• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Anaspidy

    Przeczytaj także...
    Płetwa (łac. pinna) – narząd zwierząt wodnych służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się. Płetwy występują u ryb oraz u ssaków wodnych.Cefalaspidokształtne (Cephalaspidomorphi) - gromada kopalnych i współczesnych kręgowców z nadgromady bezszczękowców.
    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).

    Anaspidy (Anaspida) – grupa wymarłych bezżuchwowców wodnych żyjących w sylurze i dewonie. Zamieszkiwały głównie wody przybrzeżne mórz oraz wody śródlądowe Ameryki Północnej i Europy. Osiągały do 20 cm długości. Ciało było bocznie spłaszczone, zazwyczaj pokryte łuską, choć zdarzały się formy bezłuskie. Miały od 8 do 15 otworów skrzelowych i parzyste płetwy po obu stronach ciała. Ich otwór gębowy był w położeniu końcowym, a płetwa ogonowa miała silnie rozwiniętą część dolną. Anaspidy zniknęły w późnym dewonie. Klasyfikowane są w randze gromady w nadgromadzie bezżuchwowców (Agnatha) lub w randze rzędu w gromadzie cefalaspidokształtnych (Cephalaspidomorphi).

    Łuski – cienkie płytki kostne pokryte szkliwem osadzone w kieszonkach, stanowiące osłonę ciała, przeważnie ułożone w podłużne i poprzeczne szeregi, zachodzące na siebie dachówkowato, pokryte śluzem. U wielu gatunków kolor łusek pełni funkcję maskującą. Są one wytworem skóry właściwej. Łuski wraz z pokrywającym je śluzem zmniejszają opór ciała poruszającej się ryby. Łuski ryb przyrastają okresowo. Wiosną i latem ryby rosną szybko, linie przyrostu łusek są szersze i ułożone rzadziej; widać je w postaci jasnych pasków. Jesienią i zimą linie przyrostu są węższe i tworzą paski ciemne. Na podstawie liczby pasków można określić wiek ryby.Wody przybrzeżne - zgodnie z artykułem 5, pkt 5.1a i 5b Ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku – Prawo wodne są to powierzchniowe wody morskie w odległości do 1 mili morskiej od linii podstawowej. W Polsce wyjątkiem są morskie wody wewnętrzne Zatoki Gdańskiej, które zaliczają się do wód przejściowych. W tym przypadku - gdy zasięg wód przejściowych jest większy niż jedna mila morska - zewnętrzną granicę tego zasięgu stanowi zewnętrzną granicę wód przybrzeżnych.

    Klasyfikacja[ | edytuj kod]

    Podział systematyczny według Bloma i współpracowników (2001)

    Gromada (w botanice divisio, w zoologii classis) – nazwa stosowana w języku polskim na określenie dwóch różnych rangą kategorii systematycznych.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
  • Anaspida
  • Ruhnulepis
  • Cowielepis
  • Birkeniidae
  • Birkenia
  • Hoburgilepis
  • Vilkitskilepis
  • Rhyncholepididae
  • Rhyncholepis
  • Silmelepis
  • Vesikulepis
  • Maurylepis
  • Schidiosteus
  • Rytidolepis
  • Tahulalepididae
  • Tahulalepis
  • Septentrioniidae
  • Septentrionia
  • Liivilepis
  • Spokoinolepis
  • Manbrookia
  • Pterygolepididae
  • Pterygolepis
  • Pharyngolepididae
  • Pharyngolepis
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • anapsydy
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. H. Blom, T. Märss, C. G. Miller. Silurian and earliest Devonian birkeniid anaspids from the Northern Hemisphere. „Earth and Environmental Science Transactions of the Royal Society of Edinburgh”. 92, s. 263–323, 2001. DOI: 10.1017/S0263593300000250 (ang.). 
    2. Henning Blom. A new anaspid fish from the Middle Silurian Cowie Harbour fish bed of Stonehaven, Scotland. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 28 (3), s. 594–600, 2008. DOI: 10.1671/0272-4634(2008)28%5B594:ANAFFT%5D2.0.CO;2 (ang.). 
    3. Tiiu Märss. Silurian and Lower Devonian anaspids (Agnatha) from Severnaya Zemlya (Russia). „Geodiversitas”. 24 (1), s. 123–137, 2002 (ang.). 

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    1. Multimedialna Encyklopedia Powszechna Edycja WIEM 2006, Young Digital Poland, 2006.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Janvier, Philippe. 1997. Anaspida. Tree of Life Web Project. (ang.).
  • Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.Skrzela - narząd oddechowy występujący u wielu zwierząt wodnych (ryb, płazów w formie larwalnej i rozmaitych bezkręgowców), stanowiący główny element układu oddechowego, umożliwiającego pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Anapsydy (Anapsida) – podgromada zauropsydów o prymitywnej budowie, siostrzana do kladu Eureptilia, obejmującego diapsydy oraz rodziny Captorhinidae i Protorothyrididae. Ich nazwa nawiązuje do braku otworów skroniowych w czaszce, który uważano za charakterystyczną cechę członków tej grupy; związany z tym swoisty układ mięśni w czaszce ogranicza sprawność ruchów żuchwy. Obecnie wiadomo, że część anapsydów (m.in. Acleistorhinus, Candelaria czy Mesosaurus) miała otwory skroniowe. Obecność dolnego otworu skroniowego u bazalnych przedstawicieli grupy, takich jak mezozaury czy przedstawiciele Lanthanosuchoidea, sugeruje nawet, że anapsydy mogły wyewoluować z owodniowców mających dolny otwór skroniowy.
    Bezżuchwowce, bezszczękowce (łac. Agnatha, czyt. agnata) – nadgromada prymitywnych, pozbawionych szczęk kręgowców wodnych, do której należą minogokształtne i śluzicokształtne oraz wymarłe rzędy kostnopancernych, Heterostraci, Coelolepida.
    Wody śródlądowe – wszystkie akweny i cieki wód powierzchniowych położone na lądach. Zalicza się do nich jeziora, wody bagienne, rzeki, stawy oraz kanały, natomiast nie należą do nich pływalnie ani zbiorniki przeciwpożarowe.
    Birkenia – rodzaj bezżuchwowca z grupy anaspidów (Anaspida). Gatunkiem typowym jest opisana w 1898 roku przez Traquaira Birkenia elegans z syluru Szkocji; drugim gatunkiem jest B. robusta. Skamieniałości birkenii odkryto również w dolnodewońskich osadach na Ziemi Północnej w Rosji. Birkenie mierzyły około 10 cm długości, miały osiem par otworów skrzelowych, a ich łuski i płytki były pokryte zaokrąglonymi guzkami. Otwór gębowy znajdował się na przednim końcu głowy. Płetwa ogonowa była hipocerkiczna. Mimo obecności pancerza Birkenia była przypuszczalnie lżejsza od wody dzięki znajdującemu się w ciele zbiornikowi gazu. Prawdopodobnie pływała w pobliżu powierzchni wody i żywiła się planktonem.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.