• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Alojzy Smolka

    Przeczytaj także...
    Kalwaria Zebrzydowska – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kalwaria Zebrzydowska, założone w pierwszej poł. XVII w. przez wojewodę krakowskiego Mikołaja Zebrzydowskiego.Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.
    Maria Stanisława Konopnicka z domu Wasiłowska, ps. Jan Sawa, Marko, Jan Waręż (ur. 23 maja 1842 w Suwałkach, zm. 8 października 1910 we Lwowie) – polska poetka i nowelistka okresu realizmu, krytyk literacki, publicystka i tłumaczka.

    Alojzy Smolka (ur. 27 kwietnia 1907 w Raciborzu zm. 9 maja 1971 w Opolu) – lalkarz, aktor, reżyser, scenograf, dyrektor teatru lalek.

    Urodził się 27 kwietnia 1907 roku w Raciborzu, w wielodzietnej rodzinie „snycerza, obywatela niemieckiego narodowości polskiej”. Rodzice wychowywali swe dzieci w polskiej tradycji i mimo że wszystkie chodziły do niemieckiej szkoły, to umiały także czytać i pisać po polsku. Smolkowie wyrażali swoje przywiązanie do Polski przez udział w polskim życiu kulturalnym. Byli jednak obywatelami Niemiec i nie mogli przeciwstawiać się powołaniu ojca rodziny i jego najstarszych synów do niemieckiej armii. Bracia Alojzego nie powrócili do domu po wojnie. Jeden z nich zginął w walce z rodakami, a drugi brał udział w działaniach armii pruskiej w Afryce i tam też poległ.

    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).Bytom (łac. Bitom, Bithom, niem. Beuthen, śl-niem. Beuthn, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji górnośląskiej.

    Po wybuchu powstania śląskiego Alojzy angażował się w kolportaż polskich gazet i ulotek. Podczas polskich pochodów, manifestacji i wieców w Raciborzu był chorążym polskiego sztandaru narodowego. Występował również jako aktor w polskich przedstawieniach teatralnych.

    W 1920 roku ukończył szkołę powszechną, po czym rozpoczął pracę w drogerii E. Grylewicza. Nie trwało to jednak długo, bowiem niemiecka bojówka rozbiła sklep, wskutek czego jej właściciel wyemigrował po podziale Górnego Śląska do Polski. Niełatwe było życie w okresie międzywojennym. Sytuacja materialna rodziny była zła, szczególnie w okresie inflacji i kryzysu powojennego w latach 1923-1926. Odziedziczone po ojcu zdolności rzeźbiarskie zaprowadziły Alka do warsztatu mistrza snycerskiego Henryka Mrowca. Egzamin czeladniczy zdał z oceną bardzo dobrą w 1926. Majster jednak wolał się go pozbyć niż płacić mu stawki czeladnicze. Pozostał więc bez pracy. Jako bezrobotny został skierowany do pracy na rzecz miasta do teatru miejskiego w Raciborzu. Pracował w ekipie remontowej sceny i urządzeń sanitarnych.

    Powstania śląskie – trzy konflikty zbrojne na Górnym Śląsku, jakie miały miejsce w latach 1919-1921 między ludnością polską i niemiecką. Odbyły się one w okresie formowania się Państwa Polskiego po zakończeniu I wojny światowej.Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

    W 1926 roku został zaangażowany przez I Dzielnicę Związku Polaków w Niemczech jako instruktor zespołów amatorskich. Praca była żmudna, nie doceniana przez kierownictwo polskiego ruchu. Zatrudnienie to miało charakter sezonowy i trwało tylko kilka miesięcy w roku. Podczas pozostałych miesięcy pracował dorywczo. Brał udział w kursach doskonalenia umiejętności organizowania spektakli teatralnych w Katowicach, Bytomiu, Kalwarii Zebrzydowskiej i Zakopanem, organizowanych dla aktywistów ruchu kulturalnego. Zdobyte kwalifikacje wykorzystał w pełni w 1929 roku jako kierownik amatorskiego zespołu teatralnego. Sam dobierał repertuar, reżyserował, projektował i wykonywał scenografię, troszczył się o oświetlenie, sprowadzał kostiumy z wypożyczalni w Katowicach, opracowywał muzykę, dyrygował.

    27 kwietnia jest 117. (w latach przestępnych 118.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 248 dni. Polskie Radio SA (PR SA) – jednoosobowa spółka akcyjna Skarbu Państwa z siedzibą w Warszawie, której celem działalności jest wypełnianie zadań radiofonii publicznej w Polsce.

    Swe prawdziwe powołanie życiowe odnalazł jednak na jednym z teatralnych kursów instruktorskich, kursie lalkarskim zorganizowanym dla Polaków w 1937 roku w Zakopanem. Wykładowcami na tym byli aktorzy warszawskiego Teatru Kukiełkowego Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci BAJ, Jan Wesołowski, Witold Miller i Wanda Pawłowska. Po powrocie z kursu Alojzy zorganizował działający przy I Dzielnicy ZPwN Polski Teatr Kukiełkowy. W skład zespołu weszli Anna Augustynówna, Anna Poliwoda, Zofia Poliwoda, Władysław Mikołajczak, Artur Gadziński, Antoni Leksza, Benedykt Skorupa, Teodor Wróbel. Sukcesy teatrzyku były zdumiewające. Pierwszym przedstawieniem była bajka Marii Konopnickiej „Cztery mile za piec”. Ostatni występ miał miejsce w Wiedniu w lipcu 1939 na kolonii polskich zuchów.

    Wiedeń (niem. Wien, dialekt Wean) – stolica i największe miasto Austrii. Znajduje się w północno-wschodniej części kraju, nad Dunajem. Jest miastem statutarnym, tworząc jednocześnie odrębny kraj związkowy.Zakopane – miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 26 737 mieszkańców i było drugim co do wielkości po Nowym Targu miastem Podhala.

    22 listopada 1938 roku Alojzy zawarł związek małżeński z Anną Poliwodą.

    Po l IX 1939 r. większość zespołu teatru znalazła się w hitlerowskich więzieniach. Alojzy Smolka oskarżony o „udział w spisku przeciw III Rzeszy” został skazany na 10 lat pobytu w twierdzy w Branderburg-Goerden. Do Opola powrócił w 1945 r. Trzy lata później zorganizował pierwszy występ zespołu lalkarskiego na scenie Teatru Ziemi Opolskiej, a w 1949 r. został kierownikiem artystycznym nowej Sceny Lalkowej. Funkcję tę pełnił do 1970 r., reżyserując większość przedstawień.

    Opolski Teatr Lalki i Aktora im. Alojzego Smolki - działa od 1993 r. jako samodzielny teatr, przedtem jako sekcja Teatru Dramatycznego.Racibórz (niem. Ratibor, czes. Ratiboř) – miasto i gmina położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, nad rzeką Odrą. Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 56 397 mieszkańców.

    W 1962 r. był inspiratorem i współorganizatorem Śląskiego Festiwalu Teatrów Lalkowych. W latach 1952-1970 współpracował z Polskim Radiem w Opolu, m.in. wykonując gawędy śląskie własnego pióra.

    Od 1972 r. imię Alojzego Smolki nosi Opolski Teatr Lalki i Aktora.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Archiwum rodzinne – Przemysław Nijakowski [email protected]
  • Ludzie spod znaku Rodła. Biografie działaczy Związku Polaków w Niemczech na Śląsku Opolskim. Tom I (pod redakcją Franciszka Hawranka), Opolskie Towarzystwo Kulturalno-Oświatowe, Opole 1973, s. 197-200
  • http://www.teatry.art.pl/portrety/smolka_a/portreta.htm
  • http://www.teatrlalki.opole.pl/index.php?id=6
  • Opole (niem. Oppeln, śl-niem. Uppeln, cz. Opolí, śl. Uopole) – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodniej Polsce, na Nizinie Śląskiej, nad rzeką Odrą.Katowice (niem. Kattowitz, śl. Katowicy, czes. Katovice) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa śląskiego, dawniej województwa katowickiego, główny ośrodek Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Z liczbą 307 233 mieszkańców jest 10. miastem w kraju pod względem liczby ludności i 11. pod względem powierzchni, mając prawie 165 km².



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.