• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Archiwum Ringelbluma



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Okupacja niemiecka w Polsce 1939–1945 – system policyjno-wojskowej administracji niemieckiej wprowadzony na terytorium państwowym Rzeczypospolitej Polskiej, zajętym w wyniku agresji zbrojnej przeciwko Polsce podjętej przez III Rzeszę w dniu 1 września 1939 oraz po podziale terytorium RP w wyniku niemiecko-sowieckiego układu o przyjaźni i granicy z dnia 28 września 1939 (będącego nawiązaniem do paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939).Tadeusz Jan Epsztein (ur. 21 maja 1959 w Warszawie) – polski historyk, specjalista w dziedzinie archiwistyki. Zajmuje się badaniem dziejów ziemiaństwa polskiego, a także pełni funkcję kierownika projektu badawczego nad edycją Archiwum Ringelbluma. Pracownik Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk, członek Rady Programowej Żydowskiego Instytutu Historycznego.
    function mfTempOpenSection(id){var block=document.getElementById("mf-section-"+id);block.className+=" open-block";block.previousSibling.className+=" open-block";}
    Konwia na mleko, w której ukryto część zasobów Oneg Szabat

    Oneg Szabat (עונג שבת, hebr. Radość soboty, jidysz Ojneg Szabos) – kryptonim podziemnej organizacji społecznej, założonej przez historyka Emanuela Ringelbluma w getcie warszawskim.

    Jehoszua Perle także Joszua Perle (ur. 1888 w Radomiu, zm. wiosną 1944 w Birkenau) - żydowski pisarz, publicysta i tłumacz, przedstawiciel realizmu i naturalizmu, tworzący wyłącznie w jidysz.Polska Partia Robotnicza (PPR) – partia polityczna utworzona w czasie niemieckiej okupacji, 5 stycznia 1942 roku, w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny), poprzez połączenie organizacji Związek Walki Wyzwoleńczej (utworzonej we wrześniu 1941) z kilkoma istniejącymi konspiracyjnymi grupami komunistycznymi, takimi jak: „Młot i Sierp”, Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR, Grupa Biuletynu Radiowego, Spartakus, Sztandar Wolności oraz grupa „Proletariusz”.

    Oneg Szabat tworzyło kilkudziesięciu żydowskich literatów, nauczycieli, naukowców i działaczy społecznych – pozyskanych do współpracy przez Ringelbluma wiosną 1940 roku. Początkowo miało formę konspiracyjnego archiwum, gromadzącego materiały i dokumenty obrazujące życie w getcie warszawskim. Z czasem przekształciło się jednak w prężny ośrodek badawczy, którego celem stało się badanie i dokumentowanie rozmaitych aspektów życia społecznego polskich Żydów pod okupacją niemiecką. Od 1942 roku Oneg Szabat stanowiło swoiste centrum informacyjne żydowskiego ruchu oporu, dokumentujące masową zagładę Żydów prowadzoną przez nazistowskie Niemcy. Po wojnie udało się odnaleźć dwie z trzech ukrytych części „Archiwum Ringelbluma”. Obecnie znajdują się one na liście „Pamięć Świata” (Memory of the World), obejmującej najcenniejsze zabytki światowego piśmiennictwa.

    Klęska głodu (także: głód) – rozpowszechniony na pewnym obszarze niedobór żywności, powodujący niedożywienie lub śmierć głodową dużej liczby ludności.Barbara Teresa Engelking (ur. 22 kwietnia 1962 w Warszawie) – polska psycholog i socjolog. Zajmuje się badaniem historii getta warszawskiego, okupacyjnej Warszawy i zagłady Żydów. Jest autorką książek związanych z zagadnieniami Holocaustu. Prowadzi bazę danych getta warszawskiego. Jest profesorem i kierownikiem Centrum Badań nad Zagładą Żydów Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk.

    Spis treści

  • 1 Powstanie Oneg Szabat
  • 2 Zespół
  • 3 Obszary zainteresowania i narzędzia badawcze
  • 3.1 Dokumentowanie Holocaustu
  • 4 Losy archiwum oraz jego twórców
  • 5 Publikacje dokumentów zgromadzonych przez Oneg Szabat
  • 6 Zobacz też
  • 7 Uwagi
  • 8 Przypisy
  • 9 Bibliografia
  • Powstanie Oneg Szabat[]

    Emanuel Ringelblum należał w okresie międzywojennym do grona najbardziej cenionych historyków żydowskich średniego pokolenia. Był także aktywnym działaczem społecznym, współpracującym m.in. z American Jewish Joint Distribution Committee („Joint”). Po utworzeniu przez okupantów niemieckich zamkniętej dzielnicy żydowskiej w Warszawie (listopad 1940), Ringelblum wraz z rodziną został uwięziony w getcie. Mimo niesprzyjających warunków nie porzucił działalności społecznej. Aktywnie uczestniczył w pracach Centralnego Komitetu Pomocy (później Komitetu Koordynacyjnego), od września 1939 roku koordynującego działalność żydowskich organizacji humanitarnych i pomocowych w Warszawie. Po utworzeniu Żydowskiej Samopomocy Społecznej (Alejnhilf) stanął na czele jej Sekcji Pracy Społecznej.

    Hotel Polski – otwarty w 1808 r. w pałacu Witosławskiego przy ulicy Długiej 29 w Warszawie, funkcjonował do wybuchu powstania warszawskiego. Wiosną 1943 r. utworzono tam ośrodek internowania dla Żydów posiadających paszporty państw południowoamerykańskich. 24 sierpnia 1944 r. w czasie walk podczas powstania warszawskiego w budynku hotelu utworzono silny punkt obrony zwany „Redutą Matki Boskiej”.Inwentarz zespołu (zbioru) archiwalnego jest to pomoc archiwalna mająca na celu zabezpieczenie całości, a jednocześnie udostępnianie materiałów archiwalnych jednego zespołu (zbioru) archiwalnego. Inwentarz winien składać się z następujących części: 1) wstępu, omawiającego dzieje i organizację aktotwórcy, dzieje akt, ich ewentualne brakowanie, mikrofilmowanie, skanowanie, sposób uporządkowania, oraz 2) ciągu opisów poszczególnych jednostek archiwalnych, zazwyczaj zgodnie z fizycznym ich układem w zespole (zbiorze).

    Od pierwszych tygodni wojny Ringelblum pisał osobisty dziennik. Już w październiku 1939 roku zaczął także gromadzić materiały i dokumenty na temat sytuacji Żydów w okupowanej Polsce. Dzięki członkostwu we władzach ŻSS uzyskał dostęp do wielu interesujących źródeł informacji, m.in. mógł zapoznać się relacjami żydowskich uchodźców, których Niemcy wypędzili z rodzinnych miejscowości i przesiedlili do getta warszawskiego. Już wówczas przy zbieraniu materiałów pomagało mu kilku współpracowników. Zorientowawszy się, iż Niemcom nie zależy na kontrolowaniu życia intelektualnego i kulturalnego w getcie, Ringelblum doszedł do wniosku, że można zaryzykować nadanie tej działalności bardziej zorganizowanego charakteru. Począwszy od maja 1940 roku zdołał pozyskać do współpracy kilkudziesięciu żydowskich literatów, nauczycieli, naukowców i działaczy społecznych. Za datę formalnego utworzenia podziemnego archiwum getta uznaje się inauguracyjne zebranie w dniu 22 listopada 1940, które odbyło się w mieszkaniu Ringelbluma przy ul. Leszno 18. Organizacja przyjęła konspiracyjną nazwę Oneg Szabat (pol. „Radość soboty”, „Radość szabasu”). Kryptonim ten wybrano ze względu na fakt, iż zebrania członków odbywały się najczęściej w soboty. Za miejsce spotkań służyły biura ŻSS mieszczące się w budynku Głównej Biblioteki Judaistycznej przy ul. Tłomackie (obecnie siedziba Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma).

    Bunkier „Krysia” – nazwa nadana podziemnemu schronowi przy ul. Grójeckiej w Warszawie, w którym w okresie okupacji niemieckiej ukrywało się kilkadziesiąt osób narodowości żydowskiej.Jidyszייִדיש (dosłownie: żydowski – od pierwotnego określenia w tym języku ייִדיש־טײַטש jidisz-tajcz; żydowski niemiecki) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie dialektu średnio-wysokoniemieckiego (Mittelhochdeutsch) z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.

    Podobne archiwa powstały również w kilku innych żydowskich gettach (białostockim, kowieńskim, łódzkim i wileńskim), lecz spośród nich Oneg Szabat było największe i najlepiej zorganizowane. Cechą wyróżniającą „Archiwum Ringelbluma” był zwłaszcza konspiracyjny charakter oraz całkowita niezależność od sprawującego władzę w getcie Judenratu. Zespół Oneg Szabat pozostawał dobrze zakorzeniony w strukturach podziemnych getta. Jego członkowie współpracowali z szerokim wachlarzem ugrupowań politycznych – od ortodoksyjnego Agudat Israel, poprzez Bund i Poalej Syjon, aż po komunistyczną PPR. Dążąc do zachowania ścisłej konspiracji kierownictwo archiwum dbało, aby do współpracy nie byli zapraszani twórcy lub badacze zbyt blisko powiązani z Judenratem bądź ośrodkami kolaboracyjnymi, takimi jak kierowana przez Abrahama GancwajchaTrzynastka”.

    Grossaktion in Warschau – niemiecka nazistowska operacja likwidacji getta warszawskiego połączona z masową eksterminacją zamieszkujących getto Żydów. Akcję rozpoczęto 22 lipca 1942 roku. Była to kluczowa część Operacji Reinhard przeprowadzanej przez SS- und Polizeiführer Otto Globocnika. Żydzi byli gromadzeni na Umschlagplatz na terenie getta, skąd w większości przypadków byli kierowani do obozu zagłady w Treblince. Największa liczba przewiezionych Żydów przypadła na okres pomiędzy żydowskimi świętami: Tisza be-Aw (23 lipca) i Jom Kippur (21 września).Ulica Nowolipki w Warszawie – jedna z głównych ulic osiedla Muranów, biegnąca od gen. Władysława Andersa do ul. Wolność.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization;pol. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.
    Żydowski Związek Wojskowy, ŻZW – formacja zbrojna Żydów polskich, powołana w listopadzie 1939 przez byłych oficerów Wojska Polskiego i działaczy organizacji prawicowych żydowskiego pochodzenia.
    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).
    Esej (fr. essai – „próba”) – forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora. Esej może poruszać tematykę filozoficzną, społeczną lub artystyczną, być formą krytyki literackiej, manifestu politycznego lub też dotyczyć innych refleksji autora.
    Ulica Grójecka – główna ulica warszawskiej dzielnicy Ochota, biegnąca od pl. Artura Zawiszy do wiaduktu linii kolei radomskiej na granicy z dzielnicą Włochy, gdzie przechodzi w al. Krakowską. Według stołecznej drogówki, jest jedną z najniebezpieczniejszych w Warszawie ulic. W 2012 doszło na niej do 24 wypadków.
    Mordechaj Anielewicz, ps. Marian, Malachi, Aniołek (ur. 1919 w Wyszkowie, zm. 8 maja 1943 w Warszawie) – dowódca Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB), przywódca powstania w getcie warszawskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.06 sek.