• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Alfred Hitchcock



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Stewart Terence Herbert Young (ur. 20 czerwca 1915, zm. 7 września 1994) – brytyjski reżyser. Urodził się w Szanghaju, uczył się w szkole publicznej i studiował historię orientalną w St Catharine’s College na Uniwersytecie Cambridge. Young zdobył największą popularność dzięki wyreżyserowaniu 3 filmów z serii o Bondzie: Doktora No (1962), Pozdrowienia z Rosji (1963) i Operację Piorun (1965). Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.

    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Sir Alfred Joseph Hitchcock, KBE (wym. [ˈælfrɪd ˈd͡ʒəʊzəf ˈhɪˌkɒk]; ur. 13 sierpnia 1899 w Londynie, zm. 29 kwietnia 1980 w Los Angeles) – angielski reżyser, scenarzysta i producent, uznawany za jednego z najbardziej wpływowych twórców filmowych w historii kina. Określany mianem „mistrza suspensu”. W trwającej sześć dekad karierze wyreżyserował 53 filmy fabularne. Stał się rozpoznawalny dzięki licznym wywiadom, występom cameo w swoich produkcjach oraz serialowi kryminalnemu Alfred Hitchcock przedstawia (1955–1962). Podobne uznanie zyskiwali aktorzy grający w jego filmach. W 1955 przyjął obywatelstwo amerykańskie.

    West Highland white terrier – jedna z ras psów, należąca do grupy terierów, zaklasyfikowana do sekcji terierów krótkonożnych. Typ wilkowaty. Nie podlega próbom pracy.Szwa – w językoznawstwie, zwłaszcza w fonetyce i fonologii, określenie samogłoski średnio centralnej (zaokrąglonej lub niezaokrąglonej) znajdującej się w środku diagramu samogłoskowego, oznaczaną w międzynarodowym alfabecie fonetycznym symbolem ə lub inną samogłoską bliską tej pozycji. Dla przykładu w języku angielskim litera a w wyrazie about jest wymawiana przez szwę. W języku angielskim szwa występuje głównie w sylabach nieakcentowanych, ale w innych językach może pojawiać się częściej w sylabach akcentowanych. W polszczyźnie standardowej szwa nie występuje w ogóle. Można ją spotkać tylko w niektórych dialektach lokalnych.

    Hitchcock początkowo zarabiał jako copywriter i pracownik techniczny w przedsiębiorstwie zajmującym się produkcją kabli elektrycznych. W 1919 rozpoczął pracę w branży filmowej, zajmując się projektowaniem napisów. Jego pierwszy udany film Lokator (1927), w znacznym stopniu przyczynił się do rozwoju i ukształtowania dreszczowca jako gatunku filmowego. Zaprezentowany dwa lata później Szantaż był pierwszym brytyjskim filmem dźwiękowym. Dwa obrazy Hitchcocka z lat 30. – 39 kroków (1935) i Starsza pani znika (1938) należą – według Brytyjskiego Instytutu Filmowego – do najwybitniejszych filmów kinematografii brytyjskiej XX wieku. W 1939, będąc filmowcem o międzynarodowym uznaniu i znaczeniu, Hitchcock, za namową producenta Davida O. Selznicka, przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, gdzie w latach 40. wyreżyserował szereg produkcji, w tym między innymi takie tytuły, jak: Rebeka (1940), Zagraniczny korespondent (1940), Podejrzenie (1941), Cień wątpliwości (1943), Urzeczona (1945), Osławiona (1946) i Sznur (1948). W latach 50. i 60. zrealizował filmy, które na trwałe wpisały się do kanonu klasyki kinematografii amerykańskiej: Okno na podwórze (1954), Zawrót głowy (1958), Północ, północny zachód (1959), Psychoza (1960) i Ptaki (1963).

    Nadwaga – nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne. Nadwaga staje się typową cechą w populacjach, gdzie nie ma problemów z brakiem żywności i dominuje styl życia pozbawiony aktywności fizycznej.Atak na Pearl Harbor – japoński nalot w dniu 7 grudnia 1941 roku na amerykańskie bazy floty i lotnictwa na Hawajach, w tym najważniejszą bazę United States Navy na Pacyfiku w Pearl Harbor. Atak ten jest uważany za moment rozpoczęcia wojny na Pacyfiku.

    Styl reżyserski Hitchcocka obejmował płynny ruch kamery, która naśladowała spojrzenie granej postaci, stawiając tym samym widza w roli podglądacza, oraz filmowanie ujęć w taki sposób, aby zmaksymalizować uczucie lęku i niepokoju. W grudniu 1979 został odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego (KBE).

    Spis treści

  • 1 Życiorys
  • 1.1 Rodzina i młodość
  • 1.1.1 Edukacja i praca
  • 1.2 Kariera międzywojenna (1919–1939)
  • 1.2.1 Współpraca z Famous Players-Lasky
  • 1.2.2 Gainsborough Pictures
  • 1.2.3 Debiut reżyserski
  • 1.2.4 British International Pictures
  • 1.2.5 Wczesne filmy dźwiękowe
  • 1.2.6 Gaumont British
  • 1.2.7 Powrót do Gainsborough Pictures
  • 1.3 Wczesne lata w Hollywood (1939–1945)
  • 1.3.1 Współpraca z Davidem O. Selznickiem
  • 1.4 Lata powojenne w Hollywood (1945–1953)
  • 1.4.1 Transatlantic Pictures
  • 1.4.2 Współpraca z Warner Bros.
  • 1.5 Szczyt kariery (1954–1964)
  • 1.5.1 Współpraca z Paramount Pictures
  • 1.5.2 Alfred Hitchcock przedstawia (1955–1962)
  • 1.5.3 Współpraca z Universal Pictures
  • 1.6 Schyłek kariery (1966–1976)
  • 1.7 Ostatnie lata i śmierć
  • 2 Życie prywatne
  • 2.1 Małżeństwo i rodzina
  • 2.2 Osobowość, zainteresowania, przyjaźnie
  • 3 Filmografia
  • 4 Styl filmowy
  • 5 Spuścizna
  • 6 Nagrody i wyróżnienia
  • 7 Uwagi
  • 8 Przypisy
  • 9 Bibliografia
  • 10 Linki zewnętrzne
  • Życiorys[ | edytuj kod]

    Rodzina i młodość[ | edytuj kod]

    Stacja benzynowa przy High Road 517 w Leytonstone, miejscu gdzie rodzina Hitchcocka posiadała sklep spożywczy i gdzie urodził się przyszły reżyser; (po prawej pamiątkowy mural o numerze 527–533)

    Alfred Joseph Hitchcock urodził się 13 sierpnia 1899 w Leytonstone (należącym ówcześnie do Essex), dzielnicy położonej pięć mil od wschodniej części Londynu, wchodzącej w skład London Borough of Waltham Forest. Był najmłodszym dzieckiem Williama Hitchcocka (1862–1914) i Emmy Jane Hitchcock (z domu Whelan; 1863–1942). Miał dwoje starszego rodzeństwa: brata Williama (1890–1943) oraz siostrę Ellen Kathleen „Nellie” (1892–1979). Rodzice Hitchcocka byli gorliwymi katolikami z irlandzkimi korzeniami. William Hitchcock, podobnie jak jego ojciec Joseph (ur. w 1831), był sprzedawcą warzyw i dobrze prosperującym handlowcem. Prowadził sklep spożywczy przy High Road 517. Był człowiekiem o emocjonalnej naturze, a silne nerwobóle powodowały przebarwienia skóry. Po latach Hitchcock wspominał: „Pamiętam, że ojciec codziennie szedł do pracy w ciemnym garniturze, białej, wykrochmalonej koszuli i ciemnym krawacie”. Emma Jane Hitchcock, wywodząca się z klasy średniej, zajmowała się domem. Z uwagi na dobre wychowanie, Hitchcock nazywany był przez ojca „jagniątkiem bez skazy”, sam zaś wspominał, jak każdego wieczoru stawał w nogach łóżka matki, by opowiadać o wszystkich swych uczynkach danego dnia, dobrych i złych.

    Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.Radziecka szkoła montażu (również awangarda radziecka) – nurt kinematografii i teorii filmu, który ukształtował się w Związku Radzieckim w drugiej połowie lat 20. XX wieku. Rozwijał się on od momentu założenia państwowej wytwórni Sowkino w roku 1925, do ostatecznego podporządkowania kinematografii radzieckiej doktrynie socrealizmu około roku 1933.

    Kiedy Hitchcock miał 6 lub 7 lat, rodzina przeniosła się do dzielnicy Limehouse, która pod koniec XVII stulecia stała się integralnym składnikiem londyńskiego East Endu. William Hitchcock nabył dwa sklepy rybne przy Salmon Lane, ulicy znajdującej się nieopodal Limehouse Basin i Tamizy. Rodzina zamieszkała pod numerem 175 (inne źródła podają 130). Limehouse uchodziło za „nieokrzesaną i hałaśliwą” okolicę, będącą ucieleśnieniem tego, co nazywano „cuchnącą stertą” wschodniego Londynu. Przyszły reżyser rzadko wspominał okres młodości, lecz przywoływał sytuację, w której jego ojciec porozumiał się z miejscowym policjantem, by ten zamknął go w celi na kilka minut, kiedy wrócił spóźniony z wyprawy po mieście. Wydarzenie to miało tłumaczyć trwający całe życie lęk Hitchcocka przed policją, a także fascynację winą i karą.

    Trauma lub uraz psychiczny – trwała zmiana w psychice, która spowodowana jest gwałtownym i przykrym przeżyciem. Trauma może oznaczać także to co powoduje w psychice trwałą zmianę, nagłe wzruszenie. George William Crisp (ur. 27 lipca 1882 w Londynie, zm. 25 maja 1974 w Van Nuys) − brytyjski reżyser i aktor, laureat Oscara za rolę drugoplanową w filmie Zielona dolina.

    Od najmłodszych lat interesował się kinem. Jako 8 i 9-latek oglądał krótkie, trzy- lub czterominutowe filmy takie jak W pociągu gnającym donikąd i Hala podróże i sceny ze świata. Podziwiał zachodnie produkcje z udziałem D.W. Griffitha, Douglasa Fairbanksa, Harolda Lloyda i Mary Pickford. Regularnie czytał czasopisma poświęcone tematyce filmowej. W księgarni przy Leicester Square kupował „The Bioscope” i „Kinematograph Weekly”. Wraz z rodzicami odwiedzał cyrk na Wanstead Flats i Stratford Music Hall, gdzie wystawiano pantomimy, skecze i włoskie operetki.

    The Sunday Times – brytyjski tygodnik o profilu społeczno-politycznym ukazujący się w niedziele, wydawany przez News UK (część News Corp), siostrzana gazeta dziennika The Times.Orient Express – nazwa luksusowego pociągu pasażerskiego, który kursował w ramach działalności międzynarodowej spółki Compagnie Internationale des Wagons-Lits. Pomysłodawcą i założycielem był Belg Georges Nagelmackers. Trasa o długości 2880 km wiodła z dworca wschodniego w Paryżu do Konstantynopola (dzisiejszy Stambuł). Pierwszy skład wyruszył 4 października 1883 roku. Był to symbol komfortu i bogactwa. Luksusowe wagony sypialne i wagony restauracyjne słynące ze swej kuchni sprawiły, że pociągiem podróżowały osoby arystokratycznego pochodzenia, dyplomaci i ludzie biznesu.

    Edukacja i praca[ | edytuj kod]

    Twórczość Poego miała istotny wpływ na karierę Hitchcocka. „Nie mogę się powstrzymać, by tego, co starałem się umieścić w moich filmach, nie zestawiać z treścią opowiadań Edgara Allana Poego”

    Pierwsza placówka edukacyjna do której uczęszczał była, zdaniem biografa Petera Ackroyda, ortodoksyjnie katolicka. W wieku 6 lub 7 lat, przez krótki czas uczył się w prywatnej szkole przy Mayville Road w Leytonstone. Według biografów kolejną placówką edukacyjną, do której uczęszczał przez dwa lata, była prowadzona przez siostry z zakonu Wiernych Towarzyszek Jezusa szkoła w Howrah House przy East India Dock Road w Poplar. Mając 9 lat, Hitchcock trafił do internatu szkoły prowadzonej przez salezjanów mieszczącej się na Surrey Lane w Battersea, gdzie wytrzymał tydzień. Zdaniem Ackroyda wpływ na to miał internatowy reżim i przymusowa rozłąką z rodziną. Z kolei Patrick McGilligan jako główny powód wymieniał złe wyżywienie na stołówce. 5 października 1910 został uczniem jezuickiego St Ignatius’ College na Stamford Hill, słynącego z rygorystycznej dyscypliny. Zarejestrowano go pod numerem 343 jako „Alfred Hitchcock, syn kupca rybnego Williama Hitchcocka”.

    James Evershed Agate (ur. 9 września 1877 – zm. 6 czerwca 1947) – brytyjski powieściopisarz, dziennikarz i krytyk teatralny.Nagroda Akademii za najlepszy film (The Academy Award for Best Motion Picture) to jedna z Nagród Akademii Filmowej (Oscarów). Kategoria za najlepszy film jest jedyną kategorią Oscarów, w której uprawnienia do głosu posiada każdy członek Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej.

    W późniejszych latach przyznawał, że nauczył się od jezuitów ich zakonnych cnót: panowania nad sobą i precyzji. Był dobrym uczniem, który wiedzę przyswajał szybko i wszechstronnie, nie mając problemów z obszernym programem nauczania – obejmującym łacinę, matematykę, fizykę i angielski. Regularnie zajmował czołowe miejsca wśród najlepszych uczniów w klasie. W trakcie nauki miał przydomek „Cockie” i był outsiderem. Opisywał siebie jako pozbawionego przyjaciół samotnika. Ukończywszy szkołę w wieku 13 lat, oświadczył rodzicom, że chce zostać inżynierem – zawód ten uważano w ówczesnych czasach za bezpieczny i dający nadzieję na przyszłość. Został zapisany do London County Council School of Marine Engineering and Navigation przy Poplar High Street, gdzie uczył się akustyki, mechaniki i rysunku technicznego.

    Operetka (wł. operetta) – sceniczny utwór muzyczny z dialogami mówionymi, zbliżony do opery, charakteryzujący się lekką, melodyjną muzyką i komediową akcją.Museum of Modern Art (MoMA) – muzeum sztuki nowoczesnej mieszczące się na Manhattanie w Nowym Jorku (na 53rd Street, pomiędzy Fifth Avenue a Sixth Avenue). Ekspozycje prac ze zbiorów Muzeum oraz wystawy czasowe (indywidualne i tematyczne) prezentujące malarstwo, rysunek, grafikę, rzeźbę, fotografię, film, video, instalacje, nowe media.

    W listopadzie 1914 (inne źródła podają początek 1915) podjął pracę, za 15 szylingów tygodniowo, w W.T. Henley’s Telegraph Works Company Limited przy Blomfield Street, tuż obok London Wall. Został zatrudniony jako młodszy doradca techniczny w dziale sprzedaży. Oficjalnie był „ekspertem” technicznym od wielkości i przewodności kabli elektrycznych.

    Kortyzon – organiczny związek chemiczny zaliczany do steroidów, hormon kory nadnerczy. Wpływa na metabolizm węglowodanów i białek. Ma działanie przeciwzapalne. Jest uznawany przez DFB (komisję antydopingową) za zabroniony środek dopingujący. Stosuje się go również przy zatruciach cyjankiem potasu lub cyjanowodorem.Mardi Gras (wym. [maʁ.di ɡʁɑ], fr. tłusty wtorek) – dzień przed środą popielcową, ostatni dzień karnawału.

    Miesiąc po zatrudnieniu jego ojciec William zmarł na rozedmę płuc w wieku 52 lat. Starszy brat przejął sklep, a Hitchcock mieszkał wraz z matką przy Salmon Lane. Po wybuchu I wojny światowej w lipcu 1914 był zbyt młody, aby wstąpić do wojska. W 1917 otrzymał kategorię C3, choć niektórzy biografowie podają, że okrucieństwa wojenne były traumatycznym przeżyciem dla znerwicowanego Hitchcocka.

    BAFTA Fellowship lub Academy Fellowship – nagroda przyznawana od 1971 przez Brytyjską Akademię Sztuk Filmowych i Telewizyjnych za całokształt twórczości w uznaniu za wyróżniające się osiągnięcia w dziedzinie sztuki związanej z ruchomym obrazem. Jest to najwyższa nagroda, jaką może wręczyć akademia.Film muzyczny – to filmowa odmiana musicalu; gatunek typowy dla kina amerykańskiego. Jego początki wiążą się z zastosowaniem dźwięku w kinach. Pierwszy film dźwiękowy to właśnie musical – Śpiewak Jazzbandu ze słynnym Alem Jolsonem. W musicalu filmowym, podobnie jak w teatralnym, w fabule ważne miejsce zajmują śpiewane przez bohaterów piosenki. Najpopularniejszym podgatunkiem są musicalowe komedie, w których obok piosenek i układów tanecznych ważną rolę pełnią gagi. Musical to najpopularniejszy gatunek współczesnego kina hinduskiego (zob. Bollywood), jednak filmy z Indii są prawie zupełnie nieznane w Europie.

    Mając 16 lat zainteresował się amerykańskim poetą Edgarem Allanem Poe i jego pełną makabry twórczością. Nieszczęśliwe życie pisarza wywarło duży wpływ na młodego Hitchcocka. Regularnie oglądał produkcje z udziałem Bustera Keatona, Charliego Chaplina oraz filmy zrealizowane przez D.W. Griffitha (Narodziny narodu; 1915, Nietolerancja; 1916, Męczennica miłości; 1920). Szczególnym uznaniem darzył niemiecki horror Zmęczona śmierć (1921, reż. Fritz Lang).

    Selznick International Pictures - nieistniejąca już wytwórnia filmowa założona przez Davida O. Selznicka. Produkowała filmy w latach 1936-1945.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

    Rok później zaciągnął się do regimentu kadetów królewskich saperów. Wraz z innymi pracownikami Henleya wieczorami uczęszczał na wykłady, a w weekendy odbywał marsze i musztry. Jedna z sesji ćwiczeń praktycznych odbyła się w Hyde Parku, gdzie – jak pisał biograf John Russell Taylor – jego owijacze ciągle opadały mu na kostki.

    Capitola – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Santa Cruz, nad zatoką Monterey Bay (Ocean Spokojny).Grace Grimaldi, księżna Monako, księżna Valentinois, markiza Baux (Grace Patricia Kelly, ur. 12 listopada 1929 w Filadelfii, zm. 14 września 1982 w Monaco-Ville) – amerykańska aktorka, zdobywczyni Oscara za rolę w filmie Dziewczyna z prowincji, od 18 kwietnia 1956 do 14 września 1982 księżna Monako jako żona księcia Rainiera III.

    Zapisał się na wydział sztuk pięknych w Goldsmiths College, stanowiącego część Uniwersytetu Londyńskiego, gdzie studiował grafikę i kompozycję. Regularnie wysyłano go w teren, by szkicował ludzi i budynki. Szczególną uwagę poświęcał grze światła i cieni. Jak wspominał w przeprowadzonej wiele lat później rozmowie: „Jedna z pierwszych rzeczy, jakich nauczyłem się w szkole plastycznej, brzmiała: nie ma czegoś takiego jak linia, są tylko światła i cienie”.

    Santa Cruz miejscowość wypoczynkowa w stanie Kalifornia około 120 km (75 mil) na południe od San Francisco nad Zatoką Monterey. Stolica hrabstwa o tej samej nazwie.Anglicy (ang. English people) – naród germański zamieszkujący głównie Wielką Brytanię, zwłaszcza Anglię (ok. 45 mln), posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich. Poza Zjednoczonym Królestwem mieszkają głównie w Republice Południowej Afryki, Związku Australijskim, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Anglicy wyznają głównie anglikanizm. Ich kultura zaczęła się kształtować w średniowieczu pod wpływami celtyckimi, romańskimi (gł. francuskimi) oraz skandynawskimi (głównie normańskimi i nordyckimi). Od czasów nowożytnych zaczęła wpływać na kulturę reszty świata. Za pierwszego Anglika uważa się człowieka z Boxgrove, którego szczątki znaleziono w hrabstwie West Sussex.

    Dzięki talentowi plastycznemu w 1919 został przeniesiony z działu sprzedaży do reklam (inne źródła podają, że miało to miejsce pod koniec 1917 lub na początku 1918). Uczył się projektowania rysunków reklamowych oraz układania tekstów do nich. Ilustrował broszury reklamowe i przygotowywał je do wydania. Za sprawą rozwijanych talentów przestał być osobą nieśmiałą i samotną. Założył i redagował „Henley Telegraph”, gazetę sprzedawaną pracownikom przedsiębiorstwa za 3 lub 6 pensów. Z czasem zaczął odczuwać znużenie wykonywaną pracą, a reklama nie należała do jego pasji. Nie zadowalała go także pensja w wysokości 15 szylingów tygodniowo.

    Jean-Luc Godard (ur. 3 grudnia 1930 w Paryżu) – francuski reżyser filmowy, scenarzysta i krytyk. Jest często utożsamiany z grupą filmowców określanych jako przedstawicieli francuskiej Nowej Fali (fr. Nouvelle Vague).Lillian Hall-Davis (wym. [ˈlɪliən hɔl-ˈdeɪvəs]; ur. 23 czerwca 1898 w Londynie, zm. 25 października 1933 tamże) – angielska aktorka filmowa ery kina niemego, występująca zarówno w brytyjskich, jak i francuskich, niemieckich oraz włoskich produkcjach. Uważana za jedną z największych kobiecych gwiazd filmowych lat 20. XX wieku.

    Kariera międzywojenna (1919–1939)[ | edytuj kod]

    Współpraca z Famous Players-Lasky[ | edytuj kod]

    Amerykańska reklama Appearances (1921, reż. Donald Crisp) wytwórni Paramount, jednego z pierwszych filmów, przy których Hitchcock pełnił funkcję projektanta napisów

    Będąc regularnym czytelnikiem czasopism filmowych, Hitchcock dowiedział się, że kompania Famous Players-Lasky, realizująca filmy dla amerykańskiej wytwórni Paramount Pictures, buduje studio przy Pool Street na Islington w północnej części Londynu. Przedsiębiorstwo rozpoczęło poszukiwania pracowników, w tym także autorów napisów, które sterowałyby narracją niemych filmów.

    Uniwersytet Londyński (ang. University of London) – federacja uczelni i instytutów utworzona w 1836 roku. Większość jednostek jest rozrzucona po Wielkim Londynie, kilka znajduje się jednak także w hrabstwie Kent, Szkocji i w Paryżu.Hollywoodzkie Stowarzyszenie Prasy Zagranicznej (Hollywood Foreign Press Association – HFPA) – organizacja założona w 1943 przez brytyjskiego korespondenta dziennika Daily Mail, przyznająca corocznie od 1944 Złote Globy (po raz pierwszy w studiu 20th Century Fox). Skupia dziennikarzy piszących o Hollywood w prasie zagranicznej (poza USA). Teoretycznie może dołączyć do niej 5 nowych członków rocznie, lecz w praktyce rzadko zdarza się, aby przyjęto więcej niż 1. Nie posiada w swoich szeregach korespondentów z renomowanych pism takich jak The Times czy Le Monde odrzucając wielokrotnie ich prośby o członkostwo, a przyjmuje niezależnych reporterów.

    Gdy okazało się, że pierwszą ekranizacją ma być The Sorrows of Satan na podstawie powieści Marie Corelli, Hitchcock postanowił przeczytać książkę. Mając uprzednio dwuletnie doświadczenie w pracy z ilustracją i pisania reklam dla Henleya, z pomocą kolegów z działu reklamy naszkicował kilka scen i napisów do planowanego filmu. Gdy udał się do Islington Studios, na miejscu okazało się, że Famous Players-Lasky zrezygnowało z ekranizacji powieści Corelli, i postanowiło skoncentrować się na dwóch filmach krótkometrażowychThe Great Day (1920, reż. Hugh Ford) i The Call of Youth (1921, reż. Hugh Ford). Hitchcock w ciągu dwóch dni opracował nowe napisy i sceny.

    John Joseph "Jack" Nicholson (ur. 22 kwietnia 1937 w Neptune, New Jersey) – amerykański aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Dwanaście razy nominowany do Oscara, trzykrotnie zdobył statuetkę.Kadr (lub klatka filmowa) − pojedyncza klatka błony filmowej bądź fotograficznej, objętej ramami pola naświetlanego przez aparat fotograficzny lub kamerę filmową, dzięki zwolnieniu migawki. Pojedynczy kadr jest uznawany za najmniejszą (statyczną) jednostkę budulca filmowego.

    Początkowo został zatrudniony w charakterze dorywczym, projektując napisy i scenografię. W kwietniu 1921 dostał pełny etat w Famous Players-Lasky, gdzie większą część personelu studia stanowili Amerykanie. Brytyjski „The Times” napisał, że dwupiętrowe studio posiadało najnowocześniejszy sprzęt ze Stanów Zjednoczonych. Do pierwszych zadań Hitchcocka należało projektowanie tytułowych kadrów do filmów, znajdujących się w postprodukcji. Od samego początku uczył się współpracy z resztą ekipy, zwłaszcza ze scenarzystkami, których większość stanowiły Amerykanki. Komponował tytułowe kadry do takich filmów jak romantyczno-przygodowa Tajemnicza droga (1921, reż. Paul Powell) i dramat Niebezpieczne kłamstwo (1921, reż. Paul Powell). Pracując tam, poznał swoją przyszłą żonę, Almę Reville, mającą już profesjonalne doświadczenie w produkcji filmów. Współpraca brytyjsko-amerykańska nie układała się najlepiej, z powodu niepowodzenia wśród Brytyjczyków takich tytułów jak Three Live Ghosts (1922, reż. George Fitzmaurice) i Perpetua (1922, reż. John S. Robertson). Reville opuściła studio, które dalej pozostawało miejscem do wynajęcia dla produkcji filmowych.

    National Film Registry – lista filmów budujących dziedzictwo kulturalne USA, wybranych przez National Film Preservation Board do przechowywania w Bibliotece Kongresu Stanów Zjednoczonych. National Film Preservation Board powstał w 1988 roku, na mocy ustawy National Film Preservation Act, którą zatwierdzano następnymi ustawami z 1992, 1996, 2005 i 2008 roku. W myśl ustawy z 1996 roku utworzono także organizację typu non-profit National Film Preservation Foundation, która jest stowarzyszona z National Film Preservation Board, ale uzyskuje fundusze z prywatnego sektora.Spektakl lub widowisko teatralne (fr. spectacle, łac. spectaculum) – utwór dramatyczny lub inne dzieło sztuki teatralnej odegrane przez aktorów przed zgromadzoną w tym celu publicznością. Widowisko teatralne stanowi efekt połączenia różnych sztuk – literatury (w wypadku przedstawienia dramatu), sztuki aktorskiej, muzyki (zwłaszcza w przedstawieniach muzycznych, jak opera lub operetka), choreografii (zwłaszcza w przypadku widowisk baletowych). Koordynatorem i właściwym twórcą widowiska teatralnego jest przeważnie reżyser.
     Zobacz więcej w artykule Filmografia Alfreda Hitchcocka, w sekcji Filmy nieme (1922–1929).
    Hitchcock nagrywający scenę do filmu Numer trzynasty (1922)

    Pod koniec 1922 pożyczył od wujka Josepha pieniądze, aby móc sfinansować film, który chciał zrealizować niezależnie. Akcja komedii Numer trzynasty miała rozgrywać się w dobrze znanej Anglikowi londyńskiej klasie średniej, zamieszkującej tanie osiedle Peabody Buildings. Projekt nie został ukończony z powodu braku funduszy. Było to pouczające doświadczenie dla Hitchcocka, który wiedział, że na przyszłość będzie musiał zabezpieczyć finansową stronę produkcji filmu przed przystąpieniem do realizacji.

    Urzeczona (tytuł oryg. Spellbound) – amerykański psychologiczny dreszczowiec noir z 1945 w reżyserii Alfreda Hitchcocka i według scenariusza Bena Hechta, będącego adaptacją powieści The House of Dr. Edwardes autorstwa Johna Palmera i Hilary’ego St. George’a Sandersa z 1927. W rolach głównych wystąpili Ingrid Bergman i Gregory Peck. Akcja filmu rozgrywa się w fikcyjnej klinice psychiatrycznej Green Manors. Po odejściu na emeryturę przez doktora Murchisona (Leo G. Carroll), nowym dyrektorem placówki zostaje uznany i szanowany w środowisku medycznym Anthony Edwardes (Peck). Jego sympatyczna natura oraz urok osobisty wzbudza zainteresowanie chłodnej doktor Constance Petersen (Bergman). Wkrótce lekarka odkrywa, że Edwardes cierpi na psychozę powiązaną z amnezją i nie pamięta, kim jest naprawdę. Public Broadcasting Service (PBS) (ang. Publiczna Usługa Nadawcza) – amerykańska sieć 354 stacji publicznej telewizji. Jest organizacją non-profit nadającą na terenie Stanów Zjednoczonych, jednak niektóre programy telewizyjne można odbierać w Kanadzie. Jej działania są w dużej mierze finansowane przez Corporation for Public Broadcasting i telewizyjne zbiórki pieniędzy (tzw. pledge drives). Siedziba znajduje się w Arlington w stanie Wirginia. PBS nie jest właścicielem żadnej ze swoich stacji, jedynie udostępnia swój wizerunek. Na antenach pojawia się pasmo dziecięce PBS Kids. Wraz z koncertami, dyskusjami i spektaklami nadawany jest serwis informacyjny PBS Newshour.

    W 1923 aktor i menedżer Seymour Hicks wraz z niezależnym reżyserem Hugh Croise’m podjął się realizacji remake’u komedii Zawsze mów żonie z 1914. Gdy reżyser się rozchorował, Hicks zatrudnił Hitchcocka, który jego zdaniem „aż się palił do tego, by spróbować swoich sił przy kręceniu filmów”. Latem nawiązał współpracę z producentem Michaelem Balconem i reżyserem Grahamem Cuttsem. Pierwszym wspólnie zrealizowanym filmem, w którym Hitchcock pełnił funkcję drugiego reżysera, dyrektora artystycznego i scenarzysty, był dramat Kobieta przeciw kobiecie. Fabuła filmu koncentrowała się na tancerce z Moulin Rouge o imieniu Louise (Betty Compson), która wdaje się w romans z angielskim żołnierzem (Clive Brook).

    Sir Arthur John Gielgud, lepiej znany jako John Gielgud (ur. 14 kwietnia 1904 w Londynie, zm. 21 maja 2000 w Wotton Underwood) − brytyjski aktor teatralny i filmowy, odtwórca ról szekspirowskich, pochodził z polsko-litewskiej rodziny magnackiej Giełgudów herbu Giełgud.Appearances – brytyjski niemy dramat filmowy z 1921 w reżyserii Donalda Crispa. Został zrealizowany na podstawie sztuki autorstwa dramaturga Edwarda Knoblocka. Autorką scenariusza jest Margaret Turnbull. W rolach głównych wystąpili David Powell, Mary Glynne i Langhorn Burton.

    Film Cuttsa cieszył się uznaniem w Anglii, Niemczech i w Stanach Zjednoczonych. „Daily Express” napisał, że „był to najlepszy amerykański obraz nakręcony w Anglii”. „Motion Picture News” zamieścił w jednym ze swoich numerów karykaturę Hitchcocka. Kolejne produkcje, w tym The White Shadow i The Passionate Adventure (1924; obie zrealizowane przez Cuttsa), stanowiły ważną część filmowej edukacji przyszłego reżysera.

    Ujęcie − najmniejsza dynamiczna jednostka budulca filmowego zawarta między dwoma najbliższymi cięciami montażowymi; odcinek taśmy filmowej z obrazem filmowanym trwający od startu kamery do momentu jej zatrzymania.Film szpiegowski – określenie gatunku dzieł filmowych, których fabuła osnuta jest wokół tematyki szeroko pojętego szpiegostwa. Podgatunek filmowego kryminału.

    Gainsborough Pictures[ | edytuj kod]

    Pamiątkowa płyta Gainsborough Pictures z nazwiskami Balcona, Gracie Fields, Hitchcocka i Novello (2014)

    W 1924 Balcon nabył Islington Studios od Paramountu. Przedsiębiorstwo przyjęło firmę Gainsborough Pictures i zaczęło zabiegać o dofinansowanie. Producent miał świadomość, że Niemcy, które były wtedy jednym z głównych centrów kinematograficznych w Europie, są najlepszym partnerem do współpracy. Jesienią Hitchcock wraz z Cuttsem i Reville udał się do nowo powstałej wytwórni Universum Film – Aktiengesellschaft w Neubabelsberg. Efektem rozmów było nawiązanie współpracy przy dwóch produkcjach – w The Prude’s Fall (1925) i The Blackguard (1925) zagrała Jane Novak, a zdjęcia realizowano w różnych europejskich sceneriach. Będąc w Niemczech Hitchcock podpatrywał pracę Friedricha Wilhelma Murnaua, który realizował film Portier z hotelu Atlantic (1924). Jak wspominał później: „To od Murnaua nauczyłem się opowiadać historię bez słów”. Anglik obserwował technikę ruchomej kamery i efekt chiaroscuro.

    Operacja Piorun – czwarty oficjalny film o przygodach brytyjskiego agenta Jamesa Bonda, w reżyserii Terence’a Younga na podstawie powieści Iana Fleminga Operacja Piorun. Także po raz czwarty w rolę agenta 007 wcielił się Sean Connery. Film opowiada o walce Jamesa Bonda z Emilio Largo, żądającym ogromnego okupu pod groźbą zniszczenia Miami.Alida Valli (właściwie Alida Maria Laura von Altenburger; ur. 31 maja 1921 w Puli, obecnie Chorwacja, zm. 22 kwietnia 2006 w Rzymie) - włoska aktorka.

    Relacje Hitchcocka z Cuttsem uległy pogorszeniu, czego efektem było opuszczenie studia przez drugiego z nich. Hitchcock dokończył reżyserię The Blackguard, wyprodukowanego przez studio Babelsberg. The Prude’s Fall i The Blackguard okazały się porażką finansową; drugi z filmów wygwizdano na pokazie w Nowym Jorku, a „Variety” nazwał go „filmowym knotem”. Pomimo nieprzychylnych recenzji i konfliktu z Cuttsem, Balcon zaproponował Hitchcockowi samodzielną reżyserię, na co ten przystał z radością, choć początkowo nie miał ambicji w tym kierunku. „Bardzo mi odpowiadało pisanie scenariuszy i wykonywanie scenografii” – wspominał.

    Paraldehyd – organiczny związek chemiczny, trimer aldehydu octowego, cykliczny eter o wzorze (CH3CHO)3. Po raz pierwszy został otrzymany przez Aleksandra Butlerowa w 1861 roku.Maurice Utrillo, właśc. Maurice Valadon (ur. 25 grudnia 1883 w Paryżu, zm. 5 listopada 1955 w Dax) – francuski malarz i grafik, przedstawiciel École de Paris.

    Wraz z Reville nawiązał współpracę z London Film Society. Oglądając takie produkcje jak Pancernik Potiomkin (1925, reż. Siergiej Eisenstein) i Matka (1926, reż. Wsiewołod Pudowkin), Hitchcock uczył się sztuki montażu. Podczas pokazów organizowanych przez London Film Society w niedzielne popołudnia w New Gallery przy Regent Street obecni byli także Augustus John, John Maynard Keynes, Roger Fry, amerykański grafik Edward McKnight Kauffer i Sidney Bernstein, z którym Hitchcock współpracował w późniejszych latach. Z uwagi na słabą pozycję kinematografii brytyjskiej w stosunku do niemieckiej i radzieckiej, Hitchcock odegrał główną rolę w stworzeniu tzw. Hate Club, w którym organizowano „przyjęcia nienawiści”, krytykując angielskie produkcje. Podczas przemowy stwierdził, że filmu nie robi się dla publiczności, lecz dla krytyków i prasy. Jak podkreślał, dzięki uznaniu, można pozwolić sobie na większą swobodę.

    Melodramat (gr.) – gatunek literacki lub filmowy o sensacyjnej fabule, zwykle miłosnej, nasyconej patetyczno-sentymentalnymi efektami i kończącej się z reguły pomyślnie dla bohaterów szlachetnych, a źle dla tzw. "czarnych charakterów". Początki melodramatu sięgają XVIII wieku, kiedy był to utwór dramatyczny opatrzony muzyką. Schemat miłości w melodramacie: miłość + przeszkoda nie do pokonania = cierpienie. Melodramat zatem to film o miłości trudnej lub niemożliwej do zrealizowania.Postprodukcja filmowa – etap po zakończeniu zdjęć i nagrań dźwiękowych trwający do momentu wykonania kopii emisyjnych filmu.

    Debiut reżyserski[ | edytuj kod]

    Gaetano di Ventimiglia (na górze w środku), Hitchcock i Reville w trakcie realizacji filmu Orzeł z gór (1927)

    Wiosną 1925 udał się wraz z Reville do Monachium, by ustalić szczegóły dotyczące koprodukcji z Niemcami, przygotowanej przez Balcona. Kryminał Ogród rozkoszy był reżyserskim debiutem Hitchcocka. Za produkcję filmu odpowiedzialne było Münchener Lichtspielkunst AG. W rolach głównych wystąpiły Carmelita Geraghty i Virginia Valli. Reżyser denerwował się tym, jak będzie wyglądać jego relacja z Valli. „Po prostu bałem się cokolwiek jej rozkazywać” – przyznawał. Po każdym ukończonym ujęciu pytał Reville o opinię. Ogród rozkoszy prezentował wiele charakterystycznych cech dla późniejszych filmów Hitchcocka, w tym męską nieczułość i brutalność wobec kobiet, które wyrażają się w zdradzie i próbie morderstwa. W filmie nie zabrakło miejsca dla elementów komediowych oraz ironicznych aluzji do homoseksualizmu zarówno kobiecego, jak i męskiego. Zadowolenia nie krył Balcon, dla którego Ogród rozkoszy miał „amerykański wygląd”, zaś Ackroyd podkreślał, że był on bardziej wyrafinowany i posiadał znacznie szybsze tempo akcji niż inne ówczesne brytyjskie produkcje. Brytyjska prasa nazywała Hitchcocka „młodzieńcem o znakomitym umyśle”.

    Orzeł z gór (ang. The Mountain Eagle) – brytyjsko-niemiecki niemy film kryminalny z 1926 roku, w reżyserii Alfreda Hitchcocka.Hugh Ford (wym. [hju fɔrd]; ur. 5 lutego 1868 w Waszyngtonie, zm. w 1952) – amerykański reżyser filmowy, teatralny, scenarzysta oraz producent teatralny okresu kina niemego. Wyreżyserował lub był współreżyserem 31 filmów pomiędzy 1913 a 1921. Napisał również scenariusz do 20 filmów w latach 1913–1920.

    Prócz Almy Reville, istotną rolę we wczesnych latach twórczości reżysera odegrał scenarzysta Eliot Stannard, cieszący się znaczną estymą w branży filmowej. W latach 1925–1929 współpracowali wspólnie przy ośmiu filmach. W listopadzie 1925 Hitchcock powrócił do studia Emelka, by rozpocząć prace nad dreszczowcem Orzeł z gór z główną rolą Nity Naldi. Część zdjęć powstawała w alpejskiej dolinie Ötztal w Austrii, gdzie ekipa zmagała się z trudnymi warunkami pogodowymi. Film zebrał mieszane opinie; „Kinematograph Weekly” napisał o nim, że jest chaotyczny i mało przekonujący, zaś sam Hitchcock miał negatywne odczucia, określając go po latach mianem „bardzo złego filmu”.

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Tajemnica spowiedzi – jeden z obowiązków spowiednika. Polega na zachowaniu w tajemnicy wszelkich faktów, o których spowiednik dowiaduje się podczas spowiedzi danej osoby. Naruszenie tajemnicy spowiedzi pociąga za sobą konsekwencje w postaci popadnięcia w ekskomunikę, od której może zwolnić tylko Stolica Apostolska.
    Hitchcock w filmie Lokator (1927), który był jego pierwszym komercyjnym sukcesem, oraz gdzie po raz pierwszy wystąpił w roli cameo

    Gdy reżyser przebywał w Niemczech, studio zapowiedziało produkcję kolejnego filmu – Lokator: Historia angielskiej mgły – inspirowanego historią seryjnego mordercy Kuby Rozpruwacza, któremu przypisuje się morderstwa jedenastu kobiet w dzielnicy Whitechapel. Podstawę stanowiła powieść Marie Belloc Lowndes, której teatralną inscenizację Hitchcock oglądał w wieku 16 lat. Stannard rozpoczął pracę nad scenariuszem na początku 1926. Hitchcock polecił kamerzystom, aby jak najczęściej odwiedzali miejscowe galerie sztuki. Uważał, że wykorzystania blasku i cienia można nauczyć się od największych mistrzów – Jana Vermeera i Rembrandta. W lutym studio Gainsborough Pictures oznajmiło, że główną rolę zagra Ivor Novello, kompozytor musicali. W marcu Hitchcock przystąpił do realizacji filmu, łącząc w nim wiktoriański melodramat z technikami ekspresjonistycznymi. Jak wspominał: „był pierwszym naprawdę moim”. Centralną postacią dreszczowca kryminalnego Lokator jest tajemniczy mężczyzna (Novello), który wynajmuje pokój u rodziny Buntingów (Arthur Chesney, Marie Ault). W filmie reżyser wykorzystał wiele motywów, które później powielał w swoich produkcjach, m.in. twarz krzyczącej kobiety, kajdanki czy ujęcia schodów, symbolizujące tajemniczość i stopniowanie napięcia. Sam Hitchcock pojawił się na ekranie w trwającej trzy sekundy scenie, odgrywając rolę odwróconego plecami redaktora wiadomości. Realizacja filmu trwała sześć tygodni. Graham Cutts, pozostający w konflikcie z reżyserem, rozsiewał fałszywe plotki o rzekomym sporze Hitchcocka z Gainsborough Pictures. W pierwszej chwili przedstawiciele studia uznali film za „artystowski” i zrobiony z „zadęciem”. Po dokonaniu poprawek, w połowie września odbyła się projekcja dla prasy i szefów kin. „The Bioscope” określił go mianem „najlepszej brytyjskiej produkcji”, a „Picturegoer” nazwał Hitchcocka „Alfredem Wielkim”. Premiera Lokatora odbyła się na początku 1927, zdobywając uznanie widowni.

    Dychotomia myślenia – błąd procesów myślowych wyróżniony przez Aarona Becka charakteryzujący się postrzeganiem różnych zjawisk tylko w skrajnych aspektach. Dychotomia myślenia może prowadzić do występowania problemów psychologicznych.Paramount Pictures Corporation - amerykańska wytwórnia filmowa założona 8 maja 1912 roku przez Adolpha Zukora, zajmująca się produkcją i dystrybucją filmów, mająca swą siedzibę w Hollywood. Jest ona drugą najstarszą działającą wytwórnią w USA (zaraz po Universal Pictures). Większość jej udziałów posiada dziś korporacja Viacom.

    Reżyser, wrażliwy na wszelkie nowe tendencje filmowe, planował zrealizować projekt opowiadający o strajku generalnym w Anglii z 1926. Jego propozycja została odrzucona przez British Board of Film Classification, która nie chciała jakichkolwiek wzmianek o ówczesnym kryzysie społecznym. Kolejną produkcją Hitchcocka był melodramat Na równi pochyłej, gdzie w głównej roli ponownie wystąpił Novello. Fabuła opowiadała o maturzyście (Novello) który zostaje fałszywie oskarżony o uwiedzenie jednej z kelnerek. W ocenie Ackroyda film prezentował teatralną oprawę, studium insynuacji, okrucieństwa i perwersji, a sceny, w których wnętrza są oświetlone pasami światła słonecznego, przywołują na myśl więzienne cele.

    Friedrich Wilhelm Nietzsche (ur. 15 października 1844 w Röcken w okolicach Naumburg (Saale), zm. 25 sierpnia 1900 w Weimarze) – filozof, filolog klasyczny, prozaik i poeta. Kategorią centralną filozofii Nietzschego jest filozofia życia, ujmowanie rzeczywistości, a więc także człowieka, jako życia. Prowadzi to do zanegowania istnienia ukrytego sensu i układu świata - esencji, rzeczywistość staje się wobec tego chaosem. Konsekwencję tego stanowi radykalna krytyka chrześcijaństwa oraz współczesnej autorowi zachodniej kultury, jako opartych na tym złudzeniu. Istotny jest także szacunek wobec wartości obecnych w antycznej kulturze greckiej, wraz z postulatem powrotu do niej.Knightsbridge – dzielnica Londynu na pograniczu gmin City of Westminster oraz Royal Borough of Kensington and Chelsea. Poza ulicą o tej samej nazwie, Knightsbridge obejmuje tereny położone na wschód od dzielnicy South Kensington (Exhibition Road) i na zachód od Belgravii (Sloane Street), rozciągające się pomiędzy Hyde Parkiem na północy a dzielnicami Brompton i Chelsea na południu. Knightsbridge jest jedną z najbardziej eksluzywnych dzielnic mieszkaniowych Londynu a także skupiskiem wielu luksusowych sklepów, takich jak domy towarowe Harrods czy Harvey Nichols.

    Z uwagi na duże zainteresowanie jego twórczością, reżyser zaczął myśleć o kolejnym filmie w trakcie realizacji Na równi pochyłej. Dramat romantyczny Łatwa cnota, oparty na sztuce Noëla Cowarda, opowiadał historię Larity (Isabel Jeans), której zatajona przeszłość staje się po latach przeszkodą w stworzeniu stabilnego związku z bogatym młodzieńcem (Robin Irvine). W trakcie realizacji Hitchcock pełnił funkcję operatora po tym, jak przewidziana do tej roli osoba rozchorowała się.

    Farley Earle Granger (ur. 1 lipca 1925 w San Jose, zm. 27 marca 2011 w Nowym Jorku) - amerykański aktor, najbardziej znany z ról w dwóch filmach Alfreda Hitchcocka „Lina” (1948) i „Nieznajomi z pociągu” (1951).Santa Cruz (Santa Cruz Mountains) – pasmo górskie w Stanach Zjednoczonych, w zachodniej Kalifornii, na obszarze hrabstw Santa Clara, Santa Cruz oraz San Mateo, stanowiące część pasma Gór Nadbrzeżnych. Góry położone są częściowo na terenie półwyspu San Francisco i rozciągają się wzdłuż wybrzeża Oceanu Spokojnego, na zachód i południe od zatoki San Francisco.

    British International Pictures[ | edytuj kod]

    Łatwa cnota była ostatnim filmem reżysera wykonanym dla Gainsborough Pictures. Za namową Johna Maxwella Hitchcock przeniósł się do British International Pictures (BIP), gdzie zagwarantowano mu lepsze warunki, także finansowe, oraz większą samodzielność. Rocznie zarabiał 13 tys. funtów (trzykrotnie więcej niż w Gainsborough), dzięki czemu był najlepiej opłacanym angielskim reżyserem w 1927. Współpraca obydwu filmowców układała się pomyślnie; łącznie zrealizowali dziesięć produkcji.

    Towarzystwo Salezjańskie (Towarzystwo św. Franciszka Salezego) zostało założone w 1859 przez ks. Jana Bosko (1815-1888) w celu kontynuowania jego pracy z młodzieżą i dziećmi.Oscar za najlepszą reżyserię (The Academy Award for Directing) – jedna z nagród przyznawanych reżyserom, pracującym w przemyśle filmowym, przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej; nominacje są przyznawane przez członków Akademii pracujących w branży reżyserskiej. Zwycięzcy są wybierani przez wszystkich członków Akademii.
    Alfred Hitchcock (pierwszy z prawej) i Jack E. Cox (siedzi pierwszy z lewej) na planie filmu Ring (1927)

    Przez następne kilka lat reżyser koncentrował się na adaptacjach utworów literackich i teatralnych, chociaż pierwszy film zrealizowany dla Elstree Studios Ring (1927) był jego autorskim pomysłem. Dał on początek długoletniej współpracy Hitchcocka z operatorem Jackiem E. Coxem. Ring był opowieścią o dwóch bokserach (Carl Brisson, Ian Hunter) walczących o względy tej samej kobiety (Lillian Hall-Davis). W trakcie realizacji Hitchcock starannie dbał o każdy detal filmu. Interesowało go wszystko wokół, włącznie z boksem. Nadzorował również konstrukcję wesołego miasteczka. Po premierze Ring zebrał przychylne opinie; „Daily News” napisał, że jest to „miażdżąca odpowiedź dla tych wszystkich, którzy nie wierzyli w możliwości brytyjskiej kinematografii”, a widownia była pod wrażeniem efektów montażowych, których reżyser uczył się oglądając radzieckie produkcje. Hitchcocka zaczęto określać mianem wybawcy angielskiego kina. Mimo pozytywnych recenzji sukces filmu nie przełożył się na wynik kasowy, co zmusiło autora do zastanowienia się nad bardziej komercyjną próbą połączenia artyzmu i komedii.

    New York Daily News - piąta pod względem rozpowszechnienia gazeta codzienna w Stanach Zjednoczonych, z dziennym nakładem 632.595 egzemplarzy. Powstała w 1919 roku i była pierwszą amerykańską gazetą drukowaną w formie tabloidu. Jej właścicielem jest Mortimer Zuckerman. Daily News zdobyła dziesięć nagród Pulitzera.Rainier III (Rainier Louis Henri Maxence Bertrand Grimaldi, ur. 31 maja 1923 w Monako, zm. 6 kwietnia 2005 tamże) – 13. książę Monako z dynastii Grimaldich od 9 maja 1949 do 6 kwietnia 2005, syn Pierre’a, księcia Valentinois i jego małżonki, Charlotte, księżnej Valentinois.

    Przygotowując się do reżyserii Żony farmera, w 1928 udał się do Devon. Fabuła koncentrowała się na owdowiałym farmerze (Jameson Thomas), który chcąc zerwać z doskwierającą samotnością, układa listę kandydatek na żonę – co dawało Hitchcockowi okazję do ukazania cech angielskiego charakteru, który zawsze podziwiał. Krytycy podkreślali płynne i subtelne ruchy kamery. Następnie przystąpił do realizacji komedii Szampan z Betty Balfour. Hitchcock nie był zadowolony ze współpracy z aktorką, uważając ją za „uosobienie podmiejskiej wulgarności”. Krytycy opisywali film jako „szampan, który na całą noc zostawiono na deszczu”. Wpływ na jakość produkcji miał zły nastrój reżysera, który przy każdej okazji przeszkadzał Michaelowi Powellowi w robieniu fotosów Balfour.

    Obozy w III Rzeszy – obozy i podobozy przeznaczone do przetrzymywania (w niektórych przypadkach także uśmiercania) ludzi kierowane przez SA, a później SS, policję lub Wehrmacht. Utworzone w latach 1933–1945 przez władze niemieckie. Obozy te, w liczbie przynajmniej 12 tysięcy, umiejscowione były na własnym terytorium III Rzeszy oraz na ziemiach państw okupowanych. Spółgłoska szczelinowa krtaniowa bezdźwięczna - rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczana jest symbolem: [h]

    Ostatnim niemym filmem Hitchcocka był melodramat Człowiek z wyspy z Anną Ondry. Zdjęcia realizowano na wybrzeżu Kornwalii. Fabuła oscylowała wokół trójkąta miłosnego, motywu wykorzystywanego przez reżysera we wcześniejszych produkcjach. Mimo że Hitchcock określał Człowieka z wyspy „ogromnie banalnym obrazem”, to biografowie zaliczają go do najwybitniejszych brytyjskich filmów niemych.

    Morderstwa na Whitechapel – tym terminem określano jedenaście zabójstw kobiet, do których doszło między 3 kwietnia 1888 a 13 lutego 1891 w ubogiej londyńskiej dzielnicy Whitechapel w East Endzie. Zostały one powiązane z działalnością tajemniczego seryjnego mordercy znanego pod pseudonimem Kuby Rozpruwacza.Hollywood – dzielnica miasta Los Angeles w Stanach Zjednoczonych i najważniejszy ośrodek amerykańskiej kinematografii. Słowo Hollywood jest używane jako skrótowa, popularna nazwa dla amerykańskiego przemysłu filmowo-telewizyjnego.

    Wczesne filmy dźwiękowe[ | edytuj kod]

    Hitchcock i Anny Ondra w trakcie prób testu głosu do pierwszego filmu dźwiękowego reżysera – Szantażu (1929). Z uwagi na silny czeski akcent Ondry, partie głosu nagrała angielska aktorka Joan Barry

    Po premierze amerykańskiego kryminału Światła Nowego Jorku (1928, reż. Bryan Foy), uznawanego za pierwszy w pełni udźwiękowiony film, Hitchcock, wyczulony na wszelkie nowinki w przemyśle kinematograficznym, był gotów podjąć się nowego wyzwania. Wyraził zgodę na reżyserię Szantażu, opartego na sztuce Charlesa Bennetta, która cieszyła się uznaniem na West Endzie. W przeciwieństwie do Chaplina, uważającego, że dźwięk „zabije czystość filmu”, Hitchcock dostrzegł nowe możliwości. Pracując nad niemą wersją filmu reżyser miał opracowane dialogi. W efekcie pierwsza szpula Szantażu była niema, podczas gdy pozostała część wykorzystywała nową technologię. W głównej roli ponownie wystąpiła Anny Ondra, wcielając się w londyńską sklepikarkę Alice White, która w obronie własnej zabija malarza Crewe’a (Cyril Ritchard), gdy ten usiłuje ją zgwałcić. Narzeczony White, detektyw Frank Webber (John Longden), zrzuca winę na drobnego kryminalistę. W finałowych scenach pościgu za fałszywie oskarżonym mordercą, które nagrywano m.in. w czytelni Muzeum Brytyjskiego, Hitchcock ukazał kopułę budynku jako ucieleśnienie tajemnicy. Ujęcie, gdzie przestępca osuwa się po cienkiej linie obok ogromnej głowy Ramzesa II, stanowi wyraz obojętności w obliczu mającej się niebawem dokonać tragedii. Efekt ten reżyser wykorzystywał także w późniejszych produkcjach (motyw ze Statuą Wolności w Sabotażu; 1942). Realizacja z użyciem technologii dźwiękowej wymagała od Hitchcocka i aktorów zmiany sposobu pracy. Szantaż reklamowano na plakatach jako „pierwszy nakręcony w Wielkiej Brytanii film z pełnymi kwestiami aktorskimi”. Podczas premiery w kinie Regal film nagrodzono publicznym aplauzem trwającym siedem minut.

    Roger Joseph Ebert (ur. 18 czerwca 1942 w Urbanie, zm. 4 kwietnia 2013 w Chicago) – amerykański krytyk filmowy oraz dziennikarz, jedna z najbardziej znanych postaci w środowisku krytyki filmowej.Zbliżenie lub wielki plan (ang. close up) – jeden z bliskich planów filmowych. Twarz człowieka lub inny obiekt zajmuje większą część kadru. Ukazuje stan psychiki i emocje postaci.

    Mimo rosnącej renomy, Hitchcock po premierze Szantażu wciąż pozostawał pracownikiem przedsiębiorstwa i musiał wykonywać polecenia swoich przełożonych. Latem 1929 spotkał się z dramaturgiem Seánem O’Caseyem, by porozmawiać o ekranizacji sztuki Juno i Paw z 1924. Miał to być pierwszy film reżysera, w którym dużą rolę odgrywały dialogi. Hitchcock zachował melodramatyczny nastrój pierwowzoru, zatrudniając aktorów występujących w Abbey Theatre. Fabuła filmu skupiała się na ubogiej rodzinie Boylesów w czasach irlandzkiej wojny domowej. Reżyser połączył elementy komiczne z patetycznym światem głównych bohaterów. James Evershed Agate napisał na łamach „Tatler”: „Rzecz ocierająca się o majstersztyk. Brawo, panie Hitchcock”. Z kolei rozgoryczony O’Casey nigdy nie obejrzał filmu.

    Ingrid Bergman (ur. 29 sierpnia 1915 w Sztokholmie, zm. 29 sierpnia 1982 w Londynie) – aktorka szwedzka, zarówno filmowa jak i teatralna.Spoliczkowanie (łac. alăpa) – gest polegający na uderzeniu drugiej osoby w policzek otwartą dłonią. W kulturze europejskiej wykonany przez mężczyznę wyraża intencję znieważenia i sprowokowanie wyzwania na pojedynek, symbolizuje pasowanie na rycerza, włączenie do gildii i bierzmowanie oraz zapamiętanie umowy; wykonany przez kobietę jest podstawową uprawnioną reakcją na zniewagę.

    Pozytywny odbiór filmu miał wpływ na charakter kolejnych produkcji reżysera. Wraz z Reville zajął się on pisaniem scenariuszy, nadając im bardziej teatralny wymiar, odbiegając tym samym od wizji „czystego kina”. Przystąpił do pracy nad kryminałem Morderstwo, skupiając się na wątku detektywistycznym, który według niego bardziej odwoływał się do ludzkiej wyobraźni. Film opowiadał historię młodej aktorki Diany Baring (Norah Baring) oskarżonej o zamordowanie koleżanki. Jeden z sędziów podaje w wątpliwość winę Baring i postanawia znaleźć rzeczywistego sprawcę. Hitchcock po raz pierwszy w brytyjskim kinie wykorzystał w jednej ze scen monolog wewnętrzny.

    Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek. The Hollywood Reporter - amerykańskie czasopismo poświęcone życiu i karierze gwiazd Hollywood. Ukazuje się od 1930 roku.
    Anne Grey i John Stuart w scenie z filmu Numer siedemnaście (1932)

    Jesienią 1930 uzyskał zgodę od Johna Galsworthy’ego na wykorzystanie jego sztuki w adaptacji filmowej. Dramat Oszustwo przedstawiał konflikt osobowy nowobogackiego przemysłowca z przedstawicielem niższej klasy ziemianinem. W trakcie realizacji Hitchcock udzielał aktorom wskazówek dotyczących poruszania się, intonacji słów oraz kwestii. Film w momencie premiery w 1931 odniósł sukces, zdobywając przychylne recenzje.

    Eva Marie Saint (ur. 4 lipca 1924 w Newark) – amerykańska aktorka filmowa, telewizyjna i teatralna, której kariera obejmuje ponad siedem dekad. Jest laureatką Oscara za drugoplanową rolę w obrazie Na nabrzeżach.Komediodramat, film tragikomiczny – utwór filmowy, który łączy w swej konstrukcji elementy komizmu, liryzmu i tragizmu, tworząc z nich zarazem komediową i dramatyczną wizję świata wywołującą zarówno śmiech, jak i współczucie widza.

    Zrealizowany w 1931 komediodramat Bogaci i dziwni spotkał się z niewielkim zainteresowaniem. John Grierson przyznał, że Hitchcock doszedł do granic swego doświadczenia i wyobraźni. „Nie jest w stanie ogarnąć umysłowo cudownych możliwości, po które sięga”. Reżyser wyrażał ubolewanie z powodu rozczarowującego przyjęcia filmu, do którego miał szczególną sympatię, uważając, że było w nim wiele ciekawych pomysłów.

    Legendy Hollywoodu (ang. Legends of Hollywood)– limitowana seria znaczków pocztowych wydawanych przez United States Postal Service, na których co rok prezentowany jest wizerunek osoby zasłużonej dla amerykańskiego przemysłu filmowego. Są one wydawane w postaci arkuszy po 20 znaczków każdy ze zdjęciem i krótkim biogramem eksponowanego artysty na marginesie.Barbara Harris (ur. 25 lipca 1935 w Evanston, zm. 21 sierpnia 2018 w Scottsdale) – amerykańska aktorka nominowana do Oscara za drugoplanową rolę w filmie Kim jest Harry Kellerman i dlaczego wygaduje o mnie te okropne rzeczy? (1971).

    W owym czasie stosunki między Hitchcockiem a BIP uległy pogorszeniu, czego skutkiem było utworzenie małego przedsiębiorstwa Hitchcock Baker Productions Limited, mającego na celu promowanie nowych produkcji reżysera. Według Ackroyda Hitchcock dostał od Elstree Studios propozycję wykonania tego, co w branży nazywano „wypełnieniem kwoty”, czyli osiągnięciem liczby brytyjskich produkcji określonych w 1927 na mocy ustawy filmowej. Inną wersję podawał Donald Spoto, który twierdził, że po powrocie z podróży reżyser nosił się z zamiarem ekranizacji sztuki London Wall Johna Van Drutena, lecz Walter C. Mycroft miał dla niego przygotowaną adaptację spektaklu Numer siedemnaście Josepha Jeffersona Farjeona. W opinii McGilligana Mycroft początkowo przydzielił Hitchcockowi reżyserię London Wall, lecz z uwagi na konfliktowe relacje z Anglikiem, przekazał realizację sztuki Drutena Thomasowi Bentleyowi. Hitchcock był negatywnie nastawiony do sztuki Farjeona, uważając, że jest pełna frazesów. Chaotyczna opowieść o złodziejach klejnotów, tajemniczych detektywach i zagadkowych zwłokach, balansowała według niego na granicy niezrozumiałości. Reżyser potraktował przedsięwzięcie z dużym dystansem, realizując – jak sam określał – „komediowy dreszczowiec”, z wykorzystaniem elementów farsy i parodii. W późniejszym czasie przyznawał, że był on „jedną wielką katastrofą”. Po oddaniu reżyserii Niewiast Lorda Cambera Bennowi Levy’emu, Hitchcock rozwiązał kontrakt z BIP.

    Anne Baxter (ur. 7 maja 1923 w Michigan City w stanie Indiana, zm. 12 grudnia 1985 w Nowym Jorku) − amerykańska aktorka sceniczna, filmowa i telewizyjna, laureatka Oscara za rolę drugoplanową w filmie Ostrze brzytwy.Rembrandt Harmenszoon van Rijn (ur. 15 lipca 1606 w Lejdzie, zm. 4 października 1669 w Amsterdamie) – holenderski malarz, rysownik i grafik. Uważany powszechnie za jednego z największych artystów europejskich i światowych.

    Gaumont British[ | edytuj kod]

    Madeleine Carroll i Robert Donat w filmie 39 kroków (1935)

    W pierwszej połowie lat 30. reżyser odczuwał coraz większe niezadowolenie z powodu wolnego tempa rozwoju kinematografii brytyjskiej. Nawiązał współpracę z amerykańską agencją, by ta proponowała go różnym studiom na zachodzie. Po uzgodnieniu warunków z niezależnym producentem Tomem Watsonem, Hitchcock zgodził się wyreżyserować komedię muzyczną Wiedeńskie walce. Na planie często popadał w konflikty z odtwórczynią głównej roli Jessie Matthews, zarzucającą mu brak wiedzy o musicalach. W momencie premiery film uznano za całkowitą porażkę.

    Jon Finch (ur. 2 marca 1941 w Caterham, zm. 28 grudnia 2012 w Hastings) – brytyjski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, który stał się znany ze swoich ról szekspirowskich, a także jako Makbet w filmie Romana Polańskiego Tragedia Makbeta (The Tragedy of Macbeth, 1971) i jako Richard Blaney w Alfreda Hitchcocka Szał (Frenzy, 1972). Ramadan (po arabsku: رمضان, ramaḍān – per., paszto i czecz. ramzan; tur. ramazan) – dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego. Dla muzułmanów jest święty, gdyż w tym miesiącu rozpoczęło się objawianie Koranu – archanioł Gabriel (arab. Dżibril) ukazał się Mahometowi, przekazując kilka wersów przyszłej świętej księgi islamu.

    Obraz realizowano w Gaumont British, gdzie szefem produkcji był Balcon. Hitchcock zdecydował się na podpisanie kontraktu ze studiem, gwarantującym mu większą swobodę. Przedstawił Balconowi pomysł na nowy film. Do projektu zaangażowano Bennetta, który także opuścił szeregi BIP. Efektem współpracy trójki filmowców był dreszczowiec Człowiek, który wiedział za dużo. Do roli Abbotta angaż otrzymał Peter Lorre, znany z kreacji zabójcy Beckerta w filmie M – Morderca (1931, reż. Fritz Lang). Fabuła obrazu skupiała się na parze Anglików przebywających na urlopie w Szwajcarii. Urzędnik Bob Lawrence (Leslie Banks) staje się świadkiem morderstwa brytyjskiego agenta, a grupa zamachowców porywa mu córkę (Nova Pilbeam). Mroczny nastrój filmu, przepełniony grozą i stopniowaniem napięcia, miał istotny wpływ na charakter późniejszych produkcji reżysera. Film okazał się sukcesem w Anglii, gdzie zwracano uwagę na polityczną mieszankę komedii i suspensu, oraz, jako pierwszy w dorobku reżysera, zyskał uznanie wśród amerykańskich krytyków. „Daily Express” napisał: „Hitchcock ponownie wskakuje na pierwsze miejsce pośród brytyjskich reżyserów”. Sam autor przyznawał, że jego kariera tak naprawdę zaczęła się od Człowieka, który wiedział za dużo, a rozpoznawalność filmu „przywróciła mu prestiż twórczy”. W 1935 odebrał złoty medal od Institute of Amateur Cinematographers, który ogłosił Człowieka, który wiedział za dużo najlepszym angielskim filmem ostatnich dwunastu miesięcy.

    Joseph Cheshire Cotten Jr. (ur. 15 maja 1905 w Petersburgu, w stanie Wirginia, zm. 6 lutego 1994 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy, radiowy, teatralny i telewizyjny. Za rolę Ebena Adamsa w filmie Portret Jennie (1949) został uhonorowany Pucharem Volpiego dla najlepszego aktora na 10. MFF w Wenecji. Henry Montgomery Jr (ur. 21 maja 1904 w Beacon, zm. 27 września 1981 w Nowym Jorku) − amerykański aktor, dwukrotnie nominowany do Oscara.
    Alma Reville, Joan Harrison i Alfred Hitchcock wraz z córką Patricią (1937)

    Na fali sukcesu reżyser przystąpił do pracy nad kolejnym projektem. Współpracował nad scenariuszem wraz z Bennettem oraz kreślił szkice dla operatora i scenografa. Dreszczowiec szpiegowski 39 kroków powstał w oparciu o powieść Johna Buchana (1915), która według Hitchcocka wzmogła jego strach przed policją. Film przedstawiał historię Richarda Hannaya (Robert Donat), wplątanego przez grono obcych szpiegów w morderstwo kobiety i kradzież państwowych tajemnic. Reżyser zachował to, co stanowiło o sile poprzedniego filmu, łącząc szybkie tempo akcji z humorem i napięciem, eksponując zagrożenie. Gdy w czerwcu 1935 film zadebiutował w kinach, powtórzył sukces poprzedniej produkcji Hitchcocka. Jeden z recenzentów „The Sunday Timesa” napisał: „Styl reżysera jest nie tylko widoczny – to on bowiem decyduje o jakości filmu. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że Hitchcock jest geniuszem, prawdziwą gwiazdą filmu”.

    Skecz (ang. sketch comedy) – kabaretowy lub estradowy krótki utwór sceniczny (literacki), stworzony w celu wywołania śmiechu u widzów. Oparty na żywym dialogu i komicznych sytuacjach. Cechą charakterystyczną skeczu jest zaskakująca puenta, podobnie jak w dowcipie. Niekiedy jednakże puenta staje się zbyteczna, jeżeli treść lub aktorstwo wywołuje zamierzony efekt rozbawienia publiczności.Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band – tytuł płyty zespołu The Beatles, wydanej 1 czerwca 1967 roku (zob. 1967 w muzyce). Zawiera 13 utworów utrzymanych w stylu psychodelicznego rocka. Album został sklasyfikowany w 2003 roku przez magazyn Rolling Stone na 1. miejscu w rankingu „500 najlepszych albumów wszech czasów”. Była uznawana za najważniejszą płytę koncepcyjną w historii obok Are You Experienced Jimiego Hendriksa i Pet Sounds The Beach Boys.

    Przystępując do pracy nad kolejną produkcją, reżyser rozglądał się za pomysłem o większym rozmachu. Balcon dostarczył mu opowiadanie Secret Agent, będące zbiorem utworów Williama Somerseta Maughama. Do głównej roli został zaangażowany John Gielgud, któremu partnerowali Madeleine Carroll i Peter Lorre. Fabuła dreszczowca szpiegowskiego Bałkany rozgrywała się podczas I wojny światowej i opowiadała historię brytyjskiego agenta Richarda Ashendena (Gielgud), który ma za zadanie zabić niemieckiego szpiega (Robert Young). Film okazał się rozczarowaniem, a krytycy zarzucali mu przesadność i wymyślność.

    Koprodukcja - wspólna produkcja kilku podmiotów (osób, przedsiębiorstw). Głównym celem koprodukcji jest rozłożenie kosztów produkcji na koproducentów.Ramzes II zwany też Ramzesem Wielkim (w źródłach greckich Ozymandias) – trzeci faraon z XIX dynastii, syn i następca Seti I, jeden z najwybitniejszych i najdłużej żyjących władców starożytnego Egiptu okresu Nowego Państwa.

    Powrót do Gainsborough Pictures[ | edytuj kod]

    Inspiracją do realizacji przez Hitchcocka Tajnego agenta była powieść Josepha Conrada z 1907, opowiadająca historię londyńskiego zamachowca Adolfa Verloca (Oscar Homolka). W głównej roli żeńskiej wystąpiła Sylvia Sidney. Słabe recenzje w Anglii (Tajny agent zebrał pochlebne opinie w Stanach Zjednoczonych), komercyjne niepowodzenie filmu i kłopoty finansowe przyczyniły się do zamknięcia Gaumont British. Hitchcock powrócił do Gainsborough Pictures, nawiązując współpracę z Edwardem Blackiem. Wraz z Bennettem i kilkoma innymi autorami przystąpił do pracy nad scenariuszem do dreszczowca kryminalnego Młody i niewinny, przedstawiającego losy Roberta Tisdalla (Derrick De Marney), mężczyzny uciekającego przed policją, która chce go aresztować za niepopełnione przezeń morderstwo.

    Margaret Hilda Thatcher LG (z domu Roberts, ur. 13 października 1925 w Grantham, zm. 8 kwietnia 2013 w Londynie) – brytyjska polityk, premier Wielkiej Brytanii w latach 1979–1990, chemiczka, prawniczka. Stanowczość w stosunku do strajkujących górników oraz do państw komunistycznych spowodowała nadanie jej przydomku Żelaznej Damy (Iron Lady). Liberalną politykę gospodarczą jej gabinetu ochrzczono mianem thatcheryzmu. Jedna z czołowych „eurosceptyczek”, zwolenniczka ograniczonej integracji europejskiej.IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza danych na temat filmów i ludzi z nim związanych. Zawiera informacje o aktorach, reżyserach, scenarzystach, producentach, montażystach, operatorach, muzykach itd. Informacje nie ograniczają się do kinematografii amerykańskiej.

    Bennett wkrótce opuścił projekt i udał się do Hollywood, skąd dostał propozycję pracy przy filmie Marco Polo (1938, reż. Archie Mayo) z Garym Cooperem w roli głównej. Hitchcock coraz bardziej zaczął odczuwać techniczne ograniczenia w angielskim przemyśle filmowym; miał też poczucie niedocenienia. Latem 1937 reżyser wraz z rodziną wyjechał do Nowego Jorku na kilka miesięcy. Producent David O. Selznick, stojący na czele nowo powstałej wytwórni Selznick International Pictures, polecił swojej agentce spotkanie z angielskim filmowcem. Przed powrotem do Anglii we wrześniu, Hitchcock nawiązał kontakty z amerykańskimi wytwórniami i Selznickiem.

    Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Hyde Park – jeden z kilku królewskich parków w Londynie, położony na obszarze 390 akrów (ok. 159 ha). Podzielony na dwie części przez jezioro Serpentine.
    Alfred Hitchcock w scenie z filmu Starsza pani znika (1938), za który otrzymał nagrodę NYFCC
    Charles Laughton i Alfred Hitchcock na planie filmu Oberża Jamajka (1939)

    Reżyser miał zobowiązania względem Gainsborough Pictures, dla którego musiał zrealizować jeszcze jeden film. Black zaproponował projekt Starsza pani znika, który już raz odrzucono. Fabuła filmu opowiadała o młodej Angielce (Margaret Lockwood) podróżującej pociągiem w towarzystwie starszej kobiety (May Whitty). Gdy kolej rusza, tytułowa starsza pani znika. Młoda dziewczyna postanawia ją odnaleźć, chociaż nikt ze współpasażerów nie zauważa jej zniknięcia, a część z nich powątpiewa w jej istnienie. Hitchcock był zwolennikiem akcji w pociągu, uważając, że ich korytarze wywołują panikę, poczucie nagłości i szybkości, a przedziały dają iluzję bezpieczeństwa i prywatności. Zdjęcia realizowano w Islington Studios, gdzie reżyser ponownie nawiązał współpracę z Jackiem E. Coxem. Na planie częstokrotnie wdawał się w wymianę zdań z Michaelem Redgravem, który uważał, że Hitchcock „w ogóle nie pracował z aktorami”. Za film Starsza pani znika został uhonorowany nagrodą Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych.

    Film krótkometrażowy – film, którego czas projekcji nie przekracza 30-60 minut. Granica ta nie jest ściśle określona. Niegdyś za filmy krótkometrażowe uznawano filmy o długości do 20-30 minut, co było związane z tym, że prezentowano je głównie jako dodatki do filmów długometrażowych w kinach. Obecnie filmy te są zazwyczaj prezentowane przez stacje telewizyjne, które preferują metraż zbliżony do pełnej godziny.James Maitland "Jimmy" Stewart (ur. 20 maja 1908 w Indianie, zm. 2 lipca 1997 w Beverly Hills) – amerykański aktor filmowy i teatralny. Weteran II wojny światowej i wojny w Wietnamie, który czynną służbę wojskową w US Air Force zakończył w randze generała brygady (ang. Brigadier General).

    W 1939 reżyser podpisał umowę na realizację ostatniego filmu w Anglii – kryminału przygodowego Oberża Jamajka. Obraz powstał dla Mayflower Company, a w głównych rolach wystąpili Charles Laughton i Maureen O’Hara. Fabuła skupiała się na przemytnikach zwabiających statki na skały, mordujących załogę i kradnących ładunek. Hitchcock, przyzwyczajony do aktorów punktualnych, trzymających się listy dialogowej, nie mógł porozumieć się z Laughtonem, który bywał kapryśny, często improwizował i spóźniał się na plan. W późniejszym czasie przyznawał, że został zatrudniony nie w charakterze reżysera, lecz sędziego mającego ocenić zmagania Laughtona z samym sobą.

    Anthony Joshua Shaffer (ur. 15 maja 1926 w Liverpoolu, zm. 6 listopada 2001) - angielski dramaturg, powieściopisarz i scenarzysta. Jest bratem bliźniakiem Petera Shaffera.Film katastroficzny – gatunek filmu na temat trwającej lub mającej nastąpić katastrofy (takiej jak pożar, zatonięcie okrętu lub rozbicie się samolotu czy też kolizja z asteroidą) lub klęski żywiołowej spowodowanej np. trzęsieniem ziemi, wybuchem wulkanu, zejściem lawiny albo gwałtownymi zjawiskami pogodowymi, takimi jak huragan, tornado, burza, powódź, gradobicie, itp.

    1 (lub 4) marca 1939 reżyser wraz z żoną, córką Patricią, dwoma psami i personelem odpłynął na pokładzie RMS Queen Mary z Southampton do Stanów Zjednoczonych.

    Wczesne lata w Hollywood (1939–1945)[ | edytuj kod]

    Współpraca z Davidem O. Selznickiem[ | edytuj kod]

    Alfred Hitchcock i George Sanders w filmie Rebeka (1940)

    Przed przeprowadzką do Stanów Zjednoczonych reżyser kilkukrotnie, w towarzystwie Reville, odwiedzał Hollywood; w maju 1938, ukończywszy zdjęcia do filmu Starsza pani znika, udał się za ocean podpisać umowę z Selznickiem. Do jej finalizacji doszło w połowie lipca. Kontrakt zakładał realizację czterech filmów, jeden w ciągu roku; za pierwszy miał otrzymać 50. tys. dolarów, a przez następne lata wynagrodzenie miało wzrastać. Pierwszym projektem reżysera był dreszczowiec psychologiczny Rebeka, oparty na motywach powieści o tym samym tytule autorstwa Daphne du Maurier. Nad szkicem scenariusza pracował wspólnie z Joan Harrison. Po dostarczeniu kopii roboczej Selznickowi ten stanowczo ją odrzucił, uważając, że nasycenie ponurego melodramatu humorem jest niewłaściwym pomysłem. Sytuacja ta doprowadziła do pierwszego konfliktu.

    Światła Nowego Jorku (ang. Lights of New York) – amerykański film dźwiękowy z 1928 roku w reżyserii Bryana Foya. Pierwszy całkowicie dźwiękowy film wytwórni Warner Bros..Eliot Cardella Stannard (wym. [ˈɛliət ˌkɑrˈdɛlə ˈstænərd]; ur. 1 marca 1888 w Londynie, zm. 21 listopada 1944 tamże) – angielski dramaturg, scenarzysta i reżyser filmowy, uznawany za jedną z najważniejszych osób pierwszych lat kinematografii brytyjskiej i ery filmu niemego. Znany jako najdłużej współpracujący scenarzysta z angielskim reżyserem Alfredem Hitchcockiem (1925–1929).

    Poprawki naniesiono do końca czerwca, a zdjęcia rozpoczęto z początkiem sierpnia. Problemem okazało się skompletowanie obsady. Odtwórca Maxima de Wintera Laurence Olivier opowiadał się za zatrudnieniem do roli drugiej pani de Winter Vivien Leigh, lecz studio ostatecznie zdecydowało się na Joan Fontaine. W jednej ze scen, bohaterka kreowana przez Fontaine miała się rozpłakać, lecz aktorka miała z tym problem. Na pytanie reżysera, co mogłoby wyzwolić w niej płacz, odpowiedziała, że spoliczkowanie. „Bezzwłocznie to zrobiłem i łzy popłynęły jak na komendę” – wspominał. W pierwszym tygodniu trwania zdjęć, 3 września 1939 Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Niemcom, co miało istotny wpływ na pracę nad filmem. Hitchcock wysyłał telegramy do Anglii, dowiadując się o matkę i resztę rodziny. Pomimo wielu rozbieżności pomiędzy reżyserem a Selznickiem, w Rebece zostało utrzymane charakterystyczne dla Anglika ekspresjonistyczne kontrastowanie blasku i cienia. Spośród jedenastu uzyskanych nominacji do nagrody Akademii Filmowej, m.in. pierwszej dla Hitchcocka za najlepszą reżyserię (przegrał rywalizację z Johnem Fordem, nagrodzonym za Grona gniewu), Rebeka otrzymała dwie statuetki, w tym dla najlepszego filmu, oraz zebrała entuzjastyczne recenzje prasowe.

    Scenografia – plastyczna oprawa filmu, sztuki teatralnej, widowiska operowego, baletowego lub telewizyjnego. Składa się z dekoracji, kostiumów, rekwizytów, charakteryzacji postaci i oświetlenia. Jest to: sztuka kształtowania przestrzeni teatralnej oraz plastyczne oprawy przedstawień, filmów; wizualna oprawa widowiska teatralnego, filmowego, telewizyjnego, baletowego itd.Minister informacji (en. Minister of Information) odpowiadał w brytyjskim rządzie za sprawy progagandy i rozpowszechniania informacji. Po raz pierwszy utworzono go pod koniec I wojny światowej w 1918 r. Zlikwidono go już po roku. Ponownie utworzono go po wybuchu II wojny światowej w 1939 r. Zlikwidowano go ostatecznie w 1946 r.
    Hitchcock (z lewej) na planie filmu Zagraniczny korespondent (1940)

    Jesienią 1939 Hitchcock przystąpił do pracy nad dreszczowcem szpiegowskim Zagraniczny korespondent dla studia United Artists, który, według krytyków, był bliższy jego brytyjskim dreszczowcom niż hollywoodzkim melodramatom. Udało mu się przekonać producenta Waltera Wangera do swojej koncepcji i zatrudnienia Bennetta do napisania scenariusza. Fabuła filmu koncentrowała się na amerykańskim reporterze (Joel McCrea) wysłanym do Londynu, gdzie zakochuje się w córce działacza pokojowego, który okazuje się być szefem wrogiej siatki szpiegowskiej w Anglii. Koszty produkcji wyniosły półtora miliona dolarów, co było najdroższym filmem w dotychczasowej karierze Hitchcocka.

    Czołówka – początkowa sekwencja filmu, prezentująca logotypy producenckie i napisy wstępne (tytuł obrazu, nazwiska najważniejszych twórców: reżysera, scenarzysty, operatora, głównych aktorów, producenta), lub piosenkę otwierającą film (najczęściej animowany). Natomiast końcowa sekwencja z napisami zwana jest „tyłówką”.Sztuczny rozrusznik serca (inaczej stymulator serca, kardiostymulator) to urządzenie elektryczne (obecnie wszczepiane w ciało chorego) służące do elektrycznego pobudzania rytmu serca. Stosuje się go, gdy naturalny rozrusznik – węzeł zatokowy, w wyniku różnych schorzeń trwale przestaje spełniać swoją rolę (choroba węzła zatokowo-przedsionkowego), co prowadzi do objawów niedokrwienia mózgu lub niewydolności serca. Drugim wskazaniem do wszczepienia rozrusznika są zaburzenia przewodzenia (tzn. blok przewodnictwa przedsionkowo-komorowego) przez naturalne elektryczne połączenie pomiędzy przedsionkami i komorami serca – węzeł przedsionkowo-komorowy.

    Po zakończeniu zdjęć, gdy w Europie trwała II wojna światowa, część dawnego środowiska, z którym reżyser współpracował w Anglii, zaczęła go oskarżać o ucieczkę z ojczyzny. Jednym z krytykujących był Balcon. W prasie ukazywały się prześmiewcze karykatury filmowca. Publiczny konflikt z Balconem przyczynił się do zmiany postawy niektórych angielskich krytyków i ekspertów, twierdzących, że Hitchcock stał się trybikiem w hollywoodzkiej maszynerii, która w imię zysków wypuszcza w świat lśniące i wulgarne produkty.

    Daphne du Maurier (ur. 13 maja 1907 w Londynie, zm. 19 kwietnia 1989 w Par) − angielska pisarka, autorka popularnych powieści i opowiadań.Opactwo westminsterskie, opactwo Westminster (ang. Westminster Abbey; nazwa oficjalna Collegiate Church of St Peter at Westminster, kolegiata św. Piotra w Westminsterze) – najważniejsza, obok katedry w Canterbury i katedry św. Pawła w londyńskim City, świątynia anglikańska.
    Alfred Hitchcock w 1943

    W 1941, na mocy wypożyczenia przez Selznicka do RKO Pictures, zrealizował screwball comedy Pan i Pani Smith z Carole Lombard i Robertem Montgomerym. Reżyser niechętnie podchodził do projektu, uznając po przeczytaniu scenariusza, że poczucie humoru jest pospolite. Podjął się realizacji, jak pisał McGilligan, w „geście przyjaźni” z Lombard. Mimo tego film cieszył się przychylnością recenzentów, a niektórzy z nich porównywali go do Ich nocy (1934, reż. Frank Capra) i Mojego pana męża (1936, reż. Gregory La Cava).

    Sir – angielski tytuł honorowy, wywodzący się ze średniowiecznego angielskiego sire (fr. sieur) oznaczającego lorda. Etymologicznie słowo to wywodzi się z łacińskiego senior. W formalnej tytulaturze szlacheckiej tytułu sir (pisanego wielką literą: Sir) używa się w stosunku do rycerza lub baroneta, zawsze w połączeniu z pełnym imieniem i nazwiskiem, ewentualnie samym imieniem, nigdy z samym nazwiskiem. Zwyczajowo tytułu tego używa się tylko wobec poddanych brytyjskich monarchów, w tym również pochodzących z innych niż Wielka Brytania państw o statusie Commonwealth realm. Tytułu tego używa się także w wojsku, dawniej przy zwracaniu się do przełożonego oficera, obecnie także używany wobec starszych podoficerów. Obecnie termin sir pełni również funkcję grzecznościową i używany jest w kontaktach służbowych, w oficjalnej korespondencji bądź w kontaktach z nieznajomymi.Eleanor Luicime Compson (ur. 19 marca 1897 w Beaver, zm. 18 kwietnia 1974 w Glendale) − amerykańska aktorka, nominowana do Oscara za rolę w filmie The Barker.

    Drugim filmem dla RKO był dreszczowiec romantyczno-psychologiczny Podejrzenie (1941), którego fabuła skupiała się na Linie McLaidlaw (Fontaine), podejrzewającej, że jej mąż Johnnie Aysgarth (Cary Grant) chce ją zabić. Hitchcock w trakcie pracy nad filmem podsycał różnego rodzaju konflikty pomiędzy odtwórcami głównych ról, mając nadzieję na uzyskanie odpowiedniego napięcia na ekranie. Reżyser nie krył uznania dla talentu Granta, którego w późniejszych latach trzykrotnie angażował do swoich produkcji. W momencie realizacji film miał trzy różne warianty zakończenia. Studio ostatecznie zrezygnowało z wersji, w której bohater kreowany przez Granta morduje swoją żonę, uznając, że nadszarpnęłoby to wizerunek aktora. Hitchcock przyznawał później, że był to błąd. Podejrzenie zyskało przychylne opinie krytyków i publiczności, stając się najbardziej dochodową produkcją RKO. Film uzyskał dwie nominacje do nagrody Akademii Filmowej, a Fontaine została laureatką Oscara w kategorii dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej.

    Film dramatyczny – gatunek filmowy zawierający najczęściej utwory o charakterze fabularnym, rzadziej także dokumentalnym, których struktura ma za zadanie poruszyć emocje widza. Akcja filmu skupia się wokół głównego konfliktu. W zależności od typu konfliktu i problematyki występują różne odmiany gatunku.Nietolerancja (ang. Intolerance) – amerykański film niemy z 1916 roku w reżyserii Davida Warka Griffitha. Nietolerancja, nakręcona przez Griffitha w odpowiedzi na burzliwe przyjęcie Narodzin narodu, stanowi opowieść o nietolerancji dotykającej człowieka. Film jest podzielony na cztery części, które opisują upadek Babilonu, męczeństwo Jezusa Chrystusa, wydarzenia nocy św. Bartłomieja oraz czasy współczesne filmowi. Nietolerancja kończy się alegorią sugerującą wyzwolenie wszystkich ludzi z niewoli.
    Hitchcock, John Hodiak i Bankhead na planie filmu Łódź ratunkowa (1944)

    Do reżyserii autorskiego Sabotażu Hitchcock przymierzał się już w trakcie zdjęć do Podejrzenia. Nad scenariuszem pracował wspólnie z Harrison i Reville. Jednym z głównych impulsów do realizacji było zbombardowanie przez Japończyków Pearl Harbor. Selznick odsprzedał film Universal Pictures, przez co Hitchcock miał mniejszy budżet przeznaczony na nagrywanie. Na planie wykorzystano atrapy i modele, a fabrykę samolotów imitował magazyn. Z uwagi na szybkie tempo pracy, krytycy przyjęli film z mieszanymi odczuciami. Komercyjny sukces Sabotażu sprawił, że producent podwyższył wszystkim pracownikom studia pensje.

    Historię kryminału noir Cień wątpliwości reżyser oparł na opowiadaniu Gordona McDonella, ówczesnego męża jednej ze scenarzystek Universalu, a do napisania scenariusza zatrudnił Thorntona Wildera. W rolach głównych wystąpili Teresa Wright i Joseph Cotten. Obraz w momencie premiery zebrał umiarkowane recenzje, zaś Hitchcock uważał go za jeden ze swoich ulubionych filmów.

    W listopadzie 1942 reżyser podjął pracę dla Darryla F. Zanucka i studia 20th Century Fox, przedstawiając pracodawcy pomysł na nowy projekt, którego akcja miała rozgrywać się na łodzi. Bezpośrednim producentem obrazu był Kenneth Macgowan. Wraz z Reville przygotował on synopsis. Realizacja obrazu Łódź ratunkowa była problematyczna, a większość aktorów, w tym odtwórczyni głównej roli żeńskiej Tallulah Bankhead, doznała zapalenia płuc. Film uzyskał mieszane opinie; krytycy zarzucali mu gloryfikację niezłomnego charakteru nazistowskiego. Do słabego wyniku w box offisie, przyczynił się fakt, że studio nie zapewniło filmowi odpowiedniej promocji. Łódź ratunkowa, spośród trzech nominacji do nagrody Akademii Filmowej, nie zdobyła żadnego Oscara. Hitchcock po raz drugi przegrał rywalizację o statuetkę w kategorii dla najlepszego reżysera, którą otrzymał Leo McCarey za film Idąc moją drogą.

    Pod koniec 1943 Hitchcock powrócił do Anglii, gdzie przy współpracy Sidneya Bernsteina zrealizował z udziałem francuskich aktorów dwa propagandowe filmy krótkometrażowe dla londyńskiego Ministerstwa informacji – Bon Voyage i Malgaska przygoda (1944). „Czułem potrzebę wniesienia małego wkładu do wysiłku wojennego, gdyż byłem zbyt stary i zarazem zbyt otyły, by wziąć w wojnie czynny udział. Gdybym nic nie zrobił, wypominałbym to sobie później” – argumentował.

    Lata powojenne w Hollywood (1945–1953)[ | edytuj kod]

    Alfred Hitchcock i David O. Selznick w trakcie dyskusji nad Urzeczoną (1945). Ich konfliktowa współpraca trwała od 1939 do 1947

    Przed wyjazdem do Londynu reżyser nabył prawa do ekranizacji powieści The House of Dr. Edwardes pióra Hilary’ego St. George’a Sandersa i Johna Palmera z 1927. Scenariusz napisał Ben Hecht, były reporter kryminalny i wojenny „Chicago Daily News”. Przygotowując się do reżyserii, obydwaj odwiedzili kilka nowojorskich szpitali dla umysłowo chorych i oddziały psychiatryczne oraz rozmawiali z personelem. Do głównych ról zaangażowano Ingrid Bergman i Gregory’ego Pecka. Fabuła psychologicznego dreszczowca noir Urzeczona skupiała się na doktorze Anthonym Edwardesie (Peck) obejmującym stanowisko dyrektora szpitala dla umysłowo chorych. Jego zachowanie wzbudza podejrzenia doktor Petersen (Bergman). Do opracowania sekwencji snu Selznick, na prośbę Hitchcocka, zaangażował Salvadora Dali’ego. Producent, podobnie jak w przypadku Rebeki, dokonał wielu zmian na etapie postprodukcyjnym. Premiera Urzeczonej odbyła się w Astor Theatre. Film spotkał się z mieszanym odbiorem ze strony krytyków, a Hitchcock określał go jako „kolejną opowieść o pościgu, opakowaną w pseudopsychoanalizę”. Spośród sześciu otrzymanych nominacji do nagrody Akademii Filmowej, Urzeczona zdobyła statuetkę w kategorii za najlepszą muzykę. Hitchcock przegrał rywalizację o miano najlepszego reżysera z Billym Wilderem, nagrodzonym za film Stracony weekend. Zakończywszy zdjęcia, reżyser powrócił do Anglii, by wspólnie z Bernsteinem ponownie porozmawiać o możliwości współpracy.

    Claude Rains, Cary Grant i Ingrid Bergman w filmie Osławiona (1946)

    Po sukcesie kasowym Urzeczonej, Selznick przystąpił do realizacji kolejnego filmu. Z uwagi na długotrwałe prace przy scenariuszu, nad którym reżyser pracował wspólnie z Hechtem, producent odsprzedał prawa RKO. W głównych rolach wystąpili Cary Grant, Ingrid Bergman i Claude Rains. Fabuła dreszczowca psychologiczno-szpiegowskiego Osławiona skupiała się na Alicii Huberman (Bergman), córce byłego agenta wywiadu, która na zlecenie amerykańskiego agenta T.R. Devlina (Grant), udaje się do Brazylii w celu infiltracji organizacji zbiegłych nazistów z czasów II wojny światowej. Podczas prac nad filmem, Hitchcock kładł duży nacisk na zbliżenia kamery na twarze głównych bohaterów. Osławiona była pierwszym filmem reżysera w Stanach Zjednoczonych, nad którym miał on całkowitą kontrolę podczas postprodukcji. Krytycy docenili film, a jeden z recenzentów „The New Yorkera” stwierdził, że jest to „znakomity przykład tego, czego może dokonać Alfred Hitchcock, jeśli da mu się wolną rękę”.

    Do współpracy z Selznickiem reżyser powrócił przy okazji realizacji kryminalnego dramatu sądowego Akt oskarżenia. Hitchcock podjął się reżyserii, głównie z uwagi na młodzieńczą fascynację sprawami sądowymi. Po kilku interwencjach Selznick został głównym autorem scenariusza i zatrudnił Alidę Valli. Coraz większa ingerencja producenta w film niepokoiła Hitchcocka. W roli młodego londyńskiego adwokata wystąpił Gregory Peck, który podobnie jak i Valli, nie otrzymał od reżysera żadnych instrukcji dotyczących gry. Nieustające konflikty z Selznickiem wywołały u Hitchcocka hipochondrię. Koszty produkcji wyniosły ponad cztery miliony dolarów, co było drugim najdroższym filmem w karierze reżysera. W momencie premiery Akt oskarżenia okazał się rozczarowaniem; Jeden z krytyków „The New York Timesa” napisał, że był to „marny przykład statycznego przedstawienia”. Złe relacje i rozbieżności w wielu kwestiach zakończyły współpracę Hitchcocka z Selznickiem.

    Transatlantic Pictures[ | edytuj kod]

    John Dall, Farley Granger i James Stewart w filmie Sznur (1948)

    Pierwszym filmem wyprodukowanym dla nowo powstałego studia reżysera i Bernsteina Transatlantic Pictures był kryminał psychologiczny z elementami dreszczowca Sznur z 1948. Inspiracją do jego powstania była historia morderstwa dokonanego przez Leopolda i Loeba w 1924. Hitchcock postanowił sfilmować całość w nieprzerwanych dziesięciominutowych sekwencjach, dając kamerze możliwość swobodnego przemieszczania się po planie zdjęciowym; elementy scenografii i meble znajdowały się na kółkach. Sznur był pierwszym filmem Hitchcocka zrealizowanym w technicolorze. W głównej roli nauczyciela Ruperta Cadella, zwolennika poglądów filozofii Nietzschego, wystąpił James Stewart. Fabuła filmu opowiadała o dwóch współlokatorach Brandonie (John Dall) i Phillipie (Farley Granger), którzy przy użyciu tytułowego sznura zabijają swojego kolegę (Dick Hogan). Według Hitchcocka długie sekwencje, po których aktorzy stawali się coraz bardziej spięci, przyczyniały się do potęgowania atmosfery napięcia i niepokoju, która stanowiła integralną część filmu. W późniejszych latach zweryfikował swoją opinię, uznając, że „był to zupełny nonsens, gdyż gwoli wizualnej narracji wziąłem rozbrat z moją własną tezą o wadze montażu”. Sznur okazał się porażką finansową.

    W 1948 Hitchcock zrealizował melodramat kostiumowy Pod znakiem Koziorożca z Ingrid Bergman i Josephem Cottenem w rolach głównych. Reżyser ponownie zdecydował się filmować długie sekwencje, co nie podobało się Bergman. Z tego względu na planie dochodziło do częstej wymiany zdań między Hitchcockiem a odtwórczynią głównej roli żeńskiej. Realizacja filmu była problematyczna; pracownicy Elstree Studios przed rozpoczęciem zdjęć zastrajkowali, a dialogi, z uwagi na duży hałas, dogrywano w późniejszym czasie bez obecności kamery. Pod znakiem Koziorożca zebrał negatywne recenzje. „The Guardian” krytykował „nieznośną dłużyznę poszczególnych scen”, podczas gdy „The Hollywood Reporter” opisał reżyserię Hitchcocka jako „niezdarną, oczywistą, a często po prostu głupią”.

    Współpraca z Warner Bros.[ | edytuj kod]

    Alfred Hitchcock na planie filmu Wyznaję (1953)

    Na początku 1949 reżyser nawiązał współpracę z Jackiem L. Warnerem, prezesem studia Warner Bros., podpisując umowę na realizację czterech filmów w ciągu sześciu i pół roku. Otrzymał honorarium w wysokości miliona dolarów i swobodę działania.

    Przystępując do reżyserii dreszczowca kryminalnego Trema, mając złe doświadczenia z ostatnich dwóch produkcji, Hitchcock zrezygnował z długich sekwencji i nagrywania w kolorze. Zdjęcia realizowano w Londynie. Obsadę uzupełnili Alastair Sim, Jane Wyman, Joyce Grenfell, Marlene Dietrich, Michael Wilding, Miles Malleson i Sybil Thorndike. Film zebrał mieszane opinie. Zarzucano mu brak równego tempa i nadmierną teatralność.

    Wiosną 1950, przeczytawszy powieść Znajomi z pociągu pióra Patricii Highsmith, Hitchcock, będąc pod wrażeniem dwoistości głównych bohaterów, polecił swojemu agentowi odkupienie praw autorskich. Do napisania scenariusza zatrudnił Raymonda Chandlera, jednak z uwagi na szereg konfliktów, pisarz we wrześniu opuścił projekt, uważając, że jest to „strasznie durna historia”. Nową wersję synopsisu opracowała Czenzi Ormonde, współpracowniczka Bena Hechta. Fabuła psychologicznego dreszczowca noir Nieznajomi z pociągu skupiała się na dwóch mężczyznach (Farley Granger i Robert Walker) jadących pociągiem, którzy postanawiają zamienić się morderstwami. Recenzenci podkreślali mroczny nastrój filmu, gdzie podstawową rolę odegrały ujęcia światłocienia, oddając tym samym atmosferę niepokoju i winy. Prasa nazywała Hitchcocka „mistrzem suspensu”.

    W lutym 1952 wraz z Reville przystąpił do opracowywania szkicu scenariusza do filmu Wyznaję. Na miejsce realizacji wybrano Québec. Do głównych ról zostali zaangażowani Montgomery Clift, Anne Baxter i Karl Malden. Współpraca Hitchcocka z Cliftem nie układała się najlepiej z uwagi na zaawansowany alkoholizm aktora. Reżyser przyznał, że „praca z Montgomerym Cliftem okazała się trudna, ponieważ jest to aktor metodyczny, a zarazem neurotyczny”. Fabuła przedstawiała historię katolickiego księdza (Clift), który z uwagi na tajemnicę spowiedzi nie może wyjawić tożsamości zabójcy, wskutek czego sam zostaje oskarżony o morderstwo. Część aktorów żaliła się na brak jakichkolwiek wskazówek gry od Hitchcocka. Wyznaję było jednym z nielicznych filmów reżysera, w którym zabrakło elementów komediowych, stanowiących zrównoważenie narastającego napięcia, co Hitchcock w późniejszych latach uważał za błąd, twierdząc, że filmowi brakowało „humoru i finezji”.

    W 1953 Bernstein wycofał się z produkcji filmów, co oznaczało zakończenie działalności przez Transatlantic, które było zadłużone, a wspólnicy Hitchcocka nie chcieli pracować pod presją.

    Szczyt kariery (1954–1964)[ | edytuj kod]

    Współpraca z Paramount Pictures[ | edytuj kod]

    Od lewej: James Stewart, Grace Kelly i Alfred Hitchcock na planie filmu Okno na podwórze (1954)

    Rozczarowany przyjęciem Wyznaję, Hitchcock przystąpił do ekranizacji sztuki Dial M for Murder, z powodzeniem wystawianej na West Endzie i Broadwayu. Fabuła kryminału M jak morderstwo przedstawiała losy byłego tenisisty (Ray Milland), który szantażuje drobnego przestępcę, by ten zamordował jego żonę (Grace Kelly). Sprawy komplikują się, gdy kobieta w obronie własnej zabija niedoszłego przestępcę. W trakcie realizacji studio Warner Bros. korzystało z najnowocześniejszych dostępnych technik filmowania, w tym z 3D, które nie podobało się reżyserowi, uważającemu je za „przelotną modę”. Hitchcock korzystał z nowatorskiej techniki rzadko, zostawiając ją do momentów największego napięcia (scena chwytania nożyczek przez atakowaną kobietę). Film cieszył się uznaniem wśród publiczności, a Kelly stała się gwiazdą sezonu.

    Alfred Hitchcock i Cary Grant na planie filmu Złodziej w hotelu (1955)

    Z uwagi na ograniczony budżet, co uniemożliwiało dobór odpowiedniej ekipy, Hitchcock coraz otwarciej wyrażał niezadowolenie ze współpracy z Warner Bros. Przed przystąpieniem do realizacji M jak morderstwo, podpisał kontrakt z Paramountem na dziewięć filmów. Pierwszym projektem dla nowego studia był dreszczowiec psychologiczny Okno na podwórze, opowiadający historię fotografa L.B. „Jeffa” Jefferiesona (Stewart), który z powodu złamanej nogi przygląda się przez lornetkę życiu w mieszkaniach leżących naprzeciwko. Wkrótce dochodzi do wniosku, że w jednym z nich popełniono zbrodnię. Scenariusz przygotował autor sztuk radiowych John Michael Hayes. W roli przyjaciółki Jefferiesona ponownie wystąpiła Kelly, którą Hitchcock traktował ze szczególną uwagą. Komfortowe warunki pracy pozwoliły na przywrócenie reżyserowi dawnej energii i entuzjazmu. Film spotkał się z przychylnymi recenzjami, w których został opisany jako „niezwykle wciągający”. Hitchcocka po raz czwarty wyróżniono nominacją do nagrody Akademii Filmowej, lecz przegrał on rywalizację z Elią Kazanem, laureatem za film Na nabrzeżach. W ciągu dwóch lat, Okno na podwórze uzyskało w box offisie przychód rzędu dziesięciu milionów dolarów.

    Z początkiem 1954 Hitchcock przystąpił do realizacji dreszczowca romantycznego Złodziej w hotelu z Carym Grantem i Grace Kelly. Film opowiadał o zręcznym włamywaczu, słynącym niegdyś ze wspinaczki po fasadach domów, żyjącym na francuskiej riwierze, który postanawia wrócić do kryminalnej przeszłości, by zdemaskować kopiującego jego metody złodzieja. Mając pozytywne wspomnienia ze współpracy z Haysem, reżyser ponownie zatrudnił go do napisania scenariusza. Film realizowano w wersji panoramicznej, używając nowatorskiej technologii VistaVision. Opinie o filmie Złodziej w hotelu były w większości mieszane – część krytyków podkreślała komediowy zmysł Granta i seksapil Kelly – natomiast chętnie oglądany był przez publiczność. Film zdobył nagrodę Akademii Filmowej w kategorii za najlepsze zdjęcia.

    Będąc pod wrażeniem powieści The Trouble with Harry Jacka Trevora Story’ego z 1949 Hitchcock wyraził chęć jej realizacji. Fabuła czarnej komedii Kłopoty z Harrym przedstawiała historię Harry’ego – zwłok, które co chwila są wykopywane przez sąsiadów, poczuwających się do odpowiedzialności za jego śmierć. Zdjęcia realizowano w stanie Vermont w Nowej Angli, które odgrywało rolę angielskiej wioski. Film cieszył się powodzeniem we Francji, lecz w Stanach Zjednoczonych odnotował rozczarowujący wynik, gdzie publiczność odczuwała znudzenie i dezorientację. Według reżysera wpływ na to miał brytyjski charakter filmu i słaba promocja ze strony wytwórni.

    Alfred Hitchcock przedstawia (1955–1962)[ | edytuj kod]

    Alfred Hitchcock na planie serialu Alfred Hitchcock przedstawia (1955)
     Osobny artykuł: Alfred Hitchcock przedstawia.

    Po zakończeniu zdjęć do Kłopotów z Harrym, Hitchcock wraz z rodziną udał się na bożonarodzeniowy wypoczynek do kurortu w Sankt Moritz. Przed powrotem do Hollywood odbył rozmowy ze swoim agentem Lew Wassermanem, od 1946 pełniącym funkcję przewodniczącego MCA Inc., który zasugerował mu współpracę z telewizją. Mimo początkowej niepewności, reżyser zgodził się. Do jego obowiązków należało nadzorowanie scenariusza i produkcji oraz krótki występ na początku i na końcu każdego odcinka, za który pobierał honorarium w wysokości 129 tys. dolarów (inne źródła podawały kwotę 125 tys.). Serial kryminalny Alfred Hitchcock przedstawia zadebiutował 2 października 1955 i okazał się dużym sukcesem, także finansowym. Zapewnił Hitchcockowi ogólnokrajową rozpoznawalność. Emitowany był przez siedem lat. W tym czasie wykorzystano w nim 335 opowieści kryminalnych.

    Kolejnym filmem był remake Człowieka, który wiedział za dużo z 1934. Zdjęcia realizowano m.in. w Marrakeszu, a w głównych rolach wystąpili James Stewart i Doris Day. Filmowanie było utrudnione z uwagi na odbywający się ówcześnie ramadan. Nowa wersja znacząco różniła się od pierwowzoru. „Pierwsza wersja była dziełem utalentowanego amatora, drugą zrobił profesjonalista” – argumentował Hitchcock. Day, będąc niezadowoloną z braku jakichkolwiek uwag ze strony reżysera, groziła opuszczeniem projektu. Człowiek, który wiedział za dużo okazał się sukcesem komercyjnym. Tydzień po premierze był najbardziej dochodowym filmem roku.

    Alfred Hitchcock pod Mount Rushmore w trakcie realizacji filmu Północ, północny zachód (1959)

    Zainspirowany autentyczną historią opisaną w książce The True Story of Christopher Emmanuel Balestrero Maxwella Andersona, Hitchcock przystąpił do realizacji kryminalnego dokumentu noir Niewłaściwy człowiek. Fabuła opowiadała o mężczyźnie niesłusznie oskarżonym o bycie złodziejem – w związku z czym zostaje aresztowany i postawiony przed sądem. By w pełni oddać nastrój dokumentu, reżyser zrezygnował z technicoloru i rozbudowanej scenografii na rzecz czarno-białego realizmu nowojorskich ulic i starannie przemyślanej akcji, wzorując się m.in. na neorealizmie włoskim. Do głównych ról zaangażował Henry’ego Fondę i Verę Miles. Według Ackroyda film dawał wyraz predylekcjom Hitchcocka, do których należały błędne utożsamienie, niesłuszne uwięzienie, a także elementy graficzne takie jak cienie, kraty i labirynt korytarzy.

    Alfred Hitchcock i Kim Novak na planie filmu Zawrót głowy (1958)

    Po krótkim odpoczynku, latem 1956 reżyser przygotowywał się do kolejnej produkcji, poszukując nowych pomysłów. Podstawę scenariusza do dreszczowca psychologicznego Zawrót głowy stanowiła powieść The Living and the Dead duetu pisarskiego Boileau-Narcejac. W rolach głównych wystąpili James Stewart i Kim Novak. Zdjęcia realizowano na terenie San Francisco. Hitchcock wykorzystał na planie wiele eksperymentów wizualnych, w tym obrót kamery o 360 stopni i dolly zoom. Kolisty ruch kamery eksponował użycie w filmie elementów spiralnych. Fabuła przedstawiała losy emerytowanego detektywa (Stewart) cierpiącego na akrofobię, który ratuje przed samobójstwem żonę przyjaciela (Novak). Uświadamia sobie, że jest ona obiektem jego obsesyjnego pożądania. Film w momencie premiery zyskał mieszane recenzje, a publiczność uznała, że jest nazbyt dziwny, niejasny i długi.

    Podpisawszy kontrakt ze studiem Metro-Goldwyn-Mayer na realizację jednego filmu, Hitchcock wraz z Ernestem Lehmanem przystąpił do pracy nad dreszczowcem sensacyjno-szpiegowskim Północ, północny zachód, opowiadającym historię niewinnie ściganego kierownika agencji reklamowej (Grant) przez grupę szpiegów, którzy omyłkowo biorą go za osobę z kręgu agencji rządowej. W roli głównej wystąpił Cary Grant. Partnerowała mu Eva Marie Saint. Kierownictwo studia uznało, że finalna wersja filmu, trwająca dwie godziny jest za długa, dlatego polecono jej skrócenie. Hitchcock odmówił, mając świadomość, że kontrakt gwarantował mu całkowitą samodzielność nad ostatecznym kształtem filmu. Podczas premiery w Radio City Music Hall film został przyjęty zbiorową owacją na stojąco i oklaskami, a krytycy podkreślali, że po ryzykownych eksperymentach związanych z Zawrotem głowy, reżyser powrócił do zabawiania publiczności ekstrawaganckimi dreszczowcami.

    Współpraca z Universal Pictures[ | edytuj kod]

    Od lewej: Anthony Perkins, Alfred Hitchcock i Janet Leigh na planie filmu Psychoza (1960)

    Poszukując materiału na nowy film, Hitchcock przeglądał sztuki, powieści, opowiadania i reportaże. Przychylna recenzja powieści Psychoza Roberta Blocha spowodowała, że reżyser przeczytał ją w ciągu dwóch dni i wyraził chęć jej realizacji. Jak wspominał, przekonała go do tego „nagłość morderstwa pod prysznicem”. W stosunku do poprzednich produkcji, zrezygnował z nagrywania w kolorze, atrakcyjnych plenerów i znanych aktorów. Fabuła filmu, w którym psychopatyczny chłopak przebiera się za swoją zmarłą matkę, by móc zabijać ofiary, nie spodobała się przedstawicielom Paramountu. W konsekwencji wytwórnia zajęła się jedynie dystrybucją filmu, a koszty całej produkcji pokrył Hitchcock. Zdjęcia realizowano w studiach należących do Universal Pictures, z którym to reżyser związał się umową. Do realizacji zatrudnił ekipę telewizyjną, chcąc ukończyć prace nad filmem możliwie jak najszybciej i jak najtańszym kosztem. W roli Normana Batesa wystąpił Anthony Perkins. Za namową scenarzysty Josepha Stefano do głównej roli żeńskiej zaangażowano Janet Leigh, posiadającej status gwiazdy. Aby maksymalnie spotęgować zainteresowanie projektem, Hitchcock do samego końca skrupulatnie utrzymywał w tajemnicy wszelkie informacje na temat filmu. W trakcie realizacji ograniczał się do trzech–czterech ujęć, chcąc zachować efekt pierwszego wrażenia. Do historii filmu przeszła scena morderstwa pod prysznicem, której Hitchcock poświęcał dużo uwagi. Na jej temat powstał szereg prac analitycznych.

    W momencie premiery Psychoza wzbudzała wiele emocji wśród widzów i krytyków; niektórzy określali ją mianem niebezpiecznego filmu. Była najczęściej komentowaną i opisywaną produkcją kinową roku oraz najbardziej dochodowym filmem w karierze Hitchcocka, który przyniósł mu zysk w wysokości piętnastu milionów dolarów. Choć krytycy początkowo wyrażali mieszane odczucia, to sukces komercyjny spowodował, że weryfikowali oni swoje nieprzychylne początkowo recenzje. Reżyser z dystansem podchodził do filmu, określając go „średnio ambitnym ćwiczeniem w opowieści gotyckiej”. Krótko po premierze Psychoza zyskała miano filmu kultowego. Nominowana była również w czterech kategoriach do nagrody Akademii Filmowej. Hitchcock po raz piąty w karierze przegrał rywalizację w kategorii za najlepszą reżyserię. Statuetkę otrzymał Billy Wilder za Garsonierę.

    Hitchcock na planie Ptaków (1963)

    Sukces filmu sprawił, że Hitchcock czuł się zdezorientowany. Drugą połowę roku spędził podróżując wraz z żoną po świecie. Po powrocie rozważał realizację kilku projektów, m.in. francuskiej sztuki Piège pour un homme seul oraz ekranizację powieści Village of Stars. Bezpośrednim bodźcem do sfilmowania dreszczowca psychologicznego Ptaki było zdarzenie z sierpnia 1961, gdy ptaki zaatakowały miasto Capitola w stanie Kalifornia, wywołując panikę wśród tamtejszych mieszkańców.

    W głównej roli żeńskiej wystąpiła Tippi Hedren, którą Hitchcock zauważył w reklamie napoju dietetycznego. Z uwagi na swój lęk przed ptakami, reżyser nie brał udziału w scenach, gdzie były one obecne. Pojawiał się, gdy wymagano zmiany oświetlenia. Nowojorska premiera Ptaków odbyła się 9 marca. Choć reżyser wiązał z odbiorem filmu duże nadzieje, Ptaki spotkały się z mieszanym przyjęciem krytyków i publiczności. Filmowi zarzucano m.in. brak rozstrzygającego zakończenia. Krytykowano także rolę Hedren. W późniejszym czasie Hitchcock przyznawał, że film miał za „mało historii, za wiele ptaków”. Dopiero po latach zyskał on miano klasyka i stanowił pewien wzorzec dla późniejszych produkcji z gatunku filmu katastroficznego.

    Alfred Hitchcock i Tippi Hedren na planie filmu Marnie (1964)

    W 1961 reżyser zaangażował się w reklamę na amerykańskim rynku księgarskim powieści Marnie autorstwa Winstona Grahama, która przypadła mu do gustu. Po nabyciu praw do ekranizacji, Hitchcock w głównej roli chciał obsadzić Grace Kelly, jednak aktorka, z uwagi na pełnienie funkcji księżnej Monako, odmówiła, co było dużym rozczarowaniem dla reżysera. Ostatecznie ponownie zaangażował Hedren, której partnerował Sean Connery, ówczesny odtwórca roli Jamesa Bonda. Fabuła dreszczowca psychologicznego Marnie opowiadała o kleptomance Margaret „Marnie” Edgar (Hedren), która pod przymusem wychodzi za mąż za Marka Rutlanda (Connery). Mężczyzna, odkrywszy przestępcze skłonności małżonki, zaczyna ją szantażować. Hitchcock, podobnie jak w przypadku poprzednich produkcji, dbał o każdy detal. Zdjęcia plenerowe realizowano w studiu, co miało obniżyć koszty produkcji. W trakcie trwania zdjęć pomiędzy reżyserem a Hedren wielokrotnie dochodziło do spięć; aktorka w trakcie jednej z kłótni miała go nazwać „grubą świnią”, co spowodowało, że od tej pory zachowywali do siebie dystans i porozumiewali się jedynie przez osoby trzecie.

    Po niezadowalającym odbiorze Ptaków reżyser liczył, że bardziej wymagający krytycy będą pod wrażeniem opowieści o dramacie psychologicznym i seksualnym, jednak tak się nie stało. Jeden z recenzentów pisał na łamach „The New York Timesa”: „Mam dziwne podejrzenie, że pan Hitchcock bierze siebie nazbyt poważnie, co może być efektem słuchania przesadnie ezoterycznych wielbicieli”. Za nieprzychylne opinie oraz klęskę komercyjną filmu reżyser obwiniał Hedren. Niepowodzenie Marnie sprawiło, że był to ostatni film psychologiczny w dorobku reżysera. Wytwórnia zaczęła naciskać na Hitchcocka, by pozostał w konwencji grozy i napięcia.

    Schyłek kariery (1966–1976)[ | edytuj kod]

    Alfred Hitchcock podczas wizyty w Helsinkach (1968)

    Globalny sukces produkcji o przygodach Jamesa Bonda sprawił, że reżyser postanowił zrealizować film szpiegowski. Podstawową ideą powstania Rozdartej kurtyny była historia ucieczki Donalda Macleana i Guya Burgessa do Rosji w 1951. Do głównych ról studio zaangażowało Paula Newmana i Julie Andrews. Wiele problemów sprawiał scenariusz; Hitchcock rozpoczął realizację, nim został on ukończony. W trakcie zdjęć reżyser stracił zapał do filmu, wyrażając niezadowolenie z gry i wysokich zarobków Andrews i Newmana. Fabuła opowiadała o naukowcu, który w rzeczywistości okazuje się być podwójnym agentem pracującym głównie dla Amerykanów, aby wykraść tajne projekty Wschodnim Niemcom. „The New York Times” napisał, że w porównaniu z takimi filmami jak Pozdrowienia z Rosji (1963, reż. Terence Young) i Operacja Piorun (1965, reż. Terence Young) obraz Alfreda Hitchcocka wydaje się „tak nowatorski i sensacyjny jak włóczkowy szalik babci”. Mieszane recenzje powodowały coraz większe rozczarowanie reżysera.

    Po wakacjach spędzonych w Sankt Moritz Hitchcock zaczął coraz intensywniej rozmyślać nad przypadkami brytyjskich morderców, m.in. Neville’a Heatha, który w 1946 brutalnie zabił dwie kobiety. O pomoc w napisaniu scenariusza zwrócił się do Benna Levy’ego, współautora historii do Szantażu z 1929. Fabuła Kalejdoskopowego szału miała traktować o psychopatycznym mordercy, homoseksualiście, starającym się zagonić w swoją sieć policjantkę. Kierownictwo Universal Pictures, z uwagi na kontrowersyjny scenariusz i postać głównego bohatera, nie zgodziło się na realizację. Reżyser odłożył planowany projekt na półkę.

    Alfred Hitchcock na planie filmu Intryga rodzinna (1976), który był ostatnią produkcją w jego dorobku

    Latem 1968 przedstawiciele studia zaproponowali film na podstawie powieści Leona Urisa. Hitchcock początkowo podchodził do tego pomysłu entuzjastycznie, lecz wkrótce popadł w konflikt z autorem. Fabuła dreszczowca szpiegowskiego Topaz koncentrowała się na agencie francuskich służb specjalnych, który za pośrednictwem swoich kontaktów na Kubie dowiaduje się, że Sowieci instalują tam pociski rakietowe. Realizacja filmu była problematyczna; zatrudnieni duńscy, francuscy i niemieccy aktorzy nie rozumieli czarnego humoru i seksualnych aluzji reżysera, który zaczął wykazywać się obojętnością; zdarzało mu się przysypiać na planie. Jak przyznawał: „kręcenie Topazu to było jedno wielkie nieszczęście”. Pauline Kael na łamach tygodnika „The New Yorker” napisała: „Najbardziej konsternujące w Topazie jest to, że jak się zdaje, Hitchcockowi niczego już się nie chce i stracił wyczucie”.

    Szukając nowych inspiracji reżyser chodził do teatru, oglądał filmy i czytał. Otrzymawszy powieść Goodbye Piccadilly, Farewell Leicester Square opowiadającej o maniakalnym zabójcy impotencie, napadającym na kobiety w centralnym Londynie, Hitchcock wyraził chęć sfilmowania historii, która łudząco przypominała mu fabułę Kalejdoskopowego szału. Z uwagi na okrojony budżet zmuszony był do zrezygnowania z kręcenia „z ręki” i naturalnego oświetlenia. Scenariusz napisał Anthony Shaffer. Zdjęcia realizowano w angielskiej stolicy oraz w Pinewood Studios. W głównej roli niewinnie oskarżonego mężczyzny szukającego zemsty na rzeczywistym mordercy wystąpił Jon Finch. Premiera dreszczowca kryminalnego Szał odbyła się na 25. MFF w Cannes, gdzie reżyserowi zgotowano owacje na stojąco. Obraz był największym sukcesem filmowca od czasów Psychozy; „The New York Times” napisał: „Hitchcock w olśniewającej formie”, podczas gdy „Time” przyznał, że „Hitchcock jest nadal mistrzem”. Krytycy uznali Szał za arcydzieło późnego okresu kariery reżysera.

    Hitchcock z taśmami wszystkich wyreżyserowanych przez siebie 53 filmów (1976)

    Latem 1973 reżyser zdecydował się na ekranizację powieści The Rainbird Pattern autorstwa Victora Canninga. Do projektu zaprosił scenarzystę Ernesta Lehmana, z którym miał wiele rozbieżnych wizji dotyczących produkcji. Wytwórnia sugerowała zatrudnienie do głównych ról Jacka Nicholsona i Lizę Minnelli, lecz Hitchcock odmówił z uwagi na zbyt wysokie gaże dla aktorów. W ich miejsca zaangażował Bruce’a Derna i Barbarę Harris. W trakcie realizacji odczuwał coraz większe zmęczenie. Miał problem z długim staniem z powodu doskwierającego artretyzmu. Często poganiał wszystkich, aby jak najszybciej skończono zdjęcia. Etap postprodukcji obrazu pozostawił swoim zastępcom. Intryga rodzinna, będąca mieszanką czarnej komedii i dreszczowca, został przyjęta z mieszanymi opiniami po premierze w marcu 1976. Frank Rich w recenzji napisanej dla „New York Posta” przyznał: „Jak wielu współczesnych malarzy (takich jak Klee czy Kandinsky), także wielkich reżyserów filmowych z wiekiem zaczynają coraz bardziej intrygować abstrakcyjne możliwości związane z ich stylem”.

    Ostatnie lata i śmierć[ | edytuj kod]

    W ostatnich latach życia Hitchcock zmagał się z artretyzmem, który powodował, że miał trudności z porannym wstawaniem. Przyjmował zastrzyki z kortyzonu. Zaczął także lekko głuchnąć. Mimo to codziennie jeździł do biura. Hume Cronyn przyznawał, że w ostatnich latach reżyser stawał się „coraz smutniejszy i coraz bardziej samotny”. Z uwagi na ciągłe zainteresowanie jego twórczością, wyrażał chęć pracy. Nosił się z zamiarem ekranizacji powieści Ronalda Kirkbride’a The Short Night (1968) opowiadającej o podwójnym agencie, który ucieka z więzienia Wormwood Scrubs. Wykupił także prawa do sfilmowania utworu Seana Borkue’a The Springing of George Blake (1970).

    Jesienią 1978 poślizgnął się na dywaniku w łazience. Od tamtej pory poruszał się o lasce. Coraz częściej płakał w otoczeniu znajomych. Z uwagi na problemy zdrowotne i twórczą niemoc nadużywał alkoholu. Wiosną 1979 David Freeman przygotował scenariusz do realizacji The Short Night, lecz Hitchcock ogłosił, że nie zrobi więcej żadnego filmu. 7 marca został uhonorowany przez American Film Institute AFI Life Achievement Award. Nie był zachwycony ceremonią, uważając, że ma wszelkie cechy kosztownego pogrzebu. Nadwaga i problemy z chodzeniem powodowały, że miał trudności z dojściem do stołu. Podczas uroczystej przemowy podziękował swojej żonie i córce, podkreślając, że zawsze go motywowały, pomagały i zachęcały. Wśród wielu zaproszonych gości byli m.in. Cary Grant, Ingrid Bergman, Sean Connery i Vera Miles. W maju zamknął biuro i przedsiębiorstwo.

    Ostatnie miesiące życia spędził w swoim domu w Bel Air, leżąc w łóżku. Nie wykazywał zainteresowania otaczającym go światem, nie chciał pić ani jeść. Nielicznych gości przyjmował z dużym chłodem i wrogością. Pokrzykiwał na lekarzy. Zmarł o dziewiątej siedemnaście 29 kwietnia 1980 z powodu niewydolności nerek. Uroczystości pogrzebowe, którym przewodniczył ojciec Thomas Sullivan, odbyły się 30 kwietnia w kościele pod wezwaniem Dobrego Pasterza w Beverly Hills. Mowę pogrzebową wygłosił Lew Wasserman. Wśród sześciuset osób przybyłych na uroczystość obecni byli m.in. Alma Reville (na wózku inwalidzkim), François Truffaut, Janet Leigh, Karl Malden, Louis Jourdan, Mel Brooks i Tippi Hedren. Zwłoki Hitchcocka poddano kremacji. 10 maja prochy rozsypano nad Pacyfikiem. Majątek reżysera, szacowany na kwotę 20 milionów dolarów, trafił do żony, córki i wnuczek.

    Życie prywatne[ | edytuj kod]

    Małżeństwo i rodzina[ | edytuj kod]

    Alma Reville i Alfred Hitchcock w listopadzie 1955

    Swoją przyszłą żonę Almę Reville poznał w Famous Players-Lasky na początku lat 20. Reville w wieku 16 lat zaczęła pracę w dziale montażu w Twickenham Studios, gdzie szybko awansowała na kierownika planu i drugiego reżysera. Mieszkała z rodzicami nieopodal studia. Od 1923 regularnie współpracowała z Hitchcockiem przy produkcjach filmowych. Reżyser oświadczył się jej w wigilię 1925 w trakcie rejsu powrotnego z Niemiec do Anglii, gdzie pracowali nad filmem Orzeł z gór (1927). Pobrali się w obrządku rzymskokatolickim 2 grudnia 1926 w Brompton Oratory w dzielnicy Knightsbridge, a ceremonii przewodniczył wielebny J.J. Bevan. Na miesiąc miodowy udali się w podróż do Paryża, nad jezioro Lago di Como i Badrutt’s Palace Hotel w Sankt Moritz w Szwajcarii, do którego starali się wracać przy każdej okazji rocznicy ślubu.

    W jednym z artykułów prasowych Hitchcock przyznał, że „[Reville] ma żywą, baczną osobowość, pogoda nigdy nie ustępuje z jej twarzy, a usta otwiera tylko wtedy, kiedy wielkodusznie może udzielić swej nieocenionej pomocy”. Po ślubie zamieszkali przy Cromwell Road 153, wynajmując dwa najwyższe piętra. Reżyser bardzo liczył się z jej zdaniem; Reville jako pierwsza widziała ukończony film i to do niej należała ostateczna ocena. Byli zgodnym małżeństwem, choć jak podkreślali bliżsi znajomi pary, bardziej niż mężem i żoną byli współpracującymi partnerami. Najczęściej zwracał się do niej per „madame” lub „księżniczko”, bądź też „dzieciaku”.

    Jedyna córka Hitchcocków, Patricia „Pat” Alma Hitchcock, przyszła na świat 7 lipca 1928. Po jej narodzinach reżyser zakupił za kwotę 2,5 tys. funtów 11-akrową posiadłość Winter’s Grace nieopodal Shamley Green, położoną pięć mil od Guildford, gdzie wraz z rodziną spędzał weekendy. Po przeprowadzce do Stanów Zjednoczonych w 1939, zamieszkali w apartamencie przy Wilshire Boulevard wyposażonym w basen i kort tenisowy, jednak po miesiącu przenieśli się do wynajętego od Carole Lombard dużego domu przy St Cloud Road 609 w Bel Air. Latem 1940 Hitchcock, za kwotę 40 tys. dolarów, nabył letniskową posiadłość Heart O’ the Mountain’ (lub nazywaną też Cornwall Ranch) leżącą w Scotts Valley, na stoku gór Santa Cruz, gdzie Reville w ogrodzie pielęgnowała białe róże. W niedziele wraz z żoną i córką uczęszczał do pobliskiego kościoła pod wezwaniem Dobrego Pasterza. Ulubioną restauracją Hitchcocka była Chasen’s w West Hollywood, w której regularnie, co czwartek, spożywał posiłki.

    Gdy Lombard zginęła w katastrofie lotniczej w styczniu 1942, Reville znalazła nowy apartament przy Bellagio Road 10957 w Bel Air, w którym Hitchcockowie mieszkali do końca życia. Była to skryta między drzewami, rozległa posiadłość z siedmioma sypialniami i pięcioma łazienkami. Pod koniec lat 50. zakupili dwa psy rasy West Highland white terrier – Geoffreya oraz Stanleya (od ich imion Hitchcock utworzył towarzystwo produkcyjne Geoffrey Stanley Production, odpowiedzialne za rozpowszechnianie filmu Marnie; 1964). Reżyser był także właścicielem domu wakacyjnego nad zatoką Monterey Bay. W wolnych chwilach podróżował z rodziną po Europie i różnych zakątkach świata.

    20 kwietnia 1955 otrzymał w sądzie federalnym w Los Angeles amerykańskie obywatelstwo. 20 stycznia 1965 przewodniczył inauguracyjnej gali prezydenta Lyndona B. Johnsona.

    Osobowość, zainteresowania, przyjaźnie[ | edytuj kod]

    Hitchcock wraz z żoną, córką, zięciem i wnuczkami (lata 50.)

    Z natury Hitchcock był osobą lękliwą, skrytą i wstydliwą; początkowo odczuwał dyskomfort z powodu swojej tuszy, lecz w późniejszych latach często wykonywał w towarzystwie przyjaciół taniec brzucha, który był jego stałym dowcipem. Jak wspominał, bał się wszystkiego, zawsze przewidywał najgorsze rozwiązania i przygotowywał się na nie. Truffaut powiedział o nim, że jest „wylęknionym neurotykiem”. Cierpiał m.in. na antropofobię, akrofobię i zawroty głowy. W trakcie opowiadania bądź argumentacji wyraziście gestykulował. Posiadał bogaty zasób aforyzmów i anegdot. Często zasypiał przy stole w obecności gości.

    Zdaniem aktorów, z którymi pracował, Hitchcocka cechowała bezkonfliktowość, opanowanie oraz spokój. Zyskał opinię reżysera milczącego, który nie rozmawiał i nie instruował aktorów, oczekując od nich jedynie „wykonywania swojego zawodu”. W latach młodości przejawiał nieśmiałość w kontaktach z kobietami. Nigdy nie brał udziału w szkolnych zabawach, podobnie jak i rodzinnych przyjęciach. Przeważnie siedział z boku i obserwował (taką postawę, prowadzącą do podglądactwa, często wykorzystywał w swoich filmach). Biografowie doszukiwali się różnych interpretacji tego stanu rzeczy; od relacji z matką po edukację u jezuitów. Będąc młodzieńcem przejawiał rozbudowane fantazje seksualne i obsesje (w filmach często wykorzystywał motyw gwałtu i zabijania kobiet).

    Interesowały go intymne szczegóły z życia aktorów, z którymi współpracował. Uchodził za osobę pedantyczną (w szafie posiadał starannie skrojone na miarę i ponumerowane garnitury). Według Ackroyda „swoje życie organizował jak kampanię militarną”. Znany był z niekonwencjonalnego poczucia humoru (w trakcie realizacji Ptaków w 1962, podarował córce Tippi Hedren obrazek, na którym jej matka spoczywała w trumnie). Reville przyznawała, że „nieustannie urządza ludziom dowcipy w takim stylu, że zaczynam się tego lękać”. Do jego zwyczajów należało tłuczenie filiżanki po śniadaniowej i popołudniowej herbacie. Jak twierdził: „to dobre dla nerwów, rozładowuje napięcia. Znacznie lepsze niż czepianie się aktorów”.

    W dzieciństwie Hitchcock był ministrantem. Interesował się podróżowaniem, kolekcjonował mapy i rozkłady jazdy. W jego sypialni wisiała mapa, na której chorągiewkami zaznaczał zmiany w położeniu statków oceanicznych. Znał na pamięć wszystkie stacje Orient Expressu i kolei transsyberyjskiej. Chodził do doków podziwiać parowce. Do jego największych zamiłowań należało czytanie protokołów z rozpraw sądowych. Często odwiedzał Black Museum Scotland Yardu i siedzibę centralnego sądu kryminalnego Old Bailey. Szczególnie interesowały go procesy morderców, zwłaszcza zabójców kobiet. Regularnie oglądał z rodzicami spektakle wystawiane na West Endzie. Pracując w fabryce u Henleya zorganizował drużynę futbolową i brał udział w rozgrywkach bilardowych.

    Cenił sztukę niefiguratywną i malarstwo francuskie z początku XX wieku. Kolekcjonował prace takich artystów, jak: Amedeo Modigliani, Chaim Soutine, Georges Rouault, Maurice de Vlaminck, Maurice Utrillo, Paul Klee, Raoul Dufy i Thomas Rowlandson. Od 1954 inwestował w przemysł naftowy i hodowlę bydła oraz oglądał wyścigi konne. Był zapalonym ogrodnikiem. Często występował na amerykańskich uniwersytetach, prowadząc odczyty dla studentów. Przez całe życie unikał prowadzenia negocjacji finansowych, które powodowały stres i napięcia nerwowe.

    Według biografów Hitchcock nigdy nie był przesadnie towarzyski i nie utrzymywał długotrwałych przyjaźni. Mimo to miał serdeczne relacje z Carym Grantem, Grace Kelly i jej mężem księciem Rainierem III, Ingrid Bergman i Jamesem Stewartem, którzy często gościli u niego w posiadłości w Santa Cruz na uroczystych kolacjach, gdzie częstował ich winem, pochodzącym z prywatnej winnicy. Do wąskiego grona przyjaciół należeli także Hume Cronyn i Jay Presson Allen. Aktorzy, współpracownicy i znajomi zwracali się do niego „Hitch”, co było skrótem od nazwiska.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.619 sek.