• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Archiwum państwowe

    Przeczytaj także...
    Archiwum Akt Nowych, AAN – archiwum państwowe z siedzibą w Warszawie. Jest jednym z trzech polskich archiwów państwowych o charakterze centralnym obok Narodowego Archiwum Cyfrowego i Archiwum Głównego Akt Dawnych.Jednostka budżetowa – jest to jednostka organizacyjna sektora finansów publicznych, która nie ma osobowości prawnej. Wszystkie swoje wydatki pokrywa bezpośrednio z budżetu, natomiast wszystkie dochody takiej jednostki odprowadzane są odpowiednio, albo na rachunek budżetu państwa, albo na rachunek jednostki samorządu terytorialnego (rozliczenie brutto – pełnymi kwotami).
    Sektor finansów publicznych - to zbiór państwowych i samorządowych osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, finansowanych głównie lub wyłącznie ze środków budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, wykonujących zadania na zasadach niekomercyjnych.
    Archiwum państwowe w Paryżu, czytelnia (2013)

    Archiwum państwowearchiwum utworzone i prowadzone przez państwo.

    W Polsce archiwa państwowe prowadzą działalność w zakresie państwowego zasobu archiwalnego w rozumieniu ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (1983), działają w oparciu o przepisy tej ustawy, innych przepisów powszechnie obowiązujących oraz nadanego jej statutu. Archiwa państwowe w Polsce wchodzą w skład państwowej sieci archiwalnej i podlegają Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych. Działają w formie jednostek budżetowych i są zaliczane do sektora finansów publicznych.

    Rozporządzenie – akt normatywny wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Rozporządzenie stanowi jedno ze źródeł prawa powszechnie obowiązującego, obok Konstytucji, ratyfikowanych umów międzynarodowych, ustaw oraz aktów prawa miejscowego.Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, w skrócie zwana czasem ustawą archiwalną (Dz. U. z 2011 r. Nr 123, poz. 698, z późn. zm.; tekst pierwotny ogłoszony w Dz. U. z 1983 r. Nr 38, poz. 173) — polska ustawa całościowo regulująca prawo archiwalne. Razem z przepisami wykonawczymi oraz resortowymi aktami prawnymi tworzy prawo archiwalne. Weszła w życie z dniem 1 stycznia 1984 r., po 1989 r. była wielokrotnie zmieniana.

    Działalność polskich archiwów państwowych została wznowiona w 1919.

    Istnieją archiwa państwowe o charakterze centralnym obejmujące zakresem działania całe terytorium państwa (art. 25 ustawy), oraz archiwa państwowe niemające charakteru centralnego, obejmujące zakresem działania terytorium jednego lub kilku województw (art. 26 ustawy). Do pierwszych zalicza się: Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Akt Nowych oraz Narodowe Archiwum Cyfrowe. Drugą grupę tworzyło w 2009 roku 30 archiwów, którym podlegało 48 oddziałów zamiejscowych i 4 ekspozytury.

    Archiwum – gromadzony zbiór, miejsce gromadzenia tego zbioru, w pewnych znaczeniach również instytucja zajmująca się gromadzeniem.Państwo – organizacja posiadająca monopol na stanowienie i wykonywanie prawa na określonym terytorium. Posiada zdolność do nawiązywania i utrzymywania stosunków dyplomatycznych z innymi państwami. Państwo jest często mylone z narodem i krajem.

    W obecnym stanie prawnym, archiwa państwowe tworzy i likwiduje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w drodze rozporządzenia na wniosek Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych (art. 24 ust. 1 ustawy).

    Zadania archiwów państwowych[]

    Ustawa określa (art. 28) zadania archiwów państwowych jako:

  • kształtowanie państwowego zasobu archiwalnego;
  • ewidencja, przechowywanie, opracowanie, zabezpieczenie i udostępnianie materiałów archiwalnych należących do ich zasobu archiwalnego;
  • kontrola postępowania z materiałami archiwalnymi wchodzącymi do państwowego zasobu archiwalnego w archiwach zakładowych, w składnicach akt oraz jednostkach organizacyjnych z powierzonym zasobem archiwalnym;
  • wydawanie uwierzytelnionych odpisów, wypisów, wyciągów i reprodukcji przechowywanych materiałów, a także zaświadczeń na podstawie tych materiałów;
  • prowadzenie prac naukowych oraz wydawniczych w dziedzinie archiwistyki i dziedzin pokrewnych;
  • popularyzacja wiedzy o materiałach archiwalnych i archiwach oraz prowadzenie działalności informacyjnej;
  • wykonywanie zadań określonych w ustawie lub w odrębnych przepisach.
  • Przypisy

    1. Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2015 r. poz. 1446).
    2. Dekret o organizacji archiwów państwowych i opiece nad archiwaljami (Dz. U. z 1919 r. Nr 14, poz. 182).
    3. Sprawozdanie z działalności archiwów państwowych w 2009 r.. archiwa.gov.pl, 2010. [dostęp 15 czerwca 2011].
    Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych (NDAP) – centralny urząd administracji rządowej obsługujący Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych – organ zarządzający archiwami państwowymi w Polsce, podlegający Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Funkcjonuje na podstawie statutu, regulaminu organizacyjnego oraz ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.Narodowe Archiwum Cyfrowe, NAC – centralne archiwum państwowe z siedzibą w Warszawie, powstałe 8 marca 2008 wskutek przekształcenia istniejącego od 1955 roku Archiwum Dokumentacji Mechanicznej. Siedzibą Narodowego Archiwum jest kompleks budynków przy ulicy Hankiewicza 1, współdzielony z Archiwum Akt Nowych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    ang. — state archival fonds, niem. — Staatlicher Archivfonds, ros. — gosudarstwiennyj archiwnyj fond, włos. —patrimonio archivistico statale.
    Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie (AGAD) – archiwum państwowe w Warszawie założone 2 września 1808 jako Archiwum Ogólne Krajowe (następnie Archiwum Główne Królestwa Polskiego w latach 1816-1889, później, do 1918 r. Warszawskie Archiwum Główne Akt Dawnych Królestwa Polskiego i od 1918 r. Archiwum Główne Akt Dawnych). Aktualną siedzibą AGAD jest Pałac Raczyńskich mieszczący się na ul. Długiej 7 w Warszawie.

    Reklama