• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Andezyt

    Przeczytaj także...
    Wdżar (766, 767 m) – szczyt w paśmie łączącym Lubań z Pieninami, pomiędzy przełęczami Drzyślawa i Snozka, na granicy miejscowości Kluszkowce i Krośnica. W naukowo opracowanej regionalizacji Polski według Jerzego Kondrackiego Wdżar należy do Pienin, znajduje się w ich północnej strefie przejściowej. Przez niektórych geografów jednak zaliczany jest do Gorców, opisywany zaś jest zarówno w przewodnikach turystycznych o Pieninach, jak i Gorcach. Ponieważ nazwa góry jest nieco trudna do wymówienia spotyka się wiele jej form: Wzor, Wżar, Wżary, Żar, Zdżar, Zżar, a na mapie z 1861 występuje pod nazwą Wzory. Częściowo bezleśna, wyrazista kopuła stanowi charakterystyczny element krajobrazu.Foidyt – skała magmowa, wulkaniczna, złożona głównie ze skaleniowców (90–100%). Inne minerały, np. skalenie są nieliczne.
    Plagioklazy jest to szereg minerałów skałotwórczych o składzie mieszanym z grupy skaleni (skalenie sodowo-wapniowe).
    Andezyt (ciemny) z zeolitami

    Andezytobojętna skała wulkaniczna lub subwulkaniczna o strukturze porfirowej.

    W skład andezytu wchodzą: plagioklazy, biotyt, pirokseny i amfibole. Andezyt ma barwę szarą, brunatną, zieloną lub czarną. Andezyty pienińskie mają barwy białe do jasnoszarych, z czarnymi kryształkami amfiboli.

    Na schemacie klasyfikacyjnym IUGS skał wulkanicznych andezyt zajmuje pole 10

    Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF andezyt zajmuje pole 10 wraz z bazaltem. Głębinowym odpowiednikiem andezytu jest dioryt.

    Trachit, trachyt – obojętna skała wylewna, leżąca w grupie skał nasyconych krzemionką, w klasie sjenitu i trachitu.Bazanit – wylewna skała magmowa, oliwinowa odmiana tefrytu. Składa się głównie z plagioklazu, nefelinu lub leucytu, piroksenu i oliwinu oraz akcesoryczne tlenki żelaza i tytanu jak ilmenit, magnetyt, ulvöspinel.

    Według klasyfikacji TAS andezyty zajmują pola O1 (bazaltowe andezyty) i O2 (andezyty).

    Diagram TAS z symbolami pól wykazujących stopnie nasycenia krzemionką
  • Pcpikrobazalty
  • Bbazalty
  • O1bazaltowe andezyty
  • O2 – andezyty
  • O3dacyty
  • Rryolity alkaliczne i ryolity
  • S1trachybazalty
  • S2trachyandezyty (maugearyty i shoshonity)
  • S3trachyandezyty (benmoreity i latyty)
  • Ttrachity alkaliczne, trachity
  • U1bazanity i tefryty
  • U2fonotefryty
  • U3tefryfonolity
  • Phfonolity
  • Ffoidyty
  • Rozpowszechniony w ubiegłych epokach geologicznych, jest równocześnie jedną z najpospolitszych współczesnych skał wulkanicznych. Występuje zwłaszcza na wybrzeżach i wyspach Oceanu Spokojnego (linia andezytowa). W Polsce – andezyt pieniński w Pieninach (m.in. Bryjarka i Jarmuta górujące nad Szczawnicą, góra Wdżar koło Czorsztyna). Znajduje zastosowanie jako materiał w budownictwie (np. gmach Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie) i dekoratorstwie, również jako materiał kwasoodporny.

    Tefryt – wylewna skała magmowa o wyglądzie bazaltu, występująca wśród młodych i współczesnych law. Składa się głównie z plagioklazu, nefelinu, piroksenu i amfibolu.Czorsztyn – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czorsztyn. Położona jest na wschodnim skraju Kotliny Orawsko-Nowotarskiej, na pograniczu Pienin i Gorców nad Zbiornikiem Czorsztyńskim. Obecny Czorsztyn był do momentu powstania zbiornika retencyjnego znany jako Czorsztyn Nadzamcze. Sama wieś Czorsztyn mieściła się u podnóża Zamku Czorsztyńskiego. Część Czorsztyna mieszcząca m.in. siedzibę władz gminy Czorsztyn, znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie skrzyżowania znajdującego się ok. 1,5 km od wsi Czorsztyn, w kierunku Nowego Targu.

    Skały andezytowe stosunkowo łatwo wietrzeją, dając gleby gliniaste, zasobne w składniki pokarmowe dla roślin (głównie wapń i magnez).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Skały Obojętne (pol.). Zasoby AGH. [dostęp 2018-07-31].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Wacław Ryka, Anna Maliszewska, Słownik petrograficzny, Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1982, ISBN 83-220-0150-9, OCLC 69507580.
  • Klasyfikacja TAS (Total Alkali Silica) – jest to klasyfikacja skał wulkanicznych, według której klasyfikacja skał wulkanicznych jest sporządzona na podstawie ich składu chemicznego. Została zaproponowana ze względu na fakt, iż skały wulkaniczne często zawierają szkliwo, oraz mogą być tak wykształcone strukturalnie, że rozpoznanie na podstawie ilościowego ustalenia składu mineralnego jest niemożliwe. Jeśli jednak ustalenie ilościowego składu mineralnego jest możliwe, należy klasyfikować skały wulkaniczne zgodnie z klasyfikacją A. Streckeisena opartą na podwójnym trójkącie QAPF dla skał wylewnych.Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie, bank w Warszawie, w Śródmieściu, w Alejach Jerozolimskich, modernistyczny, monumentalny, wzniesiony w latach 1928–1931 według projektu Rudolfa Świerczyńskiego dla Banku Gospodarstwa Krajowego, ozdobiony płaskorzeźbami Jana Szczepkowskiego, wielokrotnie przebudowywany; w latach 1957–2001 siedziba Polskiej Agencji Prasowej; wpisany do rejestru zabytków w 1965.




    Warto wiedzieć że... beta

    Skały obojętne, skały pośrednie – skały magmowe, odznaczające się pośrednią zawartością krzemionki (53–65% SiO2).
    Pikrobazalt – skała lita pochodzenia magmowego – wylewna lub hipabysalna, o strukturze bardzo drobnoziarnistej lub afanitowej, czasem porfirowej i barwie czarnej lub ciemnoszarej. Głębinowym odpowiednikiem pikrobazaltu jest foidowe gabro).
    Szczawnica – miasto uzdrowiskowe w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Szczawnica. Położone w Beskidach Zachodnich, nad potokiem Grajcarkiem.
    Jarmuta – masyw górski w Pieninach, położony w gminie Szczawnica, w powiecie nowotarskim, w województwie małopolskim. Jest dobrze wyodrębniony od innych wzniesień i ma dwa szczyty: Jarmuta (794 m) i Czuprana (777 m), oddzielone przełęczą Matwijowa (763 m). Oprócz nich po północno-zachodniej stronie wyróżnia się jeszcze mniejszy szczyt zwany Jarmutką (690 m). Południowo-zachodnie zbocza góry opadają do Doliny pod Jarmutą, którą płynie Klimontowski Potok, południowo-wschodnie do doliny Palkowskiego Potoku, zbocza północno-zachodnie i północne do doliny Grajcarka. Jarmuta leży na północ od głównego grzbietu Małych Pienin, oddzielona od niego Klimontowską Przełęczą (696 m n.p.m.), a jej wierzchołek oddalony jest od najbliższego szczytu w tym grzbiecie – Cyrhle, który jest dla niego zwornikiem i zarazem leży w grzbiecie głównym – o ok. 750 m w prostej linii.
    Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.
    Amfibole (z stgr. ἀμφίβολος amphibolos – "nieokreślony", ze względu na różnorodność koloru i formy) – duża grupa minerałów skałotwórczych, krzemianów, czasami też glinokrzemianów.
    Fonolitowy tefryt (fonotefryt) – wylewna, zasadowa, skała magmowa, niedosycona krzemionką, złożona głównie z plagioklazów (50-90% sumy skaleni), skaleni alkalicznych (10-50% sumy skaleni) i skaleniowców (10-60% minerałów jasnych). Zawiera 20-40% minerałów ciemnych w stosunku do całej skały. W składzie mineralnym nie zawiera wolnej krzemionki SiO2 w postaci kwarcu, krystobalitu lub trydymitu. SiO2 występuje jedynie jako składnik innych minerałów, od 45 do 54% w stosunku wagowym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.