• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Androgeny

    Przeczytaj także...
    Kwasy tłuszczowe – kwasy monokarboksylowe o wzorze ogólnym R-COOH (R oznacza łańcuch węglowodorowy, a COOH jest grupą karboksylową znajdującą się na końcu tego łańcucha).Lipoproteina niskiej gęstości (ang. Low Density Lipoprotein, LDL) – heterogenna populacja lipoprotein. Jest to główny transporter cholesterolu z wątroby do innych narządów (przede wszystkim nerek, mięśni i kory nadnerczy). W LDL zawarta jest większość cholesterolu w osoczu krwi. Prawidłowe stężenie LDL-cholesterolu w surowicy powinno wynosić poniżej 135 mg/dl (3,5 mmol/l).
    Cholesterol – organiczny związek chemiczny, lipid z grupy steroidów zaliczany także do alkoholi. Jego pochodne występują w błonie każdej komórki zwierzęcej, działając na nią stabilizująco i decydując o wielu jej własnościach. Jest także prekursorem licznych ważnych steroidów takich jak kwasy żółciowe czy hormony steroidowe.

    Androgenyhormony płciowe o budowie sterydowej o działaniu maskulinizującym fizjologicznie występujące u mężczyzn, jak i w małych stężeniach u kobiet.

    Wytwarzanie w organizmie[ | edytuj kod]

    U mężczyzn androgeny produkowane są przez:

  • komórki Leydiga (śródmiąższowe) znajdujące się w męskich gonadach czyli jądrach
  • część siatkowatą i pasmowatą kory nadnerczy
  • U kobiet androgeny wytwarzane są przez:

    Maskulinizacja – pojęcie medyczne oznaczające występowanie u kobiety cech somatycznych męskich (zmiana sylwetki ciała, nadmierne owłosienie, czyli hirsutyzm, obniżenie skali głosu), a także zmian zewnętrznych narządów płciowych (np. mastodynii, przerost łechtaczki) w wyniku zaburzenia hormonalnego – nadmiaru hormonów androgennych.Glukoza (dokładniej: D-glukoza) – organiczny związek chemiczny, monosacharyd (cukier prosty) z grupy aldoheksoz. Jest białym, drobnokrystalicznym ciałem stałym, z roztworów wodnych łatwo krystalizuje jako monohydrat. Jest bardzo dobrze rozpuszczalna w wodzie (nie zmienia pH roztworu). Ma słodki smak, nieco mniej intensywny od sacharozy.
  • jajniki
  • część siatkowatą i pasmowatą kory nadnerczy
  • Sposób wytwarzania[ | edytuj kod]

    Pierwotnym materiałem do syntezy androgenów jest cholesterol. Jest on wstępnie syntetyzowany z glukozy i kwasów tłuszczowych lub pobierany z dostarczanych drogą krwi cząsteczek lipoprotein LDL.

    Dehydroepiandrosteron (łac. Prasteronum; DHEA) – naturalny hormon sterydowy produkowany z cholesterolu przez nadnercza, a konkretnie przez warstwę siateczkowatą kory nadnerczy. Odkryty a następnie zsyntetyzowany przez francuskiego lekarza i naukowca, profesora Étienne-Émile Baulieu. Dehydroepiandrosteron jest chemicznie podobny do testosteronu i estradiolu i może łatwo być w nie przekształcony. Produkcja tego hormonu osiąga szczyt we wczesnym wieku dorosłym i później zaczyna spadać. Znaczenie tego hormonu w warunkach zdrowia i choroby nie zostało dokładnie ustalone. Postuluje się, że uzupełnianie może być korzystne w pewnych schorzeniach:Przysadka mózgowa (łac. hypophysis) – gruczoł dokrewny o masie 0,7 g, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów.

    Produkcja androgenów pozostaje pod kontrolą hormonu tropowego wytwarzanego przez przedni płat przysadki mózgowej lutropiny (LH, hormon luteinizujący). Między wydzielaniem lutropiny a wydzielaniem androgenów zachodzi ujemne sprzężenie zwrotne. Z kolei wydzielanie lutropiny zależy od wydzielanego przez podwzgórze hormonu uwalniającego GnRH czyli gonadoliberyny.

    5α-Dihydrotestosteron (łac. Androstanolonum) – aktywna forma testosteronu, odpowiedzialna za większość efektów jego działania, która powstaje w wyniku obwodowego działania enzymu 5-α-reduktazy (5-α-reduktaza steroidowa typu II).Jądra (łac. testis, dosłownie – świadek, orchis, testimonium virile, grec. didymis ) – męskie narządy rozrodcze u ludzi i zwierząt odpowiednik rozwojowy jajników.

    Podział[ | edytuj kod]

    Do androgenów wytwarzanych w jądrach należą:

  • testosteron5α-dihydrotestosteron (DHT)
  • androsteron
  • Do androgenów wytwarzanych w jajnikach należą:

  • 5α-dihydrotestosteron
  • Do androgenów wytwarzanych w korze nadnerczy należą:

  • dehydroepiandrosteron (DHEA) → androstendion → testosteron
  • Znaczenie[ | edytuj kod]

    Fizjologiczne działanie androgenów:

    Hormon luteinizujący (lutropina, LH z ang. luteinizing hormone) – glikoproteinowy hormon gonadotropowy wydzielany przez komórki gonadotropowe przedniego płata przysadki mózgowej. Wydzielanie to jest stymulowane przez podwzgórzową gonadoliberynę (GnRH).Kora nadnerczy (łac.cortex suprarenalis) – położona zewnętrznie część nadnercza stanowiąca około 80% masy tego narządu.
  • kształtowanie się męskich narządów płciowych w życiu płodowym
  • wykształcanie się wtórnych cech płciowych (budowa ciała, głos, typ owłosienia itp.)
  • wpływ na spermatogenezę
  • wpływ anaboliczny (zwiększenie masy mięśniowej itp.)
  • Nadmiar androgenów u kobiet powoduje szereg zaburzeń, między innymi wykształcanie się męskiej budowy ciała (maskulinizacja), męskiego typu owłosienia (wirylizacja), a także zaburzenia płodności, trądzik, łojotok, łysienie typu męskiego.

    Sterydy anaboliczne to grupa steroidów pochodzenia naturalnego lub syntetycznego, która ma silne działanie anaboliczne tzn. powodujące przyspieszenie dzielenia się komórek tworzących określone tkanki organizmu zwierząt w tym ludzi. Są to pochodne testosteronu lub 19-nortestosteronu.Testosteron (17β-hydroksy-4-androsten-3-on, ATC: G03 BA03) – organiczny związek chemiczny, podstawowy męski steroidowy hormon płciowy należący do androgenów. Jest produkowany przez komórki śródmiąższowe Leydiga w jądrach pod wpływem LH, a także w niewielkich ilościach przez korę nadnerczy, jajniki i łożysko.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • estrogeny
  • gestageny
  • steryd anaboliczny
  • Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Jądra produkują jedynie 1/8 do 1/4 DHT, reszta wytwarzana jest w innych tkankach.
    2. W nadnerczach przekształcenie androstendionu w testosteron zachodzi w niewielkim stopniu, większość testosteronu powstaje w innych tkankach.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Robert Kincaid Murray, Daryl K. Granner, Victor W. Rodwell, Biochemia Harpera ilustrowana, wyd. VI uaktualnione, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, s. 542–543, ISBN 978-83-200-3573-5.
    2. Robert Kincaid Murray, Daryl K. Granner, Victor W. Rodwell, Biochemia Harpera ilustrowana, wyd. VI uaktualnione, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, s. 540, ISBN 978-83-200-3573-5.

    Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

    Lipoproteina – to wielkocząsteczkowy kompleks hydrofobowego rdzenia lipidowego, który zawiera estry cholesterolu i trójglicerydy oraz polarnej powłoki zawierającej fosfolipidy, wolny cholesterol i białka, określane mianem apolipoprotein, które odgrywają ważną rolę w metabolizmie i transporcie lipidów.Steroidy (sterydy) − organiczne związki chemiczne, lipidy, których wspólną cechą jest występowanie w ich cząsteczkach szkieletu węglowego w formie czterech sprzężonych pierścieni, czyli steranu (cyklopentanoperhydrofenantrenu).




    Warto wiedzieć że... beta

    Jajnik (łac. ovarium) – parzysty narząd, występujący u kobiet i samic zwierząt, odpowiednik rozwojowy jąder. U dojrzałej kobiety ma kształt spłaszczonej elipsoidy o wielkości 5×3×1 cm i masie od 6 do 8 gramów.
    Estrogeny - grupa hormonów płciowych, do których zalicza się estradiol, estron i estriol. Estrogeny są nazywane hormonami żeńskimi i najważniejszą rolę odgrywają w organizmie kobiet, ale są też niezbędne dla mężczyzn - ich niedobór w jądrach może powodować bezpłodność.
    Gestageny – grupa hormonów steroidowych, które służą przygotowaniu organizmu do zajścia a następnie utrzymania ciąży. Głównym przedstawicielem gestagenów jest progesteron. Do grupy tej zaliczane są ponadto pochodne pregnanu, np. 17α-hydroksyprogesteron.
    Wirylizm (wirylizacja) – jest to grupa objawów związanych z podwyższonym poziomem męskich hormonów płciowych (androgenów) u kobiet. Dla wirylizmu charakterystyczny jest hirsutyzm (nadmierne owłosienie typu męskiego), zwiększenie masy tkanki mięśniowej, zmniejszenie piersi i macicy, powiększenie łechtaczki, trądzik oraz łysienie zaznaczające się na kątach skroniowych.
    Androsteron (ADT) – organiczny związek chemiczny, męski hormon płciowy należący do androgenów. Odpowiada częściowo za rozwój gruczołów rozrodczych i potowych, mutację głosu i owłosienie u mężczyzn. Jest to produkt przemiany testosteronu, o podobnym, lecz słabszym działaniu fizjologicznym. Wykryty w moczu samców i rzadziej samic. Androsteron był pierwszym androgenem wyodrębnionym w stanie krystalicznym w 1931 przez A. Butenandta. Jest męskim odpowiednikiem estriolu.
    Podwzgórze (łac. hypothalamus, z gr. ὑπó = "pod" θάλαμος "izba, sypialnia") – część podkorowa mózgowia zaliczana do międzymózgowia. Podwzgórze składa się z wielu jąder spełniających szereg istotnych funkcji.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.711 sek.