• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Allan Hills 84001

    Przeczytaj także...
    Meteoryty marsjańskie – grupa (klan) meteorytów kamiennych należących do achondrytów, które pochodzą z Marsa. Są to skały, które zostały wyrzucone w przestrzeń kosmiczną przez uderzenia planetoid lub komet, a następnie po podróży przez Układ Słoneczny trafiły na Ziemię. Według stanu na 13 kwietnia 2014 roku znane są 132 meteoryty marsjańskie.Biofilm (z ang. film - warstwa) zwany także błoną biologiczną (ang. biological membrane) – złożona wielokomórkowa struktura bakterii (i innych organizmów) otoczona warstwą substancji organicznych i nieorganicznych, produkowanych przez te drobnoustroje, wykazująca adhezję zarówno do powierzchni biologicznych jak i abiotycznych. Błona biologiczna może odkładać się na granicy faz niezależnie od ich rodzaju. Drobnoustroje wolno żyjące nazywane są planktonem.
    Mikroorganizm (gr. μικρός, mikrós – mały, ὀργανισμός, organismós – organizm), drobnoustrój, mikrob – organizm obserwowany dopiero pod mikroskopem. Pojęcie to nie jest zbyt precyzyjne, lecz z pewnością mikroorganizmami są bakterie, archeony, pierwotniaki i niektóre grzyby. Najprecyzyjniej grupa ta definiowana jest jako ogół organizmów jednokomórkowych, dlatego nie można terminu tego stosować do bardzo małych przedstawicieli różnych grup zwierząt, takich jak np. nicienie, wrotki, roztocza, niesporczaki, owady itd.

    Allan Hills 84001 (ALH 84001) – meteoryt marsjański znaleziony 27 grudnia 1984 roku w polu lodowym Allan Hills na Ziemi Wiktorii, około 150 km od stacji McMurdo, największej placówki naukowej kontynentu antarktycznego. Odkrył go siedmioosobowy zespół poszukiwaczy meteorytów w ramach projektu ANSMET, którego członkinią była Roberta Score. Tak jak meteoryty z grupy SNC (shergottyty, nakhlity, chassignity), ALH 84001 uważany jest za pochodzący z Marsa. W momencie odkrycia masa ALH 84001 wynosiła 1,93 kg.

    Science – recenzowane czasopismo naukowe wydawane przez American Association for the Advancement of Science. Ukazuje się jako tygodnik ilustrowany.Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, Policykliczne węglowodory aromatyczne (w skrócie WWA od Wielopierścieniowe Węglowodory Aromatyczne lub PAH z angielskiego Polycyclic Aromatic Hydrocarbons) – policykliczne węglowodory zawierające skondensowane pierścienie aromatyczne bez podstawników. Wiele z nich podejrzewanych jest lub ma udowodnione własności kancerogenne.

    Historia[]

    Uważa się, że skała tworząca meteoryt jest jedną z najstarszych w Układzie Słonecznym; szacuje się, że zastygła 4,5 miliarda lat temu. Wysunięto przypuszczenie, że tak jak inne, podobne meteoryty, pochodzi z Marsa. Według najpopularniejszej teorii jest to oderwany 3,9-4,0 miliarda lat temu wskutek uderzenia innego meteorytu od powierzchni Marsa fragment skały, który został wyrzucony w przestrzeń kosmiczną wskutek kolejnego zderzenia, mającego miejsce około 15 milionów lat temu. Po międzyplanetarnej wędrówce spadł na powierzchnię Ziemi około 13000 lat temu. Wszystkie te szacunki opierają się na różnorodnych metodach pomiarów radiometrycznych, badających aktywność izotopów samaru-neodymu (Sm-Nd), rubidu-strontu (Rb-Sr), potasu-argonu (K-Ar), i węgla-14.

    Stront (Sr, łac. strontium) – pierwiastek chemiczny z grupy berylowców (metali ziem alkalicznych) w układzie okresowym.Mars – czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego. Nazwa planety pochodzi od imienia rzymskiego boga wojny – Marsa. Zawdzięcza ją swej barwie, która przy obserwacji z Ziemi wydaje się być rdzawo-czerwona i kojarzyła się starożytnym z pożogą wojenną. Postrzegany odcień wynika stąd, że powierzchnia planety zawiera tlenki żelaza. Mars jest planetą wewnętrzną z cienką atmosferą, o powierzchni usianej kraterami uderzeniowymi, podobnie jak powierzchnia Księżyca. Występują tu także inne rodzaje terenu, podobne do ziemskich: wulkany, doliny, pustynie i polarne czapy lodowe. Okres obrotu wokół własnej osi jest niewiele dłuższy niż Ziemi i wynosi 24,6229 godziny (24h37min22s). Na Marsie znajduje się najwyższa góra w Układzie Słonecznym – Olympus Mons i największy kanion – Valles Marineris. Gładki obszar równinny Vastitas Borealis na półkuli północnej obejmuje 40% powierzchni planety i może być pozostałością ogromnego uderzenia. W przeciwieństwie do Ziemi, Mars jest geologicznie i tektonicznie nieaktywny.

    Hipotetyczne skamieniałości[]

    Obraz z mikroskopu elektronowego fragmentu ALH84001 struktur będących hipotetycznymi skamieniałościami form życia

    6 sierpnia 1996 roku ALH 84001 stał się głośny w środkach masowego przekazu, po opublikowanym na łamach „Science” doniesieniu dr. Davida McKaya z NASA, w którym opisał on możliwe ślady marsjańskich form życia w meteorycie.

    Nanometr (symbol: nm) – podwielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jest to jedna miliardowa metra czyli jedna milionowa milimetra. Jeden nanometr równa się zatem 10 m. W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-9 m oznaczający 0,000 000 001 × 1 m. Rzadko stosowana jest również stara nazwa milimikron.William Jefferson „Bill” Clinton (ur. 19 sierpnia 1946 jako William Jefferson Blythe III) – w latach 1993-2001 42. prezydent USA, baptysta, mąż Hillary Clinton – Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych w gabinecie Baracka Obamy.

    Pod skaningowym mikroskopem elektronowym uwidoczniono struktury, które mogły być pozostałościami na kształt skamieniałości podobnych do bakterii organizmów. Średnica struktur uwidocznionych w SEM wynosi 20-100 nm, podobnie jak średnica hipotetycznych nanobakterii, ale mniejsza niż jakichkolwiek znanych w tym czasie organizmów komórkowych. O ile struktury te są istotnie skamieniałymi formami życia, byłby to pierwszy dowód na istnienie życia pozaziemskiego; należy przy tym liczyć się z możliwością zanieczyszczenia fragmentu ALH84001 przez ziemskie mikroorganizmy.

    Argon (Ar, łac. argon) – pierwiastek chemiczny będący gazem szlachetnym. Jest praktycznie niereaktywny i nie ma żadnego znaczenia biologicznego, jest także jednym ze składników powietrza. Argon wyodrębnili i zidentyfikowali Lord Rayleigh i sir William Ramsay w 1894 roku.Neodym (Nd, łac. neodymium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od greckich słów neos i didymos dających razem określenie „nowy bliźniak”.

    Ogłoszenie możliwości istnienia życia na Marsie wywołało szereg kontrowersji, jednocześnie zwiększając zainteresowanie badaniami Marsa. Artykuł w „Science” sprawił, że zaczęto szeroko dyskutować szanse istnienia życia na Marsie, a prezydent USA Bill Clinton wystąpił publicznie komentując to wydarzenie.

    Potas (K, łac. kalium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali alkalicznych w układzie okresowym i liczbie atomowej 19.Kwasy rybonukleinowe, RNA – organiczne związki chemiczne z grupy kwasów nukleinowych, zbudowane z rybonukleotydów połączonych wiązaniami fosfodiestrowymi. Z chemicznego punktu widzenia są polimerami kondensacyjnymi rybonukleotydów. Występują w jądrach komórkowych i cytoplazmie, często wchodząc w skład nukleoprotein. Znanych jest wiele klas kwasów rybonukleinowych o zróżnicowanej wielkości i strukturze, pełniących rozmaite funkcje biologiczne. Zarówno struktura, jak i funkcja RNA jest silnie uzależniona od sekwencji nukleotydów, z których zbudowana jest dana cząsteczka.

    Przeprowadzono liczne badania na obecność związków organicznych w meteorycie; stwierdzono ślady obecności aminokwasów i policyklicznych węglowodorów aromatycznych. Wciąż kontrowersyjne jest, czy nie są to zanieczyszczenia związkami organicznymi pochodzącymi z aktywności ziemskich organizmów, albo powstałymi samoistnie związkami organicznymi niebiologicznego pochodzenia.

    Stacja McMurdo – amerykańska polarna stacja badawcza, znajdująca się na południowym wybrzeżu Wyspy Rossa, obsługiwana przez United States Antarctic Program. Jest w stanie obsłużyć do 1000 mieszkańców, najwięcej w Antarktyce, a rekordowo aż 1258 (latem 1996).Associated Press - amerykańska agencja prasowa, spółdzielnia typu "Not-for-profit". 4100 pracowników w 240 biurach zaopatruje w wiadomości około 6000 stacji radiowych i telewizyjnych oraz 1700 gazet w USA. Poza USA ma około 8500 klientów.

    Do dziś eksperci nie są zgodni co do pochodzenia struktur znalezionych w ALH 84001; nie można wykluczyć możliwości zanieczyszczenia skały ziemskim biofilmem. Podobne struktury otrzymano w warunkach laboratoryjnych bez obecności mikroorganizmów. Sceptycy argumentują także, że hipotetyczne formy życia byłyby zbyt małe, by posiadać kopię cząsteczki RNA.

    Układ Słoneczny – układ planetarny składający się ze Słońca i powiązanych z nim grawitacyjnie ciał niebieskich. Ciała te to osiem planet, ponad 160 znanych księżyców planet, pięć znanych (a prawdopodobnie kilkadziesiąt) planet karłowatych i miliardy (a być może nawet biliony) małych ciał Układu Słonecznego, do których zalicza się planetoidy, komety, meteoroidy i pył międzyplanetarny.Ziemia Wiktorii (ang. Victoria Land) – obszar Antarktydy, położony nad Morzem Rossa, na zachód od Ziemi Wilkesa. Jest to część Antarktydy położona najbliżej Nowej Zelandii i uznawana jest przez nią za część Dependencji Rossa. Jest to górzysty obszar - niektóre szczyty Gór Transantarktycznych przekraczają wysokość 4000 m n.p.m. Najwyższy z nich to Góra Listera w Paśmie Towarzystwa Królewskiego - 4025 m n.p.m.

    Przypisy

    1. Nyquist, LE, Wiesmann, H, Shih, C-Y, Dasch, J. Lunar Meteorites and the Lunar Crustal SR and Nd Isotopic Compositions. „Lunar and Planetary Science”. 27, s. 971, 1999. 
    2. Borg, Lars. E, et al. The Age of the Carbonates in Martian Meteorite ALH84001. „Science”. 286. 5437, s. 90-94, 1999. 
    3. After 10 years, few believe life on Mars, Matt Crenson, Associated Press
    4. McKay, David S, et al. Search for Past Life on Mars: Possible Relic Biogenic Activity in Martian Meteorite ALH84001. „Science”. 273. 5277, s. 924-930, 1996. 
    5. McKay DS, Gibson EK, ThomasKeprta KL, Vali H, Romanek CS, Clemett SJ, Chillier XDF, Maechling CR, Zare RN. Search for past life on Mars: Possible relic biogenic activity in Martian meteorite ALH84001. „Science”. 273, s. 924-930, 1996. 
    6. Bill Clinton: President Clinton Statement Regarding Mars Meteorite Discovery. 1996-08-07. [dostęp 2006-08-07].
    7. Bada JL, Glavin DP, McDonald GD, Becker L. A search for endogenous amino acids in martian meteorite ALH 84001. „Science”. 279, s. 362-365, 1998. 
    8. Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in Antarctic Martian meteorites, carbonaceous chondrites, and polar ice. „Geochimica et Cosmochimica Acta”. 61, s. 475-481, 1997. 
    Datowanie radiowęglowe – metoda badania wieku przedmiotów oparta na pomiarze proporcji między izotopem promieniotwórczym węgla C a izotopami trwałymi C i C (datowanie izotopowe). Metoda dostępna w wielu laboratoriach, również w Polsce, opracowana została przez Willarda Libby’ego i jego współpracowników w 1949. Libby otrzymał za tę pracę Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii w 1960 roku.Aminokwasy – organiczne związki chemiczne zawierające zasadową grupę aminową -NH2 oraz kwasową grupę karboksylową -COOH lub – w ujęciu ogólniejszym – dowolną grupę kwasową, np. sulfonową -SO3H. Aminokwasy są tzw. solami wewnętrznymi (amfolitami).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Samar (Sm, łac. samarium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od minerału, z którego został wyizolowany w 1879 r. przez francuskiego chemika, Paula Lecoq de Boisbaudrana – samarskitu (Y,Ce,U,Fe)3(Nb,Ta,Ti)5O16.
    Antarktyda – kontynent o powierzchni około 14,0 mln km², znajdujący się na półkuli południowej Ziemi, prawie w całości w strefie podbiegunowej. Większa część kontynentu pokryta jest polarną czapą lodową, jest on praktycznie niezamieszkany przez ludzi, nie licząc personelu 37 stacji badawczych. Antarktyda jest jedynym kontynentem, na terenie którego nie ma żadnego państwa. Status Antarktydy jest regulowany przez traktat antarktyczny, który zamroził roszczenia terytorialne.
    Shergottyt – typ meteorytu kamiennego należącego do achondrytów. Jest skałą magmową. Nazwa tej grupy meteorytów pochodzi od meteorytu Shergotty, który spadł 25 sierpnia 1865 roku w miejscowości Shergotty w Indiach. Shergottyty wchodzą w skład podgrupy achondrytów nazywanej też SNC, do której zaliczają się jeszcze nakhlity i chassignity. Badania meteorytów zaliczanych do Shergottytów wykazały, że pochodzą one z powierzchni Marsa i powstały ze skał bazaltowych przeobrażonych pod wpływem uderzenia.
    Meteoryt – pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni. Badaniem meteorytów i wszystkich aspektów z nimi związanych zajmuje się meteorytyka.
    Skaningowy mikroskop elektronowy (SEM, z ang. scanning electron microscope) – rodzaj mikroskopu elektronowego umożliwiający obserwację topografii badanego materiału. Służy do obserwacji i charakteryzacji materiałów organicznych i nieorganicznych w skali od nanometrycznej do mikrometrycznej. Wiązką pierwotną w tej metodzie badawczej jest wiązka elektronów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.