• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Andy



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Pustynia – teren o znacznej powierzchni, pozbawiony zwartej szaty roślinnej wskutek małej ilości opadów i przynajmniej okresowo wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów. Na gorących pustyniach temperatury sięgają do 50 °C (najwyższa zanotowana temperatura to 57,7 °C), nocą zaś dochodzą do 0 °C, charakterystyczne są dla nich też znaczne amplitudy dobowe temperatury, stały deficyt wilgotności oraz silne nasłonecznienie.Cerro Bonete to szczyt na północy argentyńskiej prowincji La Rioja. Jest to czwarty, pod względem wysokości, szczyt obu Ameryk po Aconcagui, Ojos del Salado i Monte Pissis).
    Andy – zrzut ekranu programu NASA World Wind
    Cono de Arita na Salta (Argentyna)
    Santiago de Chile na tle zachodnich stoków Andów
    Szczyt Alpamayo w Andach peruwiańskich
    Andy – zdjęcie doliny
    Antizana, Ecuador

    Andy (hiszp. Los Andes, Cordillera de los Andes) – góry fałdowe znajdujące się w Ameryce Południowej na terenie Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Chile oraz Argentyny. Góry ciągną się wzdłuż Oceanu Spokojnego od zatoki Morza Karaibskiego na północy po Ziemię Ognistą na południu, na przestrzeni ponad 9000 km, co sprawia, że jest to najdłuższy łańcuch górski na Ziemi. Szerokość Andów wynosi 200–800 km. Najwyższe szczyty to Aconcagua (6962 m n.p.m.), Ojos del Salado (6893 m n.p.m.) oraz Nevado Pissis (6793 m n.p.m.).

    Huemal (Hippocamelus bisulcus) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny jeleniowatych blisko spokrewniony z taruką (Hippocamelus antisensis). Gatunek rzadki i do niedawna słabo znany.Incahuasi lub Nevado de Incahuasi - szczyt leżący na granicy argentyńsko-chilijskiej. Jest stratowulkanem, uformowanym najprawdopodobniej w epoce holocenu. Data ostatniej erupcji nie jest znana. Pierwszego wejścia dokonał niemiecki geograf Walther Penck w 1913 r. Leży w sąsiedztwie najwyższego wulkanu Ziemi - Ojos del Salado.

    Spis treści

  • 1 Podział Andów
  • 2 Historia i rzeźba
  • 3 Klimat i stosunki wodne
  • 4 Roślinność i zwierzęta
  • 5 Szczyty
  • 6 Przypisy
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Podział Andów[]

    Andy dzielą się na Andy Północne (położone w strefie klimatu równikowego i podrównikowego, umownie, do ok. 12° S), Andy Środkowe (znajdujące się w strefie klimatu zwrotnikowego, od ok. 12 do ok. 29° S) i Andy Południowe (położone w strefie klimatu podzwrotnikowego, umiarkowanego i subpolarnego, od ok. 29° S). Andy składają się z 2–4 łańcuchów górskich, zwanych kordylierami, które oddzielają od siebie głębokie, podłużne obniżenia (jak Wielka Dolina Centralna w Ekwadorze czy Dolina Środkowochilijska).

    Galeras – aktywny wulkan w południowo-zachodniej Kolumbii, 9 km od miasta Pasto, stolicy departamentu Nariño (współrzędne geograficzne 1°13′ φ N 77°22′ λ W). W jego otoczeniu znajduje się rezerwat florystyczny i faunistyczny. Nazwę wulkanowi nadali hiszpańscy konkwistadorzy, dlatego, że jego sylwetka przypominała im sylwetki więźniów skazanych na roboty przymusowe (m.in. galernicy) w Hiszpanii. Tubylcy nazywali go Urcunina co znaczy góra ognia.Fitz Roy (nazwa lokalna Cerro Chaltén) – szczyt w pobliżu wioski El Chaltén na południu Patagonii, na granicy chilijsko-argentyńskiej. Nazwa "Chaltén" wywodzi się z języka Indian Tehuelcze i znaczy "dymiąca góra". Nazwa ta odnosi się do chmur często otaczających szczyt.

    Andy składają się z wielu pasm górskich, tworzących cztery równoległe łańcuchy: Kordylierę Wschodnią (wzdłuż wybrzeża M. Karaibskiego), Centralną (równolegle do K. Zachodniej, od Morza Karaibskiego po Andy Centralne), Zachodnią (od Morza Karaibskiego do przylądka Horn) i Nadbrzeżną (wzdłuż brzegu Oceanu Spokojnego). Kordyliera Wschodnia tworzy w Wenezueli podwójny grzbiet – Andy Karaibskie.

    Socompa - stratowulkan w Andach na granicy argentyńsko-chilijskiej. Socompa jest znany z częstych lawin i osuwisk. Wulkan jest trudno dostępny. Dojazd wymaga dużej ilości czasu tak samo jak wspinaczka na szczyt.Licancabur – symetryczny stratowulkan w południowej części granicy Chile i Boliwii. Wulkan góruje nad obszarem Salar de Atacama. Szczyt mieści krater o wymiarach 70 na 90 metrów, wypełniony przez jezioro Licancabur. Jezioro to jest pokryte lodem przez większość roku. Jest to jedno z najwyżej położonych jezior na świecie i mimo swego położenia występuje w nim plankton.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pudu – rodzaj ssaków parzystokopytnych z rodziny jeleniowatych obejmujący jednych z najmniejszych przedstawicieli rodziny, o krótkim porożu, ciemnym ubarwieniu i krępej sylwetce ciała z krótkimi kończynami:
    Strefa Klimatów zwrotnikowych – w klasyfikacji klimatów Okołowicza, jedna z 5 głównych stref klimatycznych, obejmująca obszary kuli ziemskiej w okolicach obu zwrotników. Średnie roczne temperatury w tej strefie przekraczają 20 °C, ale średnie miesięczne są bardziej zróżnicowane w ciągu roku niż w klimacie równikowym: temperatura najchłodniejszego miesiąca może wynosić od 10 do 20 °C natomiast temperatury najcieplejszego miesiąca są wyższe niż we wszystkich pozostałych strefach (często przekraczają 30 do 35 °C). Cechą charakterystyczną klimatów zwrotnikowych są duże amplitudy dobowe temperatur. Opady występują najczęściej lub wyłącznie w półroczu letnim. W klimatach suchych są one sporadyczne lub całkowicie ich brak.
    Irruputuncu - stratowulkan na granicy między Chile a Boliwią. Szczyt nie jest wybitny, ponieważ otoczony jest gruzem po licznych erupcjach. Na szczycie znajdują się dwa kratery. W 1995 r. miała miejsce pierwsza odnotowana erupcja.
    Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.
    Ojos del Salado - najwyższy wulkan na Ziemi (drzemiący); położony w Andach Środkowych, na granicy Argentyny i Chile. Ma wysokość 6893 m n.p.m. Jest drugim co do wysokości szczytem górskim na półkuli zachodniej, drugim na półkuli południowej oraz najwyższym szczytem Chile. Leży około 600 km na północ od Aconcagui. Według naukowców, ostatnia erupcja tego wulkanu miała miejsce między 700 a 1000 rokiem naszej ery.
    Salta jest argentyńską prowincją położoną w północno-zachodniej części kraju. Graniczy na północy z prowincją Jujuy i Boliwią, na wschodzie z Paragwajem, prowincjami Formosa, Chaco, na południu z Santiago del Estero, Tucumán i Catamarcą i na zachodzie z Chile.
    Cayambe (lub Volcán Cayambe) – wulkan w Andach Ekwadoru. Leży ok. 70 km na północny wschód od Quito. To trzeci szczyt Ekwadoru.

    Reklama