• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Arizona



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Linda Maria Ronstadt (ur. 15 lipca 1946 w Tucson w Arizonie) – amerykańska piosenkarka, autorka tekstów do utworów muzycznych oraz producentka muzyczna. Wykonuje muzykę określaną jako folk rock i country rock.Anasazi w języku nawaho starożytni wrogowie – nazwa kultury archeologicznej, rozwijającej się w okresie od I w. p.n.e. do końca XIII wieku n.e. na obszarach Wielkiej Kotliny Amerykańskiej w Ameryce Północnej.
    Geografia[]

    Arizona jest szóstym stanem pod względem obszaru za Nowym Meksykiem, a przed Nevadą. 15% obszaru stanu znajduje się w rękach prywatnych, resztę stanowią tereny rządowe i rezerwaty indiańskie.

    Klimat podzwrotnikowy i zwrotnikowy, suchy. Średnia temperatura powietrza latem przekracza 35 °C, maksymalnie dochodzi do 55 °C. Naturalną roślinność stanowią półpustynne stepy z kaktusami, na południu roślinność pustynna, na wyżynie Mogollon lasy z sosną żółtą.

    Historia[]

    Pierwotną, nadal obecną, ludność tych obszarów stanowią m.in. Indianie z plemion Hopi na północy i Apaczów na południu, którzy przybyli tu po upadku cywilizacji Anasazi (na kilkaset lat przed Hiszpanami). Hopi mieszkają w tych samych wioskach od co najmniej 700 n.e. i kulturowo wywodzą się od Anasazi. Obecnie najliczniejsi Indianie Arizony, Nawahowie, również stanowią element napływowy, z Kanady, przybywając dopiero ok. 1300.

    Percival Lawrence Lowell (ur. 13 marca 1855, zm. 12 listopada 1916) – amerykański przedsiębiorca, pisarz, matematyk i astronom-amator, który był przekonany o istnieniu kanałów na Marsie. Ufundował obserwatorium astronomiczne Lowell Observatory w Flagstaff w stanie Arizona i zapoczątkował starania, które doprowadziły do odkrycia Plutona 14 lat po jego śmierci. Wybór nazwy Pluton i symbolu był częściowo spowodowany jego inicjałami: PL.Uniwersytet Arizony (ang. University of Arizona) w Tucson to główny publiczny uniwersytet stanu Arizona w Stanach Zjednoczonych. Założony w roku 1885 jako pierwszy uniwersytet na terenie stanu Arizona. Uniwersytet Arizony ma obecnie 37 036 studentów. W niektórych dziedzinach badań naukowych, takich jak optyka, hydrologia czy astronomia Uniwersytet Arizoński należy do najlepszych na świecie.

    Poprawną etymologię nazwy Arizona historycy wyjaśnili dopiero w 1979. Nazwę swą stan zawdzięcza Baskom, którzy przeważali wśród elementu napływowego z Hiszpanii. Słowo aritz oznacza „dąb” a ona – „dobre miejsce”. Całość, o znaczeniu „miejsce gdzie rosną dobre dęby”, została z czasem skrócona przez opuszczenie litery „t”, jako że ciąg „tz” nie występuje w hiszpańskim (kastylijskim) i nie był wymawiany. Istnieją inne miejsca o nazwie Arizona w Ameryce Środkowej czy Południowej, gdzie również zawitali Baskowie.

    Wojna amerykańsko-meksykańska – regularna wojna lądowa oraz morska pomiędzy USA i Meksykiem toczona w latach 1846-1848, której teatrem działań były obszary od Kalifornii i Teksasu aż po tereny na południe od meksykańskiej metropolii, oraz wybrzeża obu oceanów. Bezpośrednią przyczyną wojny było przyłączenie w 1845 r. zbuntowanej meksykańskiej prowincji – Teksasu jako 28. stanu USA, prowincji, która od dziesięciu lat funkcjonowała już jako niezależne państwo. Efektem wojny była utrata przez Meksyk połowy swojego terytorium oraz ustalenie granic na kontynencie.Geronimo właściwie Goyahkla lub Goyathlay (w języku apache Ten, który ziewa) (ur. 16 czerwca 1829, zm. 17 lutego 1909) – jeden z wodzów Indian Chiricahua.
  • 1539 – Marcos de Niza penetrował obszar w poszukiwaniu „Siedmiu Złotych Miast”.
  • XVI wiek – obszar penetrowali hiszpańscy poszukiwacze skarbów (m.in. Francisco Coronado).
  • 1692 – ojciec Euzebio Kino założył pierwszą misję.
  • 1776 – armia hiszpańska budowała pierwszy fort na tych ziemiach – Tucscon.
  • 1821 – Hiszpania przekazała terytorium Arizony Meksykowi.
  • 1848 – po wojnie amerykańsko-meksykańskiej obszar wszedł w skład Stanów Zjednoczonych jako część Nowego Meksyku.
  • 1853 – rząd Stanów Zjednoczonych zakupił od Meksyku południową część terytorium dzisiejszej Arizony.
  • 1863 – Arizona została odrębnym terytorium.
  • 1871 – prezydent Ulysses Grant wysłał wojsko do Arizony przeciwko Apaczom.
  • 1886 – zakończyła się długotrwała wojna z Apaczami. Ostatni oddział dowodzony przez Geronimo został rozbity.
  • 14 lutego 1912 – wstąpienie do Unii (jako 48 stan z kolei).
  • 1973 – powstała jedna z większych zapór wodnych na świecie – New Cornelia Tailings.
  • Ruchy secesyjne wewnątrz stanu[]

    Dnia 10 lutego 2011 r., politycy i działacze reprezentujący co najmniej trzy partie polityczne uruchomili stronę „Start our State” na Facebooku, dążąc do oderwania pewnych terytoriów od Arizony. Pomysł ten po raz pierwszy został zaproponowany w 1980 roku przez Hugh Holuba, zaczął się rozwijać po artykule na pierwszej stronie „Arizona Daily Star” z 24 lutego 2011 roku. Około 1986 zaproponowano odseparowanie od Arizony Gila River (pomiędzy Phoenix i Tucson), po wyborze gubernatora Evana Mechama, który zanim został usunięty z urzędu, anulował płatny urlop w stanowe obchody dnia Martina Luthera Kinga.

    Route 66 lub też U.S. Route 66, popularnie Mother Road pol. Droga-matka lub Autostrada Willa Rogersa – otwarta 11 listopada 1926 roku trasa drogowa w USA o długości 2448 mil (3939 km) łącząca Chicago z Los Angeles, a od 1936 przedłużona do Santa Monica. Przebiegała przez stany Illinois, Missouri, Kansas, Oklahomę, Teksas, Nowy Meksyk, Arizonę i Kalifornię, by zakończyć swój bieg w Los Angeles.Gubernator stanu Arizona jest najwyższym urzędnikiem we władzy wykonawczej szczebla stanowego. Jest także zwierzchnikiem Gwardii Narodowej Arizony, stanowych sił zbrojnych. Posiada prawo weta wobec decyzji parlamentu stanowego oraz prawo wydawania aktów wykonawczych do stanowionego przez parlament prawa. Dysponuje także prawem łaski wobec osób skazanych przez sądy stanowe (z wyjątkiem skazanych za zdradę oraz usuniętych z urzędu w procedurze impeachmentu).

    Pojawiają się propozycje utworzenia z hrabstwa Pima i sąsiednich hrabstw stanu Baja Arizona. Hrabstwo to, samo w sobie jest większe niż New Jersey i Connecticut, a także ma większą populację niż Vermont i Delaware.

    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Hrabstwo Maricopa – hrabstwo w USA w południowo-zachodnio-centralnej części stanu Arizona. W lipcu 2010 roku liczba mieszkańców wyniosła 3 817 117 – najwięcej w całej Arizonie. Siedzibą władz jest Phoenix, będący także stolicą stanu.
    Hrabstwo Gila – hrabstwo w USA w środkowo wschodniej części stanu Arizona. W roku 2010, liczba mieszkańców, wyniosła 53 597. Stolicą jest Globe.
    Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.
    Port lotniczy Phoenix-Sky Harbor (ang.: Phoenix Sky Harbor International Airport, kod IATA: PHX, kod ICAO: KPHX) – duże międzynarodowe lotnisko obsługujące Phoenix w stanie Arizona, USA, ulokowany 4,8 km na wschód od centrum miasta. Jest to główne lotnisko stanu Arizona, stanowiąc jeden z najbardziej rozbudowanych kompleksów infrastruktury lotniczej w rejonie południowo-zachodnich USA.
    Erskine Preston Caldwell (ur. 17 grudnia 1903 w Moreland w stanie Georgia, zm. 11 kwietnia 1987 w Paradise Valley w stanie Arizona) – pisarz amerykański. Autor licznych powieści i nowel ukazujących upośledzone cywilizacyjnie środowiska Południa USA, publicystyki społecznej i reportaży.
    Strzyż kaktusowy, brunatniczek kroplisty (Campylorhynchus brunneicapillus) – gatunek ptaka z rodziny strzyżyków (Troglodytidae).
    Interstate 19 - amerykańska autostrada międzystanowa, która paradoksalnie nie jest drogą międzystanową. Zaczyna się Tucson i przebiega aż do Amerykańsko-Meksykańskiej granicy w Nogales.Naturalne jej przedłużenie droga krajowa 15 w Meksyku . Długość I-19 to 101,95 kilometrów (63.35 mili). Budowa zaczęła się w roku 1972 roku.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.292 sek.