• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Araneomorphae

    Przeczytaj także...
    Komórczakowate (Dysderidae) rodzina pająków z podrzędu Opisthothela, sekcji Labidognatha (syn. Araneomorpha). W Polsce występuje pięć gatunków, w tym m.in. Dysdera erythrina, czy Harpactea rubicunda.Prządkowate (Nephilidae) – rodzina dużych sieciowych tropikalnych pająków z grupy Araneomorphae. Należą do niej największe na świecie pająki tkające sieci. Największym przedstawicielem rodziny i zarazem największym pająkiem tkającym sieci łowne jest Nephila komaci, której samice dorastają do około 4 cm długości. Prządkowate tkają również jedne z największych sieci – u niektórych gatunków ich średnica przekracza 1 m (według niektórych autorów dochodzić może nawet do 1,5 m). Większe sieci (do 2800 cm powierzchni) tkają tylko Caerostris darwini. U większości prządkowatych, z wyjątkiem Clitaetra, występuje wyraźny dymorfizm płciowy: samice są znacznie większe od samców (u Clitaetra także są większe, lecz nie aż w takim stopniu jak u Nephilinae).
    Republika Południowej Afryki (RPA, afr. Republiek van Suid-Afrika, ang. Republic of South Africa) – państwo na południowym krańcu Afryki.

    Araneomorphaeinfrarząd pająków z grupy Opisthothelae. Obejmuje większość współczesnych gatunków pająków. W przeciwieństwie do przedstawicieli Mesothelae i Mygalomorphae szczękoczułki Araneomorphae są ustawione prostopadle do osi ciała i wbijają się w ofiarę z boków – jest to cecha bardziej zaawansowana ewolucyjnie niż szczękoczułki ustawione równolegle do osi ciała, jak u Mesothelae i Mygalomorphae. Badania wykazały, że sitko przędne (cribellum) i calamistrum, uważane niegdyś za autapomorfie Araneomorphae, u innych linii ewolucyjnych pająków były kilkukrotnie tracone, dlatego też podział na Cribellatae i Ecribellatae został zarzucony. Większość analiz kladystycznych jest zgodna, że najbardziej bazalną grupą wewnątrz Araneomorphae jest Hypochilidae, będąca taksonem siostrzanym kladu Neocribellatae, obejmującego Austrochiloidea i Araneoclada. Do grupy Araneoclada należą Haplogynae oraz Entelegynae, obejmujące najbardziej zaawansowane i zróżnicowane pająki. Skamieniałości najstarszych znanych przedstawicieli Araneomorphae odkryto w triasowych osadach w Republice Południowej Afryki oraz stanie Wirginia w Stanach Zjednoczonych. Szczątki Triassaraneus andersonorum i Argyrarachne solitus ocenia się na około 225 milionów lat, o 40 mln lat więcej niż najstarszego przed ich odkryciem Juraraneus. Analizy molekularne sugerują, że Mygalomorphae wyewoluowały około 300 mln lat temu – Araneomorphae, jako grupa siostrzana wobec Mygalomorphae, musiały powstać w tym samym czasie.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Ukośnikowate (Thomisidae) - kosmopolityczna rodzina pająków, obejmująca ponad 2150 gatunków, sklasyfikowany w ok. 170 rodzajach. Pająki mają trójkątny odwłok i maskujące kolory. Nie wytwarzają sieci i polują z zasadzki. Dość często poruszają się chodząc bokami, stąd angielska nazwa rodziny to Crab spider. W Polsce występuje 39 gatunków, w tym m. in. kwietnik.
    Uproszczony kladogram Araneomorphae według Coddingtona i Leviego (1991) oraz Coddingtona (2005)

    Systematyka[]

    Do Araneomorphae należy 95 rodzin (za Platnick N.I., 2013): Hypochilidae, Austrochilidae, Gradungulidae, Filistatidae, Sicariidae, Scytodidae (rozsnuwaczowate), Periegopidae, Drymusidae, Leptonetidae, Telemidae, Ochyroceratidae, Pholcidae (nasosznikowate), Plectreuridae, Diguetidae, Caponiidae, Tetrablemmidae, Trogloraptoridae, Segestriidae, Dysderidae (komórczakowate), Oonopidae, Orsolobidae, Archaeidae, Mecysmaucheniidae, Pararchaeidae, Holarchaeidae, Huttoniidae, Stenochilidae, Palpimanidae, Malkaridae, Mimetidae (naśladownikowate), Eresidae (poskoczowate), Oecobiidae, Hersiliidae, Deinopidae, Uloboridae (koliściakowate), Cyatholipidae, Synotaxidae, Nesticidae (tkańcowate), Theridiidae (omatnikowate), Theridiosomatidae, Symphytognathidae, Anapidae, Micropholcommatidae, Mysmenidae, Pimoidae, Sinopimoidae, Linyphiidae (osnuwikowate), Tetragnathidae (kwadratnikowate), Nephilidae (prządkowate), Araneidae (krzyżakowate), Lycosidae (pogońcowate), Trechaleidae, Pisauridae (darownikowate), Oxyopidae (śpiesznikowate), Senoculidae, Stiphidiidae, Zorocratidae, Psechridae, Zoropsidae, Zoridae (trawnikowcowate), Ctenidae, Agelenidae (lejkowcowate), Cybaeidae (topikowate), Desidae, Amphinectidae, Cycloctenidae, Hahniidae, Dictynidae (ciemieńcowate), Amaurobiidae (sidliszowate), Phyxelididae, Titanoecidae (podkamieniakowate), Nicodamidae, Tengellidae, Miturgidae (zbrojnikowate), Anyphaenidae (motaczowate), Liocranidae (obniżowate), Clubionidae (aksamitnikowate), Corinnidae, Zodariidae (lenikowate), Penestomidae, Chummidae, Homalonychidae, Ammoxenidae, Cithaeronidae, Gallieniellidae, Trochanteriidae, Lamponidae, Prodidomidae, Gnaphosidae (worczakowate), Selenopidae, Sparassidae (spachaczowate), Philodromidae (ślizgunowate), Thomisidae (ukośnikowate), Salticidae (skakunowate).

    Mesothelae – podrząd pająków z odwłokiem wykazującym segmentację. Szczękoczułki ustawione poziomo w przedłużeniu osi ciała. Dwie pary płucotchawek. Serce z pięcioma parami ostiów. Kądziołki przędne na końcu odwłoka. Nie budują sieci łownych.Spachaczowate (Sparassidae) – rodzina dużych pająków z grupy Araneomorphae. Występują głównie w tropikach, jedynym przedstawicielem w Europie jest występujący także w Polsce spachacz zielonawy.. Spachaczowate cechują się spłaszczonym ciałem i bardzo długimi odnóżami umożliwiającymi im osiąganie dużych prędkości i poruszanie się przodem, bokiem lub tyłem po powierzchniach zarówno poziomych, jak i pionowych. Nie budują sieci łownych. Potencjalne ofiary lokalizują przede wszystkim dotykiem, dlatego też ich odnóża są gęsto pokryte bardzo czułymi włoskami czuciowymi. Spachaczowate osiągają przeważnie duże rozmiary – największym znanym przedstawicielem jest Heteropoda maxima, dorastający do 46 mm długości i 25–30 cm rozpiętości odnóży. Ponad 40 mm długości osiągają również Beregama aurea oraz nienazwany gatunek z rodzaju Heteropoda. Mimo dużych rozmiarów nie są niebezpieczne dla człowieka, choć sprowokowane kąsają. Żywią się głównie owadami i innymi stawonogami, jednak przedstawiciele dużych gatunków są w stanie zabić niewielkie kręgowce. Często wnikają do zabudowań, gdzie jednak bywają tolerowane, gdyż wyłapują drobne zwierzęta. Spachaczowate prowadzą przeważnie nocny tryb życia. Wiele gatunków przebywa w szczelinach lub pod korą, niektóre żyją w jaskiniach.

    Przypisy

    1. Jonathan A. Coddington: Phylogeny and classification of spiders. W: D. Ubick, P. Paquin, P. E. Cushing, V. Roth (red.): Spiders of North America: an identification manual. American Arachnological Society, 2005, s. 18–24. ISBN 978-0977143900. (ang.)
    2. B. Hausdorf. Molecular phylogeny of araneomorph spiders. „Journal of Evolutionary Biology”. 12 (5), s. 980–985, 1999. DOI: 10.1046/j.1420-9101.1999.00104.x (ang.). 
    3. Norman I. Platnick. The hypochiloid spiders: a cladistic analysis, with notes on the Atypoidea (Arachnida, Araneae). „American Museum Novitates”. 2627, s. 1–23, 1977 (ang.). 
    4. Jonathan A. Coddington, Herbert W. Levi. Systematics and evolution of spiders (Araneae). „Annual Review of Ecology and Systematics”. 22, s. 565–592, 1991. DOI: 10.1146/annurev.es.22.110191.003025 (ang.). 
    5. Paul A. Selden, John M. Anderson, Heidi M. Anderson, Nicholas C. Fraser. Fossil araneomorph spiders from the Triassic of South Africa and Virginia. „Journal of Arachnology”. 27 (2), s. 401–414, 1999 (ang.). 
    6. Nadia A. Ayoub, Jessica E. Garb, Marshal Hedin, Cheryl Y. Hayashi. Utility of the nuclear protein-coding gene, elongation factor-1 gamma (EF-1γ), for spider systematics, emphasizing family level relationships of tarantulas and their kin (Araneae: Mygalomorphae). „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 42 (2), s. 394–409, 2007. DOI: 10.1016/j.ympev.2006.07.018 (ang.). 
    7. Norman I. Platnick: Families (ang.). W: The World Spider Catalog, Version 14.0 [on-line]. American Museum of Natural History. DOI: 10.5531/db.iz.0001. [dostęp 13 sierpnia 2013].
    Rozsnuwaczowate (Scytodidae) - rodzina pająków z podrzędu Opisthothela. W Polsce występuje jeden gatunek - rozsnuwacz plujący (Scytodes thoracica).Hypochilidae – rodzina pająków z grupy Araneomorphae. Według The World Spider Catalog Normana Platnicka z 2010 roku należą do niej dwa rodzaje obejmujące dwanaście gatunków. Bardziej zróżnicowanym rodzajem jest Hypochilus z dziesięcioma gatunkami, natomiast Ectatosticta obejmuje zaledwie dwa gatunki. Nie są znane żadne kopalne pająki należące do tej rodziny. Hypochilidae to prymitywne pająki, wykazujące wiele cech plezjomorficznych. Hypochilus występują w chłodnych i wilgotnych górskich mikrosiedliskach na terenie Ameryki Północnej, podczas gdy pająki z rodzaju Ectatosticta żyją na terenie Chin – jak dotąd odnaleziono niewielką liczbę przedstawicieli tego rodzaju, a ich środowisko życia nie jest dobrze poznane. Większość analiz kladystycznych potwierdza pozycję filogenetyczną Hypochilidae jako najbardziej bazalnej grupy pająków wewnątrz Araneomorphae i taksonu siostrzanego wobec kladu Neocribellatae, obejmującego wszystkich pozostałych przedstawicieli Araneomorphae. W 1967 roku Lehtinen umieścił rodzaj Ectatosticta w monotypowej rodzinie Ectatostictidae, jednak Platnick w 1977 roku stwierdził, że odrębność rodzajowa dla taksonów siostrzanych jest wystarczająca i zsynonimizował Ectatostictidae z Hypochilidae.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).
    Pająki (Araneae) – najliczniejszy rząd pajęczaków, należy do niego ponad 40 tys. opisanych gatunków. Są to zwierzęta typowo lądowe, o wielkości od 0,5 mm do 12 cm ciała i do ok. 32 cm rozstawu odnóży.
    Ewolucja (łac. evolutio – rozwinięcie, rozwój) – ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników (genotypów) z bieżącej populacji. Wraz z nowymi mutacjami wpływa to w sposób ciągły na bieżącą pulę genową populacji, a przez to w każdym momencie kształtuje jej przeciętny fenotyp. Zależnie od siły doboru oraz szybkości wymiany pokoleń, po krótszym lub dłuższym czasie, w stosunku do stanu populacji wyjściowej powstają tak duże różnice, że można mówić o odrębnych gatunkach.
    Trogloraptor marchingtoni – gatunek jaskiniowego pająka z grupy Haplogynae. Występuje jedynie na północnym zachodzie Stanów Zjednoczonych. Jest jedynym opisanym przedstawicielem rodzaju Trogloraptor i rodziny Trogloraptoridae.
    Opisthothelae – podrząd pająków charakteryzujących się niesegmentowanym odwłokiem. W zależności od ustawienia szczękoczułków wyróżnia się dwa infrarzędy: Mygalomorphae i Araneomorphae.
    Mygalomorphae – infrarząd pająków z grupy Opisthothelae. Obejmuje ponad 2600 gatunków klasyfikowanych obecnie w około 300 rodzajach i 15 rodzinach. Do Mygalomorphae należą przeważnie pająki duże, długowieczne (15–30 lat), żyjące pod ziemią. Grupa ta obejmuje również największe żyjące obecnie pająki – ptasznikowate. Jest powszechnie uznawana za starodawną, monofiletyczną linię ewolucyjną pająków. Wykazują one pewne cechy prymitywne dla pająków, np. obecność dwóch par płucotchawek i prosto zbudowane kądziołki przędne. Najstarszym znanym przedstawicielem Mygalomorphae jest Rosamygale grauvogeli, którego skamieniałości odkryto w datowanych na anizyk osadach we francuskim departamencie Wogezy, jednak datowanie molekularne sugeruje, że Mygalomorphae pojawiły się już około 300 mln lat temu.
    Naśladownikowate (Mimetidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothela. Zarówno polską, jak i łacińską nazwę naukową zawdzięczają zdolnościom mimetycznym. W Polsce występują 4 gatunki: guzoń pajęczarz (Ero furcata), Ero aphana, Ero cambridgei, Ero tuberculata.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.054 sek.