Analogia (metoda stosowania prawa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Analogia (rozumowanie per analogiam, rozumowanie a simile) – jako metoda stosowania prawa polega na ustalaniu skutków prawnych danego stanu faktycznego poprzez porównanie go z innymi stanami faktycznymi, których skutki prawne są znane.

Norma prawna – najmniejszy, stanowiący sensowną całość, element prawa. Reguła postępowania zewnętrznego stworzona na podstawie przepisów prawnych, ustanowiona przez kompetentny organ władzy w odpowiednim trybie, generalna (nie jest skierowana do jednego, ściśle oznaczonego adresata, ale do grupy podmiotów określonych przy pomocy nazwy rodzajowej) i abstrakcyjna (dotycząca powtarzalnych zachowań, wielokrotnego zastosowania, uniwersalna), ogłoszona i chroniona przez państwo aparatem przymusu.Case law – prawo sądowe, prawo tworzone przez sędziów w odróżnieniu od prawa stanowionego tworzonego przez specjalnie w tym celu powołane ciała legislacyjne (parlamenty). Inna nazwa to prawo precedensowe lub common law, choć dwie te nazwy mogą być nieco mylące. Prawo precedensowe występuje bowiem również w prawie stanowionym Stanów Zjednoczonych i UK, w tym sensie, że precedens zawierający interpretacje postanowień ustaw jest wiążący w sprawach przyszłych. Natomiast pojęcie common law może być rozumiane nieco szerzej to jest obok wyroków sądowych zawierać jeszcze prawo zwyczajowe.

Drogą analogii można stosować zarówno prawo stanowione (ustawowe), jak i prawo precedensowe. W przypadku prawa stanowionego dla celów porównania ze stanem faktycznym, którego skutki prawne się ustala, wykorzystuje się tzw. wzorcowe przypadki stosowania danej normy prawnej (przepisu prawa), a więc stany faktyczne, w których wiadomo, że ta norma z pewnością znajduje swoje zastosowanie. Natomiast w przypadku prawa precedensowego, stan faktyczny, którego skutki prawne ustala się na drodze rozumowania per analogiam, porównuje się ze stanem faktycznym, jaki miał miejsce w sprawie precedensowej, a więc sprawie przy rozpoznawaniu której doszło do ustanowienia wiążącego precedensu.

Sylogizm prawniczy (sylogizm prawny) – obok analogii, modelu argumentacyjnego i modelu ważenia zasad, jest jedną z metod stosowania prawa. Czasem nazywa się go również dedukcją prawniczą, co ma nawiązywać do znanej w logice metody dedukcji (wnioskowania, w którym prawdziwość konkluzji zależy a zarazem i gwarantowana jest prawdziwością jego przesłanek).Analogia (gr. αναλογια – odpowiedniość, podobieństwo) – orzekanie o pewnych cechach omawianego przedmiotu (rzeczy, osoby, pojęcia itp.) na zasadzie jego podobieństwa do innego przedmiotu (dla którego odpowiednie cechy są określone i znane) lub równoległości występujących pomiędzy nimi innych cech. Pojęcie analogii jest szeroko stosowane w filozofii, prawie, matematyce, statystyce itd.

Analogia jest typową metodą stosowania prawa w systemach prawnych typu common law. W prawie kontynentalnym metodą taką jest dedukcja prawnicza występująca pod postacią sylogizmu prawniczego.

Szczególne postacie analogii charakterystyczne dla systemu prawnego typu civil law, służące do wypełniania tzw. luk w prawie, to analogia legis i analogia iuris.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Zob. Maciej Koszowski, „Bezpieczeństwo a pewność prawa: dwie metody stosowania prawa w ramach Unii Europejskiej”, [w:] Kategoria bezpieczeństwa w prawnym wymiarze Unii Europejskiej, red. S.M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2013, s. 119-122.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • analogia
  • model z analogii
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Maciej Koszowski: „Bezpieczeństwo a pewność prawa: dwie metody stosowania prawa w ramach Unii Europejskiej”, [w:] Kategoria bezpieczeństwa w prawnym wymiarze Unii Europejskiej, red. S.M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2013, s. 113–134.
  • Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.

    Stosowanie prawa - określenie przez upoważniony organ państwowy konsekwencji prawnych pewnego stanu faktycznego. Wynikiem stosowania prawa jest sformułowanie konkretnych i indywidualnych norm , opartych na generalnych i abstrakcyjnych normach systemu prawnego.Precedens (z łac. praecedens – poprzedzający) – wyrok sądowy mogący wpływać na treść orzeczeń wydawanych w sprawach późniejszych.




    Warto wiedzieć że... beta

    Przepis prawa – samodzielna jednostka redakcyjna tekstu prawnego, czyli zdaniokształtny zwrot językowy (zdanie w sensie gramatycznym) zazwyczaj wskazujący sposób postępowania, czyli regułę powinnego zachowania. Często jest wyodrębniony formalnie, wyróżniony wizualnie i opatrzony nazwą indywidualizującą, taką jak artykuł, paragraf czy ustęp. Może być też zdaniokształtnym fragmentem jednostki redakcyjnej.
    Analogia Iuris - łac. analogia z prawa. Jest to argumentacja odwołująca się do założenia o konsekwencji ocen prawodawcy. Jej zastosowanie zakłada, że jeśli obowiązują normy N1, N2... Nn odwołujące się do jakiejś zasady prawa czy oceny, wtedy będzie obowiązywała norma Nn+1, która nie została wyrażona w tekście prawnym ale odwołuje się do tej samej zasady. W innym ujęciu analogia iuris zakłada zastosowanie do jakiejś sytuacji, która nie jest wyrażona w tekście prawnym, jakiejś zasady prawa (zasady całego systemu lub części systemu prawa).

    Reklama