• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Alpidy

    Przeczytaj także...
    Andy (hiszp. Los Andes, Cordillera de los Andes) – góry fałdowe znajdujące się w Ameryce Południowej na terenie Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Chile oraz Argentyny. Góry ciągną się wzdłuż Oceanu Spokojnego od zatoki Paria na północy po Ziemię Ognistą na południu, na przestrzeni ponad 9000 km, co sprawia, że jest to najdłuższy łańcuch górski na Ziemi. Szerokość Andów wynosi 200–800 km. Najwyższe szczyty to Aconcagua (6962 m n.p.m.), Ojos del Salado (6893 m n.p.m.) oraz Nevado Pissis (6793 m n.p.m.).Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.
    Kordyliery – rozległy obszar o charakterze wyżynno-górskim w zachodniej części Ameryki Północnej. Rozciągłość południkowa łańcucha to około 8 000 km, od Cieśniny Beringa na północy po Kanał Panamski na południu. Szerokość dochodzi do 1 700 km. Najwyższym szczytem jest McKinley (6194 m n.p.m.). Te góry fałdowe mają duży wpływ na klimat, florę i faunę, gospodarkę i rozmieszczenie ludności w Ameryce Północnej, ponieważ hamują masy wilgotnego powietrza napływające z zachodu, co prowadzi do obniżenia rocznej sumy opadów w centralnej części Ameryki. Powstały w orogenezie alpejskiej.

    Alpidyorogeny wypiętrzone w trakcie orogenezy alpejskiej.

    Są to najwyższe i najmłodsze góry na Ziemi. Należą do nich między innymi: Himalaje, Alpy, Pireneje, Karpaty, Andy, Apeniny, Góry Betyckie, Góry Dynarskie, Kordyliery.
    W Polsce alpidy obejmują Karpaty, w tym Tatry i Pieniny.

    Pasmo alpidów Europy:

    Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone na wyspie Cypr leżącej we wschodniej części Morza Śródziemnego u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej.Karpaty (51-54) (węg. Kárpátok; rum. Carpaţi; ukr. i serb. Карпати; czes. i słow. Karpaty) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria Austrii, Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Serbii i Rumunii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.
  • Alpidy Zachodnie
  • Alpidy środkowe – obejmują Alpy i Apeniny;
  • Alpidy bałkańskie
  • Karpaty
  • Alpidy Azji Mniejszej:

  • pontydy
  • anatolidy
  • taurydy
  • Cypr
  • Alpidy Azji:

  • Iranidy
  • Kopet-dag
  • Elbrus
  • Pamir
  • Himalaje
  • Karakorum
  • Hindukusz
  • Pasmo fałdowe Birmy
  • Alpidy Afryki:

  • Atlas
  • Alpidy Ameryki Południowej:

    Taurydy – należą do alpidów Azji Mniejszej. W ich skład wchodzą góry Taurus. Taurydy charakteryzują się najpełniejszym profilem utworów permsko-mezozoicznych wśród wszystkich stref alpidów Azji Mniejszej oraz typową tektoniką alpejską z licznymi płaszczowinami powstałymi w eocenie, nasuniętymi ku południowi. Pod względem strukturalnym taurydy dzielą się na część wschodnią i zachodnią. W taurydach zachodnich podłożem struktur alpejskich są sfałdowane i słabo zmetamorfizowane, grube serie węglanowego kambru i fliszowego ordowiku. W jego obrębie można wyróżnić serię autochtoniczną, zbudowaną z osadów płytkowodnych oraz serię alochtoniczną z osadami głębokomorskimi, z powszechnie występującymi ofiolitami. Taurydy wschodnie, oddzielone strefą rozłamów od części zachodniej, charakteryzują się szerokim rozwojem płytkowodnych osadów autochtonicznych, leżących na zmetamorfizowanym podłożu zbudowanym ze skał górnego paleozoiku. Jednostki płaszczowinowe nasunięte są ku południowi na strefę ofiolitową, ciągnącą się od Maras na zachodzie do jeziora Wan na wschodzie.Hindukusz (paszto: هندوکش; lub Hindu Kūh = هندوکوه i Kūh-e Hind = کوه هند) – system górski w środkowej części Azji mieszczący się w północno-zachodnim Pakistanie oraz centralnym i wschodnim Afganistanie. Hindukusz graniczy z górami Safed Koh na zachodzie, natomiast od wschodu – z wyżyną Pamiru, górami Karakorum oraz z Himalajami.
  • Andy
  • Alpidy Ameryki Północnej:

  • Kordyliery
  • Literatura[]

  • Włodzimierz Mizerski – "Geologia regionalna kontynentów", Warszawa 2004, ISBN 83-01-14339-8



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Góry Betyckie (Cordilleras Béticas albo Sistemas Béticos) – należą do Alpidów Zachodnich, łańcuch górski w południowo-wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego, w Hiszpanii, drugi po Alpach pod względem wysokości w Europie. Ciągnie się wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego, od Gibraltaru do przylądka Nao (przedłużeniem tektonicznym Gór Betyckich są Baleary, a także na afrykańskim brzegu — Góry Rif). Łańcuch ma długość 600 km, szerokość 100–160 km.
    Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².
    Mjanma albo Birma (także: Myanmar, Mianma; Republika Związku Mjanmy) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej nad Zatoką Bengalską i Morzem Andamańskim. Większymi miastami są Rangun, Mandalaj i Basejn. Graniczy z Chinami, Tajlandią, Indiami, Laosem oraz Bangladeszem.
    Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
    Górotwór (orogen) – obszar sfałdowany i wypiętrzony w wyniku ruchów górotwórczych (orogenez). Oznacza zespół warstw skalnych poddanych razem ruchom górotwórczym.
    Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.