• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Antoni Szczerkowski

    Przeczytaj także...
    Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.Pabianice – miasto i gmina w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim. Drugie co do liczby mieszkańców miasto aglomeracji łódzkiej. Pabianice należą do Związku Miast Polskich. Pod względem liczby ludności są trzecim (po Łodzi i Piotrkowie Trybunalskim) miastem w województwie łódzkim a 59. w Polsce. Pod względem powierzchni miasto znajduje się na 9. pozycji w województwie łódzkim a 150. w Polsce. Były miastem duchownym.
    Zygmunt Żuławski (ur. 31 lipca 1880 w Młynnem, zm. 4 września 1949 w Krakowie) – polski polityk. Działacz socjalistyczny i związkowy. Poseł na Sejm II RP (Ustawodawczy oraz I, II i III kadencji), poseł do Krajowej Rady Narodowej, a także poseł na Sejm Ustawodawczy po II wojnie światowej.

    Antoni Szczerkowski (ur. 16 maja 1881 we wsi Sonewo w gminie Góra Pabianicka, zm. 18 października 1960 w Pabianicach) – włókniarz, działacz związkowy i socjalistyczny okresu II RP, poseł na Sejm Ustawodawczy oraz I, II i III kadencji.

    Życiorys[]

    Pochodził z rodziny chłopskiej. Syn Mateusza i Katarzyny z Kałuszków. Od piętnastego roku życia terminował u tkacza w Pabianicach. Wyzwolony na czeladnika, rozpoczął pracę jako tkacz w fabryce Burucha w Pabianicach i w Łodzi.

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Tajna Organizacja Wojskowa "Związek Orła Białego" (skrót "OOB") – polska konspiracyjna organizacja wojskowa w czasie II wojny światowej, utworzona we wrześniu 1939 w Krakowie.

    Od 1904 członek Narodowego Związku Robotniczego. Od 1905 członek PPS, a po rozłamie w 1906 w Polskiej Partii Socjalistycznej-Lewicy. Jeden z organizatorów Związku Zawodowego Robotników Przemysłu Włóknistego w Pabianicach. W 1912 aresztowany (łącznie sześciokrotnie).

    Działał na rzecz pojednania PPS i PPS-Lewicy, co doprowadziło czerwcu 1918 do powstania grupy niepodległościowej PPS-Lewicy, wydającej „Informator opozycji robotniczej PPS-Lewicy”, a zakończyło się przystąpieniem większości członków łódzkiej i pabianickiej PPS-Lewicy do PPS w 1918. 11 listopada 1918 przemawiał do uczestników pochodu niepodległościowego przed zamkiem pabianickim.

    Obóz przejściowy w fabryce Michała Glazera – obóz przy ul. Krakowskiej 55 (dziś Liściasta 17) w Łodzi, utworzony przez łódzkie gestapo w listopadzie 1939 r. dla realizacji akcji represyjnej przeciwko inteligencji Łodzi i województwa łódzkiego, pod nazwą Intelligenzaktion Litzmannstadt (odpowiednik krakowskiej akcji AB).Narodowy Związek Robotniczy (NZR) – partia robotnicza wywodząca się ze środowisk Ligi Narodowej utworzona 1905 w Królestwie Polskim działająca do 1920.

    W listopadzie 1919 współtwórca Związku Zawodowego Robotników i Robotnic Przemysłu Włóknistego w Polsce. Był też długoletnim przewodniczący oddziału pabianickiego tego Związku.

    Od zjazdu 1937 r. jeden z trzech wiceprzewodniczących pepesowaskiej centrali związkowej Komisji Centralnej Związków Zawodowych i członek rady generalnej Międzynarodówki Włókienniczej. Od 1926 przewodniczący Rady Miejskiej w Pabianicach.

    Poseł na Sejm Ustawodawczy II RP oraz I, II i III kadencji. Członek Rady Naczelnej i Centralnego Komitetu Wykonawczego PPS. Przewodniczący Okręgowego Komitetu Robotniczego PPS Łódź-Podmiejska.

    18 października jest 291. (w latach przestępnych 292.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 74 dni.Polska Partia Socjalno-Demokratyczna (PPSD) – inicjatywa polityczna części przedwojennej PPS oraz PPS-WRN z 1945. Stanowiła próbę zalegalizowania i włączenia w legalny nurt działania działaczy władz przedwojennej i wojennej PPS.

    W 1939 uczestnik Organizacji Orła Białego w okręgu łódzkim.

    Na początku listopada 1939 r. aresztowany z wieloma innymi pabianiczanami przez łódzkie gestapo w ramach akcji skierowanej przeciwko inteligencji Łodzi i okręgu łódzkiego (Intelligenzaktion Litzmannstadt. Przez doraźne miejsce odosobnienia w pabianickim kinie „Zachęta” trafił do obozu przejściowego w fabryce Michała Glazera na Radogoszczu w Łodzi. Zwolniony 29 stycznia 1940 roku.

    Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia komunistyczna założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989.Intelligenzaktion Litzmannstadt (pol. Akcja Inteligencja - Litzmanstadt) – kryptonim regionalnej akcji specjalnej przeprowadzonej przez Niemców w okupowanej Polsce w ramach tzw. Intelligenzaktion.

    Po opuszczeniu obozu zaangażował się w działalność konspiracyjną PPS – Wolność-Równość-Niepodległość. Od 1943 r. w Centralnym Kierownictwie Ruchu.

    W 1945 zaangażował się wraz z Zygmuntem Żuławskim w tworzenie Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej. Następnie członek „lubelskiej” PPS, potem w PZPR. Działacz pabianickiego oddziału Związku Weteranów Walk Rewolucyjnych 1905–1918.

    Przypisy

    1. Strona gminy Pabianice
    2. jego centrala mieściła się w Łodzi. Autor sprawozdania ze zjazdu założycielskiego.
    3. Walter-Janke Zygmunt, op. cit.; Rapalski Stanisłąw, op. cit.

    Bibliografia[]

  • Sprawozdanie z 4-go Zjazdu Delegatów (I-go Ogólno-Krajowego) Zw. Zaw. Robotników i Robotnic Przem. Włóknistego w Polsce, odbytego w Łodzi, w dniach 23 i 24 listopada 1919. Oprac. A.S. [Antoni Szczerkowski]. Łódź-Pabianice 1920.
  • Parlament Rzeczypospolitej Polskiej 1919-1927. Pod redakcją Henryka Mościckiego i Włodzimierza Dzwonkowskiego, Warszawa 1928
  • Witold Trzciński, Z minionych dni Polski Podziemnej (1905–1918), Warszawa 1937.
  • Walter-Janke Zygmunt, W Armii Krajowej w Łodzi i na Śląsku. Łódź 1969, s. 40.
  • Rapalski Stanisław, Byłem w piekle. Wspomnienia z Radogoszcza. Wyd. 3. Łódź 1969, ss. 139, 142, 166.
  • My tu żyjemy jak w obozie warownym. Listy PPS-WRN Warszawa-Londyn 1940-1945, Londyn 1992.
  • Polski Słownik Biograficzny, Warszawa-Kraków 2011, tom 47, strony 412-416.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Antoni Szczerkowski, Robotnicze kooperatywy i instytucje samopomocowe w Łodzi podczas I wojny światowej
  • Związek Stowarzyszeń Zawodowych - największa centrala klasowych związków zawodowych w Polsce działająca w okresie 1920 - 1939, zaś w konspiracji i na emigracji działająca do 1945. Związana politycznie z Polską Partią Socjalistyczną oraz Bundem.Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (Sejm RP), Sejm – izba niższa dwuizbowego parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej; Izba Poselska wyłoniła się z Sejmu walnego w 1493; od uchwalenia konstytucji Nihil novi (1505) Sejm jest najwyższym organem władzy ustawodawczej w Polsce.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Polska Partia Socjalistyczna – Lewica – nieoficjalna nazwa Polskiej Partii Socjalistycznej, która w 1906 na IX zjeździe PPS w Wiedniu większością głosów delegatów doprowadziła do wyeliminowania członków Wydziału Bojowego, co w efekcie doprowadziło do podziału i wyodrębnienia PPS – Frakcji Rewolucyjnej. Partia używała nazwy "PPS". Przez członków Frakcji Rewolucyjnej nazywana "Frakcją Umiarkowaną". Od 1909, gdy Frakcja Rewolucyjna powróciła do pierwotnej nazwy PPS, zaczęła w wydawnictwach litery P.P.S. umieszczać w czarnej obwódce dla zaznaczenia różnicy. Po pewnym czasie zwana zwyczajowo Lewicą PPS. Jej działacze w 1908 odrzucili program natychmiastowego odzyskania niepodległości Polski, stawiając na drogę rewolucji robotniczej w sojuszu z organizacjami rosyjskimi na rzecz obalenia caratu rosyjskiego i zbudowania republiki demokratycznej z uzyskaniem autonomii. W grudniu 1918, po XII Zjeździe, partia połączyła się z SDKPiL w Komunistyczną Partię Robotniczą Polski.
    Chłopi, włościanie – warstwa społeczna zamieszkująca tereny wiejskie, dominująca w społeczeństwach przedprzemysłowych, zajmująca się produkcją rolną. Chłopów charakteryzuje odrębność warunków życia, obyczajów i tradycji, wynikająca z powiązania miejsca pracy z gospodarstwem domowym oraz uzależnienie procesu produkcji od warunków naturalnych. W przedindustrialnym społeczeństwie chłopi dzielili się na gospodarzy, zagrodników i komorników.
    Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii zasłużonych, nieżyjących już osób związanych z Polską (również z Wielkim Księstwem Litewskim, z Rzecząpospolitą Obojga Narodów i ich lennami), mieszkających czy działających w kraju i za granicą – od czasów legendarnego Popiela począwszy, aż do roku 2000.
    Zygmunt Janke ps. "Walter" (ur. 21 lutego 1907 w Chojnach, obecnie Łódź, zm. 25 lutego 1990 w Pabianicach) − generał brygady Wojska Polskiego, żołnierz ZWZ i AK, ofiara represji stalinowskich, doktor nauk humanistycznych, historyk, działacz polityczny.
    Polska Partia Socjalistyczna – Wolność, Równość, Niepodległość (PPS-WRN) – konspiracyjna forma działania PPS od października 1939 do maja 1944 pod nazwą Ruch Mas Pracujących Miast i Wsi lub Ruch Mas Pracujących PolskiWolność Równość Niepodległość, od maja 1944 ponownie pod nazwą Polska Partia Socjalistyczna.
    Gmina Górka Pabianicka (pocz. gmina Górka Pabjańska, za II RP gmina Górka Pabjanicka, od 1973 gmina Pabianice) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w woj. łódzkim. Nazwa gminy pochodzi od wsi Górka Pabianicka, lecz siedzibą władz gminy były Karniszewice (obecnie dzielnica Pabianic).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.