• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Apolipoproteina E

    Przeczytaj także...
    Makrofag – komórka tkanki łącznej, wywodząca się z komórek prekursorowych pochodzących ze szpiku kostnego. Bezpośrednio wywodzi się z monocytów, które opuściły krew.Lipoproteina bardzo małej gęstości (ang.) Very Low Density Lipoprotein, VLDL – wytwarzana jest przez wątrobę, transportuje lipidy z wątroby do tkanek tłuszczowych. Nowo powstała w wątrobie VLDL zawiera apolipoproteiny – apoB100 i apoE oraz triacyloglicerole pochodzenia endogennego. Lipoproteiny VLDL charakteryzują się gęstością względną 1,0 - 1,006 g/ml i odpowiadają ruchliwością elektroforetyczną frakcji α2- globulinowej (pre-β).
    Mięsień (łac. musculus) – kurczliwy narząd, jeden ze strukturalnych i funkcjonalnych elementów narządu ruchu, stanowiący jego element czynny. Występuje u wyższych bezkręgowców i u kręgowców. Jego kształt i budowa zależy od roli pełnionej w organizmie.

    Apolipoproteina E (skr. ApoE lub apo E) – powierzchniowa apolipoproteina czyli hydrofilny składnik lipoprotein takich jak HDL, VLDL i chylomikrony. Jest glikoproteiną bogatą w argininę, złożoną z 299 aminokwasów. Jej masa cząsteczkowa to 34,2 kDa. Powstaje głównie w wątrobie (70%), ale również w innych narządach (śledziona, mózg, płuca, nerki, nadnercza, jajniki i mięśnie). Nie bez znaczenia może być również jej produkcja przez makrofagi czy adipocyty. W osoczu może być wolnym łańcuchem proteinowym lub łączyć się z lipidami (tworząc lipoproteiny) i gotowymi lipoproteinami. Osiąga stężenie osoczowe ok. 5 mg/dl.

    Mózg (cerebrum) – narząd ośrodkowego układu nerwowego, złożony ze zwojów mózgowych (cerebralnych, głowowych) występujący u większości zwierząt dwubocznie symetrycznych.Płuco (łac. pulmo) – pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy kręgowców oddychających powietrzem atmosferycznym. Do kręgowców tych zaliczane są też – prócz płazów, gadów, ptaków i ssaków – ryby dwudyszne, które w niesprzyjających warunkach atmosferycznych oddychają pojedynczym, workowatym płucem, powstałym z przekształconego pęcherza pławnego. W ciągu rozwoju rodowego kręgowców z przedniego odcinka jelita powstają dwa różne narządy oddechowe – płuca i skrzela. U ryb ulegają degeneracji płuca (z wyjątkiem wspomnianych już ryb dwudysznych), a u zwierząt lądowych – skrzela. Przypuszczalnie płuca pochodzą z aparatu hydrostatycznego podobnego do pęcherza pławnego ryb (według niektórych pęcherz pławny ryb jest zdegenerowanym płucem). Występują jednak wątpliwości, gdyż pęcherz pławny powstaje po stronie tylnej (grzbietowej) cewy jelitowej, płuca natomiast po stronie przedniej (brzusznej). Wykształcenie płuc zostało wywołane przez wzmożone zapotrzebowanie na tlen zwierząt lądowych. Również ich rozwój (coraz silniejsze fałdowanie) ma ścisłe powiązanie z zapotrzebowaniami energetycznymi organizmów (zwiększeniem tempa metabolizmu). Listkiem zarodkowym, z którego powstają płuca jest entoderma.

    Polimorfizm[]

    Apolipoproteina E jest polimorficznym białkiem, tzn. ma 3 zasadnicze izoformy (o różnych aminokwasach w pozycjach 112 i 158 łańcucha polipeptydowego): apo E2 (najrzadsza, najbardziej stabilna chemicznie i termicznie; istotnie zmniejszone powinowactwo do receptora LDL), apo E3 (najczęstsza) i apo E4 (najmniej stabilna; większe powinowactwo do VLDL). Izoforma apo E4 może predysponować do rozwoju miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych.

    Polimorfizm białek (polimorfizm białkowy) – zjawisko występowania co najmniej dwóch form strukturalnych danego białka. Polimorficzne enzymy określa się osobnym terminem izoenzymy.Chylomikrony CM – duże lipoproteiny występujące w osoczu krwi. Charakteryzują się gęstością względną ponizej 0,95 g/ml oraz obecnością na ich powierzchni apolipoprotein apoA, apoB48, apoC oraz apoE.

    Funkcje[]

  • składnik lipoprotein,
  • wiązanie się lipoprotein z odpowiednimi receptorami (jest ligandem) – umożliwia wychwyt przez wątrobę i usuwanie VLDL, chylomikronów lub ich postaci resztkowych, tzw. remnantów,
  • zapobiega rozwojowi miażdżycy poprzez uczestniczenie w wymianie cholesterolu pomiędzy lipoproteinami i regulację na poziomie makrofagów,
  • pobudza wytwarzanie trójglicerydów przez wątrobę,
  • bierze udział we wszystkich etapach odwrotnego transportu cholesterolu,
  • regulacja aktywności osoczowych enzymów i białek ważnych dla metabolizmu lipoprotein: lipazy wątrobowej (HL), acylotransferazy lecytyna:cholesterol (LCAT) i białka transportującego estry cholesterolu (CETP),
  • hamuje oksydację lipidów,
  • pobudza powstawanie tlenku azotu (NO),
  • hamuje aktywację i proliferację limfocytów T
  • zmniejsza migrację i proliferację komórek śródbłonka naczyń
  • pośrednio hamuje agregację płytek krwi
  • Bibliografia[]

  • "Biochemia" – Edward Bańkowski; Elsevier Urban & Partner, Wrocław, 2013; 214-216
  • "HDL zawierające apolipoproteinę E a rozwój miażdżycy" – Agnieszka Ćwiklińska, Adrian Strzelecki, Barbara Kortas-Stempak,Zbigniew Zdrojewski, Małgorzata Wróblewska; Postepy Hig Med Dosw, 2015; 69: 1-9
  • Lipoproteina – to wielkocząsteczkowy kompleks hydrofobowego rdzenia lipidowego, który zawiera estry cholesterolu i trójglicerydy oraz polarnej powłoki zawierającej fosfolipidy, wolny cholesterol i białka, określane mianem apolipoprotein, które odgrywają ważną rolę w metabolizmie i transporcie lipidów.Lipidy (gr. λίπος lípos – tłuszcz) – szeroka grupa występujących w naturze związków chemicznych. Zaliczają się do nich tłuszcze, woski, sterole, tak zwane rozpuszczalne w tłuszczach witaminy (jak witaminy A, D, E, K), monoacyloglicerole, diacyloglicerole, fosfolipidy i wiele innych grup. Główne biologiczne funkcje lipidów to magazynowanie energii, tworzenie błon biologicznych i udział w przesyłaniu sygnałów.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Trójglicerydy (triglicerydy, triacyloglicerole, TG) - organiczne związki chemiczne należące do lipidów (tłuszczów prostych). Są to estry gliceryny (glicerolu) i trzech kwasów tłuszczowych. Wraz z wolnymi kwasami tłuszczowymi są jednym z głównych materiałów energetycznych zużywanym na bieżące potrzeby organizmu lub są też magazynowane jako materiał zapasowy w postaci tkanki tłuszczowej.
    Miażdżyca tętnic (łac. atheromatosis, atherosclerosis) (potoczna nazwa to "arterioskleroza") – przewlekła choroba, polegająca na zmianach zwyrodnieniowo-wytwórczych w błonie wewnętrznej i środkowej tętnic, głównie w aorcie, tętnicach wieńcowych i mózgowych, rzadziej w tętnicach kończyn. Miażdżyca jest najczęstszą przyczyną stwardnienia tętnic (łac. arteriosclerosis).
    Jajnik (łac. ovarium) – parzysty narząd, występujący u kobiet i samic zwierząt, odpowiednik rozwojowy jąder. U dojrzałej kobiety ma kształt spłaszczonej elipsoidy o wielkości 5×3×1 cm i masie od 6 do 8 gramów.
    Nerka (łac. ren gr. nefros) – narząd stanowiący najistotniejszą część układu wydalniczego większości zwierząt (głównie stałocieplnych). Nerki są narządem parzystym, którego kształt przypomina ziarno fasoli, są koloru czerwonobrązowego (wskutek dużej zawartości krwi).
    Śledziona (łac. lien, gr. σπλήν - splēn) – narząd występujący u kręgowców. U człowieka jest największym narządem limfatycznym.
    Nadnercze, gruczoł nadnerczowy (łac. glandula suprarenalis seu adrenalis) – parzysty, niewielki (waga około 10-18 gramów) gruczoł wydzielania wewnętrznego położony zaotrzewnowo na górnym biegunie nerki.
    Białka – wielkocząsteczkowe (masa cząsteczkowa od ok. 10 000 do kilku mln Daltonów) biopolimery, a właściwie biologiczne polikondensaty, zbudowane z reszt aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi -CONH-. Występują we wszystkich żywych organizmach oraz wirusach. Synteza białek odbywa się przy udziale specjalnych organelli komórkowych zwanych rybosomami.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.