• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Alioram



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Współczynnik encefalizacji (EQ – ang. encephalization quotient), współczynnik umózgowienia – termin, który wprowadził Harry J. Jerison w celu oszacowania potencjalnych możliwości intelektualnych mózgu danego organizmu. Wskazuje ile razy większy lub mniejszy jest przeciętny mózg osobnika danego gatunku od mózgu, jakiego należy się spodziewać u zwierzęcia o rozmiarach typowych dla tego gatunku. Współczynnik encefalizacji obliczany jest różnymi metodami porównania masy mózgu do masy ciała, np. według swojej pierwotnej koncepcji Jerison zaproponował wzór:Szczęka (łac. maxilla) albo kość szczękowa (łac. os maxillare) – kość parzysta, stanowiąca zasadniczą część składową czaszki twarzowej. Kość szczękowa składa się z trzonu (corpus) i czterech wyrostków: czołowego, jarzmowego, podniebiennego i zębodołowego.

    Alioram (Alioramus) – wymarły rodzaj dinozaura, teropoda z rodziny tyranozaurów (Tyrannosauridae) żyjącego w późnej kredzie na terenach Azji. Gatunek typowy, A. remotus, jest znany z niekompletnej czaszki i trzech kości śródstopia wydobytych z datowanych na mastrycht osadów równiny zalewowej na terenie Mongolii. Skamieniałości te opisał i nazwał rosyjski paleontolog Siergiej Kurzanow w 1976 roku. Pokrewieństwo aliorama z innymi tyranozaurami pozostawało niepewne – niektórzy paleontolodzy twierdzili, że może być on blisko spokrewniony ze współczesnym mu tarbozaurem lub reprezentować młode tego rodzaju, obecnie wraz z Qianzhousaurus zalicza się go do plemienia Alioramini.

    Daspletozaur (Daspletosaurus) – rodzaj dużego teropoda z rodziny tyranozaurów (Tyrannosauridae). Żył w Ameryce Północnej w późnej kredzie (ok. 80-72 mln lat temu). Obecnie tylko jeden gatunek daspletozaura jest uważany za ważny – D. torosus, choć nadal kilka jego potencjalnych gatunków z Alberty, Montany i Nowego Meksyku pozostaje nieopisanych. Wliczając nieopisane gatunki oraz te nieważne, daspletozaur obejmuje najwięcej gatunków ze wszystkich tyranozauroidów.Formacja – podstawowa formalna jednostka litostratygraficzna wydzielana wyłącznie na podstawie cech litologicznych.

    Podobnie jak większość teropodów, Alioramus poruszał się na dwóch kończynach, a jego ostre zęby dowodzą, że żywił się mięsem. Był mniejszy niż Tarbosaurus i tyranozaur, lecz dokładne oszacowanie jego rozmiarów jest utrudnione, gdyż znane skamieniałości należą prawdopodobnie do osobników młodocianych. Cecha charakterystyczna aliorama to długa i niska czaszka z kilkoma kostnymi grzebieniami na czubku pyska. Alioram miał też więcej zębów niż pozostałe tyranozaury.

    Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie.Proceratozaur (Proceratosaurus) – rodzaj niewielkiego teropoda żyjącego w środkowej jurze na obecnych terenach Wielkiej Brytanii. Początkowo uznany został za przodka ceratozaura z powodu niewielkiego grzebienia znajdującego się z przodu pyska tego zwierzęcia, stąd też pochodzi nazwa Proceratosaurus, oznaczająca "przed ceratozaurem". Dzisiaj jednak uważa się go za celurozaura, najprawdopodobniej należącego do tyranozauroidów. Proceratosaurus był niewielkim i smukłym drapieżnikiem. Jego czaszka mierzyła 28–30 cm długości, co pozwala oszacować długość całego zwierzęcia na 2,98–3,16 m, a jego masę na 28–36 kg.

    Budowa[ | edytuj kod]

    Porównanie rozmiarów A. remotus i człowieka

    Początkowo Kurzanow oszacował długość aliorama na 5–6 metrów. Paleontolog nie uwzględnił jednak, że czaszka uległa deformacji podczas fosylizacji, co może dowodzić mniejszej długości ciała osobnika. Zbadany okaz był młodociany – dojrzałe alioramy osiągały większe rozmiary. Jak dotąd nie odnaleziono jednak szczątków należących do dorosłego osobnika. Pozostałości dojrzałego osobnika rodzaju Qianzhousaurus, najbliżej spokrewnionego z alioramem, są dwukrotnie większe.

    Hadrozaury (Hadrosauridae) – rodzina ornitopodów z grupy hadrozauroidów (Hadrosauroidea), znana też jako „dinozaury kaczodziobe”.Kość udowa (łac. femur) — kość kończyny dolnej będąca elementem wspierającym tkanki miękkie uda. Jest to kość długa, dlatego wyróżnić w niej można trzon i dwa końce: koniec bliższy i koniec dalszy. Jednocześnie jest to najcięższa i najdłuższa z kości długich organizmu; mierząc prawie dokładnie 26% długości ciała człowieka, jest pomocnym wskaźnikiem rekonstrukcji szkieletowych. Występuje u człowieka i zwierząt. U człowieka jest ustawiona pionowo, u zwierząt w kierunku przednio-dolnym.

    Czaszka mierzyła około 45 cm długości. Długa i niska, bardziej przypominała czaszki bazalnych tyranozauroidów i młodych tyranozaurydów. Podobnie niską i wydłużoną czaszkę miał Xiongguanlong, był on jednak mniejszy od aliorama i żył około 35 mln lat wcześniej. Czaszka aliorama jest proporcjonalnie dłuższa w porównaniu do kości udowej niż u jakiegokolwiek innego znanego wtedy tyranozauryda i jest cechą autapomorficzną tego rodzaju. Podobną miał wśród Tyrannosauridae jedynie Qianzhousaurus. Wydłużenie czaszki aliorama jest wynikiem zwiększenia długości kości pyska (szczękowej, nosowej, zębowej, łzowej i jarzmowej), a nie kości obszaru oczodołowo-skroniowego. Kości przedszczękowych aliorama nie odkryto. Kości te są wyższe niż szersze u wszystkich tyranozauroidów, u których je odnaleziono. Kości nosowe były połączone i zdobione pięcioma kostnymi grzebieniami o nieregularnym kształcie. Każdy z nich mierzył ponad 1 cm wysokości. Alioramus miał osiem niewielkich różków na czaszce, czym różnił się od innych tyranozaurów, dla których cechą wyjściową jest obecność sześciu różków. Masę holotypu Alioramus altai, młodocianego osobnika, oszacowano na około 369 kg – Tyrannosaurus w podobnym wieku ważył około 750 kg.

    Histologia (z gr. histos – tkanka, logos – wiedza, nauka) – nauka o budowie, rozwoju i funkcjach tkanek, w przeciwieństwie do anatomii, zajmuje się badaniem mikroskopowej budowy ciała. Nauka o mikroskopowych wykładnikach chorób nosi nazwę histopatologii.Nerw twarzowy (łac. nervus facialis) – VII nerw czaszkowy wchodzący w skład obwodowego układu nerwowego. Jest nerwem drugiego łuku skrzelowego. Nerw ma charakter mieszany, ale przeważają w nim włókna ruchowe. Zawiera także włókna czuciowe, i przywspółczulne – wydzielnicze (autonomiczne).

    Z tyłu czaszki znajdował się poprzecznie zorientowany grzebień karkowy, wyrastający z kości ciemieniowych – cecha występująca u wszystkich tyranozaurów. U aliorama był on bardzo zgrubiały, podobnie jak u tarbozaura i tyranozaura. Żuchwa, tak jak reszta czaszki, była długa i smukła, co jest kolejną potencjalną cechą osobnika młodocianego. Podobnie jak u tarbozaura, grzebień na zewnętrznej powierzchni kości kątowej stykał się z tylną częścią zębowej, łącząc te dwie kości i jednocześnie znacząco zmniejszając elastyczność żuchwy, spotykaną u innych tyranozaurów. Inni przedstawiciele rodziny Tyrannosauridae mieli po cztery D-kształtne zęby przedszczękowe w obu połówkach szczęki. W każdej z kości szczękowych aliorama znajdowało się 16 lub 17 zębów, zaś w zębowych po 18, a u gatunku A. altai nawet 20. Spośród wszystkich Tyrannosauridae tylko u Qianzhousaurus kość zębowa miała 18 zębów. Z łącznie 76 lub 78 zębami, Alioramus miał ich więcej niż jakikolwiek inny tyranozauryd.

    Caliche to skała osadowa występująca na całym świecie, głównie w suchych lub półsuchych regionach, w tym w centralnej i zachodniej Australii, na Pustyni Kalahari, w zachodnich USA i Pustyni Sonora. Caliche jest również znane jako "hardpan", "calcrete", "kankar" lub "duricrust". Termin caliche jest hiszpański i pochodzi od łacińskiego calx, czyli wapno. Występuje zazwyczaj w jasnych kolorach, ale może wahać się od białego przez jasno-różowy do czerwono-brązowego, w zależności od zanieczyszczeń. Jest zazwyczaj na lub w pobliżu powierzchni, ale można je znaleźć głębiej. Jedna warstwa może się wahać od kilku cali do stóp grubości (czyli od kilku cm do kilkudziesięciu) i wiele warstw może istnieć w jednym miejscu.Sympatryczność − zjawisko polegające na występowaniu na jednym obszarze populacji, gatunków lub taksonów wyższych rangą i oznacza zachodzenie na siebie zasięgów ich występowania – mogą one występować w tych samych lub różnych siedliskach.

    Oprócz trzech kości śródstopia, jedyne skamieniałości szkieletu pozaczaszkowego alioramów należą do gatunku Alioramus altai. Zachowała się seria 11 spneumatyzowanych kręgów szyjnych. Pneumatyzacja jest znacznie silniejsza niż u innych tyranozaurów i obejmuje kręgi, a także żebra, co jest cechą wyjątkową wśród wszystkich znanych tyranozaurów.

    Terasa zalewowa lub taras zalewowy – forma akumulacyjna stanowiąca najniższy poziom doliny rzecznej, przecięta korytem rzeki.Tyranozaur (Tyrannosaurus) – rodzaj teropoda z rodziny tyranozaurów. Jedynym gatunkiem z tego rodzaju, którego istnienie zostało potwierdzone i który jest zarazem jednym z najbardziej znanych dinozaurów na świecie, jest Tyrannosaurus rex.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Kość jarzmowa (łac. os zygomaticum), parzysta kość czaszki, tworząca część boczną twarzy. Od ustawienia kości jarzmowej w dużej mierze zależą również kształty twarzy. Ustawienie tych kości w płaszczyźnie czołowej nadaje twarzy wyraz mongoloidalny u odmiany białej.
    Ornitomimozaury (Ornithomimosauria) – grupa strusiopodobnych teropodów, do której należały m.in.: archeornitomim, gallimim, strutiomim i dromicejomim.
    Tytanozaury (Titanosauria) – grupa zauropodów żyjących od późnej jury do końca kredy, obejmująca jedne z największych lądowych zwierząt w dziejach.
    Tyranozauroidy (Tyrannosauroidea) – nadrodzina teropodów z grupy celurozaurów (Coelurosauria), obejmująca rodzinę tyranozaurów (Tyrannosauridae) oraz liczne formy bazalne, takie jak Guanlong, Dilong, Raptorex czy Xiongguanlong. Najstarszym znanym tyranozauroidem jest proceratozaur, żyjący w środkowej jurze. Według definicji filogenetycznej przedstawionej w 2009 roku przez Paula Sereno i Stephena Brusatte, Tyrannosauroidea to klad obejmujący zwierzęta bliżej spokrewnione z Tyrannosaurus rex niż z Ornithomimus velox, Troodon formosus lub Velociraptor mongoliensis. Analizy kladystyczne są w większości zgodne co do filogenezy tyranozauroidów, niejasna jest jednak pozycja aliorama na drzewie rodowym tyranozauroidów – niektóre analizy sugerują, że jest on bazalnym przedstawicielem Tyrannosauroidea, podczas gdy według innych należy on do bardziej zaawansowanej grupy Tyrannosaurinae.
    Fosylizacja – naturalny proces, podczas którego martwe organizmy albo ślady ich działania przeszły w stan kopalny (skamieniały).
    Barun Goyot - formacja geologiczna z czasu późnej kredy, znajdująca się na Pustyni Gobi w Mongolii. Wcześniej ta formacja była nazywana "Lower Nemegt Beds".
    Ałtaj (ros.: Алтай; kaz.: Алтай таулары, Ałtaj taułary; mong.: Алтайн нуруу, Altajn nuruu; chiń. upr.: 阿尔泰山脉; pinyin: Ā’ěrtài Shānmài) – system górski w Azji Środkowej, na terytorium Rosji, Kazachstanu, Chin i Mongolii. Rozciąga się na długości ponad 2000 km od równin pustyni Gobi ku północnemu zachodowi, rozszerzając się w części zachodniej. Ałtaj dzieli się na trzy części:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.102 sek.