• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Andrzej Munk



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Telenowela dokumentalna (ang. documentary soap, docusoap, potocznie paradokument) - gatunek telewizyjny łączący w sobie cechy opery mydlanej i filmu dokumentalnego.Gwardia Ludowa WRN, od 2 maja 1944 Oddziały Wojskowe Powstańczego Pogotowia Socjalistów (OW PPS) – wojskowe ugrupowanie konspiracyjne 1939-1945 związane z PPS-WRN. Od 1941 scalana z ZWZ z zachowaniem autonomii (od 1942 w AK). W 1944 oddziały GL WRN (OW PPS) liczyły ok. 42 tys. żołnierzy. Oddziały PPS wzięły udział w powstaniu warszawskim w składzie oddziałów okręgu warszawskiego AK na Woli, Żoliborzu, Ochocie, Mokotowie i Śródmieściu.

    Andrzej Munk (ur. 16 października 1921 w Krakowie, zm. 20 września 1961 w Łowiczu) – polski reżyser filmowy, w latach 1957–1961 wykładowca w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi, jeden z przedstawicieli nurtu zwanego polską szkołą filmową, kawaler Orderu Odrodzenia Polski.

    W latach 1943–1944 należał do konspiracji w ramach Oddziałów Wojskowych Powstańczego Pogotowia Socjalistów, uczestniczył również w powstaniu warszawskim. W 1951 ukończył studia na Wydziale Operatorskim oraz Wydziale Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi. Początkowo pracował w branży filmowej jako operator oraz realizator socrealistycznych filmów dokumentalnych. Począwszy od 1955, kiedy nakręcił film paradokumentalny Błękitny krzyż (nagrodzony na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji), reżyserował już głównie filmy fabularne. W 1956 nakręcił pierwszy film polski podejmujący rozrachunek z okresem stalinizmuCzłowieka na torze (nagrodzonego na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Karlowych Warach).

    Karol Małcużyński (ur. 20 czerwca 1922 w Warszawie, zm. 13 czerwca 1984 w Warszawie) – polski dziennikarz i publicysta, bezpartyjny poseł na Sejm PRL VII i VIII kadencji.Sanacja (łac. sanatio – uzdrowienie) – potoczna nazwa rządzącego obozu piłsudczykowskiego 1926–1939, powstała w związku z głoszonym przez Józefa Piłsudskiego hasłem „sanacji moralnej” życia publicznego w Polsce, wysuwanym w toku przygotowań i w okresie przewrotu majowego 1926.

    Renomę wpływowej osobowości w polskiej kinematografii zdobył przede wszystkim jako twórca tragikomicznych dzieł dokonujących rozrachunku z czasami II wojny światowej (Eroica, 1957; Zezowate szczęście, 1960), natomiast powszechne międzynarodowe uznanie – za sprawą niedokończonego dramatu wojennego Pasażerka (1963), poświęconego życiu w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau. Przedwczesna śmierć Munka w wypadku samochodowym opóźniła premierę Pasażerki (zmontowanej ostatecznie przez Witolda Lesiewicza) o dwa lata, jednak film okazał się pośmiertnym triumfem reżysera.

    Łowicz – miasto, gmina miejska w województwie łódzkim, w powiecie łowickim (siedziba władz powiatu) nad rzeką Bzurą, na północnym skraju Równiny Łowicko-Błońskiej. Był miastem duchownym.Film – utwór audiowizualny, składający się ze scen, które z kolei składają się z jednego lub więcej (do kilkudziesięciu) ujęć. Pierwotnie filmy wyświetlano w kinach, współcześnie również w telewizji i za pomocą innych urządzeń, takich jak magnetowidy, odtwarzacz DVD, Blu-ray i komputery.

    Twórczość Munka stanowiła polemikę z mitami heroicznymi narodu polskiego, porównywalną z dziełami literackimi Witolda Gombrowicza, jednocześnie była głęboko osadzona w kontekście kultury polskiej. Na dziełach Munka wzorowali się między innymi Kazimierz Kutz, Krzysztof Kieślowski oraz Marek Koterski. Od 1965 przyznawana jest nagroda jego imienia dla najlepszych debiutantów. W 2008 powstało Studio „Młodzi i Film” im. Andrzeja Munka działające przy Stowarzyszeniu Filmowców Polskich, produkujące filmy krótkometrażowe oraz pełnometrażowe debiuty fabularne.

    Jean-Luc Godard (ur. 3 grudnia 1930 w Paryżu) – francuski reżyser filmowy, scenarzysta i krytyk. Jest często utożsamiany z grupą filmowców określanych jako przedstawicieli francuskiej Nowej Fali (fr. Nouvelle Vague).Krzysztof Zanussi (ur. 17 czerwca 1939 w Warszawie) – polski reżyser i scenarzysta filmowy, teatralny i telewizyjny, producent filmowy, publicysta, pedagog oraz filozof.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Młodość i wykształcenie[ | edytuj kod]

    Andrzej Munk urodził się 16 października 1921 w Krakowie, w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Był synem Ludwika Munka (1886–1961) i Antoniny z domu Frisch (ur. 1890). Miał dwie starsze siostry: Krystynę Magdalenę (1913–1999, po mężu MacDonald) i Joannę Halinę (1916–1996, w latach 1940–1946 żonę Józefa Cyrankiewicza, a następnie Anatola Leszczyńskiego). Uczęszczał do VIII Państwowego Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczego im. Augusta Witkowskiego w Krakowie. Maturę uzyskał w czerwcu 1939. We wrześniu 1939 uczestniczył w działaniach obronnych w Junackich Hufcach Pracy na Śląsku. Gdy jego oddział został rozbity, Munk wycofał się na wschód, a następnie powrócił do Krakowa.

    Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    W marcu 1940, podczas okupacji hitlerowskiej, Munkowie przenieśli się do Warszawy. Tam przyszły reżyser ukrywał się wraz z rodziną oraz imał różnych zajęć dorywczych, między innymi w firmie budowlanej. W 1942 zmienił nazwisko na Andrzej Wnuk i zamieszkał osobno poza domem, chcąc uniknąć łapanki ze strony Niemców. W latach 1943–1944 należał do konspiracji w ramach Oddziałów Wojskowych Powstańczego Pogotowia Socjalistów. Jesienią 1943 uciekł podczas rewizji przeprowadzanej przez Niemców w jego mieszkaniu przy ulicy Gdańskiej 2. Ukrywał się później u przyjaciela na obrzeżach Ostrowca Świętokrzyskiego. W lipcu 1944 jako strzelec „Mateusz” otrzymał przydział w Obwodzie „Żywiciel” (Żoliborz) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej do IV Batalionu OW PPS im. Jarosława Dąbrowskiego, w 2 kompanii im. Komuny Paryskiej – pluton 219/I. W szeregach tego oddziału brał udział w powstaniu warszawskim. Po jego niepowodzeniu był więziony przez Niemców, ale udało mu się uciec z transportu do obozu przejściowego w Pruszkowie. Przez resztę wojny pracował jako robotnik niedaleko Krakowa, a dzięki pomocy zakopiańskich przyjaciół udało mu się doczekać wkroczenia wojsk sowieckich do Krakowa.

    Polska szkoła filmowa (szkoła polska) – nazwa nadana kierunkowi polskiego kina, rozwijającemu się w latach 1955–1965. Charakteryzował się on inspiracjami włoskim neorealizmem, zerwaniem z estetyką kina socrealistycznego, analizowaniem skutków II wojny światowej oraz charakterystyką indywidualnych postaw i polskich mitów narodowych. Wyróżnikiem "szkoły polskiej" było również wypracowanie unikatowego wzorca swobodnego przekształcania utworu literackiego na ekran.Literatura faktu – kategoria wprowadzona przez krytykę literacką okresu międzywojennego, obejmująca utwory narracyjne pisane prozą, przede wszystkim o charakterze dokumentalnym.

    Po zakończeniu II wojny światowej Munk uczestniczył w odbudowie Warszawy. W 1946 studiował architekturę na Politechnice Warszawskiej, a w 1947 prawo na Uniwersytecie Warszawskim – w obu przypadkach jednak musiał przerwać studia na skutek gruźlicy. Wyleczył się z niej dopiero po rocznej rekonwalescencji w prewentoriach i uzdrowiskach. 30 września 1948 został przyjęty do Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi. Ukończył ją w 1951 na Wydziale Operatorskim oraz Wydziale Reżyserii, wyróżniwszy się jako student. W międzyczasie angażował się w działalność polityczną; w latach 1946–1948 był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, a po jej połączeniu z Polską Partią Robotniczą wstąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Został z niej usunięty dyscyplinarnie w 1952, formalnie na skutek donosu na jego zachowanie podczas biesiady w jednym z warszawskich hoteli, a faktycznie – ze względu na jego PPS-owskie korzenie, których się nie wyparł.

    Przypadek (ang. Blind Chance, niem. Der Zufall möglicherweise) – dramat psychologiczno-polityczny produkcji polskiej z 1981 roku, w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego.Luis Buñuel Portolés (ur. 22 lutego 1900 w Calandzie w Hiszpanii, zm. 29 lipca 1983 w Meksyku) – hiszpański reżyser filmowy i scenarzysta.

    Twórczość dokumentalna[ | edytuj kod]

    Andrzej Munk zadebiutował jako operator w 1948. Z kolei swoją działalność reżyserską zapoczątkował etiudami dokumentalnymi, które stanowiły jego prace dyplomowe. Sztuka młodych (1950) dokumentowała Zlot Młodzieży Szkół Artystycznych w Poznaniu, podczas gdy Nauka bliżej życia (1951, pierwotnie pod tytułem Kongres Nauki), nakręcona podczas pracy w Wytwórni Filmów Dokumentalnych, była reportażem z I Kongresu Nauki Polskiej w Warszawie. Za realizację Nauki bliżej życia Munk otrzymał 11 września 1951 dyplom uczelni z wynikiem bardzo dobrym.

    Stalag (niem. skrót od Stammlager für kriegsgefangene Mannschaften und Unteroffiziere) – w czasie II wojny światowej niemiecki obóz jeniecki dla szeregowców i podoficerów. Oddzielną kategorię stanowiły obozy Stalag Luft (Stammlager für kriegsgefangene Luftwaffenangehörige) pod zarządem Luftwaffe, przeznaczone dla lotników wszelkich stopni oraz Marlag (Kriegsmarine-Kriegsgefangenen-Mannschaftsstammlager) przeznaczone dla podoficerów i szeregowych marynarki wojennej.Kasprowy Wierch (słow. Kasprov vrch; dawniej Kasprowa Czuba) – szczyt w Tatrach Zachodnich o wysokości 1987 m n.p.m.

    Pierwsze jego dzieła poza uczelnią – Kierunek – Nowa Huta! (1951) o powstawaniu tytułowej dzielnicy Krakowa oraz Bajka (1952), będąca zapisem koncertu Filharmonii Warszawskiej – były produktami realizowanymi wedle sztywnych zasad socrealizmu. Kolejne jego filmy dokumentalne, jakkolwiek utrzymane w stylu propagandowym, zostały jednak docenione za formę artystyczną. W Pamiętnikach chłopów (1952) Munk dotarł do autorów wspomnień zapisanych w książce należącej do literatury faktu, wydanej w 1935 i poświęconej warunkom życiowym chłopów u schyłku II Rzeczypospolitej. Jednak nierzadko szczerym wspomnieniom chłopów towarzyszył pompatyczny komentarz Karola Małcużyńskiego, który osłabiał wymowę artystyczną dzieła. Więcej swobody artystycznej Munk zachował przy reżyserii Kolejarskiego słowa (1953), dokumentu o trudzie kolejarzy. Kolejarskie słowo, choć zmyślnie wykorzystywało formułę produkcyjniaka (wyścig o przewóz koksu na czas), wyraźnie zdradzało inspirację klasycznym brytyjskim filmem dokumentalnym Nocna poczta (1936) Henry’ego Watta i Basila Wrighta. Dopiero Gwiazdy muszą płonąć (1954) o górnikach schodzących do szybu kopalni węgla, zrealizowane z udziałem Witolda Lesiewicza (późniejszego współpracownika Munka), przełamały konwencję socrealizmu. Świadczyła o tym przeoczona przez cenzurę obecność scen, w których bohaterowie dokumentu mówili do siebie bez ironii: „Szczęść Boże”.

    Jerzy Skolimowski (ur. 5 maja 1938 w Łodzi) – polski reżyser, scenarzysta i aktor filmowy, poeta, malarz. Przedstawiciel Nowej fali w polskim kinie.IV Batalion OW PPS im. Jarosława Dąbrowskiego – batalion Oddziałów Wojskowych Pogotowia Powstańczego Socjalistów, funkcjonujący na Żoliborzu w Warszawie od jesieni 1939 do października 1944. Na początku 1942 scalony z Armią Krajową w Obwodzie Żoliborz AK. Uczestniczył w powstaniu warszawskim. Wszedł w skład 9 pułku artylerii lekkiej 8 Dywizji Piechoty AK im. Romualda Traugutta w Warszawskim Korpusie Armii Krajowej.

    Munk był także autorem dwóch pogodnych impresji półfabularnych. Niedzielny poranek (1955), ukazujący odbudowę powojennej Warszawy, był pierwszym filmem barwnym Munka, nakręconym na taśmie Agfacolor. Ostatni dokument Munka stanowił Spacerek staromiejski (1958), opowieść o dziewczynce przemierzającej warszawską Starówkę.

    Piotr Szulkin (ur. 26 kwietnia 1950) w Gdańsku – reżyser scenarzysta, plastyk, autor książek. Wykładowca (prof. dr hab) Szkoły Filmowej w Łodzi. Syn profesora fizyki Pawła Szulkina i Marii Szulkin. Żonaty od 1974 roku z dr psychologii Renatą Karwowską-Szulkin, wieloletnią prorektor Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej.Aleksandra Śląska, de domo Wąsik właśc. Aleksandra Śląska-Warmińska (ur. 4 listopada 1925 w Katowicach, zm. 18 września 1989 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i filmowa.

    Twórczość fabularna[ | edytuj kod]

    Błękitny krzyż (1955)[ | edytuj kod]

    Andrzej Munk

    Pierwszym filmem fabularnym Munka, w którym jednak reżyser zachował paradokumentalny styl opowiadania, był Błękitny krzyż (1955). Rekonstrukcja akcji ratowniczej Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego podczas II wojny światowej powstała na podstawie opowiadania Adama Liberaka. Przy kręceniu Błękitnego krzyża Munk odwołał się do własnych doświadczeń jako robotnika i palacza kolejki linowej na Kasprowy Wierch. Dyskretnie komentowana przez narratora Gustawa Holoubka akcja filmu TOPR-u była możliwa do zrekonstruowania dzięki zaangażowaniu autentycznych zakopiańskich górali (między innymi Józefa Krzeptowskiego, Stanisława Gąsienicy-Byrcyna oraz Stanisława Marusarza). Za zdjęcia do filmu odpowiadał doświadczony operator Sergiusz Sprudin. Błękitny krzyż spotkał się pomimo wysiłków reżysera z chłodnym odbiorem, a Munk ostatecznie przyznał, że nie był zadowolony z rezultatu swojego pierwszego projektu fabularnego: „Błękitny krzyż przekonał mnie o niemożliwości pełnego ukazania przeżyć bohatera metodą dokumentalną”.

    Gustaw Teofil Holoubek (ur. 21 kwietnia 1923 w Krakowie, zm. 6 marca 2008 w Warszawie) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser i dyrektor teatrów, pedagog, prezes Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru i Filmu, członek Polskiej Akademii Umiejętności, poseł na Sejm PRL VII i VIII kadencji, senator I kadencji.IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza danych na temat filmów i ludzi z nim związanych. Zawiera informacje o aktorach, reżyserach, scenarzystach, producentach, montażystach, operatorach, muzykach itd. Informacje nie ograniczają się do kinematografii amerykańskiej.

    Człowiek na torze (1956)[ | edytuj kod]

    W 1956 Munk otrzymał propozycję nakręcenia filmu według opowiadania Jerzego Stefana Stawińskiego pod tytułem Kanał. Początkowo przyjął tą propozycję i planował wykorzystać autentyczne plenery warszawskich kanałów. W czasie kręcenia zdjęć próbnych zszedł do jednego z nich, ale ostatecznie jednak zrezygnował z realizacji filmu, twierdząc iż „tam jest ciemno i potwornie śmierdzi. Nie da się tego oddać na ekranie”. Potem scenariusz Kanału nakręcił Andrzej Wajda, natomiast Munk podjął się zadania adaptacji innego opowiadania Stawińskiego, pod tytułem Tajemnica maszynisty Orzechowskiego. Film Człowiek na torze (1956) traktował o tajemniczej śmierci maszynisty (w tej roli wystąpił Kazimierz Opaliński) pod kołami pociągu i następującym po niej śledztwie, w trakcie którego ukazane zostają nieprawidłowości na kolei. Wyjątkowa na tle dotychczasowej polskiej kinematografii była narracja filmu. O ile wyrzucony z pracy za sprzeciw wobec przodownictwa pracy maszynista Orzechowski na początku jawił się jako sabotażysta, o tyle wraz z upływem czasu filmowego i kolejnymi zeznaniami kolejarzy okazywało się, że Orzechowski starał się w istocie uchronić pasażerów i kolegów z pracy przed tragicznym wypadkiem. Człowiek na torze przełamał schematy socrealizmu, a w opinii Tadeusza Lubelskiego był pierwszą w polskim kinie próbą rozrachunku z okresem stalinizmu. Za reżyserię filmu Munk otrzymał nagrodę Kryształowego Lwa na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Karlowych Warach.

    Film krótkometrażowy – film, którego czas projekcji nie przekracza 30-60 minut. Granica ta nie jest ściśle określona. Niegdyś za filmy krótkometrażowe uznawano filmy o długości do 20-30 minut, co było związane z tym, że prezentowano je głównie jako dodatki do filmów długometrażowych w kinach. Obecnie filmy te są zazwyczaj prezentowane przez stacje telewizyjne, które preferują metraż zbliżony do pełnej godziny.Artykuł opisuje specyfikę oraz historię kinematografii w Polsce. W artykule przyjęto, że Polska jako miejsce produkcji filmowej w przekroju historycznym obejmuje: w latach 1895–1918 – Wielkie Księstwo Poznańskie, Kraj Nadwiślański oraz Królestwo Galicji i Lodomerii; w latach 1918–1939 – terytorium II Rzeczypospolitej; w latach 1939–1945 – tereny Polskiego Państwa Podziemnego (a także kinematografię powstałą na zlecenie polskiego rządu na uchodźstwie); od roku 1945 – terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz III Rzeczypospolitej.

    Eroica (1957)[ | edytuj kod]

    Nakręciwszy Człowieka na torze, Munk otrzymał pozwolenie na adaptację kolejnego scenariusza Stawińskiego. Materiałem wyjściowym dla reżysera były trzy nowele Stawińskiego, z których tylko dwie – Węgrzy oraz Ucieczka – weszły w skład filmu wojennego pod tytułem Eroica (1957). Bohaterem pierwszej z nowel, nazwanej Scherzo alla Polacca, był warszawski cwaniak i spekulant Dzidziuś Górkiewicz (Edward Dziewoński), który podczas powstania warszawskiego negocjuje warunki współpracy między powstańcami a podmiejskim oddziałem węgierskim, gotowym do współpracy z Polakami. Ostatecznie pod wpływem nagłego impulsu decyduje się wrócić do Warszawy, idąc na pewną śmierć. Druga nowela, Ostinato lugubre, koncentrowała się na legendzie podtrzymywanej przez polskich żołnierzy przebywających w obozie jenieckim o polskim oficerze, który miał rzekomo uciec ze stalagu. Jednakże bohater legendy, w istocie ukrywany w obozie, nie jest w stanie udźwignąć ciężaru własnego mitu i popełnia samobójstwo. Eroica była odczytywana jako bezpośrednia odpowiedź na Kanał Wajdy, a także jako głos w dyskusji o polskim bohaterstwie i bohaterszczyźnie. Kontrowersje wzbudziła zwłaszcza scena, w której pijany Górkiewicz rzuca za siebie butelkę po alkoholu w niemiecki czołg, na co jego załoga reaguje śmiechem. Film Munka dzięki kunsztownej pracy operatorskiej Jerzego Wójcika, inspirowanej Obywatelem Kane’em (1941) Orsona Wellesa, został doceniony za granicą, otrzymując nagrodę FIPRESCI na argentyńskim festiwalu w Mar del Plata. Za swoje zasługi artystyczne w 1959 Munk został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

    Jacques Tati, właściwie Jacques Tatischeff (ur. 9 października 1907 w Le Pecq, zm. 4 listopada 1982 w Paryżu) – francuski aktor i reżyser, określany często mianem francuskiego Chaplina.II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.

    Zezowate szczęście (1960)[ | edytuj kod]

    W 1959 Munk zlecił Stawińskiemu napisanie scenariusza do filmu, który prześmiewczo potraktowałby realia Polski lat 50. XX wieku. Stawiński napisał jednak znacznie obszerniejszy scenariusz, opublikowany pod nazwą Sześć wcieleń Jana Piszczyka, w którym zawarł się komentarz do polskiej historii od rządów sanacji w latach 30., przez II wojnę światową, po mroczne lata stalinizmu. Bohaterem Zezowatego szczęścia (1960) jest polski konformista Jan Piszczyk (Bogumił Kobiela), próbujący nieudolnie dostosować się do każdej sytuacji politycznej w ciągu ćwierćwiecza historii Polski. Szyderczy ton Zezowatego szczęścia wzbudził kontrowersje wśród krytyków: Andrzej Kijowski oburzał się, iż reżyser przedstawił w filmie postać „bohatera naszej tragicznej historii, a zarazem łajdaka ośmieszającego tę historię”; krytyce podlegało również przemieszanie elementów tragicznych i komicznych, które dawało „efekt pewnej dysharmonii, jakby Chaplina przeplatano Clairem, a TatiegoCaprą” (Jerzy Płażewski). Dopiero po latach dostrzeżono w Zezowatym szczęściu odniesienia do groteski Witolda Gombrowicza, a Marek Hendrykowski pokusił się o stwierdzenie, że to właśnie dzięki syntetycznemu ukazaniu losów Polski „tragikomedia Munka [...] nabiera fenomenalnej nośności”.

    Człowiek na torze – polski film fabularny zrealizowany w 1956 przez Andrzeja Munka. Rozliczeniowy dramat psychologiczny po czasach stalinowskich.Kazimierz Opaliński (ur. 22 lutego 1890 w Przemyślu, zm. 6 czerwca 1979 w Warszawie) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser teatralny, kierownik artystyczny i dyrektor teatru.

    Pasażerka (1963) oraz śmierć[ | edytuj kod]

    W 1960 Munk zrealizował widowisko telewizyjne Pasażerka na podstawie słuchowiska radiowego Pasażerka z kabiny 45 (1959) Zofii Posmysz; nosił się również z adaptacją filmową słuchowiska. Bohaterkami filmowej Pasażerki są więźniarka (Anna Ciepielewska) oraz strażniczka obozu Auschwitz-Birkenau (Aleksandra Śląska), prowadzące ze sobą pojedynek psychologiczny, w którym więźniarka nie pozwala się zdominować władczej strażniczce. Akcja filmu na drugim planie opowiadana jest z perspektywy tej drugiej, która po latach na pokładzie transatlantyku dostrzega postać przypominającą jej dawną ofiarę. Munk rozpoczął realizację filmu w 1961, kręcąc sceny w Oświęcimiu oraz na transatlantyku „Batory”. Prace przerwała jednak tragiczna śmierć Munka w wypadku samochodowym pod Łowiczem 20 września 1961. Munk jadąc fiatem 600 zderzył się z ciężarówką star 20, na skrzyżowaniu w miejscowości Kompina i został ciężko ranny. Zgon reżysera stwierdzono o godzinie 23 w szpitalu w Łowiczu. Uroczysty pogrzeb odbył się trzy dni później na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A4-2-2).

    MS Batory – polski statek pasażerski, transatlantyk. Jednostka bliźniacza MS Piłsudski. Statek wszedł do służby w 1936. Pływał do roku 1969; złomowany w 1971. Miał przydomek „Lucky Ship”.Cmentarz Wojskowy w Warszawie (określany też potocznie jako "Powązki Wojskowe") – warszawski cmentarz komunalny przy ul. Powązkowskiej 43/45.

    Dwa lata poszukiwano reżysera, który mógłby dokończyć materiał zdjęciowy do Pasażerki. Po wahaniach ekipa filmowa pod egidą Witolda Lesiewicza zdecydowała się na pokazanie widzom w 1963 nieukończonej wersji filmu, opatrzonej komentarzem Wiktora Woroszylskiego (wygłoszonym przez Tadeusza Łomnickiego). Premiera Pasażerki odbyła się 20 września 1963. Za granicą film zdobył szczególny rozgłos, otrzymując nagrodę FIPRESCI na festiwalu w Cannes i stając się jednym z najważniejszych dzieł polskiej szkoły filmowej. Francuski reżyser Jean-Luc Godard miał powiedzieć, że to jedyny prawdziwy film o hitlerowskich obozach koncentracyjnych.

    Jerzy Płażewski (ur. 27 sierpnia 1924 w Siedlcach, zm. 5 sierpnia 2015 w Warszawie) – polski krytyk filmowy i historyk filmu, autor licznych książek i artykułów prasowych. Nazywany nestorem polskiej krytyki filmowej, gdyż był aktywny w zawodzie przez niemal 70 lat.Filantropia (stgr. φιλανθρωπία philanthrōpia – dobroczynność, życzliwość; φιλάνθρωπος philánthrōpos – kochający ludzkość) to działalność osób bądź instytucji, polegająca na bezinteresownym udzielaniu pomocy finansowej lub materialnej potrzebującym.

    Działalność pedagogiczna[ | edytuj kod]

    W 1957 Munk został zatrudniony przez Romana Wójtowicza jako wykładowca w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi. Wśród jego podopiecznych znajdowali się między innymi: Roman Polański, Henryk Kluba, Jerzy Skolimowski oraz Krzysztof Zanussi, których pierwsze etiudy objął opieką pedagogiczną. W pamięci potomnych zapisał się jako człowiek zdystansowany wobec studentów, krytyczny wobec ich pomysłów, a zarazem szczery. Jak wspominał Zanussi, „na moich oczach zaczął kręcić Pasażerkę, opowiadał nam o swoich kłopotach i problemach na planie. Do głębi rozumiał, co robił i przyzwyczaił mnie do myśli, że można rozumieć przynajmniej postawy tego zawodu. Byliśmy wobec siebie wprost bezlitośnie uczciwi”.

    Eroica. Symfonia bohaterska w dwóch częściach – czarno-biały polski wojenny film fabularny w reżyserii Andrzeja Munka z 1957 roku zrealizowany w Zespole Filmowym Kadr. Premiera miała miejsce 4 stycznia 1958 roku.Film wojenny (dramat wojenny) − gatunek filmowy dotyczący wojny − zwykle skoncentrowany na bitwach lądowych, morskich lub powietrznych, czasem skupiający się także na losach jeńców wojennych, tajnych operacjach wojskowych, treningu adeptów oraz innych tematach powiązanych. Filmy wojenne ogniskują się również na życiu codziennym żołnierzy lub cywili w czasie wojny, bez ukazania obrazu bitwy. Wątki przedstawione w kinie wojennym mogą być fikcyjne, oparte na kanwie wydarzeń historycznych lub biograficzne.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Synkretyzm – połączenie różnych, często rozbieżnych i sprzecznych poglądów; wyznawanie zasad lub wierzeń obejmujących odległe od siebie elementy pozornie lub rzeczywiście wzajemnie sprzecznych.
    Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.
    Andrzej Kijowski (ur. 29 listopada 1928 w Krakowie, zm. 29 czerwca 1985 w Warszawie) – polski krytyk literacki, eseista, prozaik i scenarzysta. Mąż Kazimiery Kijowskiej i ojciec Andrzeja Tadeusza Kijowskiego. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego. Czołowy przedstawiciel tzw. krakowskiej szkoły krytyki literackiej.
    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.
    Adam Feliks Próchnik (ur. 21 sierpnia 1892 we Lwowie, zm. 22 maja 1942 w Warszawie) – działacz socjalistyczny i oświatowy, historyk, podporucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, poseł na Sejm II kadencji. Syn Felicji Nossig i Ignacego Daszyńskiego.
    Ostrowiec Świętokrzyski – miasto w województwie świętokrzyskim. Siedziba władz powiatu ostrowieckiego. Prawa miejskie od 1613. Ośrodek przemysłowy: huta żelaza i zakład metalurgiczny, zakłady materiałów ogniotrwałych, odzieżowe, spożywcze; przemysł chemiczny, poligraficzny i drzewny. Według danych GUS z grudnia 2009 miasto posiadało 72 455 mieszkańców.
    Tadeusz Lubelski, właśc. Karol Tadeusz (ur. 1 lipca 1949 w Gliwicach) – polski teoretyk i historyk filmu, krytyk, tłumacz.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.125 sek.