• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Alpy Retyckie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Era mezozoiczna, mezozoik – era która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładą wielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe. Era mezozoiczna trwała dwa razy krócej niż paleozoiczna, bo tylko 170 milionów lat. Dzieli się ją na trzy okresy: trias, jurę i kredę.

    Alpy Retyckie (niem. Rätische Alpen, wł. Alpi Retiche) – część Alp Centralnych, stanowiąca zarazem najwyższą strefę w obrębie Alp Wschodnich. Najwyższym szczytem jest Piz Bernina, który osiąga wysokość 4049 m, co czyni z niego najwyższy szczyt całych Alp Wschodnich. Alpy Retyckie zajmują znaczny obszar na styku granic Szwajcarii, Włoch, Liechtensteinu i Austrii. Nazwa Alp Retyckich wywodzi się od starożytnego plemienia Retów i pochodzącej od nich nazwy rzymskiej prowincji Recji obejmującej m.in. obszar Alp Retyckich.

    Piz Badile – szczyt o wysokości 3308 m n.p.m. położony w grupie Bergell w Alpach Retyckich, na granicy Szwajcarii i Włoch. Wznosi się ponad położoną na północ od niego (po stronie szwajcarskiej) doliną Val Bondasca oraz położoną na południe (po stronie włoskiej) doliną Val Masino.Łupek krystaliczny, łupek metamorficzny – skała metamorficzna o doskonałej łupkowatości, czyli podzielności na płytki.

    Topografia[ | edytuj kod]

    Według Encyklopedii PWN Alpy Retyckie są częścią Alp Centralnych, leżącą między przełęczą Birnlücke na wschodzie a przełęczą Splügenpass na zachodzie.

    Piz Bernina (4049 m n.p.m.) – najwyższy szczyt masywu Berniny, a zarazem najwyższy szczyt Alp Wschodnich. Bernina jest również najdalej na wschód wysuniętym alpejskim czterotysięcznikiem i piątym szczytem Alp pod względem wybitności.Hodowla – zespół zabiegów i procesów w wytwarzanych sztucznie optymalnych warunkach dla rozwoju hodowanego zwierzęcia bądź rośliny, mający na celu otrzymanie w warunkach stworzonych przez człowieka organizmów żywych (np. doświadczalnych w nauce).

    | edytuj kod]

    W porównaniu z zasięgiem podawanym przez PWN podział ten nie umieszcza w granicach Alp Retyckich pasma Alp Zillertalskich, leżących na wschód od przełęczy Brenner.

    Podgrupy Alp Retyckich[ | edytuj kod]

    Alpy Retyckie nie stanowią jednolitego łańcucha górskiego. W ich obręb wchodzi szereg wyraźnie odróżniających się grup górskich:

  • Alpi di Livigno (Livigno-Alpen),
  • Gruppo Ortles-Cevedale (Ortler-Alpen),
  • Samnaungruppe,
  • Alpi dell’Adamello e della Presanella,
  • Silvretta,
  • Sesvennagruppe (Alpi della Val Müstair),
  • Oberhalbsteiner Alpen,
  • Berninagruppe (Massiccio del Bernina),
  • Bergell,
  • Albula-Alpen.
  • Niekiedy do Alp Retyckich zalicza się również:

    Zuckerhütl - najwyższy szczyt Sztubajów, nazywanych też Alpami Sztubajskimi, o wysokości 3507 m n.p.m. Położony jest w zachodniej Austrii, w Tyrolu. Około 500 m na zachód i południe od jego wierzchołka przebiega obecnie granica austriacko-włoska. Szczyt jest silnie zalodzony.Vertainspitze lub Vertain Spitze, wł. Cima Vertana – szczyt w Tyrolu Południowym (od 1919 r. pod administracją włoską). Należy do Masywu Ortleru w Alpach Retyckich. Góra ma dwa wierzchołki: wyższy, o wysokości 3545 m i niższy, o wysokości 3389 m.
  • Alpy Ötztalskie,
  • Stubaier Alpen,
  • Sarntaler Alpen,
  • Ferwall,
  • Rätikon,
  • Plessur.
  • Między poszczególnymi grupami znajdują się zazwyczaj wyraźne przełęcze stanowiące międzynarodowe drogi komunikacyjne. Najważniejsze z nich to Malojapass, Reschenpass (Passo di Resia), Berninapass, Stelvio.

    Generalnie, za wschodnią granicę Alp Retyckich uważa się górny bieg doliny rzeki Adygi, na odcinku od źródeł mniej więcej do południowotyrolskiego miasta Bolzano oraz przełęcz Reschenpass. Przełęcz ta oddziela Alpy Retyckie od położonych na wschód od nich Alpy Ötztalskich. Zachodnią granicę Alp Retyckich tworzą dolina Val Chiavena, przełęcz Splügen oraz dolina Renu mniej więcej do północnego punktu styku granic państwowych Szwajcaria-Austria-Liechtenstein.

    Ortler (wł. Ortles) - szczyt w Alpach Retyckich, części Alp Wschodnich. Lezy w północnych Włoszech w regionie Południowy Tyrol, blisko granicy ze Szwajcarią. W przeszłości był najwyższym szczytem Austro-Węgier, obecnie to najwyższy szczyt Południowego Tyrolu, a zarazem jeden z najwyższych w Alpach Wschodnich. Wysokość 3905 m n.p.m., na starszych mapach podawane jest 3899 m n.p.m..Gryzonia (niem. Graubünden, wł. Grigioni, romansz Grischun, skrót: "GR") – szwajcarski kanton w Alpach, na pograniczu Włoch, Austrii i Liechtensteinu. Używane języki to niemiecki, włoski i romansz. Stolica – Chur, najstarsze miasto Szwajcarii z XII-wieczną katedrą i Muzeum Retyckim. Inne znane miasta to Davos i St. Moritz. W Gryzonii znajdują się źródła Renu. Gryzonia jest największym i najbardziej wysuniętym na wschód kantonem Szwajcarii.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Partizione delle Alpi (z wł. „Podział Alp”; fr. Partition des Alpes, niem. Einteilung der Alpen) – klasyfikacja pasm górskich w Alpach używana przede wszystkim we Włoszech, ale także we Francji i Szwajcarii. Zgodnie z nim Alpy dzielą się na trzy główne części: Alpi Occidentali („Alpy Zachodnie”), Alpi Centrali („Alpy Środkowe”) i Alpi Orientali („Alpy Wschodnie”), które z kolei dzielą się na 26 sekcji i 112 grup.
    Przełęcz Maloja (wł. Passo del Maloja, niem. Malojapass, romansz Malögia; 1815 m n.p.m.) – alpejska przełęcz w Szwajcarii, na trasie z włoskiej miejscowości Chiavenna do szwajcarskiej Silvaplany w kantonie Gryzonia.
    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.
    Muttler lub Piz Muttler to szczyt w Masywie Samnaun w Alpach Retyckich we wschodniej Szwajcarii. Jest najwyższym szczytem Masywu Samnaun.
    Monte Zebrù to szczyt w Masywie Ortleru w szwajcarskich Alpach Retyckich. Leży na granicy dwóch włoskich prowincji: Południowy Tyrol i Sondrio. Góra posiada dwa wierzchołki: wyższy, północno-zachodni (3735 m n.p.m.) oraz niższy, południowo-wschodni (3724 m n.p.m.).
    Bergell (wł.: Bregaglia) – łańcuch górski w Alpach Wschodnich w tzw. Alpach Retyckich. Łańcuch ten leży na pograniczu Szwajcarii (Gryzonia) i północnych Włoch (Prowincja Sondrio). Nazwa pochodzi od doliny Bergell (wł. Val Bregaglia), która należy w części do Szwajcarii, a w części do Włoch.
    Piz Zupò to szczyt w Masywie Berniny na granicy Szwajcarii i Włoch. Po Piz Bernina jest drugim co do wysokości szczytem Masywu Berniny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.06 sek.