• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Allozauroidy

    Przeczytaj także...
    Jangczuanozaur (Yangchuanosaurus) – rodzaj dinozaura z rodziny sinraptorów, umieszczanej w nadrodzinie allozauroidów. Wyróżnia się 2 lub 3 gatunki, mierzące 8 i 7 m długości, przez pewien czas w rodzaju tym umieszczano jeszcze gatunek zaliczany obecnie do pokrewnego sinraptora. Zwierzę miało potężną czaszkę o dwóch parach okien przedoczodołowych, liczne zęby. Miednica cechowała się między innymi dużym otworem zasłonionym. Kość piszczelowa nieznacznie tylko ustępowała rozmiarami kości udowej. Kończyny przednie były znacznie mniejsze od tylnych. Dinozaur żył w jurze późnej na terenie dzisiejszej chińskiej prowincji Syczuan, od powiatu której bierze on swą nazwę rodzajową. Wchodzi w skład tzw. zespołu fauny mamenchizaura, występującej w skałach formacji Shaximiao. Wymieniony rodzaj zauropoda mógł stanowić jego pożywienie.Australovenator – rodzaj teropoda z rodziny Neovenatoridae. Został opisany przez Scotta Hocknulla i współpracowników w oparciu o dziewięć zębów, lewą kość zębową, żebra grzbietowe i brzuszne oraz kilkanaście kości kończyn (AODF 604) wydobytych z datowanych na najpóźniejszy alb lub przełom cenomanu i turonu osadów formacji Winton w Australii, około 60 km na północny zachód od Winton w stanie Queensland. Australovenator był średniej wielkości allozauroidem, osiągającym rozmiary zbliżone do fukuiraptora. Izolowana kość skokowa pochodząca z wczesnej kredy Australii, zidentyfikowana wcześniej jako należąca do Allosaurus sp., została przez Hocknulla i współpracowników uznana za reprezentującą w rzeczywistości Australovenator sp. Jednak nie wszyscy naukowcy zgadzają się z taką identyfikacją. Roger B. J. Benson, Matthew Carrano i Stephen Brusatte (2010) zgodzili się, że ta kość skokowa należy do teropoda należącego do opisanego przez nich kladu Megaraptora i tym samym blisko spokrewnionego z australowenatorem, lecz ich zdaniem nie można wykluczyć, że mogła ona należeć do teropoda z odrębnego rodzaju; natomiast według Agnolina i współpracowników (2010) ta kość skokowa należała do teropoda z nadrodziny Abelisauroidea. Obecność szczątków australowenatora w datowanych na alb osadach potwierdza występowanie w tym okresie na terenach dzisiejszej Australii allozauroidów spokrewnionych z karcharodontozaurem.
    Allozaury – rodzina dinozaurów drapieżnych z podrzędu Theropoda. Żyły w późnej jurze i wczesnej kredzie, 170-95 mln lat temu w obu Amerykach, Afryce, na obszarze dzisiejszy Chin, w Australii i Europie. Szczyt rozwoju w późnej jurze. Największym przedstawicielem tej rodziny był allozaur z Ameryki Północnej, długości do 12 m, wadze do 4,5 ton i czaszce o długości ponad 1 m.

    Allozauroidy (Allosauroidea) – nadrodzina drapieżnych dinozaurów z grupy karnozaurów (Carnosauria); obejmuje ona rodziny allozaurów, karcharodontozaurów, sinraptorów oraz niezaklasyfikowane bliżej rodzaje dinozaurów.

    Allozauroidy żyły w okresie jury i kredy na terenach oby Ameryk, Europy i Azji. Najstarszy allozauroid - sinraptor - pojawił się w środkowej jurze.

    Były wśród nich największe drapieżniki, jakie kiedykolwiek żyły na Ziemi: giganotozaur (długość ciała 13 m), karcharodontozaur (długość ciała około 13 m).

    Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).Orkoraptor – rodzaj dużego teropoda należącego do kladu Tetanurae. Żył w późnej kredzie (mastrycht) na terenie dzisiejszej Ameryki Południowej. Jego szczątki odnaleziono znaleziono w skałach formacji Pari Aike w południowej Patagonii (Argentyna). Nazwa Orkoraptor oznacza „rabuś znad Zębatej Rzeki” i pochodzi od „Orr-Korr” – lokalnego określenia rzeki La Leona, gdzie odkryto skamieniałości orkoraptora. Materiał kopalny obejmował niekompletny szkielet zawierający fragment czaszki, kręg ogonowy oraz część piszczeli. Spośród południowoamerykańskich teropodów zasięg występowania orkoraptora obejmuje jedne z najbardziej wysuniętych na południe terenów.

    ]

  • Nadrodzina Allosauroidea
  •  ?beklespinaks (Becklespinax)
  • erektopus (Erectopus)
  • Rodzina Allosauridae
  • allozaur (Allosaurus)
  • antrodem (Antrodemus)
  • zaurofaganaks (Saurophaganax)
  • Rodzina Carcharodontosauridae
  • akrokantozaur? (Acrocanthosaurus)
  • karcharodontozaur (Carcharodontosaurus)
  • Podrodzina Giganotosaurinae
  • giganotozaur (Giganotosaurus)
  • mapuzaur (Mapusaurus)
  • tyranotytan (Tyrannotitan)
  • Rodzina Sinraptoridae
  • metriakantozaur (Metriacanthosaurus)
  • Sinraptor
  • syczuanozaur (Szechuanosaurus)
  • jangczuanozaur (Yangchuanosaurus)
  • Rodzina Neovenatoridae
  • neowenator (Neovenator)
  • czilantajzaur (Chilantaisaurus)
  • Klad Megaraptora
  • Aerosteon
  • Australovenator
  • Fukuiraptor
  • Megaraptor
  •  ?Orkoraptor
  • Tyranotytan (Tyrannotitan chubutensis) - dinozaur opisany po raz pierwszy w 2005 roku przez Fernando E. Novasa, Silvina de Valais, Pata Vickers-Richa i Toma Richa.Taksonomia (gr. taksis – układ, porządek + nomos – prawo) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Allozaury – rodzina dinozaurów drapieżnych z podrzędu Theropoda. Żyły w późnej jurze i wczesnej kredzie, 170-95 mln lat temu w obu Amerykach, Afryce, na obszarze dzisiejszy Chin, w Australii i Europie. Szczyt rozwoju w późnej jurze. Największym przedstawicielem tej rodziny był allozaur z Ameryki Północnej, długości do 12 m, wadze do 4,5 ton i czaszce o długości ponad 1 m.
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
    Neovenatoridae – rodzina teropodów z grupy allozauroidów (Allosauroidea). Została nazwana w 2010 roku przez Rogera Bensona, Matthew Carrano i Stephena Brusatte. Według ich definicji Neovenatoridae to klad obejmujący wszystkie allozauroidy bliżej spokrewnione z Neovenator salerii niż z Carcharodontosaurus saharicus, Allosaurus fragilis lub Sinraptor dongi. Do tak definiowanych Neovenatoridae należy siedem znanych obecnie rodzajów teropodów – Neovenator, Aerosteon, Megaraptor, Orkoraptor, Australovenator, Fukuiraptor i Chilantaisaurus; Agnolín i współpracownicy (2010) do wchodzącego w skład Neovenatoridae kladu Megaraptora zaliczyli także australijski rodzaj Rapator. Pozycja filogenetyczna większości spośród tych taksonów budziła kontrowersje – Megaraptor i Orkoraptor zostały początkowo uznane za potencjalne celurozaury, Neovenator za allozauryda, Australovenator za karcharodontozauryda, zaś Aerosteon wstępnie za karcharodontozauryda, a następnie allozauroida o niepewnym pokrewieństwie. Benson i współpracownicy stwierdzają, że wiele cech uznawanych dawniej za wyjątkowe dla tych taksonów w rzeczywistości występowało powszechniej i stanowi cechy wspólne nierozpoznanego wcześniej kladu teropodów. Cechy te dotyczą morfologicznych adaptacji kręgów oraz kończyn. Wiele spośród nich występowało także u celurozaurów, co wpływało na błędy w klasyfikowaniu taksonów. Przeprowadzona przez Bensona i współpracowników analiza kladystyczna potwierdziła monofiletyzm Neovenatoridae. Taksonem siostrzanym wobec Neovenatoridae są Carcharodontosauridae, a kladowi obejmującemu te dwie grupy nadano nazwę Carcharodontosauria. Według analizy najbardziej bazalnymi przedstawicielami Neovenatoridae są Neovenator i Chilantaisaurus. Stanowią one sukcesywnie coraz bliższe grupy zewnętrzne kladu Megaraptora, obejmującego pozostałe Neovenatoridae. Natomiast z analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Novasa i współpracowników (2013) wynika, że tak rozumiane Neovenatoridae byłyby polifiletyczne; analiza potwierdziła bliskie pokrewieństwo Neovenator z Carcharodontosauridae (byłby on jedynym przedstawicielem Neovenatoridae), ale zarazem wskazała, że Megaraptor, Aerosteon, Orkoraptor, Australovenator (łączone w rodzinę Megaraptoridae) oraz Fukuiraptor są celurozaurami blisko spokrewnionymi z tyranozaurami. Ponadto Novas i współpracownicy (2012) sklasyfikowali Chilantaisaurus jako celurozaura o niepewnej pozycji filogenetycznej.
    Akrokantozaur (Acrocanthosaurus) – rodzaj teropoda z grupy allozauroidów (Allosauroidea) żyjącego na obecnych terenach Ameryki Północnej w połowie okresu kredowego, około 125–100 milionów lat temu. Jak większość znanych rodzajów dinozaurów, Acrocanthosaurus jest taksonem monotypowym, czyli obejmującym jeden gatunek – Acrocanthosaurus atokensis. Jego skamieniałości odnajdowano głównie w stanach Oklahoma i Teksas w Stanach Zjednoczonych, jednak zęby przypisywane akrokantozaurowi znaleziono również w położonym dalej na wschód stanie Maryland.
    Czilantajzaur (Chilantaisaurus) – rodzaj dużego teropoda z grupy tetanurów, żyjącego w późnej kredzie na obecnych terenach Azji. Gatunek typowy rodzaju, Chilantaisaurus tashuikouensis został opisany w 1964 roku przez Hu w oparciu o niekompletny szkielet pochodzący z formacji Ulansuhai w Mongolii Wewnętrznej i zaklasyfikowany do grupy karnozaurów. Skały, w których odnaleziono jego skamieniałości, datuje się na apt-alb lub turon. Ze względu na niekompletność materiału kopalnego ustalenie pozycji filogenetycznej czilantajzaura było utrudnione – zaliczano go do allozauroidów, megalozauroidów (spinozauroidów), Tetanurae incertae sedis. Roger B. J. Benson i Xu Xing dowiedli występowania u niego cech typowych dla neotetanurów, takich jak obecność przedpanewkowego dołu w kości biodrowej oraz trapezoidalny w przekroju kształt trzeciej kości śródstopia. Benson i Xu uznali hipotezę o przynależności czilantajzaura do allozauroidów za mało prawdopodobną i spekulowali, że może on reprezentować odrębną linię ewolucyjną bazalnych neotetanurów. Według analizy kladystycznej przeprowadzonej przez Bensona i współpracowników w 2010 roku Chilantaisaurus tashuikouensis należy jednak do allozauroidów i jest bazalnym przedstawicielem kladu Neovenatoridae, grupy siostrzanej karcharodontozaurów. Wynik ten potwierdziła również analiza wykonana przez Carrano i in. (2012); autorzy zastrzegli jednak, że wystarczy wydłużenie drzewa filogenetycznego o zaledwie jeden stopień w stosunku do najbardziej parsymonicznego aby uzyskać drzewo, na którym czilantajzaur jest bazalnym przedstawicielem Carcharodontosauridae. Z kolei Allain i współpracownicy (2012) zaliczyli Chilantaisaurus tashuikouensis do rodziny Spinosauridae; według przeprowadzonej przez autorów analizy kladystycznej Chilantaisaurus był w nierozwikłanej politomii z rodzajami Spinosaurus, Irritator i Ichthyovenator oraz z kladem obejmującym rodzaje Suchomimus i Baryonyx. Natomiast Novas i współpracownicy (2012) sklasyfikowali Chilantaisaurus jako celurozaura o niepewnej pozycji filogenetycznej. Jego masę szacuje się na około 2,5 t, a długość kości udowej na 119 cm, co sugeruje, że osiągał rozmiary zbliżone do największych znanych teropodów, takich jak zaurofaganaks, mapuzaur, czy tyranozaury.
    Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).
    Ameryka – część Ziemi położona na zachodniej półkuli, w skład której wchodzą dwa kontynenty: Ameryka Północna i Ameryka Południowa. Rozciąga się na długości ponad 15 tys. km od Archipelagu Arktycznego po Ziemię Ognistą. Niekiedy na oznaczenie obu Ameryk używa się także określeń Nowy Świat lub półkula zachodnia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.