• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Archont

    Przeczytaj także...
    Kaukaz – region na pograniczu Europy i Azji pomiędzy Morzem Czarnym a Kaspijskim wokół gór Kaukaz. Od północy graniczy z europejską częścią Rosji, od południa, w zależności od przyjmowanego podziału, z Bliskim Wschodem albo z Azją Zachodnią (Przednią).Sparta (gr. Σπάρτη Spártē, Λακεδαίμων Lakedaímōn, Lacedemon) – starożytne miasto oraz terytorium polis w południowej Grecji, na półwyspie Peloponez, główny ośrodek miejski Lakonii.
    Tesmoteci (od gr. thesmothetai – stanowiący prawo) – w starożytnych Atenach prawodawcy, tworzący organ sześciu urzędników wchodzących w skład kolegium archontów.

    Archont (gr. ἄρχων, archon – 'rządzący', imiesłów od gr. ἄρχω) – najwyższy urzędnik polis w starożytnych Atenach, który przewodniczył radzie areopagu i zajmował się najważniejszymi sprawami ateńskiej polis. Urzędnicy ci pojawili się w VIII w. p.n.e. Również inne miasta greckie, np.: Sparta, Delfy, Delos używały tego tytułu na oznaczenie własnych urzędników polis.

    Klejstenes (gr. Κλεισθένης Kleisthenes) – polityk ateński, żyjący na przełomie VI i V w. p.n.e. Jego dziadkiem był Klejstenes (tyran Sykionu). W 510 p.n.e. Klejstenes przyczynił się do obalenia tyranii w Atenach, a po wygraniu politycznej rywalizacji ze zwolennikiem tyranii Isagorasem przeprowadził w latach 508/507 p.n.e. reformy, będące kontynuacją reform Solona. Stały się one podstawą demokracji ateńskiej.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    W Atenach[edytuj kod]

    Archontów było dziesięciu. Od lat 80. VII w. p.n.e. wybierano ich na roczną kadencję. Urzędowanie rozpoczynali w miesiącu hekatombajon, który przypadał na lipiec.

    Wśród dziewięciu archontów istniał podział funkcji:

    Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone na wyspie Cypr leżącej we wschodniej części Morza Śródziemnego u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej.Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia – silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) – grecka wyspa położona na Morzu Śródziemnym. Jest ona największą grecką wyspą i piątą co do wielkości wyspą śródziemnomorską. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem jest Heraklion (Iraklion).
  • archont eponymos stał na czele kolegium archontów, sprawował władzę wykonawczą, od jego imienia nazywano rok;
  • archont polemarchos kierował polityką zagraniczną i dowodził wojskiem;
  • archont basileus przewodniczył obrzędom religijnym, odpowiadał za sprawy religijne i kultowe;
  • sześciu tesmotetów zajmowało się ustawodawstwem, byli oni również sędziami w sprawach prywatnych. Tesmoteci określali, co jest zgodne z normami prawnymi (themis) polis.
  • Po zakończeniu kadencji archont wchodził w skład areopagu. Reformy Klejstenesa pod koniec VI w p.n.e. spowodowały utratę znaczenia tego urzędu i ograniczenie jego funkcji do spraw religii i sądownictwa.

    Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.Archont eponymos (gr. ἄρχων archon – rządzący, ἐπώνυμος eponymos – "dawca imienia, nazwy") – przewodniczący kolegium archontów, zajmował się sprawami wewnętrzynymi Aten. Od jego imienia nazywano rok. Przed reformami Solona, dostęp do tego urzędu mieli jedynie eupatrydzi.

    Jest to także urzędnik "dostarczający" aktorów, co wiąże się z teatrem antycznym.

    W Bizancjum[edytuj kod]

    Bizantyńscy historycy często nazywali archontami władców obcych państw. W Cesarstwie termin ten był stosowany w odniesieniu do osób wpływowych, arystokratów, a jako termin techniczny – do zarządców prowincji. W VIII i IX wieku archontowie zarządzali prowincjami leżącymi na peryferiach Cesarstwa, takimi jak Dalmacja, Kefalonia, Kreta, Cypr. Tytuł ten nosili również dowódcy baz morskich i twierdz lądowych, a także zarządcy okręgów wojskowych, na obszarach zamieszkanych przez Słowian. W celu zapanowania nad nimi, spośród ich starszyzny plemiennej wybierano urzędnika odpowiedzialnego za pobór danin na rzecz Konstantynopola. W zamian za to cesarstwo pozwalało poszczególnym grupom ludności słowiańskiej zamieszkiwać jego obszary – głównie tereny Tesalii, Beocji, Peloponezu, Macedonii. Obszar nad którym panował archont był nazywany archontią. System ten był stosowany od VI/VII w. W okresie późniejszym – od końca XI w.- zaczął stopniowo zanikać, w związku z "rozpływaniem się" mas ludności słowiańskiej w przeważającym pierwiastku greckim. Tytuł był również używany w odniesieniu do urzędników centralnych urzędów gospodarczych: szefa mennicy cesarskiej (ἄρχων τῆς χαραγῆς, archōn tēs charagēs), warsztatów rzemieślniczych, arsenału.

    Delos, Dilos (gr. Δήλος Dḗlos) – w starożytności zwana początkowo Ortygią, mała, skalista grecka wysepka w archipelagu Cykladów na Morzu Egejskim, na południowy wschód od Grecji kontynentalnej.Język grecki klasyczny, greka klasyczna – stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.

    Tytuł archonta pojawiał się również na Rusi, Kaukazie i w niektórych rejonach Włoch.

    Archonci ateńscy od 682 p.n.e. do 275 n.e.[edytuj kod]

    Przypisy

    1. [1] , Słownik Wyrazów Obcych
    2. Greek Word Study Tool (ang.). www.perseus.tufts.edu/hopper. [dostęp 2015-03-18].
    3. Kazhdan 1991 ↓, s. 160-161.

    Bibliografia[edytuj kod]

  • Alexander Kazhdan: Oxford Dictionary of Byzantium. Oxford: University Press, 1991. ISBN 978-0-19-504652-6.
  • Dalmacja (chorw. Dalmacija, wł. Dalmazia, serb. Далмација) – kraina historyczna w Chorwacji, Bośni i Hercegowinie oraz Czarnogórze na wschodnim wybrzeżu Adriatyku.Delfy (gr. Δελφοί Delfoi, łac. Delphi) – prastare miasto i świątynia grecka u stóp Parnasu, 13 km od Zatoki Korynckiej, na drodze z Termopilów na Peloponez. Aktualnie Delfy, to nazwa miejsca archeologicznego i nazwa gminy, odległych o 165 km od Aten.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Polis (gr. πόλις l.mn. πόλεις poleis, pierwotnie „miejsce warowne”) – forma państwa w starożytnej Grecji. Słowo to przyjęło się tłumaczyć jako miasto-państwo, jest to jednak wybór niezbyt precyzyjny, gdyż sugeruje istnienie państwowego aparatu władzy oraz wskazuje na niewielki zajmowany obszar (miasto) jako cechę charakterystyczną. Tymczasem istotą polis (w formie dojrzałej występującej w epoce klasycznej) jest sposób sprawowania władzy – to niezależna wspólnota obywateli, którzy rządzą się sami, nie tworząc oderwanych od społeczeństwa struktur państwowych (brak jest reprezentacji politycznej). Wspólnota ta zamieszkiwała określony obszar (zwykle składający się z ośrodka miejskiego i okolicznych terenów wiejskich), połączona była językiem, pielęgnowanymi kultami religijnymi i wyznawanymi wartościami moralnymi.
    Basileus, Bazyleus (gr. βασιλεύς) — tytuł noszony przez władców lub najwyższych urzędników miast-państw greckich oraz monarchów hellenistycznych, na język polski tłumaczony jako król.
    Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego cesarstwa rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu. Używane zamiennie określenie Cesarstwo Wschodniorzymskie jest bardziej popularne w odniesieniu do okresu poprzedzającego upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Ze względu na dominację greckiej kultury, języka oraz ludności, Bizancjum było w wielu ówczesnych krajach Europy Zachodniej nazywane "Cesarstwem Greków", podczas gdy dla jego mieszkańców, podobnie jak dla obecnych Greków, było to Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian"). Greckie słowo ρωμιοσύνη – rzymskość, dla Greków do dziś oznacza greckość. Dlatego nazywanie mieszkańców Cesarstwa przez krzyżowców "Grekami" mogło być dla nich obraźliwe. Zaś pod koniec istnienia Bizancjum określenie "Hellen" przestało oznaczać poganina, a Bizantyńczycy używali go podkreślając dumę ze swej starożytnej greckiej przeszłości.
    Kefalinia (gr. Κεφαλονιά - dawniej Kefalonia, Cefalonia, staroż. Kefallenia), wyspa grecka na Morzu Jońskim, największa spośród Wysp Jońskich. Powierzchnia ok. 780 km² (w zależności od źródeł waha się od 730 km² do 800 km²). Krajobraz górzysty (wys. do 1627 m n.p.m. - góra Ainos). Uprawa winorośli, figowców, oliwek, rybołówstwo.
    Kadencja (łac. cadentia – upadek) – określony przez prawo okres pełnienia danej funkcji (urzędu) przez urzędnika lub organ pochodzący z wyboru. Na przykład określona w konstytucji kadencja prezydenta w Polsce trwa 5 lat, a Sejmu i Senatu - 4.
    Ateny (nowogr. Αθήνα = Athina, st.gr. Ἀθῆναι = Athenai, łac. Athenae) – stolica i największe miasto Grecji. Jeden z najważniejszych ośrodków turystycznych Europy z zabytkami kultury antycznej.
    Areopag (stgr. ὁ Ἄρειος πάγος ho Areios pagos - "wzgórze Aresa") – w starożytnych Atenach najwyższa rada złożona z byłych archontów. Nazwa rady pochodzi od miejsca obrad – wzgórza Aresa, które poświęcone było bogu wojny i Eryniom, ich świątynia u stóp wzgórza była azylem dla zabójców. Nie jest znany dokładny czas powstania rady areopagu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.