• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Architektura i rzeźba starożytnego Egiptu



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Jezioro Karun (w starożytności Moeris, ar. Birkat Qarun ) - jezioro w północnym Egipcie w gubernatorstwie Fajum o powierzchni 233 km².Nagada III - kultura archeologiczna, rozwijająca się w starożytnym Egipcie od ok. 3200 do ok. 2700 p.n.e. W okresie tym wyróżniane są 4 podokresy:
    Siedzący skryba (Luwr)
    Piramida Dżesera w Sakkarze
    Figurki duchów służebnych uszebti
    Kartusz królewski
    Wielki Sfinks i piramida Chefrena
    Świątynia Hatszepsut
    Realistyczne wyobrażenie Echnatona
    Popiersie królowej Nefertiti
    Maska pośmiertna Tutanchamona
    Posąg Ramzesa II w Luksorze
    Posąg Ramzesa II z żoną w Karnaku
    Sala hypostylowa w Karnaku
    Egipski obelisk w Karnaku
    Świątynia Ramzesa II w Abu Simbel
    Pylony świątyni w Edfu
    Posąg Horusa z Edfu
    Jedna ze świątyń Luksoru
    Piramidion (zwieńczenie) piramidy Amenemhata III w Dahszur

    Rozwój architektury starożytnego Egiptu, a w nieco szerszym pojęciu sztuki starożytnego Egiptu, obejmuje okres od czwartego tysiąclecia p.n.e. do IV wieku naszej ery. Całą tę epokę cechowała jedność artystycznych form, ciągłość rozwoju oraz funkcja służebna wobec władców i religii. Sztuka pomagała w utrzymaniu i utrwalaniu ustalonego porządku społecznego. W dzisiejszych czasach jest źródłem do poznania historii Egiptu.

    File – egipska wyspa na Nilu na wysokości I katarakty. W czasach starożytnych na wyspie znajdował się ośrodek kultu Izydy.Horus – egipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej. Panujący faraon utożsamiał się z nim i przyjmował jego imię. Czczony pod postacią sokoła lub człowieka z głową sokoła zwieńczoną tarczą słoneczną oraz jako dziecko z palcem w ustach. Był synem Ozyrysa i Izydy lub Geba i Nut. Po śmierci Ozyrysa walczył (jako prawowity następca tronu) z Setem (bratem Ozyrysa) o tron faraona. Po kilku konkurencjach Rada Dwunastu Bogów przyznała władzę Horusowi.

    Egipt, prawie całkowicie (poza Deltą) pozbawiony lasów, drewno (zwłaszcza drogocenne, cedrowe) musiał sprowadzać z Libanu, inne zaś gatunki z Sudanu, stąd w architekturze dominowały surowce miejscowe, a więc w budownictwie mieszkaniowym i usługowym cegła mułowa i maty tkane z papirusu, a w budownictwie monumentalnym wapień, piaskowiec, alabaster, granit i bazalt. Do czasów nam współczesnych przetrwały tylko te drugie.

    Paleta Narmera – kamienna paleta o wysokości 63,5 cm i szerokości 42 cm, wykonana z zielonego łupku, symbolicznie przedstawiająca ostatnią fazę podboju Dolnego Egiptu i tryumf Narmera (Menesa).Portrety z Fajum – grupa około 700 portretów na drewnie, które były składane wraz z zabalsamowanymi zwłokami do grobów. Odnalezione zostały na zhellenizowanych terenach Egiptu, głównie na cmentarzyskach w oazie Fajum i cmentarzu rzymskim w Antinoopolis. Najstarsze zachowane portrety pochodzą z I wieku.

    Spis treści

  • 1 Okres predynastyczny
  • 2 Okres wczesnodynastyczny
  • 3 Stare Państwo
  • 3.1 Kanon
  • 3.2 Budownictwo grobowe i sakralne
  • 4 Średnie Państwo
  • 5 Nowe Państwo
  • 6 Okres Późny
  • 7 Okres ptolemejski
  • 8 Okres rzymski
  • 9 Upadek
  • 10 Zobacz też
  • 11 Przypisy
  • 12 Bibliografia
  • Okres predynastyczny[]

    Najstarsze zachowane szczątki osad i cmentarzyska pochodzą z okresu predynastycznego, czyli z czwartego tysiąclecia p.n.e. Zostały odnalezione w pobliżu miejscowości Merimde (w południowo-zachodniej części delty Nilu), Fajum, Badari, Abydos, Amra i Gerza. Domy Egipcjan wznoszone w tym czasie to szałasy z trzciny i papirusu, później z rzecznego mułu (lub cegieł z tegoż mułu) na szkielecie z drewna. Odnalezione groby mieszkańców osad najczęściej miały owalny kształt, ściany i stropy wzmocnione drewnem i matami. Zmarłych grzebano w pozycji skurczonej, z głową skierowaną na południe i twarzą zwróconą na zachód. Wierzono, że dusza (Ba) zamieszkuje ciało także po śmierci, a gdy ciało ulegnie rozkładowi opuszcza zmarłego, chyba że zamieszka w wizerunku (rzeźbie, portrecie) zmarłego.

    Kapitel (głowica) – najwyższa, wieńcząca część kolumny, filaru lub pilastra, będąca pośrednim członem konstrukcyjnym między podporą (np. trzonem kolumny) - od której jest szersza, co zapewnia bardziej stabilną konstrukcję całości - oraz elementami dźwiganymi (np. belkowaniem). Ze względu na swoje usytuowanie głowica pełni także funkcje dekoracyjne.Persowie – starożytny lud pochodzenia irańskiego, współcześnie zaś naród zamieszkujący głównie obszar Iranu (dawniej znanego jako Persja).

    Informacji o życiu codziennym dostarczają odnalezione w grobach naczynia, ozdoby, narzędzia pokryte malowidłami i płaskorzeźbami. Za najcenniejsze uważane są odnalezione palety do rozcierania barwników. Ceramika odkryta w grobach wykonana z rzecznego syltu (muł nilowy) była wypalana na kolor czerwony lub czarny.

    W okresie predynastycznym Egipt wyraźnie dzielił się na Deltę, którą zamieszkała ludność wcześniej osiadła i parająca się głównie rolnictwem, oraz długą Dolinę Nilową, gdzie znacznie dłużej przetrwały cechy nomadyzmu, na co wskazuje obfitość broni i sceny myśliwskie przedstawiane na ceramice i w plastyce tego okresu.

    Ahmose II lub Amazis lub Amasis – faraon – władca starożytnego Egiptu z Okresu Schyłkowego, z XXVI dynastii saickiej. Panował w latach 570-526 p.n.e.. Prawdopodobnie nie pochodził z królewskiego rodu. Był wysokiej rangi dowódcą wojskowym i generałem. W czasach panowania faraona Psametycha II był wodzem armii w wyprawie do Kusz. Według Herodota został wyniesiony do władzy przez podległe sobie oddziały wojsk. Być może władzę objął na dwa lata przed śmiercią swego poprzednika – Apriesa. Obaj ci władcy konkurowali więc o władzę królewską, przez dwa lata, każdy kontrolując podległe sobie tereny, a Amazis w związku z tym, początkowo uważany był za uzurpatora. Był władcą wybitnym, niezwykle inteligentnym i utalentowanym, choć powierzchownie swym sposobem bycia, mogącym uchodzić za nieokrzesanego gbura, prostaka i utracjusza. Podczas swoich rządów promował kulturę grecką. Wynikało to po częścì z tego, że jego żoną była Greczynka Ladike . Wiele barwnych opowieści o Amazisie, dowodzących tego, zawdzięczamy opisom Herodota.Sakkara – miejscowość w Egipcie położona na południe od Kairu i na zachód od Memfis. Nazwa pochodzi od Sokara (Sokarisa), bóstwa opiekującego się nekropolą.

    W okresie schyłkowym (nosi on nazwę kultury Nagada III) daje się zaobserwować dalszy rozwój ceramiki, której dekoracje zawierają coraz bardziej naturalistyczne wyobrażenia flory, fauny i ludzi, a równocześnie pojawiają się symbole deitystyczne, związane z kultem pierwszych bogów. W grobach znajdowane są liczne materiały importowane, jak perły, muszle Kauri i sprowadzany aż z Afganistanu półszlachetny kamień lapis lazuli. Nie zachowały się jednak żadne budowle z tego okresu.

    Dolina Królowych obecnie Biban al-Harim (Biban El-Malikat lub Biban El-Sultanat – Bramy Królowych, Bramy Kobiet) - część nekropolii tebańskiej, dolina położona w Tebach Zachodnich, na lewym brzegu Nilu, południe od Doliny Królów. Pochowano tam żony królów Egiptu i niektórych książąt z czasów końca XVIII - XX dynastii.Cypraea moneta (Linnaeus, 1758) - gatunek porcelanki. Osiąga od 10 do 44 mm, standardowo około 20-25 mm. Najpospolitszy gatunek porcelanki, występuje na sporym obszarze, liczebność populacji szacowana jest na setki miliardów osobników.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kultura badaryjska, kultura Badari – nazwa niniejszej jednostki kulturowej. Związana jest z eponimicznym stanowiskiem Badari. Następowała po kulturze taskiej. Zespół zjawisk kulturowych utożsamianych z chalkolityczną kulturą badaryjską obejmował swym zasięgiem tereny Górnego Egiptu między Matmar a Qau. Kultura rozwijała się od ok. 4500 do ok. 3800 p.n.e., była współczesna kulturze Fajum A w Dolnym Egipcie. Uległa wpływom mezopotamskim.
    Necho II - faraon z XXVI dynastii saickiej - władca Egiptu w latach 610-595 p.n.e. Syn Psametycha I i królowej Mehitenusechet. Zdecydował się na udzielenie pomocy Aszuruballitowi II, ostatniemu królowi Asyrii, za cenę Syrii, Fenicji i Judy. Musiał stłumić powstanie w Gazie. W czasie marszu na północ do Syrii, którą pragnął zająć przed Nabopolassarem, został zaatakowany przez króla Judy Jozjasza. Pokonał go pod Megiddo w 609 p.n.e., a królestwo jego stało się lennem Egiptu. Necho II zajął Syrię i połączył się z wojskami Aszuruballita II pod Karkemisz. Babilończycy pod wodzą Nabuchodonozora II zaatakowali armię asyro-egipską w 605 p.n.e. Jak relacjonuje prorok Jeremiasz, Jr 46:12 BT, Usłyszały narody o twej hańbie, ziemia się napełniła twoim bolesnym wołaniem. Jeden wojownik potknął się o drugiego, obaj razem upadli. Necho II po klęsce szybko wycofał się do Egiptu, na który najechał Nabuchodonozor II, pustosząc Deltę Nilu.
    Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.
    Hieroglify (stgr. ἱερογλυφικά hieroglyphika, dosł. święte znaki) – najwcześniejszy rodzaj pisma starożytnego Egiptu, obok pisma hieratycznego i demotycznego. Nazwa wywodzi się (podobnie jak nazwa władcy – faraona) z greki i oznacza święte znaki. Ponieważ Hellenowie nie mogli ich zrozumieć, nie przypuszczali że służą do pisania.
    Mammisi – miejsce narodzin. Nazwa nadana przez Champolliona małym budowlom wznoszonym w okresie Ptolemejskiej przed pylonami prowadzącymi do sali hypostylowej. Obiekty te otaczał perystyl. Do takiej kaplicy przenoszono podczas obrzędu narodzin boga-króla posąg bogini-matki. Najlepiej zachowane mammisi znajdują się w świątyniach w Denderze, Edfu i na wyspie File.
    Abydos (eg. Abdżu, arab. Arabat El-Madfurnah – Pogrzebany Arabat) – starożytne miasto w Górnym Egipcie, obecnie maleńka wioska na zachodnim brzegu Nilu. W starożytności w pobliżu znajdowało się miasto Tinis, z którego, zgodnie z przekazem, miał pochodzić Narmer.
    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.077 sek.