• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ardeny



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Kneiff lub Op Kneiff (560 m) – wzgórze w północnym Luksemburgu, w gminie Troisvierges, niedaleko granicy państwowej. Jest najwyżej położonym punktem kraju (choć często za taki mylnie uważa się Buurgplaatz). Najbliższym miastem jest Wilwerdange.Dywizja - to podstawowy związek taktyczny różnych rodzajów sił zbrojnych (5-15 tys. żołnierzy) składający się zazwyczaj z pułków lub brygad różnych rodzajów wojsk (typowych dla danego rodzaju sił zbrojnych) przeznaczonych do prowadzenia walki oraz oddziałów i samodzielnych pododdziałów przeznaczonych do zabezpieczenia bojowego działań, zapewnienia zaopatrzenia materiałowego i utrzymania w gotowości bojowej sprzętu technicznego jednostek dywizyjnych.

    Ardeny (fr. L'Ardenne lub Ardennes, luks., niem. i niderl. Ardennen) – rozległy masyw wyżynno-górski znajdujący się na terytorium Belgii, Luksemburga i Francji. Stanowi najbardziej na zachód wysuniętą część Reńskich Gór Łupkowych, a jego naturalną kontynuacją na wschodzie są góry Eifel, rozróżniane ze względów polityczno-historycznych. Ich nazwa bierze się od znanej w starożytności Puszczy Ardeńskiej (fr. Forêt d'Ardenne, łac. Arduenna silva), której nazwa pochodzi od galijskiego słowa ard oznaczającego „wysokość” bądź od imienia celtyckiej bogini Arduenny.

    Wyżyna – obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 m. Z obszarów wyżyn wyłączane są bowiem obszary o szczególnie urozmaiconej rzeźbie i wysokościach względnych przekraczających 300 m stosunku do najbliższych den dolinnych, czyli góry. Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są więc stosunkowo małe. W Polsce i innych krajach często przyjmuje się za dolną granicę wyżyn poziomicę 200 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej niższe wyżyny wyróżnione są barwami żółtymi, podobnie jak i najniższe partie gór, np. pogórza, natomiast najwyższe wyżyny - jasnymi odcieniami koloru brązowego. Nad wyżynami, powyżej 500 m n.p.m. rozciągają się góry niskie. Wyjątkiem w skali światowej jest Wyżyna Tybetańska, która znajduje się na wysokości około 4500 m n.p.m. Zalicza się ją do wyżyn, a nie do gór, ponieważ jest płaska - spełniony jest warunek deniwelacji (różnicy między dwoma wzniesieniami) mniejszej niż 300 metrów.Luksemburg, Wielkie Księstwo Luksemburga (luks. Lëtzebuerg, Grousherzogdem Lëtzebuerg; niem. Luxemburg, Großherzogtum Luxemburg; fr. Luxembourg, Grand-Duché de Luxembourg) – państwo położone w Europie Zachodniej. Graniczy z Francją od południa, Niemcami od wschodu i z Belgią od zachodu i północy. Państwo członkowskie Unii Europejskiej oraz NATO.

    Geografia[ | edytuj kod]

    Ardeny dzielą się na kilka różnych charakterem części, które niekiedy grupuje się w trzy większe jednostki: Ardeny Właściwe, Fagne-Flamenne i Condroz. Zajmują łącznie 11 200 km², a najwyższym wzniesieniem jest Signal de Botrange 694 m n.p.m., będący jednocześnie najwyższym punktem Belgii. Od północy góry ogranicza Bruzda Sambry-Mozy, będąca osią belgijskiego zagłębia węglowego (tzw. Sillon Industriel).

    Luksemburg (Luksemburgia) – prowincja w południowo-wschodniej Belgii, w Walonii. Jej stolicą jest Arlon. Większość jej obszaru to górzysty teren Ardenów. Masyw górski (ang., fr. massif, niem. massiv; od łac. massa – "bryła") – zwarty górotwór, zbudowany zwykle ze skał pochodzenia magmowego lub metamorficznego, czasami osadowego podobnego typu, występujący samodzielnie lub jako część większego łańcucha górskiego; również wyraźnie wydzielona (np. szerokimi przełęczami) część grzbietu górskiego. Niekiedy jako masyw określa się niewielką grupę górską, np. Masyw Śnieżnika, Masyw Ślęży, Masyw Magury Wątkowskiej.

    Ardeny są najrzadziej zaludnioną częścią Belgii. Najludniejszym miastem położonym częściowo w granicach masywu jest Namur, kolejnymi są Verviers oraz Charleville-Mézières we Francji.

    Ardeny właściwe[ | edytuj kod]

    Ardeny właściwe, określane czasem dla odróżnienia jako Masyw Ardeński (Massif ardennais), są silnie zalesionym pasmem gór niskich osiągającym wysokości bezwzględne między 300 a 700 m n.p.m. Północna granica z wyżyną Fagne-Flamenne (a dokładniej Calestienne) ciągnie się na linii miejscowości Chimay-Marche-Verviers. Od południa i zachodu stykają się z Basenem Paryskim (Wyżyna Lotaryńska i równinna Szampania Wapienna). Od wschodu ich naturalną kontynuacją są góry Eifel, z którymi stanowią geologiczną całość. Najwyższą część stanowi położony na północnym wschodzie płaskowyż tzw. Wysokich Bagien (Hautes Fagnes), gdzie znajduje się Signal de Botrange - najwyższy punkt Belgii. Jest on niekiedy zaliczany do gór Eifel, jako że granica między tymi dwoma obszarami może być różnie definiowana. Najwyższym szczytem bezwzględnie znajdującym się w Ardenach jest Baraque de Fraiture (652 m n.p.m.) będący najwyższym wzniesieniem prowincji Luksemburg i całego regionu historycznego.

    Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.Sambra (fr. Sambre) – rzeka we Francji i Belgii, lewy dopływ Mozy o długości 193 km i powierzchni dorzecza 2740 km².

    Luksemburską część Ardenów określa się jako Oesling, który zajmuje północną trzecią część Wielkiego Księstwa. W jego obrębie znajduje się najwyższe wzniesienie tego kraju Kneiff (560 m n.p.m.).

    We Francji znajduje się jedynie niewielki, zachodni skraj Ardenów ciągnący się wzdłuż malowniczej doliny Mozy. Graniczny szczyt Croix-Scaille (504 m n.p.m.) jest najwyższym wzniesieniem francuskiej części masywu. Dodatkowo do Ardenów po stronie francuskiej niekiedy zalicza się pogórza Thiérache i Avesnois. Większość tego obszaru znajduje się na terenie departamentu o takiej samej nazwie.

    Natura 2000 – program utworzenia w krajach Unii Europejskiej wspólnego systemu (sieci) obszarów objętych ochroną przyrody. Podstawą dla tego programu są dwie unijne dyrektywy: Dyrektywa Ptasia i Dyrektywa Siedliskowa (Habitatowa). Celem programu jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków, które uważa się za cenne i zagrożone w skali całej Europy. Wspólne działanie na rzecz zachowania dziedzictwa przyrodniczego Europy w oparciu o jednolite prawo ma na celu optymalizację kosztów i spotęgowanie korzystnych dla środowiska efektów. Jednolite prawo powinno ułatwić współdziałanie wielu instytucji zajmujących się ochroną przyrody stale i tych dla których jest to działanie oboczne. Zadanie i cel rangi europejskiej powinno łatwiej uzyskać powszechną akceptację społeczną, tym bardziej że poszczególne kraje członkowskie są zobowiązane do zachowania na obszarach wchodzących w skład sieci Natura 2000 walorów chronionych w stanie nie pogorszonym, co wcale nie musi wykluczać ich gospodarczego wykorzystania.Reńskie Góry Łupkowe (niem. Rheinisches Schiefergebirge) – pasmo niewysokich gór w zachodniej części Niemiec nad środkowym Renem oraz na terenie Luksemburga, Belgii i Francji. W skład Reńskich Gór Łupkowych wchodzą pasma górskie Taunus, Westerwald, Hunsrück, Eifel oraz Ardeny, a także Sauerland. Najwyższy szczyt to Großer Feldberg o wysokości 878,5 m n.p.m.

    Zagęszczenie ludności w Arednach jest poniżej 50 msk./km², co jest wynikiem bardzo niskim w porównaniu do sąsiednich obszarów i wielu innych regionów w Europie. Gmina Daverdisse, z 24,3 msk/km² ma najmniejszą gęstość zaludnienia w Belgii. Dla porównania, zagęszczenie ludności całej Walonii wynosi 215 msk./km², a Belgii 372 msk./km².

    Szampania (fr. Champagne) – kraina historyczna we Francji, położona w północno-wschodniej części kraju. Obecnie wchodzi w skład regionu administracyjnego o nazwie Szampania-Ardeny (Champagne-Ardenne).Basen Paryski – rozległe obniżenie w kształcie spodka, w północnej Francji, obejmujące m.in. Paryż. Jego powierzchnia wynosi ok. 120 tys. km² - niemal 1/4 powierzchni kraju. Basen to w większości żyzny obszar uprawny, odwadniany przez rzeki: Sekwanę, Sommę, Marnę i Loarę.

    Fagne-Famenne[ | edytuj kod]

    Jest to podłużna wyżyna rozdzielająca płaskowyż Condroz od Ardenów właściwych. Zazwyczaj razem z nią jest grupowany długi i wąski region Calestienne o odmienej budowie geologicznej. Głównym zajęciem miejscowej ludności od stuleci jest rolnictwo i leśnictwo, choć w ostatnich latach wzrasta rola turystyki.

    Hautes Fagnes (niem. Hohes Venn; nid. Hoge Venen) – płaskowyż o charakterze bagnistym usytuowany głównie we wschodniej części Belgii w prowincji Liège oraz częściowo na przyległym do niej obszarze Niemiec. Nazwa w języku francuskim oznacza wysokie bagna. Na jego terenie znajduje się najwyżej położony punkt Belgii – Signal de Botrange – 694 metry n.p.m.. Marche-en-Famenne – miejscowość i gmina w Belgii, w prowincji Luksemburg. W 2018 roku liczyła 17 455 mieszkańców.

    Condroz[ | edytuj kod]

    Jest to podłużny płaskowyż znajdujący się w większości na terenie belgijskich prowincji Hainaut, Namur i Liège, w mniejszym stopniu także Luksemburgii, a niewielki skrawek znajduje się we francuskim departamencie Nord. Wysokości bezwzględne wynoszą między 200 a 350 m n.p.m., opadając stromo w Bruzdę Sambry-Mozy. Tę strefę zalesionych zboczy określa się jako „Ardeny Condruzjańskie” (Ardenne Condrusienne). Dodatkowo na zachodzie wyróżnia się nieco odmienny geologicznie niewielki Pays d'Acoz. Jest to region rolniczy, na który częściowo nachodzą aglomeracje Liège, Charleroi i Namur.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Piwo – najstarszy i najczęściej spożywany napój alkoholowy oraz trzeci po wodzie i herbacie najbardziej popularny napój na świecie. W znaczeniu ogólnym piwo to każdy napój otrzymany w wyniku enzymatycznej hydrolizy skrobi i białek zawartych w ziarnach zbóż i poddany fermentacji alkoholowej. W węższym znaczeniu pod pojęciem piwa rozumie się napój zawierający alkohol i dwutlenek węgla otrzymany w wyniku fermentacji alkoholowej wody, słodu i chmielu przy użyciu wyselekcjonowanych szczepów drożdży.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Dinant – miasto w południowej Belgii, w prowincji Namur, nad rzeką Mozą, w pobliżu jej przełomu przez Ardeny, przy granicy z Francją.
    Wyżyna Lotaryńska (fr. Plateau lorrain, niem. Lothringer Stufenland) – wyżyna na terytorium Francji, Luksemburga i Niemiec. Jest wschodnią częścią Basenu Paryskiego. Od wschodu ograniczają ją Wogezy (w tym Las Palatynacki), od zachodu Ardeny i krasowe tereny Szampanii. Wyżyna stopniowo wznosi się ku Wogezom, jest zbudowana z triasowych wapieni, osiąga wysokości 200–400 m n.p.m. Cechuje ją klimat kontynentalny z wpływami oceanicznymi. Rosną na niej lasy dębowe, bukowe i iglaste.
    Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.
    Charleroi – miasto w zachodniej Belgii, stolica prowincji Hainaut. Leży na północno-zachodnim krańcu wyżyny Condruzien Plateau (Ardeny), nad rzeką Sambrą (lewy dopływ Mozy). Mieszkańcy miasta są nazywani Carolos.
    Linia Maginota – nazwa stosowana na określenie francuskich fortyfikacji zbudowanych, a następnie wzmacnianych w latach 1929-1940 na wschodnich granicach państwa. Przeważnie mówiąc o "Linii Maginota" ma się na myśli najsłynniejsze umocnienia na granicach z Niemcami i Luksemburgiem.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Spa – miasto w Belgii, w prowincji Liège, uzdrowisko. Jest położone w dolinie pomiędzy wzgórzami będącymi częścią Ardenów, ok. 35 km na południowy wschód od Liège. Prawa miejskie uzyskało w 1594 roku.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.035 sek.