• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Andreas Vesalius

    Przeczytaj także...
    Zakintos (gr. Ζάκυνθος, zapisywane także: Zakyntos, Zakynthos, Zakinthos, Hyrie, Zante) – wyspa grecka w na Morzu Jońskim, trzecia do wielkości wyspa oraz prefektura grecka w archipelagu Wysp Jońskich. Położona jest na zachód od Peloponezu. Nazwa wyspy pochodzi od imienia syna mitologicznego Dardanosa, króla Arkadii.Drzeworyt – technika graficzna należąca do druku wypukłego. Drzeworytem nazywa się również odbitkę uzyskaną tą techniką.
    Anatomia porównawcza zwierząt – dział anatomii analizujący budowę organizmu w oparciu o porównanie struktury oraz charakteru funkcjonalnego poszczególnych narządów i układów. Zawdzięczała przez długi czas swój rozwój wyłącznie badaczom anatomii człowieka; w rezultacie na niemieckich uniwersytetach do połowy XX wieku była zaliczana do wydziału medycznego, gdy tymczasem zoologia przydzielona była do wydziału filozoficznego. Początków anatomii porównawczej należy dopatrywać się w badaniach uczniów Hipokratesa, którzy dla zyskania podstaw do diagnozowania chorób ludzkich poczęli badać anatomię zwierząt. W ten sposób, poznając budowę innych ssaków, stwarzali sobie prawdopodobny obraz organizacji człowieka. Najznakomitsze dzieło tego początkowego okresu rozwoju tej nauki to słynna anatomia człowieka napisana przez Claudiusa Galenusa. Opierała się ona prawie wyłącznie na badaniach dokonanych na psach, małpach itp.
    Wesaliusz

    Andreas Vesalius, Wesaliusz, właśc. Andries van Wesel lub Andre Wesale (ur. 31 grudnia 1514 w Brukseli, zm. 15 października 1564 na Zakintos) – flamandzki uczony, twórca nowożytnej anatomii.

    Urodził się w Brukseli, w rodzinie o tradycjach medycznych (jego ojciec był aptekarzem cesarza Karola V). Studiował humanae litterae na uniwersytecie w Leuven w latach 1529-33, a następnie między 1533 a 1536, w Paryżu, pod kierunkiem Sylwiusza. Ostatnim etapem jego studiów była nauka uniwersytecie w Padwie, gdzie w wieku 23 lat, w 1537 otrzymał tytuł doktora medycyny, publikując w charakterze dysertacji parafrazę dzieła arabskiego lekarza Ar-Raziego. Zaraz też został zatrudniony jako wykładowca chirurgii, odpowiedzialny za pokazy anatomii; w Padwie nauczał w latach 1537-1555.

    Bruksela (fr. Bruxelles, nid. Brussel, niem. Brüssel) – miasto i stolica Belgii oraz Unii Europejskiej, położone w środkowej części kraju nad rzeką Senne.15 października jest 288. (w latach przestępnych 289.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 77 dni.

    W 1543 napisał 7-częściowe dzieło Budowa ludzkiego ciała (De humani corporis fabrica; w skrócie często cytowane jako Fabrica) i zadedykował je Karolowi V. Było to pierwsze wydane drukiem dzieło o anatomii człowieka. Jako pierwszy opisał w nim dokładnie budowę ciała ludzkiego, ilustrując swe twierdzenia 300 drzeworytami wykonanymi przez ucznia Tycjana, Calcariego. Poprawił tym samym ponad 200 błędów Klaudiusza Galena i udowodnił, że nie wykonał on żadnych sekcji zwłok ludzkich. Dzieło Vesaliusa określano jako kulminację humanistycznego odrodzenia nauki starożytnej, jednakże nie była to nauka starożytna w sensie wyłącznie klasycznym: wykształcenie Vesaliusa opierało się na tradycji arabskiej i na jego własnych dokładnych obserwacjach, których wyniki szeroko rozpowszechniał drukiem.

    Tycjan, właśc. Tiziano Vecelli lub Vecellio (ur. ok. 1488-1490 w Pieve di Cadore, zm. 27 sierpnia 1576 w Wenecji) – włoski malarz, czołowy przedstawiciel szkoły weneckiej włoskiego malarstwa renesansowego. Uczeń Giovanniego Belliniego oraz Giorgiona.„Wiedza i Życie” – jeden z najstarszych polskich miesięczników popularnonaukowych, wydawany od 1910 (regularnie od 1926) roku, z wyjątkiem II wojny światowej (1939-1945) i stanu wojennego (1981-1983). W latach 1945-1948 wydawany był przez Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego. Po 1989 roku ukazywał się nakładem spółdzielni dziennikarzy Wiedza i Życie (wydawali także gazetę Życie Codzienne oraz książki popularnonaukowe), następnie tytuł został odsprzedany wydawnictwu Prószyński i S-ka. Od czerwca 2002 roku wydawany przez spółkę Agora. W grudniu 2004 tytuł został odkupiony przez wydawnictwo Prószyński Media.

    Krytyka Galena spowodowała niechęć innych uczonych, w szczególności zajadłe ataki ze strony byłego mentora Vesaliusa – Sylviusza. Zrezygnował więc z profesury w Padwie i przeniósł się do Brukseli, gdzie poślubił Annę van Hamme; w 1544 został nadwornym lekarzem Karola V; jego kariera jako lekarza rozwijała się bardzo dobrze, a w 1556 został przez cesarza podniesiony do rangi hrabiego i otrzymał dożywotnią pensję. W 1559 przeniósł się do Madrytu na dwór Filipa II, króla Hiszpanii. W 1564 został oskarżony przez inkwizycję o morderstwo - po tym, gdy podczas sekcji zmarłego szlachcica okazało się, że serce „denata” wciąż słabo bije. Król zamienił karę na pielgrzymkę do Jerozolimy. W drodze powrotnej Vesalius zginął tragicznie w katastrofie okrętu.

    Bartolomeo Eustachi (ur. pod koniec XV wieku lub na początku XVI wieku w San Severino Marche, zm. 27 sierpnia 1574 w Fossombrone) - włoski anatom, najbardziej znany z opisania tzw. trąbki Eustachiusza. Był profesorem anatomii w Rzymie, zajadłym przeciwnikiem Wesaliusza, któremu wytknął kilka poważnych błędów. Przygotował własne tablice anatomiczne, które jednak wydano dopiero w 1754, czyli w 211 lat po pierwszym wydaniu wesaliszowskiej De humani corporis fabrica, a tym samym nie wywarły tak wielkiego wpływu na rozwój anatomii jak prekursorskie dzieło Wesaliusza. Prócz wspomnianej trąbki słuchowej Eustachiusz opisał budowę takich narządów jak nadnercza, pęcherz moczowy i nerki.Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.

    Wesaliusz jako jeden z pierwszych odważył się na dokładne zbadanie zwłok ludzkich, wykazując przy tym liczne błędy w dziełach Galena; błędy będące wynikiem nieuzasadnionego, a bezwzględnego przenoszenia stosunków anatomicznych panujących u zwierząt na organizację ciała ludzkiego. Wskutek tych poprawek i sprostowań popadł w spór ze swym nauczycielem, Sylwiuszem, stanowczym zwolennikiem Galena, a także innym sławnym badaczem – Eustachiuszem. Spór ten przyczynił się do rozwoju anatomii porównawczej zwierząt.

    Jan van Calcar, wł. Giovanni da Calcar, łac. Joannes Stephanus Calcarensis (ur. ok. 1499–1510 w Kalkar, zm. 1546 w Neapolu) – niderlandzki malarz i rysownik, tworzący w Italii.Józef Andrzej Gierowski (ur. 19 marca 1922 w Częstochowie, zm. 17 lutego 2006 w Krakowie) – polski historyk, profesor, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, poseł na Sejm PRL IX kadencji.

    Fabrica Wesaliusza była bogato ilustrowana przez niderlandzkiego artystę Jana van Calcara. Każdy drzeworyt zawierał zarówno treści merytoryczne jak i metaforę. Do tego dochodziły niezwykle sugestywne inicjały.

    Zobacz też[]

  • (2642) Vésale
  • Mondino de' Luzzi
  • Przypisy

    1. Encyklopedia PWN (pol.). [dostęp 2010-10-17].
    2. Dominowały tam nadal wpływy arabskie
    3. P M Dunn. Andreas Vesalius (1514-1564), Padua, and the fetal "shunts". „Archives of Disease in Childhood - Fetal and Neonatal Edition”. 88 (2), s. 157–159, 2003-03-01. DOI: 10.1136/fn.88.2.F157. ISSN 14682052 13592998, 14682052 (ang.). [dostęp 2014-04-25]. 
    4. Józef Andrzej Gierowski: Historia Włoch. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1986, s. 224. ISBN 83-04-01943-4.
    5. praca zbiorowa: Tablice biologiczne. Warszawa: Wydawnictwo Adamantan, 2003, s. 471. ISBN 83-7350-029-4.
    6. Galen pracował na zwłokach zwierzęcych, ponieważ rozcinanie ciał ludzkich było zabronione. [J. Goody: Renesans. Czy tylko jeden. Czytelnik, Warszawa 2012, str. 78]
    7. JackJ. Goody JackJ., Renesans. Czy tylko jeden?, 2012.

    Bibliografia[]

  • Andrzej Wróblewski. Burzliwe losy księcia anatomii. „Wiedza i Życie”, s. 63, luty 2010. Warszawa: Prószyński Media. ISSN 0137-8929. 
  • Anatomia (z gr. anatomē - sekcja (zwłok), krajanie od anatémnein - pociąć) – dział biologii, nauka zajmująca się badaniem budowy organizmów. Przedmiotem zainteresowania różnych działów anatomii jest badanie położenia, kształtu, składu oraz ewolucji narządów, tkanek i komórekGalen, właściwie Claudius Galenus (ok. 130 - 200 n.e.) – rzymski lekarz greckiego pochodzenia, anatom, utalentowany badacz i pisarz, jeden z najznakomitszych starożytnych lekarzy, wywarł olbrzymi wpływ na rozwój nauk medycznych w średniowieczu i odrodzeniu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Abu Bakr Muhammad ibn Zakarijja ar-Razi, znany również jako Rhazes (ur. 865, zm. 925) – perski lekarz, alchemik i filozof. Był jednym z najwybitniejszych lekarzy średniowiecznego świata islamu, autorem licznych dzieł medycznych, tłumaczonych także na łacinę
    Uniwersytet w Padwie – jeden z najstarszych uniwersytetów w Europie, założony w 1222 r. Według danych z 2003 r. na uniwersytecie studiowało ok. 65 tys. osób.
    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.
    Filip II (ur. 21 maja 1527 w Valladolid, zm. 13 września 1598 w Eskurialu) – król Neapolu i Sycylii w latach 1554-1598, władca Niderlandów w latach 1555-1598, król Hiszpanii w latach 1556-1598 i Portugalii w latach 1580-1598 jako Filip I, z dynastii Habsburgów.
    Katolicki Uniwersytet w Lowanium − najstarszy i jeden z najbardziej prestiżowych uniwersytetów Belgii a także jedna z najważniejszych uczelni katolickich. Założony w 1425, w 1968 − na skutek belgijskiej kontrowersji językowej − podzielony na dwie niezależne instytucje. Uniwersytet niderlandzkojęzyczny (Katholieke Universiteit Leuven) ma siedzibę w Leuven (Lowanium), uniwersytet francuskojęzyczny (Université catholique de Louvain) w Louvain-la-Neuve i Brukseli.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.037 sek.