• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Alp Arslan bin Chaghri

    Przeczytaj także...
    Chorezm – historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Iranu.Morze Kaspijskie (per. دریای خزر, Darja-je Chazar; ros. Каспийское море, Kaspijskoje morie; azer. Xəzər dənizi; kaz. Каспий теңізі, Kaspij tengyzy; turkm. Hazar deňzi) – bezodpływowe słone jezioro reliktowe w Azji i w niewielkiej części w Europie. Jest największym jeziorem świata z powierzchnią wynoszącą ok. 370 tys. km² (zmieniającą się wskutek wahań poziomu wody, w 1930 roku wynosiła ona aż 442 tys. km²). Dla porównania powierzchnia całkowita Polski to ok. 313 tys. km². Maksymalna głębokość to 1025 m. Zasolenie od słodkowodnej części północnej do 10-12‰ w części środkowej i południowej i do bardzo dużego, sięgającego nawet 300‰ w zamkniętej zatoce Kara-Bogaz-Goł. Czas wymiany wód wynosi 250 lat. W starożytności nosiło różne nazwy: Ocean Hyrkański, Morze Azarskie i Morze Kwalijskie. W epoce antycznej i przez znaczną część średniowiecza powszechnie uważano, że Morze Kaspijskie stanowi zatokę wielkiego oceanu północnego (pogląd taki głosili m.in. Eratostenes, Strabon, Pomponiusz Mela, Izydor z Sewilli).
    Tughril Beg (Toghryl Beg, Tughrul Beg, Tughrilbek) (ur. ok. 990, zm. 4 września 1063) – drugi władca z dynastii Seldżuków.

    Alp Arslan (właśc. Mehmed Ibn Dawud, ur. w 1029, zm. 15 grudnia 1072) − sułtan Wielkich Seldżuków w latach 1063-1072. Bratanek swego poprzednika, Tughril Bega. Prowadził politykę ekspansjonistyczną.

    Przejęcie władzy po Tughrilu nie było łatwe, bowiem pretendentami do tronu byli dwaj synowie Czaghri'ego Bega: Sulajman i Alp Arslan. Tego drugiego popierał późniejszy wieloletni wezyr Nizam al-Mulk, sam zaś Alp Arslan był doświadczonym wodzem, co zapewne zdecydowało o tym, że partia przeciwna ostatecznie ustąpiła. Swój sukces nowy sułtan przypieczętował aresztowaniem i straceniem wezyra i doradcy Tughrila, Kunduriego, swego osobistego wroga.

    Abu Ali al-Hasan at-Tusi Nizam al-Mulk (1019 - 1092), uczony i wezyr w państwie Seldżuków w czasie panowania sułtanów Alp Arslana i Malikszaha. Zwolennik centralizacji państwa i wzmacniania administracji poprzez organizację sieci szpiegowskiej i regularnej poczty. Swoje poglądy zawarł w Księdze rządzenia (Sijaset-name). Wiadomo również że wspierał uczonych, z jego inicjatywy zbudowano w latach 1074-75 pierwsze seldżuckie obserwatorium astronomiczne (nie jest jednak znana jego dokładna lokalizacja). Ponadto założył również pierwsze wielkie uniwersytety islamskie w tym najbardziej znany Nizamijja w Bagdadzie. Znany również jako przeciwnik nizarytów, zginął wraz z sułtanem zasztyletowany przez nich w wyniku zorganizowanego zamachu terrorystycznego.Wielcy Seldżucy, od: Seldżucy (tur. Selçuklular, aze. Səlcuqlar pers. سلجوقيان (Saldżughijân), arab. سلجوق (Saldżuk) / السلاجقة (al-Saladżika) – dynastia panująca w państwie założonym przez przywódców Turków Seldżuckich w XI wieku, albo nazwa tego państwa. Przymiotnik "wielcy" nadano jej, żeby odróżnić ją od innych dynastii wywodzących się z rodu Seldżukidów panujących w państwach powstałych w wyniku rozpadu sułtanatu Wielkich Seldżuków. Czasami określenie "Wielki Seldżuk" stosuje się jako nazwę własną, zastrzeżoną jedynie dla pierwszych trzech członków dynastii.

    W roku 1064 Alp Arslan podporządkował sobie Kerman, a rok później zdobył Ani, stolicę Armenii i zagroził Gruzji. Ostatecznie Gruzję uratowało to, że Turkmeni skierowali się ku wybrzeżom Morza Kaspijskiego.

    Wiosną 1071 roku cesarz bizantyński, Roman IV Diogenes, zgromadził wielką armię z zamiarem odbicia Armenii. W ten sposób doszło do bitwy pod Manzikertem we wschodniej Anatolii, w której Seldżucy odnieśli zdecydowane zwycięstwo, a cesarz Roman został wzięty do niewoli. Po tej bitwie cała Anatolia stanęła przed Turkmenami otworem, ale Alp Arslan nie dążył do jej podboju. Zaraz po zwycięstwie pospieszył na wschód, by zabezpieczyć swój stan posiadania nad Amu-darią. Po drugiej stronie rzeki rozciągało się państwo Karachanidów i dopiero ich pobicie zabezpieczyło wschodnią granicę sułtanatu w Chorezmie.

    Ani (orm.: Անի, łac.: Abnicum) – ruiny miasta na wschodzie obecnej Turcji przy granicy z Armenią, w 2016 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.

    Alp Arslan był politykiem, który doprowadził kraj do względnej stabilizacji politycznej. Był to okres rozkwitu gospodarczego i kulturalnego państwa.

    Zmarł na skutek ran odniesionych podczas walk na wschodzie.

    Bibliografia[]

  • Historia powszechna: Od upadku cesarstwa rzymskiego do ekspansji islamu. Karol Wielki. T. 7. Mediaset Group SA, 2007. ISBN 978-84-9819-814-0.
  • Bogdan Składanek: Historia Persji. T. II. Warszawa: Dialog, 2008. ISBN 978-83-61203-07-0.
  • Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi, przy czym od 2012 r. siedzibą parlamentu jest Kutaisi, a sądu konstytucyjnego Batumi.Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Roman IV Diogenes (ur. ok. 1020, zm. 4 sierpnia 1072) – cesarz bizantyjski od 1067 do 1071. W 1071 na czele 100 000 żołnierzy chciał powstrzymać w Armenii atak Turków Seldżuckich na Azję Mniejszą. Przegrał w bitwie pod Mantzikert (26 sierpnia) na skutek zdrady Jana Dukasa i wybuchu paniki. W konsekwencji Turcy opanowali znaczną część Anatolii, a ludność pochodzenia greckiego, która pozostała i nie uciekła na zachód - wymordowali. Zwolniony z niewoli pod warunkiem, że zrzeknie się roszczeń do Armenii, zapłaci okup, i będzie wspierać sułtana w przyszłości, został uznany za rebelianta przez frakcję Dukasów, która w tymczasem przejęła władzę. Przegrał wojnę domową, która wybuchła i po poddaniu się został oślepiony na rozkaz cesarza. Zmarł niedługo później w klasztorze w 1072.
    Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.
    Karachanidzi – dynastia turkijska rządząca w Transoksanii i Wschodnim Turkiestanie od połowy X wieku do lat 1211–1212. Ich stolicami były Kaszgar, Bałasagun i Uzgen
    Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego cesarstwa rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu. Używane zamiennie określenie Cesarstwo Wschodniorzymskie jest bardziej popularne w odniesieniu do okresu poprzedzającego upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Ze względu na dominację greckiej kultury, języka oraz ludności, Bizancjum było w wielu ówczesnych krajach Europy Zachodniej nazywane "Cesarstwem Greków", podczas gdy dla jego mieszkańców, podobnie jak dla obecnych Greków, było to Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian"). Greckie słowo ρωμιοσύνη – rzymskość, dla Greków do dziś oznacza greckość. Dlatego nazywanie mieszkańców Cesarstwa przez krzyżowców "Grekami" mogło być dla nich obraźliwe. Zaś pod koniec istnienia Bizancjum określenie "Hellen" przestało oznaczać poganina, a Bizantyńczycy używali go podkreślając dumę ze swej starożytnej greckiej przeszłości.
    Kerman – miasto w Iranie, stolica prowincji (ostanu) o tej samej nazwie, położonej w dolinie między górami Kuh-e Rid i Kuh-e Banan.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Bitwa pod Manzikertem (albo Mantzikertem) – bitwa stoczona 19 lub 26 sierpnia 1071 roku w pobliżu fortecy Manzikert w Armenii pomiędzy wojskami cesarza bizantyjskiego Romana Diogenesa i sułtana Wielkich Seldżuków Alp Arslana, zakończona klęską sił bizantyjskich i wzięciem cesarza do niewoli.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.