• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Archeologia lotnicza



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Stanowisko archeologiczne - jest to każdy ślad materialnej działalności ludzkiej w przeszłości. Terminem tym określa się zwarty, oddzielony od innych podobnych wycinek przestrzeni w obrębie którego występują źródła archeologiczne wraz z otaczającym je kontekstem.Góry Świętokrzyskie (342.34) – masyw górski położony w południowo-wschodniej Polsce, w centralnej części Wyżyny Kieleckiej. Najwyższy szczyt to Łysica (612 m n.p.m.) w paśmie Łysogór. Nazwa gór pochodzi od relikwii Krzyża Świętego przechowywanych w klasztorze na Łysej Górze.
    Wykorzystanie pionowych zdjęć lotniczych w archeologii[]
    Objaśnienie efektu rektyfikacji ukośnego zdjęcia lotniczego

    Ukośne zdjęcia lotnicze, chociaż doskonałe do celów wykrywania stanowisk archeologicznych, jeśli mają być wykorzystane w celach kartograficznych (sporządzania planów stanowisk), muszą być poddane procedurze rektyfikacji, czyli przekształcenia w obraz wertykalny. Do tego celu służą obecnie programy komputerowe, z których najbardziej znany jest AirPhoto, opracowany przez Irwinga Scollara.

    Synaj (arab. شبه جزيرة سيناء Shibh Jazīrat Sīnā, hebr. סיני Sinai) – półwysep w kształcie trójkąta, otoczony Morzem Śródziemnym od północy, Zatoką Sueską i kanałem Sueskim od zachodu, Morzem Czerwonym od południa i Zatoką Akaba od wschodu. Półwysep Synaj leży w Azji Zachodniej i jest częścią Egiptu, którego większa część leży w Afryce Północnej. Administracyjnie podzielony jest na dwie prowincje gubernatorskie (muhafazy): Synaj Północny i Synaj Południowy.Gaz – stan skupienia materii, w którym ciało fizyczne łatwo zmienia kształt i zajmuje całą dostępną mu przestrzeń. Właściwości te wynikają z własności cząsteczek, które w fazie gazowej mają pełną swobodę ruchu. Wszystkie one cały czas przemieszczają się w przestrzeni zajmowanej przez gaz i nigdy nie zatrzymują się w jednym miejscu. Między cząsteczkami nie występują żadne oddziaływania dalekozasięgowe, a jeśli, to bardzo słabe. Jedyny sposób, w jaki cząsteczki na siebie oddziałują, to zderzenia. Oprócz tego, jeśli gaz jest zamknięty w naczyniu, to jego cząsteczki stale zderzają się ze ściankami tego naczynia, wywierając na nie określone i stałe ciśnienie.

    Niektórzy archeolodzy uważają w związku z tym, że nie ma potrzeby rozwijania specjalnej dyscypliny archeologii lotniczej, ponieważ dla celów kartograficznych wykonuje się bardzo dokładne zdjęcia pionowe, które są już obecnie powszechnie dostępne, co eliminować ma konieczność wykonywania specjalnych lotów rekonesansowych przez samych archeologów.

    Program Phare (ang. Poland and Hungary: Assistance for Restructuring their Economies) powstał w roku 1989 w celu udzielania materialnej pomocy państwom kandydującym do Wspólnot Europejskich. Zaniechany w 2007 na rzecz nowego programu Instrument Pomocy Przedakcesyjnej.Chaławy – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Brodnica. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

    Zdjęcia pionowe, wykonywane z dużej wysokości i w różnych, najczęściej niesprzyjających ujawnieniu się wyróżników stanowisk archeologicznych porach roku i dnia, nie mogą jednak zastąpić obserwacji dokonywanej z niewielkiej wysokości przez samych archeologów.

    Dla przykładu: niewątpliwe, chociaż ograniczone, możliwości poznawcze dla archeologii wiążą się z wykonanymi niedawno dla obszaru całej Polski pionowymi barwnymi zdjęciami lotniczymi, finansowanymi z programu PHARE. Zadanie nr PHARE PL 9296-01-01 obejmowało wykonanie w latach 1994-2002 kolorowych zdjęć lotniczych w skali 1:26 000 dla obszaru całego kraju. Skala zdjęć została tak dobrana, aby umożliwić wykonanie map topograficznych w skali 1:10 000 i 1:5000. Wykonane one zostały z wysokości 4000 m nad terenem jako zdjęcia celowane o pokryciu podłużnym ok. 60% i poprzecznym ok. 30%. Większość tras lotów fotogrametrycznych przewidziano w kierunku północ-południe z wyjątkiem górzystych terenów południowych. Zdjęcia te, o wymiarach kliszy fotograficznej 23 × 23 cm, udostępniane są w postaci skanowanej z rozdzielczością 1000 dpi. Oznacza to, że uwzględniając skalę odfotografowania, szczegóły terenowe mają dokładność 0,67 m. Ten właśnie stopień dokładności wskazuje, do jakich celów mogą być one przydatne archeologom – nie jest możliwe rozpoznanie na tych zdjęciach ewentualnych wyróżników wegetacyjnych czy glebowych, chyba że mają one znaczne rozmiary w terenie. Również fakt, że zdjęcia te wykonywane były w różnych porach roku, powoduje, że wyróżniki tego rodzaju mogą na nich być widoczne raczej tylko przypadkowo. Mogą jednak te zdjęcia być wykorzystywane do poszukiwania lub dokumentacji stanowisk archeologicznych o własnej formie terenowej, takich jak grodziska, chociaż w tym przypadku niedogodność wiąże się z faktem wykonywania tych zdjęć w warunkach wysokości słońca ponad 35 stopni ponad horyzontem, a więc w sytuacji, gdy osłabiony jest efekt światłocienia, tak ważny dla podkreślenia subtelnego zróżnicowania powierzchni ziemi, typowego dla rozoranych i zniwelowanych form stanowisk archeologicznych.

    Rosa – osad atmosferyczny w postaci kropel wody powstających na powierzchni skał, roślin i innych przedmiotów w wyniku skraplania się pary wodnej zawartej w powietrzu.Żelazna kurtyna – określenie porządku pojałtańskiego, które spopularyzował Winston Churchill 5 marca 1946 roku, podczas historycznego przemówienia w amerykańskim mieście Fulton w stanie Missouri. Wygłosił on tam zdanie o "żelaznej kurtynie" (ang. iron curtain), przebiegającej od Szczecina po Triest.

    Wykorzystanie zdjęć satelitarnych w archeologii[]

    Wielki Mur Chiński na zdjęciu satelitarnym (widoczny jako cienka czarna linia przebiegająca z lewego dolnego rogu do prawego górnego)

    Podobnie ograniczona jest stosowalność w archeologii obrazów satelitarnych, przynajmniej warunkach naszej strefy kontynentu europejskiego. Oczywiste jest, że od czasu, gdy 1 kwietnia 1960 r. wykonane zostało pierwsze zdjęcie satelitarne Ziemi, jakość obrazów satelitarnych systematycznie wzrasta, zwłaszcza jednak tych, które wykonywane są dla celów militarnych i nie są udostępniane naukowcom.

    Zatoka Perska (per. خليج فارس – Chalidż-e Fars, arab. الخليج العربي – Al-Chalidż al-Arabi) – zatoka Morza Arabskiego, wcinająca się między Półwysep Arabski a wybrzeże Iranu. Tradycyjnie nazywana jest zatoką, ale ze względu na jej powierzchnię (233 000 km²) można by ją uznać także za morze śródlądowe. Z Morzem Arabskim połączona jest poprzez Cieśninę Ormuz i Zatokę Omańską.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

    Rozdzielczość obrazów satelitarnych udostępnionych za darmo do zastosowań cywilnych, np. pochodzących z satelity Landsat, wynosi na poziomie gruntu 15 metrów. W latach 90. XX w. odtajniono obrazy satelitarne terenów USA o rozdzielczości na poziomie gruntu sięgającej 1 m, wykonane przez amerykańskie satelity wojskowe. Obecnie dostępne są już na zasadach komercyjnych obrazy satelitarne o rozdzielczości od 1 m do 60 cm. Nadal jednak zdjęcia satelitarne ustępują pod tym względem zdjęciom lotniczym, w których wielkość pojedynczego piksela odpowiada kilkudziesięciu lub nawet kilkunastu centymetrom w terenie.

    Bitwa pod Grunwaldem (w literaturze niemieckiej pierwsza bitwa pod Tannenbergiem) – jedna z największych bitew w historii średniowiecznej Europy (pod względem liczby uczestników), stoczona na polach pod Grunwaldem 15 lipca 1410 w czasie trwania wielkiej wojny między siłami zakonu krzyżackiego wspomaganego przez rycerstwo zachodnioeuropejskie (głównie z Czech, z wielu państewek na Śląsku, z Pomorza Zachodniego i z pozostałych państewek Rzeszy), pod dowództwem wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena, a połączonymi siłami polskimi i litewskimi (złożonymi głównie z Polaków, Litwinów i Rusinów) wspieranymi lennikami obu tych krajów (Hospodarstwo Mołdawskie, Księstwo Mazowieckie, Księstwo Płockie, Księstwo Bełskie, Podole i litewskie lenna na Rusi) oraz najemnikami z Czech, Moraw i z państewek ze Śląska oraz uciekinierami ze Złotej Ordy i chorągwiami prywatnymi (między innymi chorągiew z Nowogrodu Wielkiego księcia Lingwena Semena), pod dowództwem króla Polski Władysława II Jagiełły.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Wynika z tego zakres możliwości zastosowań zdjęć satelitarnych w archeologii. Nie nadają się one – przynajmniej jeszcze obecnie – do wykrywania stanowisk archeologicznych, w skład których wchodzą niewielkie obiekty osadnicze, natomiast mogą być przydatne do identyfikacji, zwłaszcza na rozległych i niezbadanych innymi metodami prospekcji obszarach np. stepowych czy pustynnych, takich stanowisk archeologicznych, które obejmują dzieła ręki ludzkiej większych rozmiarów, np. kopce i kurhany grzebalne, wały i mury obronne, rowy i fosy, budowle kamienne czy ceglane itp. (np. kromlech Stonehenge i otaczające go kurhany i starożytne drogi są znakomicie widoczne na zdjęciu lotniczym). W rejonach gęsto zaludnionych i pozbawionych obszarów niedostępnych, takich jak np. terytorium Polski, niewielkie są jednak szanse na to, żeby zidentyfikować na zdjęciu satelitarnym jakieś nieznane dotąd stanowisko archeologiczne.

    Bracia Montgolfier czyli Joseph Michel Montgolfier (ur. 26 sierpnia 1740 w Vidalon-lès-Annonay, zm. 26 czerwca 1810) i Jacques Étienne Montgolfier (ur. 6 stycznia 1745 w Vidalon-lès-Annonay, zm. 2 sierpnia 1799) – wynalazcy tzw. montgolfiery, czyli balonu na ogrzane powietrze.Żwir – okruchowa skała osadowa o luźnej postaci, złożona z różnych skał i minerałów o średnicy większej niż 2 mm, do nawet kilku centymetrów.

    Przypisy



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Fortyfikacja (z łac. fortificatio – umocnienie) – zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń, przeznaczonych do prowadzenia działań obronnych.
    Forum Romanum (pol. – rynek rzymski), inna nazwa to Forum Magnum – najstarszy plac miejski w Rzymie, otoczony sześcioma z siedmiu wzgórz: Kapitolem, Palatynem, Celiusem, Eskwilinem, Wiminałem i Kwirynałem. Główny polityczny, religijny i towarzyski ośrodek starożytnego Rzymu, miejsce odbywania się najważniejszych uroczystości publicznych.
    Saksonia, Wolny Kraj Saksonia (łac. Saxonia; niem. Freistaat Sachsen; górnołuż. Swobodny stat Sakska; dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Stolicą jest Drezno. Obecnie niewielki skrawek historycznej Saksonii znajduje się w Polsce, w województwie dolnośląskim (okolice Bogatyni). Republika Saksonii jest spółką prawa publicznego. Reprezentuje ją premier Stanislaw Tillich.
    Kruszwica (niem. Kruschwitz) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, leży na Kujawach, w powiecie inowrocławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kruszwica.
    Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach − wojewódzka samorządowa instytucja kultury, która zajmuje się szeroko pojętą ochroną dziedzictwa kulturowego na terenie województwa śląskiego. Centrum realizuje zadania dotyczące zarówno sfery materialnej, jak i niematerialnej środowiska kulturowego zajmując się:
    Bitwa pod Legnicą – bitwa, która rozegrała się 9 kwietnia 1241 między rycerstwem dolno- i górnośląskim, mało- i wielkopolskim, w liczbie ok. 6 tysięcy wojowników oraz posiłkami cudzoziemskimi, w tym morawskimi i niemieckimi (głównie rycerstwo trzech zakonów: templariuszy, joannitów i krzyżaków) w liczbie ok. 2 tysięcy zbrojnych, a Mongołami (Tatarami, zwanymi Thartari – "z piekła rodem"), w liczbie ok. 8 tysięcy wojowników.
    Uniwersytet Humboldta w Berlinie (niem. Humboldt-Universität zu Berlin, HU Berlin) – najstarszy, założony przez Wilhelma von Humboldta w 1809, uniwersytet w Berlinie, w latach 1828-1946 funkcjonował pod nazwą Friedrich-Wilhelms-Universität, od 1949 pod imieniem braci von Humboldt: Wilhelma i Aleksandra.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.087 sek.