• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Amadeusz I Sabaudzki

    Przeczytaj także...
    Chronologiczna lista władców i prezydentów Hiszpanii po zjednoczeniu królestw Kastylii i Aragonii pod berłem jednego monarchy 1516 roku.Bitwa pod Custozą – starcie zbrojne, które miało miejsce 25 lipca 1848 r. w trakcie wojny austriacko-piemonckiej (1848–1849).
    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Amadeusz I Sabaudzki, właśc. Amadeusz Ferdynand Maria Sabaudzki, wł. Amedeo Ferdinando Maria di Savoia, hiszp. Amadeo Fernando María, Amadeo I (ur. 30 maja 1845 w Turynie, zm. 18 stycznia 1890 w Turynie) – książę Aosty, od listopada 1870 do lutego 1873 król Hiszpanii z dynastii sabaudzkiej.

    Dynastia sabaudzka (wł. Casa di Savoia) – dynastia panująca w Sabaudii i Piemoncie (1000-1732) (Księstwo Sabaudii-Piemontu niezależne od roku 1416), na Sycylii (1713-1720), w Królestwie Sardynii (1720-1861), w zjednoczonym Królestwie Włoskim (1861-1946), w Hiszpanii (1871-1873) oraz w Chorwacji (1941-1943).Maria Wiktoria Charlotta Henrietta Joanna (ur. 9 sierpnia 1847 w Paryżu; zm. 8 listopada 1876 w Sanremo), księżniczka della Cisterna, królowa Hiszpanii.

    Amadeusz był drugim synem króla Sardynii (później Włoch), Wiktora Emanuela II i arcyksiężniczki Marii Adelajdy Habsburg. Był bratem Humberta I, Klotyldy Marii Sabaudzkiej – żony księcia Napoleona Józefa Bonaparte i Marii Pii Sabaudzkiej – królowej Portugalii.

    Od 1859 służył w armii włoskiej, w 1866 walczył u boku brata Humberta w bitwie pod Custozzą w stopniu generała majora.

    Wiktor Emanuel II, wł. Vittorio Emanuele II di Savoia-Carignano, właśc. Vittorio Emanuele Maria Alberto Eugenio Ferdinando Tommaso di Savoia-Carignano (ur. 14 marca 1820 w Turynie, zm. 9 stycznia 1878 w Rzymie) – pierwszy król zjednoczonych Włoch od 1861, z dynastii sabaudzkiej. Jego ciało spoczywa w Panteonie w Rzymie.Aosta/Aoste (fr. Aoste, franko-prow. Aoûta, wł. Aosta) – miejscowość i gmina we Włoszech, stolica regionu Dolina Aosty.

    Po detronizacji królowej Izabeli II i wygnaniu Burbonów z kraju (1868) Hiszpania, formalnie nadal królestwo, nie miała monarchy. Kortezy zaproponowały tron niemieckiemu księciu Leopoldowi Hohenzollernowi, na co Francja wpadła w panikę, bojąc się zostać okrążona przez monarchie Hohenzollernów (w rzeczywistości pokrewieństwo Leopolda z Wilhelmem I było bardzo odległe i wywodziło się z XIV wieku). Wobec gróźb Napoleona III Leopold wycofał swą kandydaturę. Kortezy wybrały wtedy na króla Amadeusza Sabaudzkiego, który koronę przyjął bardzo niechętnie i dopiero pod naciskiem rządu włoskiego. Koronowany został 16 listopada 1870.

    Alfons XII Burbon (ur. 28 listopada 1857 w Madrycie, zm. 25 listopada 1885 w El Pardo) – król Hiszpanii w latach 1874-1885 z dynastii Burbonów.Absolutyzm polityczny – pogląd z dziedziny myśli politycznej, według którego jest dobrze uzasadnione, by władza przysługująca jednemu człowiekowi lub grupie ludzi sprawujących ją w państwie przysługiwała im bez ograniczeń, przy czym ma się na myśli ograniczenia prawne, a czasem nawet moralne.
    Herb Amadeusza I Sabaudzkiego jako króla Hiszpanii

    Czas panowania Amadeusza I to jeden z trudniejszych okresów w historii Hiszpanii. W kraju wrzały zamieszki republikańskie i karlistowskie, powstania w Kraju Basków i Katalonii, Kuba żądała niepodległości. Monarchistyczni posłowie w Kortezach błagali go, by dokonał zamachu stanu i wprowadził absolutyzm, na co Amadeusz, popierany przez ojca, nie chciał się zgodzić. Po zamachu na jego życie latem 1872 Amadeusz zaczął mieć dosyć Hiszpanii i doszedł do wniosku, że tym krajem nie da się rządzić. 11 lutego 1873 ogłosił swą abdykację. Wieczorem tego samego dnia proklamowano w Hiszpanii pierwszą w historii kraju republikę (przetrwała tylko dwa lata, po czym wezwano na tron Alfonsa XII Burbona).

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Turyn (wł. Torino) – miasto w północno-zachodnich Włoszech, przy ujściu rzeki Dora Riparia do rzeki Pad, na przedgórzu Alp Zachodnich. Jest stolicą prowincji Piemont. Patronem miasta jest św. Jan Chrzciciel (święto obchodzone 24 czerwca).

    Amadeusz powrócił z żoną Marią Wiktorią z ks. dal Pozzo della Cisterna (1846-1876) do Włoch, gdzie od ojca otrzymał księstwo Aosty. Tytułu króla, który mu przysługiwał, nie chciał używać. Z Maria Wiktorią miał trzech synów:

  • Emanuel Filiberto d'Aosta (13 stycznia 1869; 4 lipca, 1931);
  • Wiktor Emanuel (24 listopada 1870; 10 października, 1946), hrabia Turynu;
  • Luigi Amadeo (29 stycznia 1873; 18 marca 1933), książę Abruzji, znany alpinista, polarnik i podróżnik.
  • Po śmierci żony, ożenił się w 1888 r. z własną siostrzenicą – Marią Letycją Bonaparte, córką tzw. Plonplona i Klotyldy Marii Sabaudzkiej. Jedyny syn z drugiego małżeństwa Humbert Sabaudzki (di Salemi) zmarł bezdzietnie pod koniec I wojny światowej.

    Maria Pia Sabaudzka (ur. 16 października 1847 w Turynie, zm. 5 lipca 1911 w Stupinigi) – księżniczka włoska, królowa Portugalii.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Tytuły i odznaczenia[ | edytuj kod]

    Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) Kawaler Najwyższego Orderu Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) w 1862.

    Rodowód[ | edytuj kod]

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Federico Bona: I Cavalieri dell'Ordine Supremo del Collare o della Santissima Annunziata (wł.). W: Blasonario subalpino [on-line].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Almanach de Gotha, Gotha 1887
  • C.F. Graf von Wrangel, Die souveränen Fürstenhäuser Europas, 1-2, Stockholm 1899

  • Ludwik Amadeusz Sabaudzki, książę Abruzji (wł. Luigi Amedeo Giuseppe Maria Ferdinando Francesco di Savoia, duca degli Abruzzi, ur. 29 stycznia 1873 w Madrycie, zm. 18 marca 1933 w Jowhar niedaleko Mogadiszu w Somalii) – członek włoskiej królewskiej (dynastii sabaudzkiej), wojskowy (admirał), słynny alpinista, podróżnik, badacz Alaski, Arktyki, Afryki i Azji o olbrzymim dorobku.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Republika Kuby (nazwa oficjalna República de Cuba) – państwo w Ameryce Środkowej położone na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Państwo to składa się z wyspy o nazwie Kuba oraz szeregu otaczających ją mniejszych wysepek, z których największą jest Isla de la Juventud. Stolicą Kuby jest Hawana, a największe miasta to: Santiago de Cuba, Camagüey, Holguin, Guantánamo, Santa Clara.Katalonia (kat. Catalunya [kətəˈɫuɲə], hiszp. Cataluña, oksytański Catalonha) – wspólnota autonomiczna Hiszpanii. W szerszym znaczeniu – region geograficzny i kraina historyczna na Półwyspie Iberyjskim z ośrodkiem kulturalnym i administracyjnym w Barcelonie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Sardynia (wł. Sardegna) – skalista wyspa, druga pod względem wielkości na Morzu Śródziemnym. Wraz z pobliskimi wyspami tworzy region administracyjny we Włoszech.
    Bezdzietność (bezpotomność) - fakt nieposiadania wspólnego potomstwa przez daną parę osobników, zazwyczaj - nieposiadanie dzieci u ludzi. Mówi się: osoba bezdzietna (bezpotomna), osoba zmarła bezdzietnie (bezpotomnie), bezdzietne (bezpotomne) małżeństwo, bezdzietny związek.
    Detronizacja (gr. thrónos, tron) – rodzaj depozycji, pozbawienie panującego władcy tronu, pozbawienie urzędu – siłą lub pokojowym traktatem. Najczęściej jest to zamach stanu.
    Język hiszpański (hiszp. idioma español, castellano) – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).
    Abruzja (wł. Abruzzo) – region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z regionami Marche, Lacjum i Molise.
    Kortezy (hiszp. Cortes, katal. Corts) – stanowe zgromadzenia przedstawicielskie w średniowiecznych państwach Półwyspu Iberyjskiego. Wyłoniły się z rady królewskiej (curia regis), do której, oprócz przedstawicieli rycerstwa i duchowieństwa, od XII-XIII w. powoływano także delegatów miast. W Katalonii-Aragonie zebrały się po raz pierwszy w Lleidzie w roku 1214. W Kastylii XIV-XVI w. przekształciły się stopniowo w reprezentację 18 miast; od końca XV w. ich rola była ograniczana; w XVII w. zwoływane sporadycznie, w Portugalii po raz ostatni w 1698; w Hiszpanii od 1724 Kortezy wszystkich części państwa obradowały wspólnie, faktycznie pozbawione uprawnień.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.044 sek.