l
  • Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Temat nie został wyczerpany?
    Zapraszamy na Forum Naukowy.pl
    Jeśli posiadasz konto w serwisie Facebook rejestracja jest praktycznie automatyczna.
    Wystarczy kilka kliknięć.

    Aorta brzuszna

    Przeczytaj także...
    Tętnica przeponowa dolna (łac. arteria phrenica inferior) - parzyste gałęzie aorty brzusznej odchodzące na poziomie Th12 tuż pod rozworem aortowym przepony, a powyżej odejścia pnia trzewnego. Biegną po spodniej stronie części lędźwiowej przepony w górę, w bok i do przodu. Prawa przechodzi za żyłą główną dolną zaś lewa za przełykiem.Gałęzie śródpiersiowe (łac. rami mediastinales) - jest to grupa małych tętnic, zmienna pod względem ilości, odchodzących z przedniej powierzchni aorty. Zaopatrują tkankę łączną i węzły chłonne śródpiersia tylnego.
    Żyła nieparzysta (łac. vena azygos) rozpoczyna się nad przeponą jako przedłużenie żyły lędźwiowej wstępującej prawej. Żyła nieparzysta biegnie z dołu do góry po prawej stronie aorty piersiowej i przewodu piersiowego. Biegnąc wzdłuż kręgosłupa, osiąga IV lub V krąg piersiowy, po czym zatacza łuk nad korzeniem płuca prawego i wpada do żyły głównej górnej.
    Lokalizacja aorty
    Schemat bliższego odcinka aorty i jej gałęzi. Zaznaczono obie tętnice podobojczykowe.
    Aorta człowieka, obraz mikroskopowy

    Tętnica główna (łac. aorta - z gr. aeiro - dźwigam, unoszę w górę - nazwa nadana przez Arystotelesa, który twierdził, że funkcją aorty jest utrzymywanie serca we właściwym miejscu) - duży pień tętniczy, którego gałęzie doprowadzają krew tętniczą do wszystkich tkanek. Jest największą tętnicą człowieka.

    Tętnica jajnikowa (łac. arteria ovarica) - tętnica występująca wyłącznie u kobiet, u mężczyzn jej odpowiednikiem jest tętnica jądrowa, lecz w przeciwieństwie do niej tętnica jajnikowa nie opuszcza jamy brzusznej. Oba te naczynia dawniej określano jako tętnice nasienne wewnętrzne (łac. arteriae spermaticae internae).Przestrzeń zaotrzewnowa (łac. spatium retroperitoneale) – przestrzeń położona między otrzewną ścienną a powięzią wewnątrzbrzuszną wyściełającą mięśnie tylnej ściany brzucha, część przestrzeni zewnątrzotrzewnowej. U dołu przedłuża się w przestrzeń podotrzewnową. Odpowiednio na tylnej powierzchni przedniej ściany brzucha występuje przestrzeń przedotrzewnowa.

    Aorta rozpoczyna się w przedłużeniu stożka tętniczego lewego, następnie wstępuje w śródpiersiu górnym ku górze i nieco w prawo na 5 do 7 cm, a następnie ponad korzeniem płuca lewego zatacza łuk ku tyłowi i w lewo i wchodzi do śródpiersia tylnego na lewą stronę kręgosłupa, do którego dochodzi na poziomie Th3 lub Th4. Najwyższy punkt łuku u osoby młodej znajduje się 2–3 cm poniżej górnego brzegu mostka. Po dojściu do kręgosłupa zstępuje pionowo w dół przesuwając się z lewej powierzchni kręgosłupa na jego powierzchnię przednią, a po przejściu przez rozwór aorty w przeponie wchodzi do przestrzeni zaotrzewnowej brzucha, gdzie oddaje swoje największe gałęzie, a sama zmniejsza swoją średnicę. Na wysokości L4 dzieli się na dwie symetryczne tętnice biodrowe wspólne i znacznie cieńszą, stanowiącą bezpośrednie przedłużenie aorty tętnicę krzyżową pośrodkową.

    Człowiek rozumny (Homo sapiens) – gatunek ssaka z rodziny człowiekowatych (Hominidae), jedyny występujący współcześnie przedstawiciel rodzaju Homo. Występuje na wszystkich kontynentach.Osierdzie (worek osierdziowy) (łac. saccus pericardiacus) – podwójna błona surowicza workowatego kształtu, obejmująca w postaci dwuściennego worka serce kręgowców. U ssaków zewnętrzna ściana osierdzia, czyli blaszka ścienna osierdzia, jest wzmocniona od zewnątrz warstwą włóknistą.

    Podział aorty[ | edytuj kod]

  • część wstępująca aorty, łac. pars ascendens aortae (dawniej: , aorta ascendens) - rozpoczyna się opuszką aorty utworzoną z trzech zatok znajdujących się ponad płatkami zastawki aorty. W tym miejscu znajduje się odejście tętnic wieńcowych (arteriae coronariae). Ten odcinek aorty biegnie w obrębie worka osierdziowego i kończy się w miejscu przyczepu osierdzia przechodząc w łuk aorty. Do 50 roku życia aorta jest węższa od pnia płucnego, później zaś szersza. W prawej ścianie aorty wstępującej, ponad opuszką znajduje się poszerzenie zwane zatoką czwartą (łac. sinus quartus). Jest to miejsce, w które przy każdym skurczu serca uderza strumień wyrzucanej krwi. W tym miejscu najczęściej tworzy się tętniak.
  • łuk aorty, arcus aortae - rozpoczyna się ku tyłowi od drugiego prawego stawu żebrowo-mostkowego a kończy się na wysokości lewej powierzchni trzonu kręgu Th3 lub Th4, gdzie przechodzi w aortę zstępującą. Z górnego obwodu łuku odchodzą zazwyczaj trzy wielkie tętnice: pień ramienno głowowy, tętnica szyjna wspólna lewa i tętnica podobojczykowa lewa. Po ich odejściu średnica aorty ulega nieco zwężeniu. Łuk w początkowym odcinku biegnie do przodu od tchawicy, a następnie zstępuje wzdłuż lewego obwodu tchawicy i przełyku oraz przewodem piersiowym. Od przodu styka się z żyłą ramienno-głowową lewą oraz z prawym i lewym workiem opłucnowym a także lewym nerwem błędnym z jego gałęziami, lewym nerwem przeponowym oraz gałęzie sercowe do splotu sercowego. Łuk przebiega ponad rozdwojeniem pnia płucnego i korzeniem płuca lewego oraz splotem sercowym. Pomiędzy odejściem tętnicy podobojczykowej lewej a przyczepem więzadła tętniczego znajduje się zwężenie - cieśń aorty (łac. isthmus aortae).
  • część zstępująca aorty, pars descendens aortae (dawniej: aorta schodniowa , aorta descendens), która dzieli się na:
  • część piersiowa aorty, pars thoracica aortae (dawniej: aorta piersiowa, aorta thoracica) - przebiega w śródpiersiu tylnym. Z wiekiem przesuwa się coraz bardziej w lewo. Rozpoczyna się na poziomie Th3 lub Th4, a kończy się w rozworze aortowym przepony na poziomie Th12. Na tym odcinku zwężenie naczynia jest nieznaczne, choć odchodzące gałęzie są liczne. Od przodu do aorty w tym odcinku przylega: korzeń płuca lewego, osierdzie, przełyk i leżący na nim splot. Od tyłu: kręgosłup, żyła nieparzysta krótka i żyła nieparzysta krótka dodatkowa. Od lewej: lewe płuco i opłucna, a od prawej: przewód piersiowy i żyła nieparzysta
  • część brzuszna aorty, pars abdominalis aortae (dawniej: aorta brzuszna, aorta abdominalis) - rozpoczyna się w rozworze aortowym w przeponie na poziomie Th12, następnie biegnie po przedniej powierzchni kręgów lędźwiowych, nieznacznie przesunięta w lewo. Kończy się w dolnej części trzonu kręgu L4. Po oddaniu wielkich gałęzi (tętnic nerkowych, pnia trzewnego i tętnic krezkowych) zmniejsza średnicę o 3–4 mm. Następnie już zachowuje swój wymiar aż do odejścia tętnic biodrowych wspólnych. Aorta przedłuża się w tętnicę krzyżową pośrodkową.
  • Gałęzie aorty[ | edytuj kod]

  • gałęzie aorty wstępującej:
  • tętnice wieńcowe
  • gałęzie łuku aorty:
  • pień ramienno-głowowy
  • tętnica szyjna wspólna prawa
  • tętnica podobojczykowa prawa
  • tętnica tarczowa najniższa, która występuje w ok. 10% przypadków
  • tętnica szyjna wspólna lewa
  • tętnica podobojczykowa lewa
  • gałęzie aorty piersiowej;
  • gałęzie trzewne:
  • gałęzie oskrzelowe
  • gałęzie przełykowe
  • gałęzie śródpiersiowe
  • gałęzie osierdziowe
  • gałęzie ścienne:
  • tętnice międzyżebrowe tylne
  • tętnice podżebrowe
  • tętnice przeponowe górne
  • gałęzie aorty brzusznej:
  • gałęzie ścienne:
  • tętnice przeponowe dolne
  • tętnice lędźwiowe
  • parzyste gałęzie trzewne:
  • tętnice nadnerczowe środkowe
  • tętnice nerkowe
  • tętnice jądrowe lub tętnice jajnikowe
  • nieparzyste gałęzie trzewne:
  • pień trzewny
  • tętnica krezkowa górna
  • tętnica krezkowa dolna
  • gałęzie końcowe:
  • tętnice biodrowe wspólne
  • tętnica krzyżowa pośrodkowa
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia człowieka T.III Układ naczyniowy. Warszawa: PZWL, 1968, s. 171-178, 184.
  • WiktionaryPl nodesc.svg
    Zobacz hasło aorta w Wikisłowniku

    Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Płuco (łac. pulmo) – pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy kręgowców oddychających powietrzem atmosferycznym. Do kręgowców tych zaliczane są też – prócz płazów, gadów, ptaków i ssaków – ryby dwudyszne, które w niesprzyjających warunkach atmosferycznych oddychają pojedynczym, workowatym płucem, powstałym z przekształconego pęcherza pławnego. W ciągu rozwoju rodowego kręgowców z przedniego odcinka jelita powstają dwa różne narządy oddechowe – płuca i skrzela. U ryb ulegają degeneracji płuca (z wyjątkiem wspomnianych już ryb dwudysznych), a u zwierząt lądowych – skrzela. Przypuszczalnie płuca pochodzą z aparatu hydrostatycznego podobnego do pęcherza pławnego ryb (według niektórych pęcherz pławny ryb jest zdegenerowanym płucem). Występują jednak wątpliwości, gdyż pęcherz pławny powstaje po stronie tylnej (grzbietowej) cewy jelitowej, płuca natomiast po stronie przedniej (brzusznej). Wykształcenie płuc zostało wywołane przez wzmożone zapotrzebowanie na tlen zwierząt lądowych. Również ich rozwój (coraz silniejsze fałdowanie) ma ścisłe powiązanie z zapotrzebowaniami energetycznymi organizmów (zwiększeniem tempa metabolizmu). Listkiem zarodkowym, z którego powstają płuca jest entoderma.Tchawica (łac. trachea) – narząd układu oddechowego, sprężysta cewa, stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc. Rozpoczyna się na wysokości kręgu szyjnego C6-C7, kończy zaś na wysokości kręgu piersiowego Th4-Th5. U swego dolnego końca, tchawica dzieli się na oskrzela główne prawe i lewe (łac. bronchus principalis dexter et sinister), pod kątem otwartym ku dołowi. Miejsce tego podziału tworzy rozdwojenie tchawicy (bifurcatio tracheae). W tym miejscu znajduje się także ostroga tchawicy (carina tracheae) rozdzielająca powietrze do płuc.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Czy wiesz że...? beta

    Więzadło Botalla, więzadło tętnicze – zarośnięte naczynie krwionośne, łączące łuk aorty i tętnicę płucną. Jest pozostałością przewodu Botalla, który fizjologicznie i anatomicznie zamyka się po urodzeniu.
    Tętnica międzyżebrowa tylna (łac. arteria intercostales posterior) – tętnice w liczbie jedenastu (dawniej dwunastu par) zaopatrujące tylną ścianę klatki piersiowej, pokrywającą ją skórę i odcinek piersiowy rdzenia kręgowego.
    Tętnica nerkowa (łac. arteria renalis) - jest to silna (6-8 mm średnicy), parzysta tętnica, rozpoczynająca się na bocznym obwodzie aorty brzusznej, tuż pod odejściem tętnicy krezkowej górnej odchodząc niemal pod kątem prostym. U dorosłego jest to poziom krążka międzykręgowego pomiędzy kręgami L1 a L2 (U noworodków jest to poziom trzonu kręgu L1, a tętnice biegną skośnie w dół. Położenie tych naczyń u dorosłych ma związek z obniżaniem się aorty wraz z wiekiem. Czasem występują dodatkowe tętnice nerkowe (do 4 tętnic dodatkowych). Mogą one stanowić przeszkodę w prawidłowym przepływie moczu przez moczowód. Tętnice początkowo biegną po odnodze przepony, a następnie po mięśniu lędźwiowym większym. Prawa tętnica, w związku z przesunięciem aorty w lewą stronę jest dłuższa i leży ku tyłowi od żyły głównej dolnej, prawej żyły nerkowej, części zstępującej dwunastnicy oraz głowy trzustki. Natomiast lewa biegnie za lewą żyłą nerkową i trzonem trzustki. Gałęzie:
    Tętnica, naczynie tętnicze (łac. arteria) - makroskopowo widoczne naczynie krwionośne o nieprzepuszczalnej ścianie, które bez względu na fizjologiczny skład krwi, prowadzi krew z serca do narządów ciała. Układ naczyń tętniczych jest połączony z układem naczyń żylnych poprzez sieć naczyń włosowatych.
    Gałęzie przełykowe aorty (łac. rami esophageales aortae) - w liczbie od 4 do 7 odchodzą z prawego i przedniego obwodu aorty i kierując się skośnie w dół dochodzą do przełyku, w ścianie którego rozgałęziają się tworząc u góry zespolenia z gałęziami od tętnic tarczowych dolnych, a na dole z wstępującymi gałęziami przełykowymi tętnicy żołądkowej lewej.
    Tętniak (łac. aneurysma, ang. aneurysm lub aneurism z gr. ana- w górę, więcej, eurys szeroki, aneurynein rozszerzać) - wypełnione krwią, ograniczone poszerzenie światła naczynia krwionośnego (tętnicy, wyjątkowo rzadko żyły).
    Pień ramienno-głowowy (łac. truncus brachiocephalicus) – największe naczynie odchodzące z górnego obwodu łuku aorty. Długość cechuje się silną zmiennością osobniczą (od 10 do 55 mm, średnio 30-45 mm), zaś grubość waha się w granicach 12-15 mm. Jest to pierwsza gałąź łuku, więc odchodzi przy jego początku na wysokości górnego brzegu przyczepu mostkowego II żebra. Kończy się zazwyczaj na wysokości prawego stawu mostkowo-obojczykowego. Do przodu od pnia leży: mostek, żyła ramienno-głowowa lewa, grasica lub jej ciało tłuszczowe oraz początkowe przyczepy mięśnia mostkowo-gnykowego i mięśnia mostkowo-tarczowego, czasem biegną po nim gałęzie sercowe nerwu błędnego. Do tyłu znajduje się tchawica, po lewej tętnica szyjna wspólna lewa, zaś po prawej żyła ramienno-głowowa prawa, żyła główna górna i opłucna.

    Reklama

    tt