• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Apomiksja



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Plemnik, spermatozoid – gameta męska, haploidalna komórka rozrodcza wytwarzana przez gonadę osobnika płci męskiej służące do rozmnażania płciowego. Plemniki występują zarówno u zwierząt, jak i u roślin, choć różnią się budową. U zwierząt plemnik jest zwykle ruchliwy, o długości zależnej od gatunku: od 40, u waleni, do 250 mikrometrów u niektórych chrząszczy (u człowieka długości ok. 50–60 µm).Sporofit – diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów. W stadium sporofitu zachodzi proces mejozy, w wyniku której powstają zarodniki (mikrospory).
    Poa pratensis rozmnaża się w drodze aposporii

    Apomiksja, agamospermia (apo – bez, oddzielony, oddalony; miksja – fuzja, zlewanie) – typ rozmnażania, w którym do powstania zarodka i wytworzenia nasion dochodzi bez zapłodnienia. Zarodek powstaje wyłącznie z komórek osobnika matczynego. W przeszłości termin apomiksja oznaczał wszelkie formy rozmnażania bezpłciowego występujące u roślin. Aktualnie apomiksja jest synonimem agamospermii i dotyczy roślin wytwarzających nasiona (nagozalążkowe i okrytozalążkowe). Znane są zjawiska podobne do apomiksji u roślin niższych, jednak użycie samego terminu wobec tych organizmów jest dyskusyjne.

    Haploid (gr. απλος ‘niezłożony, pojedynczy’) – komórka zawierająca tylko jeden zestaw chromosomów homologicznych (oznaczany jako n). Agamospermia – jeden z dwóch głównych rodzajów apomiksji. Proces rozmnażania wegetatywnego stwierdzony u niektórych roślin kwiatowych, polegający na rozmnażaniu za pomocą nasion, w których zarodek powstaje bez zapładniania komórki jajowej (partenogeneza) lub z innej komórki woreczka zalążkowego (apogamia).

    Apomiksję można traktować w trojaki sposób – jako:

  • wszystkie procesy bezpłciowe włącznie z rozmnażaniem wegetatywnym (najszersze ujęcie),
  • wytwarzanie nasion (i zarodków) na drodze płciowej – jeśli przyjmowana jest definicja pierwsza, to drugie podejście określa się jako agamospermię,
  • proces wytwarzania zarodka (sporofitu) z którejś z niezapłodnionych komórek woreczka zalążkowego (gametofitu) – przy takim podejściu wyklucza się z apomiksji embrionię przybyszową, czyli tworzenie nasion z zarodkami z komórek ośrodka lub osłonek zalążka.
  • Podział[ | edytuj kod]

    Istnieje bardzo wiele sposobów klasyfikacji apomiksji.

    Różowate (Rosaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu różowców. Jest szeroko rozprzestrzeniona na kuli ziemskiej. Należy do niej 90 rodzajów liczących ponad 2,5 tys. gatunków, spośród których dziko w Polsce występuje ok. 150. Rodzina o dużym znaczeniu gospodarczym. Należy do niej wiele uprawnych drzew i krzewów owocowych oraz roślin ozdobnych i leczniczych.Rozmnażanie, reprodukcja – właściwy wszystkim organizmom proces życiowy polegający na wytwarzaniu potomstwa przez organizmy rodzicielskie.

    Apomiksja może być podzielona na:

  • Partenogeneza, czyli dzieworództwo – powstawanie zarodka z komórki jajowej bez zapłodnienia. Zarodek może powstawać z haploidalnej komórki jajowej (1n). Efektem jest powstanie haploidalnych sporofitów. U roślin ten typ partenogenezy jest rzadkością. Znane są pojedyncze przypadki powstawania w ten sposób haploidalnych roślin pszenicy, tytoniu, kukurydzy i kilku innych. Innym wariantem jest diplosporia, gdy w wyniku zaburzenia mejozy, komórka jajowa jest diploidalna (2n). Ten typ partenogenezy zachodzi u przywrotnika, przymiotna, sadźca, mniszka, cebuli, chmielu i innych roślin.
  • Apogamia – bezpłciowe powstawanie zarodka z komórek gametofitu innych niż komórka jajowa. W tym wariancie także możliwe jest powstanie zarodka haploidalnego lub też diploidalne. Częstszym przypadkiem jest powstanie zarodków diploidalnych gdy gametofit wykształca się bez mejozy. Ten typ apomiksji nazywany jest aposporią, gdyż nie pojawia się w nim komórki zarodnika (spory).
  • Możliwe jest także powstanie zarodka z komórki nie będącej gametofitem. Przylegające do woreczka zalążkowego komórki sporofitu niekiedy ulegają podziałom i przekształcają się w prawidłowo wykształcony zarodek.
  • Wyróżnia się apomiksję fakultatywną (dobrowolną) oraz obligatoryjną (obowiązkową).

    Apogamia – jeden z rodzajów rozmnażania bezpłciowego – apomiksji. Charakteryzuje się tym, że zarodek nie powstaje z jaja, lecz z synergidy, lub innej komórki woreczka zalążkowego. Liczba chromosomów w zarodku powstałym w wyniku apogamii jest taka sama, jak w komórkach woreczka zalążkowego, z których powstał. Może więc wynosić n chromosomów (jest to apomiksja haploidalna), gdy zaszła mejoza, lub 2 n chromosomów (apomiksja diploidalna), gdy nie doszło do mejozy w woreczku zalążkowym.Gametofit (z gr. gaméō – zawieram małżeństwo, phytón – roślina) – haploidalne stadium przemiany pokoleń roślin i protistów roślinopodobnych. W dawniejszych ujęciach gametofitem nazywano również analogiczne stadium u grzybów. Nazwę zawdzięcza temu, że daje początek gametom roślinnym w wyniku podziału mitotycznego. Sam gametofit powstaje w wyniku podziału mejotycznego wyspecjalizowanych komórek sporofitu nazywanych zarodnikotwórczymi (archesporami, komórkami sporogennymi lub merystem archesporialnym) i trwa do momentu fuzji gamet. Początkowo gametofity stanowią jednokomórkowe, haploidalne zarodniki. W wyniku kolejnych podziałów mitotycznych rozwijają się wielokomórkowe gametofity o różnej budowie w różnych grupach systematycznych roślin. Dojrzałe gametofity wytwarzają gametangia męskie (plemnie, anterydia), w których powstają plemniki i gametangia żeńskie (rodnie, archegonia) wytwarzające pojedyncze komórki jajowe. U większości roślin lądowych gametofit jest silnie zredukowany i całkowicie lub częściowo zależny od sporofitu ponieważ nie jest w stanie żyć bez dostarczanej do niego wody i substancji odżywczych. Wyjątek stanowią mszaki, u których pokolenie gametofitu dominuje nad sporofitem.

    Bohdan Rodkiewicz podzielił apomiksję według:

    1. związku z zapyleniem i zapłodnieniem:
    2. apomiksja indukowana – aby mogło dojść do wytworzenia zarodka, musi dojść do zapylenia i wzrostu łagiewki pyłkowej do woreczka zalążkowego (podczas tego procesu zapłodniona zostaje komórka centralna i powstaje bielmo),
    3. apomiksja autonomiczna – przebiega bez zapylenia;
    4. pochodzenia zarodka:
      1. apomiksja gametofityczna – zarodek tworzy się z gametofitu:
        1. partenogeneza – zarodek powstaje z niezapłodnionej komórki jajowej:
        2. partenogeneza zredukowana, haploidalna – komórka jajowa ma zredukowaną liczbę chromosomów,
        3. partenogeneza niezredukowana, diploidalna – komórka jajowa ma niezredukowaną liczbę chromosomów;
        4. apogamia – zarodek powstaje z komórki innej niż jajowa (zwykle z synergidy):
        5. apogamia zredukowana, haploidalna – komórka ma zredukowaną liczbę chromosomów,
        6. apogamia niezredukowana, diploidalna – komórka ma niezredukowaną liczbę chromosomów;
        7. androgeneza, partenogeneza męska – zarodek powstaje poprzez podziały jądra plemnika, który został wprowadzony do woreczka zalążkowego za pomocą łagiewki pyłkowej;
      2. apomiksja sporofityczna, embrionia przybyszowa – zarodek tworzy się z somatycznych komórek zalążka i rozwija w obrębie gametofitu;
    5. konieczności zapylenia:
    6. pseudogamia, giogeneza, gyogeneza – zapylenie jest konieczne,
    7. autogamia, samozapłodnienie, autofertylizacja – zapylenie jest zbędne;
    8. megasporogenezy:
    9. rozwój normalnej megaspory ze zredukowaną liczbą chromosomów (po prawidłowej mejozie i megasporogenezie następuje prawidłowy rozwój gametofitu),
    10. diplosporia – rozwój megaspory z niezredukowaną liczbą chromosomów (komórka macierzysta woreczka zalążkowego rozwija się z komórki archesporialnej z pominięciem mejozy lub taką jej modyfikacją, że nie dochodzi do redukcji liczby chromosomów; efektem jest taka sama lub zbliżona liczba chromosomów gametofitu i rośliny macierzystej, czyli sporofitu);
    11. aposporia, bezzarodnikowość – rozwój megaspory z niezredukowanej komórki somatycznej zalążka (komórka macierzysta woreczka zalążkowego rozwija się z somatycznej komórki zalążka, a megasporocyt lub jego komórki potomne ulegają degeneracji; gametofit ma zredukowaną liczbę chromosomów).
    Woreczek zalążkowy (ang. embryo sac) – uproszczony gametofit żeński u roślin nasiennych, powstający w procesie megasporogenezy w obrębie ośrodka (makrosporangium). Dojrzały woreczek zalążkowy składa się najczęściej z diploidalnej komórki centralnej, aparatu jajowego od strony okienka zalążka (czyli od strony mikropylarnej), tworzonego przez komórkę jajową i dwie synergidy oraz z trzech antypod od strony chalazalnej.Wiechlinowate, trawy (Poaceae (R. Br.) Barnh., Gramineae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Stanowi ona główny komponent roślinności stepowej, łąkowej i pastwiskowej. Należą do niej również ważne rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Diplosporia (ang. diplospory) – rozwój diploidalnego woreczka zalążkowego z niezredukowanej (tzn. bez obecności mejozy) komórki archesporialnej, zaś zarodka z niezapłodnionej komórki jajowej.
    Zapylenie – proces dokonujący się w kwiatach roślin nasiennych, polegający na przeniesieniu pyłku i jego rozwoju zakończonym zapłodnieniem komórki jajowej. W przypadku nagonasiennych pyłek przenoszony jest bezpośrednio na zalążek, u okrytonasiennych – na znamię słupka. Zapłodnienie poprzedzone jest rozluźnieniem kontaktu między komórkami tkanki stygmatoidalnej budującej znamię kwiatu oraz rozwojem pyłku, z którego wyrasta łagiewka pyłkowa przenosząca komórki plemnikowe do woreczka zalążkowego.
    Rośliny haploidalne, haploidy – rośliny o gametycznej, zredukowanej o połowę liczbie chromosomów (n), uzyskiwane metodą hodowli kultur tkankowych in vitro. Hodowla roślin tego typu pozwala błyskawicznie uzyskać czystą linię do wykorzystania w uprawie – tzw. podwójne haploidy. Pomijany jest długi proces chowu wsobnego. Chociaż rośliny haploidalne powstają także naturalnie, jest to wyjątkowo rzadkie zjawisko. Rośliny takie mogą być zarówno monoploidem, jeżeli powstały z osobnika diploidalnego, lub poliploidem, jeżeli osobnik użyty do hodowli miał zwielokrotniony genom.
    Makrospora (megaspora) – zarodnik, z którego rozwija się gametofit żeński (produkujący komórki jajowe). Makrospory wytwarzane są w makrosporangiach na sporoficie. Występują u roślin różnozarodnikowych (wymarłe gatunki skrzypowych, niektóre widłaki i paprocie oraz wszystkie rośliny nasienne).
    PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.
    Aposporia (bezzarodnikowość) – jeden ze sposobów rozmnażania bezpłciowego roślin – apomiksji. U roślin zarodnikowych polega na powstawaniu gametofitu z komórki sporofitu nie będącej zarodnikiem (np. u paproci Athyrium filix femina). U roślin okrytonasiennych polega na powstawaniu zarodka z niezapłodnionej diploidalnej komórki jajowej woreczka zalążkowego, przy czym woreczek wytworzony jest nie jak zwykle z makrospory, lecz z komórki somatycznej zalążka (np. komórki osłonki lub ośrodka). Zjawisko to występuje np. u niektórych gatunków z rodzaju jaskier i jastrzębiec. U jastrzębca jedna z komórek woreczka zalążkowego zaczyna się rozrastać tak, że wypycha na zewnątrz komórkę macierzystą, a następnie sama przekształca się w woreczek zalążkowy.
    Rutowate (Rutaceae Juss.) – rodzina roślin z rzędu mydleńcowców Sapindales (lub rutowców Rutales w niektórych ujęciach systematycznych). Liczy ok. 160 rodzajów i ok. 1800 gatunków, zamieszkujących strefy tropikalną i subtropikalną, rzadziej strefę umiarkowaną.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.