• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  •                  Informacje o badaniu         Biorę udział       Nie obchodzi mnie to 

    Antonim

    Przeczytaj także...
    Egzonim (od gr. ἔξω, éxō, "poza" i ὄνομα, ónoma, "nazwa") – nazwa używana w określonym języku dla obiektu geograficznego znajdującego się poza obszarem, gdzie ten język ma status oficjalny, i różniąca się swoją formą od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie znajduje się dany obiekt geograficzny.Paronim (fr. z gr. παρά, para = obok, mimo; όνυμα, onoma = imię) – wyraz, który ze względu na podobieństwo brzmieniowe lub wspólność rdzenia myli się z innym. Nie są jednak ze sobą spokrewnione ani etymologią, ani znaczeniem.
    Hiperonim (wyraz nadrzędny; z gr. hypér nad, ónoma imię) - leksem o znaczeniu ogólnym, nadrzędnym w stosunku do innych, któremu podporządkowana jest klasa wyrazów bardziej szczegółowych pod względem semantycznym (czyli tzw. hiponimy). Przykładowo słowo "metal" jest hiperonimem dla słów "miedź", "srebro"; słowo "samochód" jest hiperonimem słów "sedan", "coupe" etc. "Miedź", "złoto" itp. to z kolei hiponimy słowa "metal". Hiperonimia jest zjawiskiem stylistycznym działającym na zasadzie dwustronnej: hiperonim-hiponim.

    Antonim (z gr. anti – naprzeciw, onoma – imię, wyraz, tytuł) – termin oznaczający przeciwieństwo, odwrotność znaczeniową innego terminu; antonimy to terminy przeciwstawne. Dziedzina wiedzy zajmująca się m.in. antonimami to językoznawstwo. Termin antonim również ma swój antonim – jest nim synonim. Przykłady antonimów:

    Ananim – pseudonim utworzony poprzez odwrócenie kolejności liter w nazwisku autora, np. Stefan Żeromski posługiwał się m.in. nazwiskiem Stefan Iksmoreż, natomiast ananim Norwida brzmiałby Diwron.Etnonim (gr. éthnos – lud, naród), nazwa danego narodu, plemienia, grupy etnicznej, np. Francuzi, Japończycy, Nawahowie. Wyróżnia się dwa rodzaje etnonimów:
  • ciepło – zimno,
  • mądry – głupi,
  • syty – głodny.
  • Antonimy właściwe[]

    Antonimy właściwe podlegają stopniowaniu np.:

  • młody – stary, młodszy – starszy;
  • mądry – głupi, mądrzejszy – głupszy.
  • Nie oznaczają niezależnych przeciwstawnych jakości, lecz służą jako leksykalny środek wyrażania stopniowania np.:

  • wysoki – niższy – najniższy,
  • młody – starszy – najstarszy.
  • Antonimy komplementarne[]

    Antonimy komplementarne to pary wyrazów, w których zaprzeczenie jednego powoduje stwierdzenie drugiego, np.:

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Allonim (gr. állos = inny + ónyma = imię), rodzaj pseudonimu literackiego. Polega na podpisaniu się przez pisarza nazwiskiem innej, żyjącej w tym samym czasie osoby. Allonimy były stosowane w starożytnej Grecji, gdzie często przypisywano swoje dzieła wybitniejszym artystom.
  • On jest żonaty – On nie jest kawalerem.
  • Konwersje[]

    Do antonimów zalicza się też tzw. konwersje, czyli pary wyrazowe typu:

  • kupić – sprzedać,
  • ożenić się – wyjść za mąż.
  • Przypisy

    1. Władysław Kopaliński: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych: antonimia; antonimy. slownik-online.pl. [dostęp 2016-02-18].

    Zobacz też[]

  • akronim
  • allonim
  • ananim
  • anonim
  • egzonim
  • eponim
  • etnonim
  • hagionim
  • hiperonim
  • hiponimia
  • holonim
  • homonim
  • kryptonim
  • meronim
  • paronim
  • pseudonim
  • synonim
  • toponim
  • Anonim (gr. anonymos = bezimienny) – termin oznaczający nieznanego autora dzieła, jak również samo niepodpisane dzieło. W ujęciu bibliologicznym za anonim uważa się całkowity brak podpisu, który uniemożliwia rozpoznanie autora nawet poprzez porównanie do autorstwa innych dzieł. Nie jest nim więc osoba, która ukrywa się pod pseudonimem.Toponim (z gr. topos - miejsce, okolica i onymos - imię) – w ogólnym znaczeniu nazwa miejscowa; toponimami zajmuje się dział językoznawstwa zwany toponomastyką. Analiza toponimów może dostarczyć informacji na temat rozwoju danego języka, bądź historii jakiegoś obszaru geograficznego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Językoznawstwo (lingwistyka) – dział nauk humanistycznych badających istotę, budowę i rozwój języka. Specjalista w zakresie językoznawstwa to językoznawca lub lingwista. Wyróżnia się lingwistykę teoretyczną i stosowaną.
    Holonim (z gr. holos – cały, onoma – imię) – wyraz mający szersze znaczenie niż inny będący w stosunku do niego meronimem, oznaczający całość złożoną z pewnych części, np. pociąg w stosunku do wyrazu wagon lub drzewo w stosunku do wyrazu konar.
    Hiponimia (gr. hypo poniżej, ónoma imię) – porządkująca relacja hierarchiczna. Zachodzi ona między wyrazem o treści bardzo szczegółowej i zakresie węższym a wyrazem o treści bardziej ogólnej i szerszym zakresie. Polega na stosunku: podrzędność – nadrzędność. Np. wyraz jamnik ma zakres znaczeniowo węższy niż wyraz pies, przy tym zawiera się w zakresie tego drugiego wyrazu. W obrębie wyrazu pies zawierają się bowiem również takie słowa, jak: spaniel, pudel, terier. Słowa: jamnik, spaniel, pudel, terier są podrzędne do słowa pies, są jego hiponimami. Słowo pies jest w stosunku do nich hiperonimem. W stosunku do siebie zaś słowa: jamnik, pudel, terier, spaniel są kohiponimami. Hiponimia oddaje skłonność umysłu ludzkiego do porządkowania wertykalnego, do włączania pojęć w szersze klasy, do budowania układów hierarchicznych (np. zwierzę – pies – jamnik – jamnik szorstkowłosy).
    Skrótowiec lub akronim (z gr. ákros = skrajny) – słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów. Istnieje także niewielka grupa skrótowców powstałych ze skrócenia jednego słowa. W ujęciu słowotwórczym, skrótowce to specyficzna klasa derywatów. Derywaty te funkcjonują w polszczyźnie pisanej i mówionej. Skrótowiec często bywa mylony ze skrótem.
    Pseudonim (z stgr. ψευδώνυμος pseudonymos, dosł. "pod fałszywym imieniem") – indywidualna nazwa danej osoby, inna niż oficjalne imię i nazwisko.
    Kryptonim – nazwa używana zamiast prawdziwej, znanej powszechnie nazwy rzeczy, miejscowości lub w celu określenia osoby, zwykle dla ukrycia jej prawdziwego znaczenia czy sensu.
    Meronim (z gr. meros – część, onoma – imię) – wyraz oznaczający część pewnej całości, np. wagon w stosunku do wyrazu pociąg, czy konar w stosunku do wyrazu drzewo. Antonimem meronimu jest holonim.

    Reklama