• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ammonici

    Przeczytaj także...
    Zajordanie – kraina historyczno-geograficzna położona pomiędzy górą Hermon na północy i Wadi el-Hesa na południu, oraz pomiędzy Jordanem na zachodzie i Pustynią Syryjską na wschodzie. Wysokość tego obszaru nie przekracza 1000 m n.p.m. Dzieli się na:Saul (hebr. שָׁאוּל; wymowa: Szaul) − postać biblijna, syn Kisza z plemienia Beniamina (ok. XI wieku p.n.e.), według Biblii pierwszy król Izraela. Swoje panowanie rozpoczął być może w 1042 p.n.e. Po krótkim okresie panowania zginął w 1010 p.n.e. w walce z Filistynami na wzgórzach Gilboa. Poprzednik Dawida. Powołany przez proroka Samuela na wodza; dokonał zjednoczenia plemion izraelskich. Twórca scentralizowanej monarchii na terenie Palestyny.
    Księga Kapłańska [Kpł], Trzecia Księga Mojżeszowa [3 Mojż], (hebr. ויקרא (Wajikra) - "zawołał" - od pierwszych słów księgi, gr. Λευιτικόν Leuitikon z Septuaginty, w nawiązaniu do Lewitów) – trzecia księga Pisma Św. (przed nią jest Księga Wyjścia) i Pięcioksięgu, a tym samym Starego Testamentu.
    Lewant w IX w. p.n.e.

    Ammonici – starożytne plemię aramejskie, które w XII w. p.n.e. osiedliło się na terytorium Zajordania, na północy wschód od Moabu, między lewym dopływem Jordanu (Jabbokiem) i rzeką Arnon na południu. Kraj Ammonitów zwany był Ammonem.

    Według Biblii plemię wywodzące się od Ben-Ammiego, syna młodszej córki Lota, który po ucieczce z Sodomy ukrył się wraz ze swoimi dwiema córkami w górach. Córki postanowiły upić ojca, a z kazirodczego stosunku zrodzili się protoplaści Ammonitów i Moabitów (Rdz 19,30-38).

    Jotam (Jahwe jest doskonały lub oby Jahwe uczynił zupełnym) − postać biblijna ze Starego Testamentu, król Judy w latach 740-732 p.n.e. albo 740/739-734/733 p.n.e.Jefte (hebr. יפתח, Jiftach - „[oby] [Bóg] otworzył”, od skróconej wersji wyrażenia Jiftach-el) – postać biblijna ze Starego Testamentu, jeden z Sędziów we wczesnym okresie Izraela. Pod jego dowództwem Bóg wyzwolił Izraelitów spod osiemnastoletniej dominacji Ammonitów. Pojawia się w Księdze Sędziów 11-12.

    Według Biblii, kiedy Izraelici nie posiadali jeszcze państwa, Ammonici byli już rządzeni przez króla, rezydującego w Rabbie (dzisiejszy Amman). W okresie Sędziów militarna ekspansja Ammonitów prowadziła do konfrontacji z Izraelitami, zwłaszcza tymi, którzy zamieszkiwali Gilead, jednak Ammonici zapuszczali się także do Przedjordania (walczyć z nimi miał Jefte). Gdy w Izraelu rodziła się monarchia, Ammonici oblegli Jabesz, jednak zostali odparci przez Saula. W okresie rządów Dawida zniewaga okazana posłom izraelskim przez króla Ammonitów, Chanuna, stała się pretekstem do wojny. W jej wyniku Ammon został podbity. Dawid włożył na głowę koronę zdjętą z głowy Milkoma, bóstwa Ammonitów, co można interpretować jako koronowanie się na króla Ammonitów, jak i jedynie jako symboliczny gest objęcia władzy. Wydaje się prawdopodobne, że Dawid ustanowił namiestnika z ammonickiej rodziny królewskiej.

    Księga Powtórzonego Prawa [Pwt], Piąta Księga Mojżeszowa [5 Mojż] zamyka Torę, jest piątą księgą Starego Testamentu i Biblii. Nazwa księgi w języku hebrajskim to Dwarim דברים, czyli "słowa", od pierwszego jej wyrazu, w grece (Septuaginta - Δευτερονόμιον) i łacinie (Wulgata) - Deuteronomium, co oznacza "powtórzone prawo". Zawiera sporo nawiązań do poprzednich czterech ksiąg, w tym np. powtórzenie Dekalogu i innych przepisów. W księdze tej umieszczony jest również hymn Mojżesza.Asyria (akad. māt Aššur) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.

    Za sprawą króla Salomona w Izraelu pojawił się kult ammonickiego bóstwa Milkoma. Po jego śmierci Ammonici uniezależnili się i często prowadzili antyizraelską politykę. W 853 p.n.e. ammonicki król Ba'sa brał udział w koalicji, która walczyła z Asyryjczykami w bitwie pod Karkar. W okresie rządów Azariasza i Jotama Ammonici płacili Judzie trybut. Od VIII wieku znajdowali się pod dominacją Asyrii. Był to jednak dla Ammonitów okres rozkwitu, gdyż czerpali oni duże korzyści z handlu. Na życie codzienne Ammonitów znacząco wpływała kultura asyryjska.

    Azariasz (hebr. Azarjahu) lub Ozjasz (także Uzjasz; hebr. Uzzijahu, moją siłą jest Jahwe) – król starożytnej Judy. Jego panowanie kładzie się na lata 791-739.Dawid (hebr. דָּוִדDāwiḏ; arab. داودDāʾūd) (ur. ok. 1040 p.n.e. – zm. ok. 970 p.n.e.) – postać biblijna, król Izraela od ok. 1010 p.n.e., poeta. Najmłodszy syn Jessego z Betlejem, ojciec Salomona. Ojciec rodu Dawidytów.

    Po upadku Asyrii Ammonici popadli w zależność od państwa nowobabilońskiego. Wraz z wojskami Nabuchodonozora walczyli z Judą. Później jednak ich polityka wobec Babilonii stała się nieprzyjazna. Król Baalis zlecił zamordowanie babilońskiego namiestnika Judei, Godoliasza. Wraz z Moabem i Edomem walczyli z Babilończykami, jednak ponieśli klęskę, a ich państwo przestało istnieć. Po pokonaniu Babilończyków przez Cyrusa II Ammonici stali się poddanymi perskimi, później dostali się w sferę wpływów helleńskich. Podczas powstania Machabeuszów walczył z nimi Juda Machabeusz. W 64 p.n.e. dostali się pod panowanie rzymskie.

    Judea (hebr. יהודה, Yāhūdhā, arab. Jahuza, gr. Ιουδαία, łac. Iudaea) – górzysta kraina geograficzna położona w historycznej środkowej części Izraela. Obecnie terytorium to jest podzielone pomiędzy Izraelem a Autonomią Palestyńską. Judea to nazwa Judy używana od IV w. p.n.e. po przejęciu władzy nad Judą przez Greków.Juda Machabeusz (hebr. יהודה המכבי Yehudah HaMakabi Juda Młot) - jeden z przywódców żydowskiego powstania Machabeuszy przeciwko Seleucydom 167 p.n.e. – 160 p.n.e.

    Uwagi

    1. Opowiadania biblijne, prawdopodobnie oparte na motywach ludowych, pogardliwie wyjaśniają pochodzenie obu plemion (Pwt 27,20.22; Kpł 18,6-18). Pomimo rasowego i językowego pokrewieństwa oba narody pozostawały nieustannie w stanie wojny z sąsiadującymi Izraelitami. Por. przypis do Rdz 19,30 w Biblii Tysiąclecia.

    Przypisy

    Bibliografia[]

  • Alfred Tschirschnitz: Dzieje ludów biblijnych. Wyd. I. Warszawa: M. Sadren i S-ka, 1994, s. 149-150. ISBN 83-86340-00-3.
  • Amman (arab. عمان) – stolica Jordanii, położona na płaskowyżu w północnej części kraju na wysokości około 850 m n.p.m., na wschód od Rowu Jordanu. Ośrodek administracyjny muhafazy Amman. Ludność: 2 125 400 mieszkańców (2005), w tym duża liczba uchodźców palestyńskich.Gilead, Galaza, Galaaditis (hebr. הַגִּלְעָד) – region na wschód od Jordanu, od północy ogranicza go Jezioro Tyberiadzkie, na południu – Morze Martwe. Według Księgi Powtórzonego Prawa (Pwt 3,10) na Gilead składały się w starożytności Baszan, Szefela i Gilead, przy czym ostatni był częścią regionu bogatego w tereny pastewne według Księgi Powtórzonego Prawa (Pwt 3,12–13) i 1 Księgi Królewskiej (1 Krl 4,17) oraz hodowlanego zgodnie z Księgą Liczb (Lb 32,1). Księga Jeremiasza (Jr 8,22) wspomina o uzdrawiającym balsamie z Gilead.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Babilon (sum. ká.dingir.ra /"brama boga"/; akad. Bāb-ilim /"brama boga"/ lub Bāb-ilāni /"brama bogów"/; gr. Βαβυλών Babylōn; bibl. בָּבֶל Bābel; arab. بابل Bābil) – starożytne miasto położone w Mezopotamii, nad Eufratem, dawna stolica Babilonii; obecnie stanowisko archeologiczne Atlal Babil w Iraku.
    Cyrus II Wielki, zwany także Starszym (ok. 590-529 p.n.e.) – król Persji z dynastii Achemenidów, syn króla Anszanu Kambyzesa I i medyjskiej księżniczki Mandane. Zjednoczył w ramach swojego imperium wiele ówczesnych państw i narodów. Znany nie tylko z wielkich osiągnięć wojennych, lecz także z tolerancji i sprawiedliwości. W ciągu niespełna 25 lat swojego panowania Cyrus podbił większość krajów Bliskiego Wschodu z wyjątkiem Egiptu oraz plemion Wyżyny Irańskiej.
    Księga Rodzaju [Rdz], Pierwsza Księga Mojżeszowa [1 Mojż] (hebr. בראשית Bereszit (od pierwszych słów Na początku), gr. Γένεσις Genesis) – pierwsza księga Biblii, należąca do Starego Testamentu, zaliczana do Pięcioksięgu (Tory).
    Sędziowie (hebr. שופטים szofetim) – zwierzchnicy ludu starożytnego Izraela przed epoką królów. Bóg Jahwe powoływał ich do wybawiania ludu (Sdz 2,16).
    Bitwa pod Karkar – starcie zbrojne do którego doszło w 853 p.n.e. w pobliżu syryjskiego miasta Karkar. Bitwa rozegrała się pomiędzy wojskami koalicji 12 królestw Syro-Palestyny dowodzonych przez Hadadezera z Aram-Damaszku, Irhuleni z Hamat i Achaba z Izraela a asyryjską armią dowodzoną przez krola Salmanasara III. Jedynym źródłem informacji o bitwie jest inskrypcja na tzw. steli Salmanasara III. Według niej asyryjski król zadać miał koalicji druzgocącą klęskę. Wielu badaczy obecnie jednak uważa, iż bitwa ta nie zakończyła się zdecydowanym zwycięstwem żadnej ze stron.
    Moab – historyczna kraina położona na wschodnim brzegu Morza Martwego na terenie dzisiejszej Jordanii. W starożytności zamieszkiwał ją lud Moabitów podbity przez wojska izraelskie pod wodzą Dawida. Na północ od Moabu zamieszkiwali Ammonici.
    Biblia, Pismo Święte (z greckiego βιβλίον, biblion – zwój papirusu, księga, l.m. βιβλία, biblia – księgi) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku (w formie koinè (gr. κοινὴ)), uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach obejmuje księgi Starego Testamentu. Poszczególne tradycje chrześcijańskie mają nieco inny kanon ksiąg biblijnych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.035 sek.