• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Aleksy Romanow - 1690–1718

    Przeczytaj także...
    Piotr I Aleksiejewicz Wielki, ros. Пётр I Алексеевич (ur. 30 maja/9 czerwca 1672 w Moskwie, zm. 28 stycznia/8 lutego 1725 w Sankt Petersburgu). Syn Aleksego (1645-1676), z dynastii Romanowów.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.

    Aleksy Piotrowicz Romanow, ros. Алексей Петрович; (ur. 18 lutego/28 lutego 1690 w Moskwie, zm. 26 czerwca/7 lipca 1718 w Sankt Petersburgu) – carewicz, pierworodny syn cara Piotra I Wielkiego i Eudoksji Łopuchiny, ojciec cesarza Rosji Piotra II Romanowa.

    W 1169 Andrzej I Bogolubski opanował Kijów uzyskując tym samym tytuł wielkiego księcia. Odmiennie od swoich poprzedników, również ojca, nie przeniósł do tego miasta swej stolicy lecz po złupieniu Kijowa osadzał tam swoich krewnych jako podległych książąt. Centrum swego księstwa pozostawił Włodzimierz, który odtąd stał się stolicą wielkiego księstwa.Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.

    Aleksy Piotrowicz był jedynym powodem zainteresowania jego ojca matką. Miał osiem lat, gdy Eudoksja popadła w niełaskę cara i została usunięta z pałacu, a następnie osadzona w klasztorze. Mały carewicz wychowywany był przez siostrę cara – Natalię. Różnił się bardzo od swojego ojca i chociaż otrzymał staranne wykształcenie, władał kilkoma językami, nie dorównywał carowi i nie spełniał jego oczekiwań. Duży wpływ miał na carewicza jeden z jego wychowawców z lat młodzieńczych, protopop soboru Wierchospaskiego w Moskwie, Jakub Ignatiew. To za jego namową Aleksy spotkał się potajemnie z matką, czym sprowadził na siebie gniew ojca.

    Kopenhaga (duń. København [kʰøb̥m̩ˈhɑʊ̯ˀn], łac. Hafnia) – stolica i największe miasto Królestwa Danii. W 2014 r. odbył się tu 59 Festiwal Muzyki Europejskiej Eurowizja.Natalia Aleksiejewna Romanowa (ur. 21 lipca 1714 w Sankt Petersburgu - zm. 22 listopada 1728 w Moskwie) - córka carewicza Aleksego Romanowa i jego niemieckiej żony Szarlotty Krystyny, siostra cesarza Piotra II.

    W 1709 wyjechał za granicę, dla zaznajomienia się ze sztuką budowy fortyfikacji, ugruntowania nauki języków i obycia w świecie. 14 października/25 października 1711 w Torgau poślubił księżniczkę Szarlotę Krystynę Brunszwik-Wolfenbüttel; to zaplanowane przez ojca małżeństwo nie było jednak udane. Wkrótce po ślubie, na polecenie cara, Aleksy Piotrowicz wrócił do zajęć natury wojskowej, przygotowywał aprowizację dla armii mającej zająć Pomorze, potem brał udział w kampanii fińskiej.

    Torgau – miasto powiatowe we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, siedziba powiatu Nordsachsen oraz wspólnoty administracyjnej Torgau, port nad Łabą, liczy ok. 21,4 tys. mieszkańców. Do 29 lutego 2012 należało do okręgu administracyjnego Lipsk.Eudoksja Fiodorowna Łopuchina, właściwie: Jewdokia (ur. 9 sierpnia 1669, zm. 7 września 1731) - pierwsza żona Piotra I Wielkiego. Ich ślub odbył się 6 lutego 1689, krótko przed nieudanym zamachem na życie Piotra, przygotowanym przez jego przyrodnią siostrę Zofię Romanową (aby przestał jej zagrażać w drodze do tronu).

    Aleksy Piotrowicz nie cenił żony (w przeciwieństwie do swojego ojca i macochy) i utrzymywał związek ze swoją faworytą Eufrozyną. Małżonkowie widywali się rzadko, ale pomimo tego doczekali się dwojga dzieci: Natalii Aleksiejewny (1714–1728) i Piotra Aleksiejewicza (1715–1730), który zasiadał później na tronie Rosji jako Piotr II.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Twierdza Pietropawłowska (ros.Pietropawłowskaja kriepost) – twierdza w Petersburgu, najstarsza budowla w mieście, założona przez Piotra I w roku 1703 na Wyspie Zajęczej, miała służyć do obrony przed Szwedami. Twierdza składała się z 6 bastionów, dwóch rawelinów oraz baszty.

    Wkrótce po urodzeniu drugiego dziecka Szarlota Krystyna zmarła. W tym samym czasie carowi urodził się syn, kolejny pretendent do korony. W tej sytuacji Aleksy postanowił dobrowolnie zrzec się prawa do tronu. Swoją decyzję przekazał ojcu listownie w 1715. Car postawił synowi ultimatum: albo zostanie godnym następcą tronu, albo mnichem. Carewicz wybrał stan duchowny, jednak zanim została spełniona groźba osadzenia go w klasztorze, nadarzyła się okazja do wyjazdu z kraju. W 1716 car przebywający w Kopenhadze wezwał syna do siebie w nadziei, że ten zmienił zdanie i już nie myśli o stanie duchownym. Pod pretekstem wyjazdu do ojca Aleksy uciekł do Austrii w nadziei, że szwagier, cesarz Karol VI udzieli mu schronienia. Mimo, że Karol nie chciał się mieszać w wewnętrzne konflikty Romanowów udzielił mu pewnego wsparcia. Dla bezpieczeństwa umieszczono go w twierdzy Ehrenberg w Tyrolu, a następnie przewieziono do zamku Sant'Elmo w Neapolu. Cesarz Karol szczerze współczuł Aleksemu, i podejrzewał Piotra o mordercze plany względem syna. Niepokoje takie wyraził w tajnym liście do króla Wielkiej Brytanii Jerzego I, z którym się komunikował w tej delikatnej sprawie. Car Piotr postanowił jednak za wszelką cenę sprowadzić syna do Rosji. To zadanie powierzył hrabiemu Piotrowi Tołstojowi i jego agentom z „Tajnej Komisji” (rodzaj służby bezpieczeństwa i policji politycznej, powstały z wcześniejszej tego typu formacji o nazwie „Biuro Preobrażeńskie”). Szczegóły akcji i porwania nie są znane dokładnie, ale ostatecznie Aleksy pojawił się w Moskwie pod koniec stycznia 1718 roku. Piotr już wcześniej postanowił wydobyć od syna informacje na temat rzekomego spisku. Carewicz został postawiony przed specjalnie utworzoną Tajną Kancelarię Spraw Śledczych. 18 lutego 1718 podczas tortur zostały wymuszone na nim zeznania. Większość osób, które się z nim przyjaźniły została poddana okrutnym mękom. Byli nabijani na pal lub łamano ich kołem. W trakcie tego terroru nawet matka Aleksego, która przebywała od lat w klasztorze, została z niego porwana i publicznie sądzona za cudzołóstwo. Ostatecznie pozbawiony prawa następstwa tronu, oddany pod sąd, torturowany, został skazany na śmierć.

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Piotr II Aleksiejewicz, Пётр II Алексеевич (ur. 12 października/23 października 1715 w Petersburgu, zm. 19 stycznia/30 stycznia 1730 w Moskwie) – cesarz Rosji w latach 1727 - 1730, wnuk cara Piotra I (1682-1725). Pochodził z dynastii Romanowów, której był ostatnim potomkiem w linii męskiej.

    Zmarł w Twierdzy Pietropawłowskiej 26 czerwca 1718. Bezpośrednia przyczyna śmierci pozostaje jednak nieznana, mogło nią być zarówno zamęczenie na torturach, jak i otrucie czy uduszenie. Według jednej z wersji, 19 czerwca słaby i zmaltretowany carewicz otrzymał dwadzieścia pięć batów knutem, następnie 24 czerwca piętnaście dalszych, co dwa dni później spowodowało jego śmierć.

    Order Orła Białego – najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe Rzeczypospolitej Polskiej, nadawane za znamienite zasługi cywilne i wojskowe dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej, położone zarówno w czasie pokoju, jak i w czasie wojny. Nie dzieli się na klasy. Nadawany jest najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym rangą przedstawicielom państw obcych.Karol VI Habsburg (ur. 1 października 1685 w Wiedniu, zm. 20 października 1740 tamże) – cesarz, król Węgier (jako Karol III) i Czech (jako Karol II) oraz arcyksiążę Austrii od 1711, ostatni męski przedstawiciel dynastii Habsburgów. Był drugim synem Leopolda I Habsburga i Eleonory Magdaleny z Wittelsbachów. Jego żoną była Elżbieta Krystyna Welf, z którą miał czworo dzieci.

    Był odznaczony Orderem Orła Białego. W 1997 r. nakręcono film pt. Carewicz Aleksiej (Царевич Алексей) w reż. Witalija Mielnikowa osnuty na dziejach konfliktu Aleksego ze swoim ojcem.

    Przypisy

    1. W. Pczełow: Monarchi Rossji, Olma-Press, Moskwa 2003, s.428 (ros.). books.google.de. [dostęp 2015-01-30].
    2. Policja polityczna wczoraj i dziś - Biuro Preobrażeńskie - Wiadomości24
    3. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego, 1705-2008, 2008, s. 142.

    Bibliografia[]

  • Aleksiej Pietrowicz, (w:) Russkij Biograficzeskij Słowar
  • Władysław A. Serczyk, Piotr I Wielki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo, ISBN 83-04-04483-8
  • Protopop ((gr.) protopapás) – dawne, wyszłe z użycia na początku XIX stulecia, określenie kapłana prawosławnego wyższego stopnia, sprawującego opiekę nad kilkoma parafiami. Protopop jest w Cerkwi prawosławnej odpowiednikiem dziekana kierującego dekanatem.Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
    Szarlota Krystyna Zofia Brunszwik-Wolfenbüttel, niem.Charlotte Christine Sophie von Braunschweig-Wolfenbüttel (ur. 28 sierpnia 1694 w Wolfenbüttel, zm. 31 stycznia/11 lutego 1715 w Petersburgu) - żona carewicza Aleksego, matka cesarza Piotra II. Była córką księcia Brunszwiku-Wolfenbüttel Ludwika Rudolfa i Krystyny Luizy Oettingen.
    25 października jest 298. (w latach przestępnych 299.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 67 dni.
    Tyrol (niem. Tirol, wł. Tirolo) – region geograficzny, historyczny i etnograficzny w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, graniczący z Niemcami i Szwajcarią. Rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy. Główny region turystyczny Austrii. Liczne uzdrowiska, ośrodki wypoczynkowe i sportów zimowych. Rozwinięte energetyka wodna i przemysł drzewny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.035 sek.