niskim odrzutem. Współcześnie przystosowane są najczęściej do strzelania nabojami z pociskiem podkalibrowym, kumulacyjnym, rzadziej burzącym, natomiast w okresie drugiej wojny światowej zwykle były to pełnokalibrowe przeciwpancerne, odłamkowe oraz dymne. Niektóre armaty czołgowe, np. rosyjska 2A46M (D-81TM), montowana na czołgach T-72B, są dodatkowo przystosowane do wystrzeliwania przeciwpancernych pocisków kierowanych (w tym wypadku jest to rakieta systemu 9K119 Refleks).

    Czołgowy karabin maszynowy - rodzaj karabinu maszynowego przeznaczony do montażu w wozach bojowych (czołgach, transporterach opancerzonych itp.). Istnieją czołgowe karabiny maszynowe zasilane amunicją karabinową i wielkokalibrową.Kołyska - część łoża działa lub wielkokalibrowego karabinu maszynowego, na której spoczywa lufa (lub kilka luf). Wykonuje ruch wahadłowy razem z lufą w płaszczyźnie pionowej oraz umożliwia przemieszczanie się jej w czasie odrzutu i powrotu. Kołyska wchodzi w skład mechanizmu podniesieniowego i może mieć kształt korytkowy lub cylindra. Zamocowana jest w łożu górnym za pomocą czopów.

    Budowa[]

    M3 Lee to ostatni produkowany seryjnie czołg wyposażony w więcej niż jedną armatę.

    Typowa armata w czołgu lub pojeździe pancernym składa się z:

  • lufy,
  • hamulca wylotowego (współcześnie rzadziej spotykany),
  • łoża,
  • mechanizmu podniesieniowego (celowanie w poziomie odbywa się poprzez obrót wieży),
  • kołyski,
  • zamka,
  • oporopowrotnika.
  • Kalibry armat najbardziej znanych czołgów[]

    ]

  • T-34/76 - 76,2 mm;
  • T-34/85- 85 mm;
  • IS-2- 122 mm;
  • T-54, T-55 - 100 mm;
  • T-62 - 115 mm (armata gładkolufowa);
  • PT-76 - 76,2 mm;
  • T-64 T-72,T-80,T-90 (i ich odmiany) - 125 mm (armata gładkolufowa).
  • ]

  • PzKpfw V (Pantera) - 75 mm;
  • PzKpfw VI (Tygrys)- 88 mm;
  • Leopard 1 - 105 mm;
  • Leopard 2 - 120 mm (armata gładkolufowa).
  • ]

  • M4 Sherman - 75 mm (wczesne wersje), 76 mm (późne wersje);
  • M48 - 90 mm;
  • M60 - 105 mm;
  • M1A2 Abrams - 120 mm (armata gładkolufowa).
  • Zobacz też[]

  • Czołgowy karabin maszynowy
  • Lufa – zasadnicza część broni palnej, umożliwiająca nadanie pociskowi jednocześnie ruchu postępowego i obrotowego (lufy gwintowane) lub tylko postępowego (lufy gładkościenne) w odpowiednim kierunku.M3 General Lee – amerykański czołg z okresu II wojny światowej. Wersja używana przez armię brytyjską z powiększoną wieżą i bez dodatkowej wieżyczki znana była pod nazwą General Grant.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Armata była dawniej bronią miotająca pociski za pomocą prochu. Współcześnie terminem tym określa się działo o bliskim płaskiemu torze lotu pocisku, służące do ostrzeliwania celów będących na linii pola widzenia.
    Wieża (wieża czołgowa) to element konstrukcji opancerzonych pojazdów bojowych, wystający ponad dach kadłuba, służący do instalowania uzbrojenia pojazdu i ochrony uzbrojenia oraz jego obsługi przed rażeniem odłamkami lub pociskami. Wieża stosowana jest i była powszechnie w konstrukcji czołgów, samochodów pancernych, bojowych wozów piechoty, niektórych dział samobieżnych, wagonów pancernych i innych pojazdów. Z zasady jest obrotowa, dzięki czemu uzbrojenie montowane w wieży posiada kąt ostrzału w poziomie do 360° (rzadko posiada mniejszy kąt ostrzału). Wieżami nazywane są także czasami nieruchome nadbudówki, w których mocowane jest uzbrojenie (zwłaszcza w działach samobieżnych).
    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.
    T-72 – czołg konstrukcji radzieckiej wprowadzony na uzbrojenie wojsk radzieckich w początku lat 70. Produkowany w Niżnym Tagilu w Uralskiej Fabryce Wagonów (UWZ). Na wyposażenie Wojska Polskiego wszedł w 1978 roku. Do dziś stanowi podstawowy komponent polskich wojsk pancernych – według danych MON z 1 października 2005 w użyciu jest obecnie 597 takich wozów. ZSRR sprzedał licencje na jego produkcję do kilku krajów (Czechosłowacji, Indii, Jugosławii, Polski). Produkowany był w gliwickim Bumarze. W Polsce występuje w następujących wersjach: T-72M, T-72M1 i T-72M1D. Jego daleko posuniętą modernizacją jest PT-91, których polskie wojska lądowe posiadają 233. Ogółem do połowy lat 90. zbudowano około 20 tysięcy tych czołgów w kilku krajach świata. T-72 używają armie kilkunastu państw. Dla przykładu – Armia Rosyjska posiada 1200 w czynnej służbie i 8000 w rezerwie, Bułgaria – 430, Czechy – 543, Słowacja – 272, Ukraina – 2200, Białoruś – 1200, Indie – 1700, Syria – 1500, Kazachstan – 600, Turkmenistan – 500 (dane na rok 2003).
    9K119 Refleks - rosyjski system przeciwpancernych pocisków kierowanych strzelający pociskami 9M119 Refleks. Oznaczenie NATO - AT-11 Sniper.
    Panzerkampfwagen V Panther, PzKpfw V Panther, Sd.Kfz.171 "Pantera" – niemiecki czołg średni z okresu II wojny światowej. Konkuruje z radzieckim T-34 o miano najlepszego czołgu tej wojny.
    M4 Sherman (oficjalnie Medium Tank, M4) – amerykański czołg średni, stosowany w czasie II wojny światowej. Brytyjczycy używali nazwy M4 General Sherman. Czołg nazwany na cześć generała Williama Shermana.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.