Aliteracja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aliteracja jest nadal żywa w świecie anglosaskim.
Aliterowane motto Uniwersytetu w Glasgow (J 14, 6)

Aliteracja (z łac. ad + litera) – powtórzenie w celach ekspresywnych jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers.

Literatura islandzka – piśmiennictwo związane z narodem Islandii, "ziemi lodu", tajemniczej "Ultima Thule", "najdalszej wyspy" leżącej bliżej Grenlandii niż kontynentu europejskiego, nigdy nie była centrum życia kulturalnego Europy, co nie zmienia faktu, że wpisała się w europejską kulturę złotymi zgłoskami. Do VII wieku n.e. zupełnie nie zamieszkana, z czasem otworzyła się na osadnictwo. Początkowo zasiedlali ją wyłącznie irlandzcy mnisi, poszukujący tam odosobnienia i odpowiedniego miejsca do modlitwy. W drugiej połowie IX wieku na Islandię zaczęli przybywać norwescy wikingowie, w większości jarlowie, uciekający przed despotycznymi rządami Haralda Pięknowłosego. Od tej daty historia Islandii nieodłącznie związała się z historią krajów skandynawskich. I właśnie tam, na najdalszej wyspie, zrodziła się literatura staroskandynawska.Edda starsza – najstarszy zabytek piśmiennictwa islandzkiego, datowany na IX wiek n.e. Edda starsza, zwana też Eddą poetycką, składa się z 29 pieśni, z których 10 było poświęconych bogom (mityczne) oraz 19 poświęconym bohaterom i wojownikom, napisanych stylem, który od niej właśnie został nazwany eddycznym. Pieśni Eddy starszej to utwory mitologiczne oraz pieśni heroiczne; są one bogatym źródłem wiedzy o staroskandynawskich zwyczajach i wierzeniach. Wszystkie pieśni Eddy są anonimowe, prawdopodobnie ich autorzy powtórzyli tylko zasłyszane opowieści.

Historia[ | edytuj kod]

Aliteracja często była używana w dawnej poezji, szczególniej w klasycznej greckiej i rzymskiej, oraz w staroangielskiej i średnioangielskiej, staroniemieckiej i skandynawskiej (literatura islandzka). Na aliteracji była oparta wersyfikacja Eddy. W poezji nowożytnej aliteracją posługiwali się zwłaszcza Edgar Allan Poe, Algernon Charles Swinburne i Gerard Manley Hopkins. Aliteracji nie brak również u Williama Szekspira. Stanowiła też często element poezji indyjskiej jako jeden ze środków ozdobnego stylu (alamkara). Aliteracja jest częsta w poezji ludowej. Przykład aliteracji z rzymskiego poety Enniusza: O Tite, tute tati, tibi tanta tyranne tulisti.

Edgar Allan Poe (ur. 19 stycznia 1809 w Bostonie, w stanie Massachusetts, zm. 7 października 1849 w Baltimore, w stanie Maryland) – amerykański poeta, nowelista, krytyk literacki i redaktor. Przedstawiciel romantyzmu w literaturze amerykańskiej. W jego twórczości dominowały wątki fantastyki i horroru. Zapoczątkował gatunek noweli kryminalnej (Zabójstwo przy Rue Morgue, Złoty żuk). Stworzył także pierwszą w literaturze postać detektywa – C. Auguste’a Dupina. Kunhutina modlitba (cz. Modlitwa Kunhuty, incipit Vítaj, Kráľu všemohúcí) – średniowieczny czeski poemat. Utwór zalicza się do nurtu literatury religijnej. Ma charakter adoracji. Jest poświęcony kontemplacji realnej obecności Boga w ofierze mszy świętej. Utwór jest napisany trocheicznym ośmiozgłoskowcem ułożonym w monorymowe strofy czterowersowe. W utworze występują liczne paralelizmy i aliteracje.

Inne przykłady aliteracji:

  • biBoże bny
  • przecież pięknie pana przepraszam
  • skup skór surowych
  • it takes two to tango (ang.) – do tanga trzeba dwojga
  • World Wide Web (WWW)
  • Veni, vidi, vici (łac., przypisywane Cezarowi) – Przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem
  • Ego sum via et veritas et vita (Ja jestem droga i prawda i życie) – z łacińskiej Ewangelii według św Jana (14, 6)
  • Sancte sator suffragator
  • legum lator largus dator (Anonim)
  • Love’s labours lost (William Szekspir)
  • I sing of brooks, of blossoms, birds, and bowers (Robert Herrick)
  • Five miles meandering with a mazy motion (Samuel Taylor Coleridge)
  • When tossed on time's tempestuous tide (Pamelia S. Vining)
  • Altho' I be the basest of mankind,
  • From scalp to sole one slough and crust of sin (Alfred Tennyson)
  • All the breath and the bloom of the year in the bag of one bee:
  • All the wonder and wealth of the mine in the heart of one gem: In the core of one pearl all the shade and the shine of the sea: (Robert Browning)
  • on scrolls of silver snowy sentences" (Hart Crane)
  • Grau, grämlich, griesgram, greulich, Gräber, grimmig,
  • Etymologisch gleicherweise stimmig, – Verstimmen uns. (Johann Wolfgang Goethe)
  • zwija się zaułek zawiły zagubiony we własnych załomach (Józef Czechowicz)
  • Zwierzęca zajadłość. Z zapisków zniechęconego zoologa (Stanisław Barańczak)
  • Maria Mater Misericordiae (Maryja Matka Miłosierdzia)
  • O tem, że banda i że bat,
  • że bagno, bunt i brud z obory, (Lucjan Szenwald)
  • As kingfishers catch fire, dragonflies draw flame; (Gerard Manley Hopkins)
  • So as they stray'd a swan they saw
  • Sail stately up and strong, And by a silver chain she drew A little boat along, (Robert Southey)
  • Kinder, Küche, Kirche (slogan popularny w Niemczech )
  • Piękna panna Patrycja piła piwo po południu przy płomieniu paleniska, podczas gdy patriota pan Paweł palił papierosa.
  • Aliteracja występuje także w poezji czeskiej, gdzie jest podkreślona akcentem inicjalnym. Jest obecna w jednej z najstarszych pieśni religijnych Slovo do světa stvořenie. Pojawia się też w Modlitwie Kunhuty. Piotr Gierowski zauważa jej użycie w liryce Bohuslava Reynka.

    Figura retoryczna (figura stylistyczna, postać mowy) – środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Sekwencja, w której wszystkie elementy aliterują ze sobą to tautogram.

    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Algernon Charles Swinburne (ur. 5 kwietnia 1837 w Londynie, zm. 10 kwietnia 1909 w Londynie) – angielski poeta; łączył idee prerafaelitów z tradycją romantyczną. Pisał ballady, liryki, dramaty historyczne i poetyckie (Atalanta w Kalydonie), prace krytyczno- i historycznoliterackie. Pochodził z zamożnej rodziny; jego ojciec był admirałem, a matka, Lady Jane, córką hr. Ashburnam. Wychowywał się w Anglii i Francji, poznając obie kultury. Został usunięty z Eton i Oksfordu, bardziej z powodu stylu życia, niż braku postępów w nauce. Znawca literatury francuskiej i popularyzator m.in. twórczości Baudelaira.
    Tautogram - utwór literacki, często wierszowany, w którym każdy wers lub wyraz rozpoczyna się od tej samej litery. Przykładem łacińskiego tautogramu jest zwrot Veni, vidi, vici.
    Wyraz – pewna wyróżniona fonetycznie, czy też graficznie, część wypowiedzi, składająca się z jednego lub więcej morfemów.
    Enniusz, Quintus Ennius (urodzony 239 p.n.e. w Rudiae (Apulia), zmarł 169 p.n.e.) – poeta rzymski, uważany za ojca literatury rzymskiej.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Gaius Iulius Caesar, Gajusz Juliusz Cezar, ur. 12 lipca 100 p.n.e. (13 lipca 102 r. p.n.e. – koncepcja Mommsena i Diona) w Rzymie, zm. 15 marca 44 p.n.e. w Rzymie – rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz. Jeden z członków stronnictwa popularów, spowinowacony z Cynną i Mariuszem. Po ich śmierci piastował kolejno urzędy kwestora, edyla, pretora, konsula i dyktatora. Sławę zdobył dzięki namiestnictwu w Galii i dzięki pomocy swych żołnierzy udało się mu pokonać opozycję, skupioną wokół senatu i Pompejusza – tzw. optymatów, aby następnie, po wieloletnich walkach, przejąć pełnię władzy w Rzymie. Zamordowany w idy marcowe przez senatorów pod przywództwem Marka Brutusa oraz Gajusza Kasjusza. W testamencie adoptował syna swojej siostrzenicy Gajusza Oktawiusza, późniejszego Oktawiana Augusta, wyznaczając go na swego spadkobiercę.
    Środki stylistyczne – środki używane w szeroko pojętej sztuce, mające na celu wywołanie u odbiorcy pożądanych emocji,

    Reklama