• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Arcybiskupstwo Bremy



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Krzysztof (ur. w 1487 r., zm. 22 stycznia 1558 r.) – biskup Verden od 1502 r., arcybiskup Bremy od 1511 r. z dynastii Welfów.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.
    Herb arcybiskupstwa Bremy
    Karol Wielki i biskup Willehad jako założyciele biskupstwa w Bremie (z modelem katedry; fresk z XVI w. w ratuszu w Bremie)
    Obszar państwa arcybiskupiego na tle granic Rzeszy w 1648 r.

    Arcybiskupstwo Bremy (arcybiskupstwo Hamburga-Bremy, niem. Erzbistum Bremen) – historyczna diecezja katolicka w północnych Niemczech (istniejąca w latach 787–1566/1648), a zarazem kościelne księstwo będące dominium Świętego Cesarstwa Rzymskiego położone pomiędzy dolnymi biegami Wezery i Łaby (istniejące od X do XVII wieku; terytoria diecezji oraz państwa były różne).

    Związek szmalkaldzki – związek obronny zawiązany 27 lutego 1531 w Schmalkalden (wówczas w Hesji, obecnie Turyngia) przez protestanckich książąt Rzeszy przeciwko katolickiemu cesarzowi Karolowi V.Święte Cesarstwo Rzymskie (łac. Sacrum Romanum Imperium lub Sacrum Imperium Romanum (S.I.R.) od 1254, niem. Heiliges Römisches Reich, potocznie (od 1441) łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) – nazwa państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, odwołująca się zarówno do idei jak i kształtu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy. Składało się formalnie z rdzenia którym było Królestwo Niemieckie oraz z równoprawnych mu formalnie Królestwa Włoch (de facto do 1648) i Królestwa Burgundii (od 1032, de facto do 1378).

    Historia[ | edytuj kod]

    Początki biskupstwa w Bremie sięgają końca VIII wieku. Wówczas miasto to jako swoją siedzibę obrał apostoł Sasów biskup Willehad. Stałą siedzibą diecezji Brema stała się od początku IX wieku, za sprawą kolejnego biskupa, Willericha.

    Holsztyn (niem. Holstein) – historyczna kraina niemiecka położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od zachodu przez plemiona północnych Sasów (Nordalbingów), a od wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów.Henryk Lew (niem. Heinrich der Löwe) (ur. 1129, zm. 6 sierpnia 1195 w Brunszwiku) - książę Saksonii Henryk III 1142–1180 i Bawarii Henryk XII 1156–1180 z dynastii Welfów.

    Początkowo biskupstwo podlegało arcybiskupowi Kolonii. W pierwszej połowie IX wieku powołane zostało jednak arcybiskupstwo w Hamburgu (zamierzone jako centrum ewangelizacji Skandynawii, którą początkowo obejmowało swoją jurysdykcją), a już po kilkunastu latach, w 848 roku synod z Moguncji zadecydował o połączeniu biskupstwa Bremy i arcybiskupstwa Hamburga unią personalną (kolejnym biskupem Bremy został pierwszy arcybiskup Hamburga Ansgar, wszyscy kolejni arcybiskupi hamburscy byli jednocześnie biskupami Bremy). Główną siedzibą arcybiskupów w praktyce stała się Brema.

    Skandynawia – region północnej Europy, obejmujący kraje: Szwecję, Norwegię oraz Danię. Obejmuje część z krajów nordyckich.Henryk IV (niem. Heinrich IV., ur. 11 listopada 1050 w Goslar, zm. 7 sierpnia 1106 w Liège) – król niemiecki od 1056 (faktycznie od 1065), Święty Cesarz Rzymski od 1084 do swojej abdykacji w 1105 , najstarszy syn cesarza Henryka III i jego drugiej żony Agnieszki z Poitou (Akwitańskiej). Był trzecim cesarzem z dynastii salickiej (zwanej inaczej dynastią frankońską).

    Wokół Bremy rosło też władztwo terytorialne biskupów, którym ci rządzili jako książęta Rzeszy. Jego początek miał miejsce w 967 roku, gdy cesarz Otton I oddał ówczesnemu arcybiskupowi Adaldagowi władzę nad miastem Brema oraz jego okolicami. Jego następcy zasięg tej władzy stopniowo powiększali, przy czym szczególnie zaznaczył się tutaj w XI wieku arcybiskup Adalbert (zaufany współpracownik cesarza Henryka IV), który przyłączył doń wiele drobnych państewek w granicach diecezji. Marzył też o przekształceniu swego biskupstwa w patriarchat Północy. Stopniowo tworzone były kolejne biskupstwa podległe arcybiskupstwu Hamburga-Bremy: m.in. trzy w X wieku w Danii i Szlezwiku, trzy kolejne w XI wieku na terenach ochrzczonych Obodrytów i innych plemion słowiańskich (na terenie obecnej Meklemburgii i Holsztynu). W 1103 roku powołane zostało arcybiskupstwo w Lund, które przejęło od Hamburga jurysdykcję nad Skandynawią. Spotkało się to z ostrym sprzeciwem arcybiskupów Hamburga-Bremy, którzy nawet zdołali odzyskać swoją dominację, jednak jedynie na krótko i formalnie. Nadal jednak kontynuowali ewangelizację Słowian zamieszkujących dzisiejsze Meklemburgię i Holsztyn.

    Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").

    W XII wieku księstwo mocno ucierpiało wskutek udziału biskupów w zmaganiach z Henrykiem Lwem, który m.in. zajął samą Bremę. Po upadku Henryka Lwa biskupi odbudowali swoje księstwo, z czasem jednak jego znaczenie (a także samych arcybiskupów) słabło: było to wynikiem częstych sporów o godność arcybiskupią, a także coraz większego usamodzielniania się od władzy biskupiej samego miasta Bremy (już od XII wieku). W 1224 roku arcybiskupstwo Hamburga zostało zniesione, godność arcybiskupia pozostała jednak przy stolicy biskupiej w Bremie.

    Meklemburgia (niem. Mecklenburg - kalka obodrzyckiej nazwy Weligard, staroniem. mikile - wielki) – kraina historyczna położona pomiędzy rzekami Łabą a Reknicą, zajmuje płaskie i faliste tereny Pojezierza Meklemburskiego. Obecnie jest to zachodnia i największa część kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern) w RFN.Lund – miasto w południowo-zachodnim regionie Szwecji, w prowincji Skanii, na północny wschód od Malmö; siedziba władz gminy Lund, wchodzącej w skład transgranicznego regionu Öresund, obejmującego fragmenty terytoriów Danii i Szwecji. Około 101 tys. mieszkańców i 442,7 km² powierzchni, co daje mu pozycję dwunastego pod względem liczby mieszkańców miasta w Szwecji. W związku z jego akademickim charakterem, Lund charakteryzuje się wyraźną nadreprezentacją grupy wiekowej 20–29 lat (21% populacji) i osób z wyższym wykształceniem (58% w stosunku do 29% w skali kraju).

    Ostateczny upadek arcybiskupstwa rozpoczął się w XV wieku Arcybiskup Henryk ze Schwarzburga był jednocześnie biskupem Münsteru i podczas jego niemal ciągłej nieobecności w Bremie stolica diecezji praktycznie ostatecznie wyswobodziła się spod władzy biskupiej, kraj niszczał, rosło też niezadowolenie ludności. Koniecznej uwagi arcybiskupstwu nie poświęcił też arcybiskup Krzysztof z Brunszwiku-Lüneburga, koncentrujący się na drugim swoim stanowisku, biskupa Verden. To za jego czasów nastąpił wybuch reformacji, której szybko uległa Brema (wygnano zeń księży katolickich, w tym także kapitułę katedralną – ta ostatnia mogła wrócić do miasta dopiero w 1533 roku). Miasto przyłączyło się do związku szmalkaldzkiego i stało się ważnym ośrodkiem nowego nurtu religijnego, mimo prób przeciwdziałania przez arcybiskupa. Wyboru jego następcy, Jerzego z Brunszwiku-Lüneburga, dokonała w 1558 kapituła zdominowana przez protestantów, za jego episkopatu cała diecezja została ostatecznie przez nich zdominowana.

    Szlezwik (niem. Schleswig, duń. Slesvig albo Sønderjylland) - region południowej Jutlandii, rozciągający się ok. 30 km na północ i 40 na południe od granicy duńsko-niemieckiej.Hamburg (łac. Hammonia; dolnoniem. Hamborg [ˈhaˑmbɔːχ]), właściwie Wolne i Hanzeatyckie Miasto Hamburg (niem. Freie und Hansestadt Hamburg) – miasto w północnych Niemczech na prawach kraju związkowego niedaleko ujścia Łaby do Morza Północnego. Wolne miasto i zarazem związkowy kraj niemiecki (pow. 755 km², ludność 1,74 mln – drugie po Berlinie). Największy port morski kraju (75 mln ton przeładunku), wielki ośrodek przemysłowy (statki, elektrotechnika, przetwórstwo ropy, przemysł spożywczy) i finansowy. W 2011 roku miasto to otrzymało tytuł Europejskiej Stolicy Czystości.

    Stąd po śmierci Jerzego w 1566 roku arcybiskupstwo dostało się w ręce protestantów i było zarządzane przez wybieranych przez kapitułę protestanckich administratorów (zostawali nimi okoliczni książęta). W okresie wojny trzydziestoletniej katolicy podjęli próbę odzyskania archidiecezji, w 1625 roku została nawet odnowiona. Wkrótce trafili tu też jezuici, ale wojska cesarskie musiały się wycofać z tego terenu w 1632 roku. Ostatnim protestanckim administratorem został Fryderyk Oldenburg, książę i późniejszy król duński.

    Biskupstwo Münsteru było kościelnym księstwem Świętego Cesarstwa Rzymskiego, położonym w północnej części dzisiejszej Nadrenii Północnej-Westfalii i zachodniej Dolnej Saksonii. W XVIII wieku biskupstwo wspólnie z sąsiednim Biskupstwem Paderborn i Arcybiskupstwem Kolonii tworzyło unię personalną. Księstwo Münster graniczyło na zachodzie z Holandią, Kleve i Vest Recklinghausen, na południu z Hrabstwem Mark, na wschodzie z Biskupstwem Paderborn i Biskupstwem Osnabrück. Na północy graniczyło z Oldenburgiem i Wschodnią Fryzją. Na północnym wschodzie znajdował się elektorat Hanoweru.Łaba (czes. Labe, niem. Elbe) – rzeka w Czechach i Niemczech o długości 1165 km (370 km w Czechach) i powierzchni dorzecza 144 055 km² (w Czechach 51 394 km²).

    W 1648 roku arcybiskupstwo zostało ostatecznie zniesione. Kraj Rzeszy znajdujący się pod zarządem arcybiskupów został zsekularyzowany: Brema pozostała wolnym miastem Rzeszy, a państwo arcybiskupie jako księstwo Bremy oddano królowi Szwecji.

    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Patriarcha – (gr. πατριάρχης „praojciec”) w Nowym Testamencie określenie protoplastów Izraelitów (Abraham, Izaak, Jakub oraz dwunastu synów Jakuba), ale także protoplastów ludzkości, oraz protoplastów rodów, np. Dawid.
    Otton I Wielki (ur. 23 listopada 912, zm. 7 maja 973 w Memleben) – książę Saksonii 936–961, król niemiecki od 936 i cesarz rzymsko-niemiecki od 962, z dynastii Ludolfingów.
    Katedra Świętego Piotra w Bremie (niem. St. Petri-Dom, Dom St. Petri lub Bremer Dom) – kościół ewangelicko-luterański położony w centrum Bremy przy Rynku.
    Archidiecezja (z gr. arche – pierwszeństwo), arcybiskupstwo – jednostka terytorialna wyższej administracji kościelnej. Istnieją ich cztery rodzaje:
    Verden (Aller) - miasto powiatowe w północnych Niemczech , w kraju związkowym Dolna Saksonia, siedziba powiatu Verden.
    Willehad (ur. ok. 745, zm. 8 listopada 789 w Blexen) – misjonarz pochodzenia anglosaskiego, działający w państwie Franków wśród Fryzów, a następnie Sasów, od 787 roku biskup misyjny, uznawany za pierwszego biskupa Bremy.
    Unia personalna (łac. persona – osoba) – związek dwóch lub więcej państw posiadających wspólnego monarchę, prezydenta, lub inny organ władzy, przy zachowaniu przez te państwa odrębności prawnej, politycznej, a niekiedy także ustrojowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.