Amiryny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Amiryny (amyryny) – związki organiczne z grupy terpenów. Są to nienasycone alkohole, przedstawiciele pentacyklicznych triterpenów.

Izomery (gr. isos – równy, meros – część) – związki chemiczne o identycznych sumarycznych wzorach cząsteczkowych, różniące się między sobą sposobami lub kolejnością wiązań atomowych albo ich innym rozmieszczeniem w przestrzeni.Triterpeny - związki organiczne, będące podgrupą terpenów. Są heksamerami izoprenu. Dotychczas opisano ponad 4000 triterpenów i ich pochodnych triterpenoidów. Pośród triterpenów cyklicznych stwierdzono ponad 40 typów szkieletów węglowych. Większość roślinnych triterpenoidów pochodzi od eufolu i jego epimeru tyrukalolu. Najbardziej znane triterpeny to: skwalen, lanosterol, cykloartenol i amiryny.

Znane są dwa izomery amiryn:

  • α-amiryna – pochodna ursanu (urs-12-en-3β-ol)
  • β-amiryna – pochodna oleananu (olean-12-en-3β-ol)
  • Podobnie jak macierzyste węglowodory, różnią się one położeniem grup metylowych przy pierścieniu E. Pochodne karboksylowe amiryn to odpowiednio kwas ursolowy i kwas oleanolowy.

    Acetylowane amiryny występują w lateksie z drzew kauczukowych.

    Kwas oleanolowy, (kwas oleanowy, OA z ang. oleanolic acid, kwas 3β-hydroksyolean-12-en-28-owy) – organiczny związek chemiczny, triterpenoid pentacykliczny typu β-amyryny, tzn. posiadający w swojej cząsteczce pięć pierścieni sześcioczłonowych. Zawiera również siedem angularnych grup metylowych, z tego po dwie w pozycjach C-4 i C-20.Związki organiczne – wszystkie związki chemiczne, w skład których wchodzi węgiel, prócz tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, piorunowego i izocyjanowego, a także ich soli.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Aleksander Kołodziejczyk: Naturalne związki organiczne. Wyd. drugie, poprawione. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 525. ISBN 978-83-01-14316-9.
    2. Ł. Sędek, M. Michalik. Nowe badania nad saponinami ujawniają ich liczne lecznicze właściwości. „Kosmos”. 54 (4), s. 345-356, 2005. 
    3. α-amiryna: PubChem 73170; β-amiryna: PubChem 73145
    Grupa acetylowa (Ac, -COMe) — organiczna grupa funkcyjna występująca w pochodnych kwasu octowego: chlorku acetylu, bezwodniku octowym, octanach, amidach, np. w acetamidzie, acetanilidzie oraz w wielu innych związkach, np. w acetyloacetonie, acetylooctanie etylu, kwasie acetylosalicylowym, heroinie.




    Reklama