• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Andrzej Ruszkowski - miecznik

    Przeczytaj także...
    Kalisz (gr. Καλισία, łac. Calisia, jid. קאַליש) – miasto na prawach powiatu w środkowo-zachodniej Polsce, położone na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, u ujścia Swędrni; historyczna stolica Wielkopolski, stolica Kaliskiego, drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego, siedziba powiatu kaliskiego, główny ośrodek aglomeracji kalisko-ostrowskiej i Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego; stolica diecezji kaliskiej.Złoczew – miasto w woj. łódzkim, w powiecie sieradzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Złoczew. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. sieradzkiego. W 2011 r. miasto miało 3449 mieszkańców. Miasto położone w odległości 23 km na południe od Sieradza oraz 23 km na północ od Wielunia.
    Pobóg (Pobodze, Pobog, Pobożanie, Pobożanicz, Pobożany, Pobożenie, Pobożeny) - polski herb szlachecki, noszący zawołanie Pobodze. Występował głównie na Mazowszu oraz w ziemi krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej i poznańskiej. Jan Długosz napisał o Pobogach - ad iracundiam proni, czyli do gniewu skłonni, porywczy, wybuchowi. Najznamienitszym rodem herbu Pobóg są bezsprzecznie Koniecpolscy, którzy mogli poszczycić się hetmanem i całym zastępem kasztelanów i wojewodów. Inne znaczniejsze rodziny pieczętujące się Pobogiem i posiadające w swych szeregach posłów lub senatorów to też m. in. Rzyszczewscy, posiadający od połowy XIX wieku tytuł hrabiowski, Kossobudzcy, Ruszkowscy czy Rokszyccy.

    Andrzej Ruszkowski herbu Pobóg (ur. 1563, zm. 1619) – miecznik kaliski i właściciel Nowej Wsi, Barczewa, Ruszkowa i Złoczewa. W 1605 i 1607 r. był posłem na sejm Rzeczypospolitej w Lublinie.

    Pochodził z średnio zamożnej rodziny szlacheckiej z Ruszkowa, był synem Stanisława Ruszkowskiego (1529-1597), rotmistrza w wyprawach Stefana Batorego przeciwko Moskwie, miecznika sieradzkiego i chorążego kaliskiego oraz Urszuli de Modliszewice Duninówny. Poślubił Zofię Tarnowską (zm. 1626r.), córkę Kacpra Tarnowskiego, kasztelana konarskiego, z którą miał pięciu synów i dwie córki. Pod koniec XVI wieku przebywał we Włoszech, prawdopodobnie jak podają nieliczne źródła, miała to być pokuta za popełnioną zbrodnie. Albert Bratkowski panegirysta w swoim dziele poświęconemu Andrzejowi Ruszkowskiemu napisał:

    Panegiryk (z języka greckiego, ang. "panegyric", niem. "Panegyrikus") – gatunek literatury stosowanej, uroczysty tekst pochwalny (mowa, wiersz, list, toast, itp.) sławiący jakąś osobę, czyn, wydarzenie; pełen przesadnego zachwytu, często o charakterze pochlebczym. W starożytnej Grecji nazwą tą określano mowy wygłaszane na pogrzebach wybitnych osobistości, wodzów i polityków, sławiące ich zasługi obywatelskie i patriotyczne. Powszechny zwłaszcza w XVI – XVIII w. Pisany często przez poetów związanych z dworami królewskimi lub magnackimi. W epoce oświecenia starano się zwalczać panegiryzm. W staropolskiej poezji gatunek uprawiali m.in.: Jan Kochanowski, Szymon Szymonowic, Jan Andrzej Morsztyn, Ignacy Krasicki, Adam Stanisław Naruszewicz, Stanisław Trembecki, Daniel Naborowski.Miecznik (mieczownik) – w średniowiecznej Polsce nazwa dworskiego urzędnika, zawiadującego zbrojownią panującego i noszącego przed nim miecz będący oznaką jego władzy wojskowej.
    „[..] niedawno ten wspaniały przekroczył cała dzikość ptasiego lotu – napłynęły chmury, tak jak niebiański Bóg dobrotliwy dał ci błogosławieństwo, gwałt zadany miłości [..] chociaż chciałeś bliskie miejsce w zamku Boga zająć, w którego zwątpiłeś.”

    Informacje tę potwierdza również napis na obrazie „Święty Franciszek adorujący Chrystusa na krzyżu” z portretem Ruszkowskiego klęczącego u stóp krzyża.

    Stefan Batory (węg. Báthory István, ur. 27 września 1533 w Szilágysomlyó, zm. 12 grudnia 1586 w Grodnie) – książę siedmiogrodzki od 1571, król Polski od 1576, po ślubie (w tym samym roku) z Anną Jagiellonką, córką Zygmunta I Starego.Klasztor (czes. klášter, z niem. Kloster, od łac. claustrum, miejsce zamknięte) – budynek, lub kompleks budynków, w którym zamieszkują zakonnicy, lub zakonnice określonej reguły, charakterystyczny dla wyznań chrześcijańskich jak i buddyzmu; w obrządku wschodnim – monaster.
    „Nieszczęśliwemu Dobroczyńscy, Przyjacielowi mojemu, którego klątwa dotknęła za krew przelaną. Odpowiedź z krzyża: Cnota zwyciężyła. Niech żyje w pokoju. Niech żyje w chwale. Ostatnia wola Fundatora. Ciało ziemią posypawszy, przez Ducha natchniony, skruszony, dobre imię modlitwą odzyskał [..]”

    Po śmierci ojca został dziedzicem dóbr Złoczewskich, a także Nowej Wsi, Ruszkowa i Barczewa. Widząc dobre położenie geograficzne Złoczewa względem znanych szlaków handlowych, postanowił uczynić ze Złoczewa miasto. Zgodnie ze średniowieczna tradycją musiał najpierw wybudować kościół. W 1600 r. wystosował list do zarządzającego diecezją gnieźnieńską arcybiskupa Stanisława Karnkowskiego z prośba o pozwolenie na budowę kościoła i odrębnej parafii. Ze stworzonej przez siebie fundacji w 1603 r. wybudował kościół pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Ruszkowski zmienił jednak zdanie i postanowił dobudować do kościoła kamienicę klasztorną, a dla nowo powstałej parafii wybudować nową świątynię. Od 14 grudnia 1605 r. Złoczew otrzymał prawa miejskie. W latach 1609-1611 wybudowano konwent. W latach 1609-1611 wybudowano drewniany kościół parafialny, który po dwóch latach Ruszkowski kazał rozebrać i postawić nowy murowany. Ufundował w 1612 r. szkołę dla dzieci chłopskich i mieszczańskich. Nowy kościół parafialny powstał w 1617, tego samego roku Ruszkowski wybudował w mieście murowany pałac, który stał się jego siedzibą. W swoich dobrach wybudował karczmę, huty szkła okiennego i butelkowego, browar i cegielnię.

    Andrzej Ruszkowski zmarł 25 czerwca 1619 roku. Został pochowany w krypcie kościoła klasztornego oo. bernardynów w Złoczewie. O jego śmierci napisano: „D O M. Pielgrzymie zatrzymaj się przed ołtarze z powagą. Oto prochy Andrzeja de Roxyce Ruszkowskiego miecznika kaliskiego, założyciela tego Konwentu Braci Mniejszych reguły św. Franciszka spoczywające wraz z zakonnikami pod tym kamieniem proszą o modlitwę. Mąż miły Bogu, Rycerz wierny Królowi, Szlachcic Ojczyznę miłujący, Przyjaciel przyjacieli swych przyjaciół, pełen anielskiej pobożności i miłości, pełen wszelkich cnót. Taką zostawił po sobie pamieć. zmarł w Roku Pańskim 1619, przeżywszy 56 lat. Pielgrzymie, pomódl się za Zmarłego”

    Przypisy

    1. A. Bratkowski, Panegyris In Honorem Magnifici Domini Domini Andreae Ruszkowski, Cracovie 1609. Egzemplarz przechowywany w Bibliotece Czartoryskich w Krakowie, sygn. 38062.
    2. Archiwum Sióstr Kamedułek w Złoczewie, Ruszkowscy Herbu Pobóg, t. 5, s. 51, oprac. W. Stępiński, Łódź 1990.
    3. Archiwum Sióstr Kamedułek w Złoczewie, Ruszkowscy Herbu Pobóg, t. 5, s. 50, oprac. W. Stępiński, Łódź 1990.

    Bibliografia[]

  • J. Majdański, Erem w Centrum Złoczewa, Sieradz 1999, s. 13, 15-16.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.