• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Antarktyda



    Podstrony: [1] [2] [3] [4] [5] 6 [7] [8]
    Przeczytaj także...
    McMurdo Dry Valleys (pol. Suche Doliny McMurdo) − doliny na Ziemi Wiktorii, w pewnej części stale pozbawione pokrywy lodowej. Zajmują one ok. 4800 km (0,03% powierzchni kontynentu) i są największą oazą antarktyczną. Ze względu na niską wilgotność powietrza i brak znaczącej pokrywy lodowej, jest to de facto pustynia.Europa (Jowisz II) – czwarty co do wielkości księżyc Jowisza z grupy księżyców galileuszowych i szósty co do wielkości satelita w Układzie Słonecznym. Najprawdopodobniej posiada on pod lodową skorupą ocean ciekłej wody.

    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Uwagi[ | edytuj kod]
    1. Jest to o 11 °C mniej niż temperatura resublimacji dwutlenku węgla przy ciśnieniu parcjalnym równym 1 atm, ale ponieważ CO2 stanowi tylko 0,039% powietrza, do powstania suchego lodu potrzebna byłaby temperatura poniżej −150 °C.
    2. Dopiero bardziej na północ położonych wyspach subantarktycznych pojawiają się nieliczne lądowe ptaki (jak świergotek antarktyczny) i ssaki sprowadzone przez ludzi.
    3. Piąty raport Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu z 2014 wskazuje, że w przypadku Antarktydy wysokie niepewności obserwacyjne skutkują niskim poziomem ufności w kwestii oceny wpływu ludzkiej działalności na ocieplenie kontynentu. Niemniej ten sam raport wskazuje że na wszystkich innych kontynentach, gdzie danych obserwacyjnych jest znacznie więcej, człowiek najprawdopodobniej znacznie przyczynił się do wzrostu temperatur od połowy XX wieku.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. United States Centralna Agencja Wywiadowcza: Antarctica. W: The World Factbook [on-line]. Government of the United States, 2020-08-11. [dostęp 2020-09-10].
    2. Kowalczyk i in. 1988 ↓, s. 163.
    3. British Antarctic Survey. Bedmap2: improved ice bed, surface and thickness datasets for Antarctica. „The Cryosphere”. 7, s. 375–393, 2013. [dostęp 2015-06-14]. 
    4. Liddell, Henry George, Scott, Robert: A Greek–English Lexicon. Crane, Gregory R. (editor). Tufts University, seria: Perseus Digital Library. [dostęp 2015-05-31].
    5. Bernadette Hince: The Antarctic Dictionary. CSIRO Publishing, 2000, s. 6. ISBN 978-0-9577471-1-1.
    6. Makowski 2004 ↓, s. 294.
    7. The French in Brazil: Saint-Alexis, France Antarctique (Rio de Janeiro) Ipiapaba and Sao Luís do Maranhão (ang.). Colonial Voyage. [dostęp 2015-05-23].
    8. Mityk 1982 ↓, s. 472.
    9. John George Bartholomew and the naming of Antarctica. „CAIRT”. 13, lipiec 2008. National Library of Scotland. ISSN 1477-4186.  oraz The Bartholomew Archive.
    10. R.I. Lewis Smith, H.W. Simpson. Early Nineteenth Century Sealers’ Refugees on Livingston Island, South Shetland Islands. „British Antarctic Survey Bulletin”. 74, s. 49–72, 1987. [zarchiwizowane z adresu 2015-07-08]. 
    11. Terra Australis. Uniwersytet w Princeton Library. [dostęp 2015-07-01].
    12. Introduction. W: Matthew Flinders: A voyage to Terra Australis. [dostęp 2015-05-31]. Cytat: There is no probability, that any other detached body of land, of nearly equal extent, will ever be found in a more southern latitude; the name Terra Australis will, therefore, remain descriptive of the geographical importance of this country, and of its situation on the globe: it has antiquity to recommend it; and, having no reference to either of the two claiming nations, appears to be less objectionable than any other which could have been selected.
    13. Age of Exploration: John Cook. The Mariners’ Museum. [dostęp 2015-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-10-13)].
    14. James Cook: The Explorations of Captain James Cook in the Pacific, as Told by Selections of His Own Journals, 1768-1779. Archibald Grenfell Price (red.). Courier Corporation, 1971, s. 292.
    15. Wyprawy łowców fok. W: Arctowski.pl [on-line]. Polska Akademia Nauk. [dostęp 2015-05-31].
    16. Fadiej Fadiejewicz Bellinghausen. W: Arctowski.pl [on-line]. Polska Akademia Nauk. [dostęp 2015-05-31].
    17. Guthridge, Guy G: Nathaniel Brown Palmer, 1799–1877. NASA. [dostęp 2015-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-19)].
    18. U.S. Antarctic Program External Panel of the National Science Foundation, Antarctica–Past and Present [PDF], Government of the United States [dostęp 2015-05-31] [zarchiwizowane z adresu 2014-10-09].
    19. An Antarctic Time Line: 1519–1959. W: South-Pole.com [on-line]. [dostęp 2015-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-15)].
    20. Antarctic Explorers Timeline: Early 1800s. Polar Radar for Ice Sheet Measurements (PRISM). [dostęp 2015-05-31].
    21. Erki Tammiksaar. Punane Bellingshausen. „Postimees. Arvamus. Kultuur”, 2013-12-14 (est.). 
    22. Jane Bourke: Amazing Antarctica. Ready-Ed Publications, 2004. ISBN 1-86397-584-5.
    23. Christopher C. Joyner: Antarctica and the Law of the Sea. Martinus Nijhoff Publishers, 1992, s. 5.
    24. Antarctic Circle – Antarctic First. 2014-10-04. [dostęp 2015-05-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-29)].
    25. Długosz 2002 ↓, s. 256.
    26. Proposition de classement du rocher du débarquement dans le cadre des sites et monuments historiques (fr.). Antarctic Treaty Consultative meeting 2006, note 4.
    27. Voyage au Pôle sud et dans l’Océanie sur les corvettes „l’Astrolabe” et „la Zélée”, exécuté par ordre du Roi pendant les années 1837-1838-1839-1840 sous le commandement de M. J. Dumont-d’Urville, capitaine de vaisseau. Paryż: Gide, 1845, s. 149–152. (fr.) [wersja elektroniczna na stronie Bibliothèque nationale de France].
    28. Charles Wilkes: Narrative of the United States Exploring Expedition: During the Years 1838, 1839, 1840, 1841, 1842. T. 1. 1852, s. 257.
    29. Wilkes Land
    30. James Clark Ross. W: South-Pole.com [on-line]. [dostęp 2015-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-18)].
    31. Tannatt William Edgeworth David. Australian Antarctic Division. [dostęp 2015-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-16)].
    32. Roald Amundsen. South-Pole.com. [dostęp 2015-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-02-21)].
    33. The Terra Nova Expedition. W: South-Pole.com [on-line]. [dostęp 2015-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-13)].
    34. Richard E. Byrd. South-Pole.com. [dostęp 2015-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-11)].
    35. Dates in American Naval History: October. W: Naval History and Heritage Command [on-line]. United States Navy. [dostęp 2015-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-11)].
    36. David Lewis’ yacht „Ice Bird”, 1962 (ang.). powerhousemuseum.com. [dostęp 2015-06-17].
    37. Antarctica: Glaciological and Geophysical Folio. Drewry, D.J. (red.). Scott Polar Research Institute, University of Cambridge, 1983. ISBN 0-901021-04-0.
    38. National Satellite, Data, and Information Service: National Geophysical Data Center. Government of the United States. [dostęp 2015-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-02-17)].
    39. How Stuff Works: polar ice caps. howstuffworks.com. [dostęp 2015-05-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-26)].
    40. Makowski 2004 ↓, s. 296.
    41. British Antarctic Survey: Ice Streams in Antarctica. Natural Environment Research Council. [dostęp 2018-02-25].
    42. Global Weather & Climate Extremes (ang.). World Meteorological Organization. [dostęp 2015-05-25].
    43. Riffenburgh 2007 ↓, s. 499.
    44. Riffenburgh 2007 ↓, s. 462.
    45. Riffenburgh 2007 ↓, s. 741.
    46. Michael Studinger: West Antarctic Ice Sheet: Geological Influence on the Onset of Fast Moving Ice. Lamont-Doherty Earth Observatory. [dostęp 2015-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-17)].
    47. British Antarctic Survey: Volcanoes. Natural Environment Research Council. [dostęp 2018-02-25].
    48. The Antarctica Region, [w:] Smithsonian Institution [online], Global Volcanism Program [dostęp 2015-03-06].
    49. Scientists Discover Undersea Volcano Off Antarctica. National Science Foundation, 2004-05-20. [dostęp 2015-06-18].
    50. Becky Oskin: Active Volcano Discovered Under Antarctic Ice Sheet. LiveScience, 2013-11-17. [dostęp 2015-03-06].
    51. Martin J. Siegert, Mahlon C. Kennicutt II, Robert A. Bindschadler: Antarctic Subglacial Aquatic Environments. John Wiley & Sons, odpowiedzialność: Amerykańska Unia Geofizyczna, kwiecień 2013, s. 246, seria: Geophysical Monograph Series (t. 192). ISBN 1-118-67231-3.
    52. Andrew Wright, Martin Siegert. A fourth inventory of Antarctic subglacial lakes. „Antarctic Science”. 24 (06), s. 659–664, 2012. DOI: 10.1017/S095410201200048X. 
    53. Helen Briggs: Secret rivers found in Antarctic. BBC News, 2006-04-19. [dostęp 2015-06-14].
    54. Helen Thompson: Thousands of Microbe Species Live in This Buried Antarctic Lake. Smithsonian Institution, 2014-08-30. [dostęp 2015-03-08].
    55. Lake Vostok. United States National Science Foundation. [dostęp 2015-05-31]. i Abe, Shige; Bortman, Henry: Focus on Europa. NASA, 2001-04-13. [dostęp 2018-02-25].
    56. Lake Untersee, Antarctica (ang.). Astrobiology Magazine, 2012-03-19. [dostęp 2018-02-25].
    57. Extremophile Hunt Begins. W: Science News [on-line]. NASA, 2008-02-07. [dostęp 2015-03-08].
    58. Antarctica’s geology. Royal Geographical Society (with the Institute of British Geographers) in partnership with the British Antarctic Survey and the Foreign and Commonwealth Office. [dostęp 2018-02-25].
    59. Mityk 1982 ↓, s. 476.
    60. Makowski 2004 ↓, s. 298.
    61. Mityk 1982 ↓, s. 473.
    62. Encyclopedia of Antarctica and the Southern Oceans. B. Stonehouse (editor). John Wiley & Sons, 06.2002. ISBN 0-471-98665-8.
    63. Makowski 2004 ↓, s. 300.
    64. Makowski 2004 ↓, s. 299.
    65. Antarctica: An Encyclopedia from Abbott Ice Shelf to Zooplankton. Mary Trewby (red.). Firefly Books, wrzesień 2002. ISBN 1-55297-590-8.
    66. Mityk 1982 ↓, s. 474.
    67. Mining (ang.). Australian Antarctic Division. [dostęp 2015-06-19].
    68. J. Paul Winberry, Sridhar Anandakrishnan. Crustal structure of the West Antarctic rift system and Marie Byrd Land hotspot. „Geology”. 32 (11). DOI: 10.1130/G20768.1. 
    69. Aitken, A.R.A., et al.. The Australo-Antarctic Columbia to Gondwana transition. „Gondwana Research”, 2015. DOI: 10.1016/j.gr.2014.10.019. 
    70. Nathan D. Smith, Diego Pol. Anatomy of a basal sauropodomorph dinosaur from the Early Jurassic Hanson Formation of Antarctica. „Acta Palaeontologica Polonica”. 52 (4), s. 657–674, 2007. 
    71. Rodolfo A. Coria, Juan J. Moly, Marcelo Reguero i inni. A new ornithopod (Dinosauria; Ornithischia) from Antarctica. „Cretaceous Research”. 41, 186–193. DOI: 10.1016/j.cretres.2012.12.004. 
    72. Mitch Leslie: The Strange Lives of Polar Dinosaurs. Smithsonian Magazine, 12.2007. [dostęp 2015-03-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-21)].
    73. Robert M. DeConto, David Pollard. Rapid Cenozoic glaciation of Antarctica induced by declining atmospheric CO2. „Nature”. 421 (6920), s. 245–249, 2003-01-16. DOI: 10.1038/nature01290. PMID: 12529638. Bibcode2003Natur.421..245D. [dostęp 2015-06-14]. 
    74. New CO2 data helps unlock the secrets of Antarctic formation. Phys.org, 2009-09-13. [dostęp 2015-03-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-03)].
    75. G.J. Retallack, E.S. Krull, J.G. Bockheim. New grounds for reassessing palaeoclimate of the Sirius Group. „Journal of the Geological Society, London”. 158 (6), s. 925–935, 2001. DOI: 10.1144/0016-764901-030. 
    76. H.M. Li, Z.K. Zhou. Fossil nothofagaceous leaves from the Eocene of western Antarctica and their bearing on the origin, dispersal and systematics of Nothofagus. „Science in China”. 50 (10), s. 1525–1535, 2007. DOI: 10.1007/s11430-007-0102-0. 
    77. Stefi Weisburd: A forest grows in Antarctica. (an extensive forest may have flourished about 3 million years ago). Science News, marzec 1986. [dostęp 2015-05-31].
    78. The Earth’s Elliptical Orbit Around the Sun – Aphelion and Perihelion. Geography.about.com. Retrieved on 2013-10-21.
    79. Rekordy klimatyczne na świecie. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. [dostęp 2015-05-10].
    80. NASA-USGS Landsat 8 Satellite Pinpoints Coldest Spots on Earth. NASA, 2013-12-09. [dostęp 2015-06-14].
    81. Martyn 1995 ↓, s. 306.
    82. Martyn 1995 ↓, s. 309.
    83. C. Alan Joyce: The World at a Glance: Surprising Facts. W: The World Almanac [on-line]. 2007-01-18. [dostęp 2015-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-29)].
    84. Martyn 1995 ↓, s. 305.
    85. British Antarctic Survey: Weather in the Antarctic. Natural Environment Research Council. [dostęp 2015-06-14].
    86. The Seven Churches of Antarctica (ang.). Spiritual Vigor, 2015-01-20. [dostęp 2015-06-15].
    87. Flock of Antarctica’s Orthodox temple celebrates Holy Trinity Day. Serbian Orthodox Church, 2008-06-17. [dostęp 2015-05-31].
    88. Владимир Петраков: 'Антарктика – это особая атмосфера, где живут очень интересные люди' (ros.). Україна Православна, 2008-09-01. (Władimir Pietrakow: „Antarktyka ma szczególną atmosferę, można tam spotkać bardzo ciekawych ludzi”). Wywiad z księdzem, który dwukrotnie spędził rok na stacji.
    89. Robert K. Headland: The Island of South Georgia. Cambridge University Press, 1984, s. 121, 130, 238. ISBN 978-0-521-25274-4. OCLC 473919719.
    90. Tekst układu antarktycznego. Arctowski.pl. [dostęp 2015-05-25]. Cytat: Artykuł VI: Postanowienia niniejszego Układu dotyczą rejonu położonego na południe od 60 równoleżnika szerokości geograficznej południowej.
    91. Old Antarctic Explorers Association. This Quarter in History. „Explorer’s Gazette”. 9 (1). 
    92. James Bone: The power games that threaten world’s last pristine wilderness. The Times, 2007-11-13.
    93. Questions to the Sun for the 2002–03 season. The Antarctic Sun. [dostęp 2015-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-10-09)].
    94. Registro Civil Base Esperanza (hiszp.). Argentine Army. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-17)].
    95. Corporación de Defensa de la Soberanía: Derechos soberanos antárticos de Chile (hiszp.). [dostęp 2015-06-14].
    96. British Antarctic Survey: Land Animals of Antarctica. Natural Environment Research Council. [dostęp 2015-03-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-27)].
    97. M. Korczak-Abshire, K. Chwedorzewska. Zmiany w populacjach ptaków i ssaków płetwonogich Antarktyki Zachodniej. „Kosmos – Problemy nauk biologicznych”. 62 (3), s. 393–400, 2013. ISSN 0023-4249. 
    98. Tomasz Umiński: Zwierzęta i oceany. Warszawa: WSziP, 1986, s. 223. ISBN 83-02-02680-8.
    99. Snow Petrel Pagodroma nivea. BirdLife International. [dostęp 2015-03-17].
    100. Luke Sandro, Juanita Constible: Antarctic Bestiary – Terrestrial Animals. Laboratory for Ecophysiological Cryobiology, Uniwersytet Miami. [dostęp 2015-06-14].
    101. Convey P., Gibson J.E.A., Hillenbrand C-D., Hodgson D.A. i inni. Antarctic terrestrial life – challenging the history of the frozen continent?. „Biol. Rev.”. 83, s. 103–117, 2008. DOI: 10.1111/j.1469-185X.2008.00034.x (ang.). 
    102. Huw J. Griffiths. Antarctic marine biodiversity – what do we know about the distribution of life in the Southern Ocean?. „Plos One”. 5 (8), s. e11683, 2010. DOI: 10.1111/j.1469-185X.2008.00034.x (ang.). 
    103. Przyroda: Ekosystemy morskie: Bentos. Polska Akademia Nauk, 2012 praca = Arctowski.pl. [dostęp 2015-06-22].
    104. Mark Kinver: Ice oceans 'are not poles apart’. BBC News, 2009-02-15. [dostęp 2015-06-14].
    105. British Antarctic Survey: Plants of Antarctica. Natural Environment Research Council. [dostęp 2015-06-14].
    106. Paul D. Bridge, Brian M. Spooner, Peter J. Roberts: Non-lichenized fungi from the Antarctic region. British Antarctic Survey, 2010. [dostęp 2015-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-07-08)].
    107. Onofri, S.; Selbmann, L.; Zucconi, L.; Scalzi, G.; Venkateswaran, K.J.; de la Torre, R.; de Vera, J.-P.; Ott, S.; Rabbow, E. i Horneck, G: Survival of Black Fungi in Space, Preliminary Results. [dostęp 2015-06-14].
    108. Antarctic fungi survive Martian conditions on the International Space Station (ang.). Phys.org, 2016-01-28. [dostęp 2016-01-30].
    109. de Hoog, G.S. Fungi of the Antarctic: evolution under extreme conditions. „Studies in Mycology”. 51, s. 1–79, 2005. 
    110. Australian Antarctic Division: Antarctic Wildlife. Government of Australia. [dostęp 2015-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-23)].
    111. Olech Maria, Chwedorzewska Katarzyna: Nowa roślina naczyniowa w Antarktyce?. W: Planta in vivo, in vitro et in silico. Szczepkowski A., Obidziński A. (red.). Warszawa: LV Zjazd Polskiego Towarzystwa Botanicznego, 2010, s. 58.
    112. Pernetta 1996 ↓, s. 164.
    113. Chao Tang, et al.. Bacterial and Archaeal diversity in sediments of West Lake Bonney, McMurdo Dry Valleys, Antarctica. „Appl. Environ. Microbiol.”. 79 (3), s. 1034–1038, 2013. DOI: 10.1128/AEM.02336-12 (ang.). 
    114. James Gorman: Bacteria Found Deep Under Antarctic Ice, Scientists Say. W: The New York Times [on-line]. 2013-02-06. [dostęp 2015-05-31].
    115. A.C. Duxbury, A.B. Duxbury, K.A. Sverdrup: Oceany świata. red. E. Roniewicz, A. Magnuszewski. Warszawa: PWN, 2002, s. 508–510. ISBN 83-01-13780-0.
    116. Antarctica Animals. [dostęp 2015-06-14].
    117. Paul D. Bridge, Kevin. A. Hughes. Conservation issues for Antarctic fungi. „Mycologia Balcanica”. 7 (1), s. 73–76, 2010. 
    118. Alex Kirby: Toothfish at risk from illegal catches. BBC News, 2001-08-15. [dostęp 2015-06-14].
    119. Fish. Australian Antarctic Division. [dostęp 2015-06-19].
    120. Michelle Rogan-Finnemore: What Bioprospecting Means for Antarctica and the Southern Ocean. W: International Law Issues in the South Pacific. Geoffrey W.G. Leane, Barbara Von Tigerstrom (red.). Ashgate Publishing, 2005, s. 204. ISBN 0-7546-4419-7. Cytat: „Australia, New Zealand, France, Norway and the United Kingdom reciprocally recognize the validity of each other’s claims.”.
    121. Antarctic Treaty System – Parties. Antarctic Treaty and the Secretariat. [dostęp 2015-05-31].
    122. Mining Issues in Antarctica [PDF], Antarctica New Zealand [dostęp 2015-06-14] [zarchiwizowane z adresu 2014-10-27].
    123. History of Antarctic and Southern Ocean Coalition. Antarctic and Southern Ocean Coalition. [dostęp 2015-06-14].
    124. 1991 – International Treaty saves the Antarctic from deadly threat. Greenpeace. [dostęp 2015-05-07].
    125. Antarctica: exploration or exploitation?. New Scientist. [dostęp 1991-04-22].
    126. British Antarctic Survey: Mining in Antarctica. Natural Environment Research Council. [dostęp 2015-06-14].
    127. Protokół o Ochronie Środowiska. W: Arctowski.pl [on-line]. Polska Akademia Nauk. [dostęp 2015-06-14].
    128. The Protocol on Environmental Protection to the Antarctic Treaty. Antarctic Treaty Secretariat. [dostęp 2015-06-14].
    129. Tekst układu antarktycznego. Arctowski.pl. [dostęp 2015-06-14]. Cytat: Artykuł I: [...] Zabrania się w szczególności wszelkich przedsięwzięć o charakterze wojskowym, jak tworzenie baz wojskowych, przeprowadzanie manewrów wojskowych oraz doświadczeń ze wszelkimi rodzajami broni. [...] Układ nie zabrania korzystania z personelu lub sprzętu wojskowego dla badań naukowych lub dla wszelkich innych celów pokojowych.
    130. Operación 90. La llegada al Polo Sur por vía terrestre. Fundación Marambio. [dostęp 2015-06-14].
    131. Antarctic Service Medal. U.S. Navy. [dostęp 2015-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-10)].
    132. VG Nett: Kongen av Antarktis 2015-02-10.
    133. The Foreign Secretary has announced that the southern part of British Antarctic Territory has been named Queen Elizabeth Land. W: Foreign & Commonwealth Office [on-line]. HM Government, 2012-12-18. [dostęp 2015-06-15].
    134. Argentina angry after Antarctic territory named after Queen. W: BBC News [on-line]. British Broadcasting Corporation, 2012-12-22. [dostęp 2015-03-22].
    135. Sebastián Lacunza, Luciana Bertoia: Argentinians dismiss ‘illegal’ Falklands referendum. The Guardian, 2013-03-08. [dostęp 2015-07-01].
    136. La Antartica. Library.jid.org. [dostęp 2015-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-17)].
    137. Diego Ribadeneira E: La Antártida. Afese.com. [dostęp 2015-06-14].
    138. Michael Morris: The Strait of Magellan. Martinus Nijhoff Publishers, 1988, s. 219. ISBN 0-7923-0181-1. [dostęp 2015-06-15]. Cytat: Brazil has even designated a zone of Antarctic interest that overlaps the Argentine sector but not the Chilean one.
    139. Rakusa-Suszczewski 1989 ↓, s. 73.
    140. Statistical Bulletin Volume 24 (2002-2011). „CCAMLR Statistical Bulletin”. 24, 2012. CCAMLR. Hobart, Australia. 
    141. Jack Gareth: GCAS Review (ANTA 502): Convention on the Conservation of Antarctic Marine Living Resources. s. 6. [dostęp 2015-06-19].
    142. Antarctic toothfish poaching ships shrug off New Zealand navy. The Guardian, 2015-01-21. [dostęp 2015-06-19].
    143. Tourism Statistics. 2013-2014 Statistics. International Association of Antarctica Tour Operators, 2015. [dostęp 2015-03-22].
    144. Mark Rowe, Tourism ‘threatens Antarctic’, Telegraph UK, London , 11 lutego 2006 [dostęp 2015-06-14].
    145. Qantas To Resume Sightseeing Flights Over Antarctica. Associated Press, 1994-11-02. [dostęp 2015-06-15].
    146. Zob. ISO 4217.
    147. Antarctica Overseas Exchange Office (ang.). 2012. [dostęp 2015-06-14].
    148. Main Antarctic Facilities operated by National Antarctic Programs in the Antarctic Treaty Area (South of 60° latitude South) (ang.). Council of Managers of National Antarctic Programs, 2015-02-24. [dostęp 2015-04-07].
    149. Rakusa-Suszczewski 1989 ↓, s. 7–20.
    150. IceCube Quick Facts. IceCube Neutrino Observatory. [dostęp 2015-06-14].
    151. NASA and NOAA Announce Ozone Hole is a Double Record Breaker. Goddard Space Flight Center, NASA, 2006-10-19. [dostęp 2015-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-30)].
    152. Strahan, S.E., et al.. Inorganic chlorine variability in the Antarctic vortex and implications for ozone recovery. „Journal of Geophysical Research: Atmospheres”. 119 (24), s. 14–098, 2014-12-18. DOI: 10.1002/2014JD022295. 
    153. Peter Rejcek: DIY mapping. The Antarctic Sun, 2013-11-29. [dostęp 2015-06-14].
    154. Belgian Science Policy Office – Princess Elisabeth Station.
    155. Richard Black: Ancient Antarctic eruption noted. BBC News, 2008-01-20. [dostęp 2015-03-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-19)].
    156. FAQ. W: Antarctic Search for Meteorites program [on-line]. Case Western Reserve University. [dostęp 2015-05-31].
    157. Antarctic scientists find 18kg meteorite, „New Zealand Herald”, 1 marca 2013 [dostęp 2015-05-31].
    158. Pam Frost Gorder: Big Bang in Antarctica – Killer Crater Found Under Ice. Uniwersytet Stanu Ohio: Research News, 2006-06-01. [dostęp 2018-02-25].
    159. Jayalakshmi K: Two km wide crater in Antarctica linked to 2004 meteorite impact (ang.). International Business Times, 2015-01-11. [dostęp 2015-03-25].
    160. Mark Wade: Antarctica: Launch Sites (ang.). Encyclopedia Astronautica. [dostęp 2018-02-25].
    161. Regional changes in Arctic and Antarctic sea ice. United Nations Environment Programme.
    162. Arctic vs. Antarctic. W: All About Sea Ice [on-line]. National Snow and Ice Data Center. [dostęp 2018-02-25].
    163. E. Rignot, G. Casassa, P. Gogineni, W. Krabill i inni. Accelerated ice discharge from the Antarctic Peninsula following the collapse of Larsen B ice shelf. „Geophysical Research Letters”. 31 (18), wrzesień 2004. DOI: 10.1029/2004GL020697. 
    164. Richard B. Alley, Peter U. Clark, Philippe Huybrechts, Ian Joughin. Ice-Sheet and Sea-Level Changes. „Science”. 310 (5747), s. 456–460, 2005-10-21. DOI: 10.1126/science.1114613. 
    165. Andrew Shepherd, Duncan Wingham. Recent Sea-Level Contributions of the Antarctic and Greenland Ice Sheets. „Science”. 315 (5818). s. 1529–1532. DOI: 10.1126/science.1136776. 
    166. Eric Rignot, i inni. Recent Antarctic ice mass loss from radar interferometry and regional climate modelling. „Nature Geoscience”. 1, s. 106–110, 2008. DOI: 10.1038/ngeo102. 
    167. Shepherd et al. 2012 A Reconciled Estimate of Ice-Sheet Mass Balance.
    168. J.L. Chen, C.R. Wilson, B.D. Tapley, D. Blankenship i inni. Antarctic regional ice loss rates from GRACE. „Earth and Planetary Science Letters”. 266 (1–2), s. 140–148, 2008-02-01. DOI: 10.1016/j.epsl.2007.10.057. 
    169. CryoSat wykrył nagły ubytek lodu na Półwyspie Antarktycznym. Europejska Agencja Kosmiczna, 2015-06-08. [dostęp 2015-06-09].
    170. Eric J. Steig, David P. Schneider, Scott D. Rutherford, Michael E. Mann i inni. Warming of the Antarctic ice-sheet surface since the 1957 International Geophysical Year. „Nature”. 457. s. 459–462. DOI: 10.1038/nature07669. 
    171. Attribution of polar warming to human influence. „Nature Geoscience”. 1, s. 750–754, 2008. DOI: 10.1038/ngeo338. 
    172. Eric J. Steig, et al.. Recent climate and ice-sheet changes in West Antarctica compared with the past 2,000 years. „Nature Geoscience”. 6, s. 372–375, 2013. DOI: 10.1038/ngeo1778. 
    173. Climate Change 2014 Synthesis Report: Summary for Policymakers (ang.). W: IPCC Fifth Assessment Report [on-line]. Intergovernmental Panel on Climate Change, 2014. s. 5. [dostęp 2015-07-06].
    174. Recent dramatic thinning of largest West Antarctic ice stream triggered by oceans. „Geophysical Research Letters”. 31 (23), 2004-12-06. DOI: 10.1029/2004GL021284. 
    175. Malte Thoma, Adrian Jenkins, David Holland, Stan Jacobs. Modelling Circumpolar Deep Water intrusions on the Amundsen Sea continental shelf, Antarctica. „Geophysical Research Letters”. 35 (18), wrzesień 2008. DOI: 10.1029/2008GL034939. 
    176. Pritchard, H., and D. G. Vaughan. Widespread acceleration of tidewater glaciers on the Antarctic Peninsula. „Journal of Geophysical Research”. 112, 2007. DOI: 10.1029/2006JF000597. Bibcode2007JGRF..11203S29P. 
    177. Glasser, Neil: Antarctic Ice Shelf Collapse Blamed On More Than Climate Change. ScienceDaily, 2008-02-10.
    178. Large Antarctic ice chunk collapses. USA Today, 2008-03-27. [dostęp 2015-06-14].
    179. Massive ice shelf on verge of breakup. Cable News Network, 2008-03-25. [dostęp 2015-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-21)].
    180. Ice bridge ruptures in Antarctic, „BBC News”, British Broadcasting Corporation, 5 kwietnia 2009 [dostęp 2015-06-14] [zarchiwizowane z adresu 2014-09-05].
    181. Big area of Antarctica melted. Reuters, 2007-05-16. [dostęp 2015-06-14].
    182. David H. Bromwich, Julien P. Nicolas, Andrew J. Monaghan, Matthew A. Lazzara i inni. Central West Antarctica among the most rapidly warming regions on Earth. „Nature Geoscience”. 6, s. 139–145, 2013. DOI: 10.1038/ngeo1671. 
    183. British Antarctic Survey, Meteorology and Ozone Monitoring Unit: Antarctic Ozone. Natural Environment Research Council. [dostęp 2015-06-14].
    184. Schiermeier, Quirin. Atmospheric science: Fixing the sky. „Nature”. 460 (7257), s. 792–795, 2009-08-12. Nature Publishing Group. DOI: 10.1038/460792a. PMID: 19675624. [dostęp 2015-06-14]. 
    185. NASA: What is the Ozone Hole?. Ozone Hole Watch, 2013-09-25. [dostęp 2015-06-14].
    186. polar vortex (ang.). W: Environmental Terminology and Discovery Service (ETDS) [on-line]. Europejska Agencja Środowiska. [dostęp 2015-05-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
    187. Turner J., Comiso J.C., Marshall G.J., Lachlan-Cope T.A., Bracegirdle T., Maksym T., Meredith M.P., Wang Z., Orr A. Non-annular atmospheric circulation change induced by stratospheric ozone depletion and its role in the recent increase of Antarctic sea ice extent. „Geophysical Research Letters”. 36 (8), s. L08502, 2009. DOI: 10.1029/2009GL037524. Bibcode2009GeoRL..3608502T. 

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Zbigniew Długosz: Historia odkryć geograficznych i poznania Ziemi. Warszawa: PWN, 2002.
  • Jerzy Makowski: Geografia fizyczna świata. Warszawa: PWN, 2004.
  • Danuta Martyn: Klimaty kuli ziemskiej. Warszawa: PWN, 1995.
  • Jan Mityk: Geografia fizyczna części świata. Warszawa: PWN, 1982.
  • John Pernetta: Atlas Oceany. Warszawa: Muza, 1996, s. 167.
  • Stanisław Rakusa-Suszczewski: W Antarktyce. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1989.
  • Beau Riffenburgh: Encyclopedia of the Antarctic. T. 1. Taylor & Francis, 2007. ISBN 0-415-97024-5.
  • Wyspa Buckle’a – jedna z trzech głównych, niezamieszkanych wysp grupy Wysp Balleny’ego, leżących w okolicach wybrzeży Antarktydy, 110 km na północny wschód od przylądka Belousov Point. Powierzchnia wyspy to 123,6 km².Cerkiew Trójcy Świętej – prawosławna świątynia na Wyspie Króla Jerzego, na terenie rosyjskiej stacji antarktycznej Bellingshausen, pierwsza cerkiew w Antarktyce.


    Podstrony: [1] [2] [3] [4] [5] 6 [7] [8]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Erebus – aktywny wulkan u wschodnich wybrzeży Antarktydy, na Wyspie Rossa (Morze Rossa) o wysokości około 3794 m n.p.m. Ostatnio do jego erupcji doszło w 2012. W 1841 roku odkrył go szkocki badacz James Ross. Nazwa wulkanu pochodzi od jednego ze statków odkrywcy o nazwie H.M.S Erebus.
    Gravity Recovery And Climate Experiment (GRACE) – misja satelitarna NASA oraz Niemieckiej Agencji Kosmicznej, której celem są pomiary anomalii grawitacji ziemskiej. Eksperyment rozpoczął się w marcu 2002. Używając pomiarów odchyleń grawitacji od średniej GRACE daje informacje na temat rozkładu masy na Ziemi. Informacje te są wykorzystywane w badaniach geologicznych, fizyce atmosfery i oceanografii. GRACE wykorzystuje metody grawimetrii.
    Suchy lód – zestalony dwutlenek węgla stosowany w chłodnictwie, samodzielnie lub jako składnik mieszanin oziębiających. Otrzymywany przez rozprężanie ciekłego dwutlenku węgla i prasowanie. W warunkach normalnych suchy lód nie topi się, lecz sublimuje.
    Metan (znany także jako gaz błotny i gaz kopalniany), CH4 – organiczny związek chemiczny, najprostszy węglowodór nasycony (alkan). W temperaturze pokojowej jest bezwonnym i bezbarwnym gazem. Jest stosowany jako gaz opałowy i surowiec do syntezy wielu innych związków organicznych.
    Pingwin cesarski (Aptenodytes forsteri) — gatunek dużego ptaka z rodziny pingwinów, endemiczny dla Antarktydy. Jest największym żyjącym przedstawicielem rodziny pingwinów.
    Era mezozoiczna, mezozoik – era która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładą wielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe. Era mezozoiczna trwała dwa razy krócej niż paleozoiczna, bo tylko 170 milionów lat. Dzieli się ją na trzy okresy: trias, jurę i kredę.
    Izostazja – równowaga pomiędzy różnymi wycinkami skorupy ziemskiej; dążenie do równowagi mas skalnych w litosferze; bloki stosunkowo sztywnej i lekkiej litosfery "pływają" po plastycznej astenosferze – obciążone zanurzają się głębiej, odciążone unoszą się wyżej (np. Skandynawia po ustąpieniu lądolodu). Unoszenie/zanurzanie się płyt litosfery nazywamy pionowymi ruchami litosfery (ruchy izostatyczne). Mogą one np. doprowadzać do transgresji i regresji morskich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.259 sek.