• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Amadej - herb szlachecki

    Przeczytaj także...
    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Znajdziesz tu listę herbów. Jeśli poszukujesz informacji ogólnych o herbie szlacheckim zobacz artykuł herb szlachecki.
    Klejnot, cymer (łac. clenodium, staropol. z niem. (Helm-)Kleinod) – zwieńczenie hełmu łączące się z nim za pośrednictwem korony rangowej lub przepaski, z której rozwijały się labry.
    POL COA Amadej.svg

    Amadej (Amadejowa, Amadey, Hamadaj, Hamadej, Hamadejowa, Hamadziej, Homadziej, Orlek, Orłek, Orłek bez ogona) – polski herb szlachecki, noszący zawołania Hamadaj, Hamadej i Sokola. Alfred Znamierowski pisze iż herb przybył z Włoch przez Węgry.

    Opis herbu[]

    W polu czerwonym orzeł srebrny (biały) bez ogona (orełek)/turul/ w lewo z koroną złotą i toczenicą złotą w dziobie. W klejnocie pięć piór strusich. Labry czerwone, podbite srebrem.

    Najwcześniejsze wzmianki[]

    Herb z XIV wieku. Zapis z 1402 roku.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Toczenica (Pierścień, ang. Annulet, fr. Annelet) – mobilium herbowe, podobnie jak prawda przedstawiane w formie obrączki. Wywodzić się ma ze skręconej i zwiniętej w okrąg chusty, mającej za zadanie utrzymać na miejscu chustę rozpostartą na hełmie rycerskim, chroniącą go przed nagrzaniem.

    Herbowni[]

    Tadeusz Gajl wymienia 22 nazwiska:

    Amadej, Bobolicki, By(s)trzanowski (Miesięcznik Heraldyczny Lwów czerwiec-lipiec 1910), Grad, Gronostaj, Jankowski, Kosiński, Kozanecki, Kozubski, Łagiewnicki, Maierhoffer, Msurowski, Mszaniecki, Mzurowski [(Mszurowski 1378 r., 1390 r. (i więcej) ok. 100 dokumentów. AGZ (Akta Grodzkie Ziemskie z czasów Rzeczy Pospolitej-Lwów 1868-1935), tom IV ( Muszurowski) str. 93 ,tom VI str. 4, XI, tom XIII ok. 50 dokumentów, tom XIV str.144, tom XVI (Szurowski str. 212.), tom XVII ok. 25 razy + Mschurowski str. 305, tom XVIII ok. 20 razy + Szurowski str. 458 + Mschurowski str. 571,], Pruszkowski, Ptak, Suskrajewski, Suskrajowski, Suskrojowski, Walewski, Węgrzynowicz, Włostowski, Żyzmowski.

    Herb szlachecki – charakterystyczny znak rodowy ustalony według określonych reguł heraldycznych. W założeniu jest znakiem niepowtarzalnym, jednak może się nim posługiwać – w heraldyce polskiej – wiele rodów tzw. herbownych, tworzących w konsekwencji charakterystyczny dla polskiej heraldyki ród herbowy, grupujący rodziny czasem ze sobą wcale niespokrewnione. Wynika to m.in. z historii kształtowania się w Polsce stanu szlacheckiego, zachowującego tradycję przynależności do dawnych wielkich rodów lub klanów, także z praktyki przyjmowania jednego herbu przez rodziny niespokrewnione, ale służące w jednej chorągwi, a także w pewnym stopniu z prawnej możliwości tzw. adopcji herbowej osoby nobilitowanej przez jej szlacheckiego patrona należącego do genealogicznej linii danego rodu herbowego. Tylko polskim zwyczajem jest fakt, że różne rodziny szlacheckie mogą pieczętować się takim samym herbem. Rodziny te nawet nie są lub nie muszą być ze sobą skoligacone. Gdzie indziej herb jest własnością tylko jednej rodziny i tylko dla niej jest jej godłem, pieczęcią i znakiem. Dlatego zmiana koloru tła lub inności tego samego wizerunku powoduje powstanie innego herbu, jednak w Polsce jest to tylko inna odmiana herbu już istniejącego. Wywodzi się to z polskiego średniowiecznego systemu prowadzenia wojen i bitew, zwanego systemem chorągwi. Tym samym rycerze jednej chorągwi zwykle używali jej godła i nosili takie same herby. Stąd wiele rodzin szlacheckich w Polsce ma podobne lub identyczne herby. Często towarzyszyła temu formalna odmiana herbu. Praktyka ta została z czasem zakazana. W innych krajach europejskich dany herb przysługuje tylko jednej rodzinie. Choć znane są też sytuacje, gdy grupa rodzin noszących różne nazwiska odmiejscowe od różnych włości, ale wspólnego pochodzenia, nosi herby identyczne lub podobne, jak w Polsce. W średniowieczu wymagane było nawet wyróżnianie herbów poszczególnych członków rodziny, przez dodawanie specjalnych oznaczeń, bordiur itp. Ten zwyczaj przetrwał w heraldyce brytyjskiej. Charakterystycznym przykładem jest tu herb Księcia Walii, różniący się od herbu królewskiego nałożonym na tarczę kołnierzem turniejowym. W Polsce takie odróżnianie herbów osobistych było stosowane u zarania naszej heraldyki, przyczyniając się m.in. do powstawania odmian herbowych.Tadeusz Gajl (ur. 1940 w Wilnie) – artysta grafik, twórca światowej sławy przedstawień historycznych herbów szlachty polskiej. Herby jego autorstwa zyskały powszechną akceptację heraldyków, nazywane w nomenklaturze herbami gajlowskimi (ang. Gajlesque Coat of Arms).

    Zobacz też[]

  • lista herbów
  • Przypisy

    1. Alfred Znamierowski: Herbarz rodowy. Warszawa: Świat Książki, 2004, s. 87. ISBN 83-7391-166-9.
    2. Najstarsze wizerunki przedstawiają orła w zwykłej pozycji, w prawo.

    Bibliografia[]

  • Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów. L&L, 2007. ISBN 978-83-60597-10-1.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Herb w serwisie Genealogia dynastyczna
  • Herb Amadej i lista nazwisk w elektronicznej wersji Herbarza polskiego Tadeusza Gajla
  • Labry – niem. labwerk (ornament roślinny), łac. lista, lusca, fascia – części zewnętrzne tarczy herbowej, mające kształt wielkich liści wyszczerbionych, wyrastających z boków hełmu, zwykle symetrycznie po obu stronach, często obejmujące jako ornament również całą tarczę herbową.Węgry (węg. Magyarország) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej, od 1955 członek ONZ, od 1999 członek NATO, od 2004 członek Unii Europejskiej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Alfred Znamierowski (ur. 21 czerwca 1940 w Warszawie), wnuk Czesława Znamierowskiego, polski dziennikarz, heraldyk i weksylolog. Studiował geografię na Uniwersytecie Warszawskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.