• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Amszaspandowie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Parsowie zwani też Zaratusztrianami − grupa etniczna wywodząca od starożytnych Persów, wyznająca zaratusztrianizm, zamieszkująca przede wszystkim Indie (Bombaj - około 69 tysięcy).Język awestyjski, język Awesty – język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry. Zbiór ten nazywany jest Awestą (od średnioperskiego aβastāg "zalecenie, nakaz"). Należy do rodziny języków indoeuropejskich i jest siostrzanym językiem klasycznego sanskrytu.
    Grobowiec Dariusza Wielkiego, Naksze Rustam, koło Persepolis z przypuszczalnym wyobrażeniem 6 Amesza Spentów po bokach górnej części reliefu. Rycina z Encyclopaedia Britannica 1911 r.

    Ameszaspand lub Amesza Spenta, (śr. pers. Amešāspand, Mahraspand, aw. Aməša Spənta), termin awestyjski oznaczający dobroczynną boskość, dosłownie: Nieśmiertelny–Szczodry–Potężny-Święty.

    JSTOR (/dʒeɪ-stɔːr/, skrót od ang. Journal Storage) – biblioteka cyfrowa utworzona w 1995 roku. Początkowo zawierała cyfrowe kopie czasopism naukowych o wyczerpanym nakładzie. Następnie zaczęła zbierać także książki, materiały źródłowe oraz aktualne numery czasopism naukowych. Pozwala na wyszukiwanie w pełnej treści niemal 2000 czasopism naukowych. Mumbaj lub Bombaj (hindi i marathi मुंबई, trl. Muṁbaī, trb. Mumbaj; ang. Mumbai; do 1995 hindi बम्बई/बॉम्बे, trl. Bambaī/Bômbe, trb. Bambaj/Bombe, ang. Bombay – stare nazwy wciąż w powszechnym użyciu) – stolica indyjskiego stanu Maharasztra, położona na wyspie Salsette, na Morzu Arabskim.

    Znaczenie słowa[ | edytuj kod]

    Wyrażenie nie występuje w Gathach, prawdopodobnie zostało wymyślone przez samego Zaratusztrę. Spənta jest charakterystycznym słowem jego objawienia, oznaczającym „szerzenie, umacnianie, szczodrość, świętość”. Znaczenie tego słowa w Wedach sugeruje, że indo-Irańczycy byli przyzwyczajeni do czczenia „Wszystkich Nieśmiertelnych” (sansk. Viśve Amṛtās). Termin Viśve Amṛtās obejmował istoty znane Zaratusztrze jako dewy. Kiedy odrzucił tę grupę bóstw jako złe, rozkazał swym wyznawcom czcić tylko te istoty, które uważał za spənta to znaczy takie, które używają swoich mocy, by wspierać dobre byty. Termin ten odnosi się zatem do samego Ahura Mazdy i do wszystkich boskich istot, które stworzył, aby pomóc mu w przezwyciężeniu zła. W tym sensie może być używany jako synonim jazata (por. Wisperad 8.1); te dwa słowa występują wielokrotnie w księgach spisanych jezyku średnioperskim (np. Menog i Kszarad 12.11, 21.35).

    Kolkata lub Kalkuta (hindi कोलकाता, trl. Kolkātā, trb. Kolkata; bengali: কলকাতা, trl. Kolkatā, trb. Kolkata ang. Kolkata; do 2001 hindi कलकत्ता, trl. Kalkattā, trb. Kalkatta; ang. Calcutta – stare nazwy wciąż w powszechnym użyciu) – miasto w północno-wschodnich Indiach, w delcie Gangesu. 4 638 350 mieszkańców (2006); region metropolitalny 15,6 mln mieszkańców (2006). Stolica stanu Bengal Zachodni, wielki węzeł komunikacyjny i port morsko-rzeczny, wielki ośrodek przemysłowy, handlowy, naukowy i kulturalny w regionie. Liczne zabytki architektury pałacowej i świątynie hinduskie, a w leżącym w obrębie metropolii Howrah znajduje się najstarszy w Indiach ogród botaniczny. Czwarte co do wielkości miasto kraju.Dewa, pers. دیو dêv, śr.pers. dev, aw. daēuua, st. pers. daiva, st. arm. դէւ dēw. – zła istota demoniczna w zaratusztrianizmie. Księgi religijne zaratusztrianizmu podają około 40 imion ważniejszych dewów odpowiadających dobrym bytom Ahura Mazdy, Amesza Spentom i Jazatom.

    Pierwszy raz zostało zastosowane w Gathach w Jaśnie Haptanhaiti (J. 39,3): „Zatem czcimy dobre istoty, mężczyznę i kobietę, Spenta Amesze, wiecznie żywe, zawsze korzystne, które trzymają się dobrego celu. W zaratusztriańskim wyznaniu wiary, Fravarānē, wierny oświadcza: „Oświadczam że jestem czcicielem Mazdy, jestem zaratusztrianinem, odrzucającym dewy, tym, który wychwala Amesza Spentów, który czci Amesza Spentów” (J. 12.1); a w późniejszym tekście Awesty (J. 1.2) napisane jest, że jazata Atar jest „najmocniejszym z Amesza Spentów”.

    Ormuzd lub Ahura Mazda (dosł. Pan Mądry, Pan Wszystkowiedzący; staroperski: Ahuramazda, średnioperski: Ohrmazd, Ormuzd, Hormuzd, Ohrmizd) – najwyższe bóstwo w religiach irańskich: mazdaizmie i zaratusztrianizmie. Bóg stworzyciel, walczący stale ze Złym Duchem Arymanem. Stwórca świata i ładu w kosmosie i praw nim rządzących, uosobienie ładu i absolutnej mądrości. Jego symbolem jest oczyszczający ogień. Wyobrażany był w postaci uskrzydlonej tarczy słonecznej.Ardibecheszt (pahl. Ardibehešt), Arta Wahiszta (stpers. Arta Vahišta, Prawda, Najlepszy Porządek), Asza Wahiszta (awest. Aša Vahišta) – w mitologii perskiej drugi z Amszaspandów (Amesza Spenta), emanacja Ormuzda, a zarazem jego pomocnik. Wspólnie z podstawową substancją Ormuzda (Spenta Mainju) i Wohu Manah, tworzyli najwyższą triadę. Symbol najwyższego ładu świata. Był także duchem ognia, wychowawcą Atara, syna Ormuzda. Oprócz Atara, miał także pomocników w postaci Soruszy i Bahrama. Najwyżsi kapłani w zoroastryzmie uchodzili za jego ludzkie wcielenie. Jego głównymi przeciwnikami byli: Andar (demon rozpusty) i Drudż (demon kłamstwa). Późniejsze mity łączą Ardibeheszta z niebiańskim rajem.

    Termin ten jest najczęściej używany w ograniczonym sensie w odniesieniu do największych istot spənta, to znaczy do wielkiej heptady, która jest szczególnym elementem objawienia Zaratusztry, a mianowicie odnosi się do samego Ahury Mazdy. Heptada jest jego emanacją, ale może być reprezentowana lub ukazywać się jako Święty Byt Duchowy Spenta Mainju. Szóstka, może być wzywana jako Jazaci, lub ograniczona tylko do tych sześciu bytów jako samodzielnie działające istoty. Te dwa znaczenia - ogólny i szczególny - współistnieją nie tylko w księgach Młodszej Awesty i Księgach w języku pahlawi, ale także w codziennej praktyce i używaniu ich przez zaratusztrian. Czasami występują nawet obok siebie w tym samym zdaniu, np. Bundahiszn 3.1: „Imiona trzydziestu Amesza Spentów zostały nadane trzydziestu dniom, a więc: najpierw Ohrmazd, potem sześćiu Amesza Spentów”. W zachodniej literaturze naukowej, termin Amesza Spenta odnosi się zwykle do wielkiej szóstki.

    Szachriwar (pahl. Šahrivar), Chszathra Wairja (awest. Xšathra Vairya „Królewskość Zwycięska”) – w mitologii perskiej trzeci z Amszaspandów (Amesza Spenta), emanacja Ormuzda, a zarazem jego pomocnik. Był symbolem królewskiego majestatu pochodzącego od Ormuzda. Parton nieba, które początkowo określano jako kamienne. Później niebo wyobrażano sobie jako posiadające metalową zbroję. Opiekun metali i metalurgów, ponieważ z metalu wykonuje się wszelką broń służącą do zdobycia i utrzymania królestwa. Posiadał pomocników, byli nimi: Duch Nieba, Chor, Mitra, Aniran. Jego przeciwnikami byli Drudż (demon kłamstwa) oraz Sauru.Awesta, Avesta, Apastak, Awistak (z irańskiego apartak=prawo) – to święta natchniona księga zawierająca teksty religijne wyznawców mazdaizmu i zaratusztrianizmu (zoroastryzmu), czyli fragmenty starych irańskich przekazów datowanych na VII wiek p.n.e. lub na okres jeszcze wcześniejszy: II tysiąclecie p.n.e.

    Heptada Ahura Mazdy[ | edytuj kod]

    Zwykle podaje się taki skład heptady, której część stanowią Amesza Spentowie wraz z ich atrybutami:

  • Ahura Mazda – Dobry Bóg
  • Trzy męskie (nijakie) Moce[ | edytuj kod]

  • pers. Bahman - aw. Wohu Manah czyli Dobra Myśl; królestwo zwierząt
  • pers. Ardibeheszt - aw. Asza Wahiszta czyli Najlepsza Prawda, Ład Należyty; królestwo ognia, ciepło, światło boże
  • pers. Szachriwar - aw. Chszatra Wairja czyli Królewskość Zwycięska, „Pożądane Panowanie”; królestwo metali
  • Trzy żeńskie Moce[ | edytuj kod]

  • pers. Spandarmat - aw. Spenta Aramaiti czyli Święta Cierpliwość; królestwo ziemi, kobiecość
  • pers. Chordad - aw. Haurwatat czyli Zdrowie, integralność; królestwo wody
  • pers. Mordad - aw. Ameratat czyli Nieśmiertelność; królestwo roślin
  • Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Wohu Manah, Wohu Manu (aw. Wohu Manah, pahl. Wohuman, pers. Bahman - Dobra Myśl) – w zaratusztrianizmie jeden z Amesza Spentów - bytów tworzących etyczną i duchową osnowę świata materialnego, jakie wyemanowały z Ahura Mazdy zanim przystąpił on do stworzenia świata.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Emanacja (in. emanatyzm, emanacjonizm, łac. emanatio – wypływ) – w kosmogonii egipskiej i fenickiej, a także helleńskiej, sposób powstania i rozwoju wszechświata; proces wyłaniania się z pierwszej zasady (często utożsamianej z Bogiem) szeregu bytów tworzących całą rzeczywistość. Emanacja jest procesem koniecznym, a jej efekty tracą na doskonałości wraz z oddalaniem się od swego źródła.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Chordad lub Haurwatat (awest. „Zdrowie”) – w mitologii perskiej jeden z Amszaspandów (Amesza Spenta), emanacja Ormuzda, a zarazem jego pomocnik. Nierozłączny z Mordadem, z którym opiekował się życiem i zdrowiem istot żywych. Miał w swej pieczy kalendarz obrzędowy, święta oraz wody deszczowe. Posiadał pomocników, byli nimi: Tir – (Syriusz), Wat (wiatr), Farwardin (duch wiosny). Jego przeciwnikiem był Tarwi (Choroba).
    Zaratusztra, Zoroaster, pers.زرتشت – perski kapłan, prorok i reformator religijny, twórca jednej z najstarszych na świecie religii monoteistycznych, nazywanej od jego imienia zaratusztrianizmem.
    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.
    Hipostaza – termin wywodzący się od greckiego hypóstasis (ὑπόστᾰσις) – to, co pod spodem, podstawa. W filozofii Plotyna jest to byt wyemanowany z Absolutu. Filozofia chrześcijańska przejęła ten termin, oznacza ona tutaj każdą z trzech Osób Trójcy Świętej pojmowaną jako różny od pozostałych podmiotów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.