Aleksis Tsipras

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Aleksis Tsipras, gr. Αλέξης Τσίπρας (wym. [ɐˈl.ksis ˈt͡siprɐs]; ur. 28 lipca 1974 w Atenach) – grecki polityk, lider Koalicji Radykalnej Lewicy (Syriza) oraz wchodzącej w jej skład partii Sinaspismos. Deputowany do Parlamentu Grecji, premier Grecji od stycznia 2015 do sierpnia 2015 oraz od września 2015 do lipca 2019, od października 2018 do lutego 2019 również minister spraw zagranicznych.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Wybory parlamentarne w Grecji w 2012 – przedterminowe wybory do greckiego parlamentu, Izby Deputowanych odbyły się 6 maja 2012 roku.

Życiorys[ | edytuj kod]

Działalność do 2015[ | edytuj kod]

Aleksis Tsipras urodził się w rodzinie zamożnego przedsiębiorcy budowlanego, uzyskującego zamówienia publiczne m.in. w okresie junty czarnych pułkowników. Ukończył inżynierię lądową na Politechnice Ateńskiej (NTUA), a następnie studia podyplomowe z zakresu planowania przestrzennego. W tym czasie wchodził w skład rady studenckiej macierzystego wydziału, a także był jego reprezentantem w senacie uczelni. W latach 1995–1997 był członkiem rady centralnej narodowego związku studentów EFEE. Po studiach pracował jako inżynier w sektorze budownictwa oraz opracowywał plany zagospodarowania przestrzennego dla urzędu miejskiego w Atenach.

Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Referendum w Grecji w 2015 roku – referendum odbyło się 5 lipca. Dotyczyło porozumienia Grecji z międzynarodowymi wierzycielami.

W działalność polityczną zaangażował się w młodości, gdy w wieku 15 lat wstąpił do młodzieżówki Komunistycznej Partii Grecji. Rok później kierował strajkiem okupacyjnym w swojej szkole, demonstranci sprzeciwiali się planowanej wówczas reformie edukacji. W szkole poznał swoją późniejszą partnerkę życiową. Gdy w latach 90. w partii komunistycznej doszło do rozłamu, dołączył do nowo powołanej partii Sinaspismos. W maju 1999 objął funkcję sekretarza organizacji młodzieżowej przy tym ugrupowaniu, którym pozostał do marca 2003. W tym czasie aktywnie uczestniczył w wielu protestach o charakterze antyglobalistycznym i antyliberalnym.

Kryzys finansowy (2007–2009) – ogólnoświatowy kryzys gospodarczy na rynkach finansowych i bankowych, którego szczyt przypadł na lata 2008-2009, zapoczątkowany zapaścią na rynku pożyczek hipotecznych wysokiego ryzyka w Stanach Zjednoczonych. Wasiliki Tanu-Christofilu (gr. Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, ur. 1950 w Chalkidzie) – grecka sędzia, prawnik i polityk, premier Grecji od 27 sierpnia 2015 do 21 września 2015.

W grudniu 2004 został wybrany w skład centralnego komitetu politycznego i sekretariatu politycznego Synaspismós, będąc odpowiedzialnym za sprawy młodzieży i edukacji. W wyborach lokalnych w 2004 był kandydatem współtworzonej przez swoją partię Koalicji Radykalnej Lewicy na urząd burmistrza Aten. W głosowaniu zajął trzecie miejsce, za kandydatami Nowej Demokracji i PASOK-u, zdobywając 10,5% głosów poparcia. Dzięki kampanii wyborczej jego nazwisko stało się wówczas rozpoznawalne w skali ogólnokrajowej. 10 lutego 2008 został nowym przewodniczącym Synaspismós i tym samym przywódcą Syrizy.

Ruch alterglobalistyczny – ruch społeczno-polityczny aktywny w większości państw świata, różnorodny ideowo i niejednolity organizacyjnie. Za cel stawia sobie radykalną zmianę obecnych stosunków ekonomicznych, ekologicznych i społecznych, poprzez m.in. budowanie globalnego społeczeństwa obywatelskiego.Ogólnogrecki Ruch Socjalistyczny lub Panhelleński Ruch Socjalistyczny (gr. Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα = Panelinio Sosialistiko Kinima, PASOK) – grecka partia centrolewicowa. Założona w 1974 przez Andreasa Papandreu. Rządząca w latach 1981–1990, 1993–2004 oraz od wyborów w październiku 2009. Od 18 marca 2012 przewodniczącym partii jest Ewangelos Wenizelos.

W wyborach parlamentarnych w 2009 uzyskał mandat deputowanego do Parlamentu Grecji, a Syriza pod jego przewodnictwem zdobyła około 5% głosów. Po wyborach stanął na czele klubu parlamentarnego koalicji, liczącego łącznie 13 mandatów. Od tego czasu z powodzeniem ubiegał się o reelekcję w kolejnych wyborach parlamentarnych: w maju 2012, czerwcu 2012, styczniu 2015 i wrześniu 2015. W przedterminowych wyborach parlamentarnych w maju 2012, przeprowadzonych z powodu i w czasie kryzysu gospodarczego w kraju, Syriza zajęła drugie miejsce i uzyskała 52 mandaty. 7 maja z misji sformowania rządu zrezygnował lider zwycięskiej Nowej Demokracji Andonis Samaras, a następnego dnia prezydent Karolos Papulias powierzył to zadanie Aleksisowi Tsiprasowi. Misja ta zakończyła się niepowodzeniem, a jego ugrupowanie pozostało w opozycji.

Parlament Grecji (jęz. grec. Βουλή των Ελλήνων; transkrypcja: Wuli ton Ellinon ; wierny przekład: "Parlament Hellenów") – jednoizbowy parlament grecki mieszczący się w byłym pałacu królewskim, połozonym przy placu Syntagma w Atenach. Liczy 300 deputowanych, wybieranych na 4-letnią kadencję. W latach 1844-1863 i 1927-1935 był dwuizbowy i składał się z Izby Reprezentantów i Senatu.Nikolaos (Nikos) Kodzias (gr. Νικόλαος (Νίκος) Κοτζιάς) (ur. 19 listopada 1950 w Atenach) – grecki polityk i dyplomata. Od 27 stycznia 2015 Minister Spraw Zagranicznych.

W maju 2012 Syriza złożyła do Sądu Najwyższego wniosek o zarejestrowanie jej jako jednolitej partii politycznej z Aleksisem Tsiprasem jako jej przewodniczącym.

Działalność od 2015[ | edytuj kod]

W styczniu 2015 w wyborach parlamentarnych Syriza zdobyła 144 miejsca w 300-osobowym parlamencie. 26 stycznia 2015 Aleksis Tsipras stanął na czele nowego rządu Grecji, współtworząc koalicję z prawicowym ugrupowaniem Niezależni Grecy. W lipcu 2015 z jego inicjatywy odbyło się referendum, w którym głosujący opowiedzieli się za odrzuceniem porozumienia z międzynarodowymi wierzycielami. W tym samym miesiącu zdecydowana większość deputowanych Syrizy głosowała za ustawą o reformach oszczędnościowych będących warunkiem kredytodawców udzielenia Grecji kolejnej pomocy, jednakże przeciwko tej decyzji głosowali m.in. były minister finansów Janis Warufakis, minister energetyki Panajotis Lafazanis i przewodnicząca parlamentu Zoi Konstandopulu. W sierpniu 2015 Panajotis Lafazanis rozpoczął tworzenie nowego ugrupowania pod nazwą Jedność Ludowa, do którego przystąpiło 25 posłów Syrizy. W konsekwencji 20 sierpnia 2015 podał się do dymisji z funkcji premiera. Siedem dni później na stanowisku zastąpiła go Wasiliki Tanu, stając na czele rządu tymczasowego. W przedterminowych wyborach z września Syriza zdobyła 145 mandatów. 21 września Aleksis Tsipras powrócił na urząd premiera, a dwa dni później jego nowy gabinet rozpoczął funkcjonowanie.

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu. Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.

W październiku 2018, po odejściu z rządu Nikosa Kodziasa, objął dodatkowo stanowisko ministra spraw zagranicznych (w lutym 2019 na czele MSZ stanął Jeorjos Katrungalos). W 2019 po porażce Syrizy w wyborach regionalnych i europejskich, ogłosił przedterminowe wybory krajowe. W wyniku głosowania z lipca tegoż roku utrzymał mandat poselski na kolejną kadencję, jednak jego partia przegrała wyraźnie z Nową Demokracją. 8 lipca 2019 zakończył urzędowanie na stanowisku premiera – zastąpił go lider ND Kiriakos Mitsotakis.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Nowa Demokracja (gr. Νέα Δημοκρατία, Nea Dimokratia, ND) – grecka partia konserwatywno-liberalna, centroprawicowa.

Życie prywatne[ | edytuj kod]

Partnerką życiową Aleksisa Tsiprasa została Peristera Baziana, z którą ma dwóch synów. Cechą charakterystyczną jego publicznego wizerunku stało się nienoszenie krawatów.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Alexis Tsipras: Who is Greece’s New Prime Minister? (ang.). greekreporter.com, 26 stycznia 2015. [dostęp 2019-07-09].
  2. Michał Kokot: Grecja odkręca reformy. wyborcza.pl, 29 stycznia 2015. [dostęp 2015-01-29].
  3. Alexis Tsipras (ang.). syn.gr. [dostęp 2012-05-08].
  4. Profile: Alexis Tsipras (ang.). scotsman.com, 8 maja 2012. [dostęp 2012-05-08].
  5. Tsiprias Alexios (ang.). hellenicparliament.gr. [dostęp 2017-09-02].
  6. Greek election: Syriza seeks anti-austerity coalition (ang.). bbc.com, 8 maja 2012. [dostęp 2012-05-08].
  7. Ενιαίο πολιτικό κόμμα έγινε ο ΣΥΡΙΖΑ (gr.). newsbeast.gr, 22 maja 2012. [dostęp 2012-05-22].
  8. Greece anti-bailout leader Tsipras made prime minister (ang.). bbc.com, 26 stycznia 2015. [dostęp 2017-09-02].
  9. Greek crisis: MPs approve bailout measures, after clashes in Athens – as it happened (ang.). theguardian.com, 16 lipca 2015. [dostęp 2017-09-02].
  10. Rozłam w Syrizie. Opozycja chce sformować nowy grecki rząd. forsal.pl, 21 sierpnia 2015. [dostęp 2015-08-21].
  11. Grecja: Premier podaje się do dymisji. Za miesiąc przedterminowe wybory. newsweek.pl, 20 sierpnia 2015. [dostęp 2015-08-22].
  12. Wasiliki Thanu tymczasową szefową greckiego rządu.. interia.pl, 27 sierpnia 2015. [dostęp 2015-08-27].
  13. Cipras zaprzysiężony. Nie odwołał się do Boga. tvn24.pl, 21 września 2017. [dostęp 2015-09-21].
  14. Greek Cabinet as of September 23, 2015 (ang.). ekathimerini.com, 23 września 2015. [dostęp 2019-07-21].
  15. Greek PM accepts Kotzias resignation, takes over as foreign minister (ang.). ekathimerini.com, 17 października 2018. [dostęp 2018-10-17].
  16. Οι 300 της νέας Βουλής (gr.). kathimerini.gr, 8 lipca 2019. [dostęp 2019-07-08].
  17. Lider Nowej Demokracji Micotakis zaprzysiężony jako premier. polskieradio24.pl. [dostęp 2019-07-08].
  18. Alexis Tsipras (ang.). primeminister.gov.gr. [dostęp 2017-09-02].
  19. Why new Greek premier Alexis Tsipras isn’t wearing a tie (ang.). marketwatch.com, 4 lutego 2015. [dostęp 2017-09-02].
Wybory parlamentarne w Grecji w 2009 – wcześniejsze wybory do greckiego parlamentu, Izby Deputowanych przeprowadzone 4 października 2009. Zwycięstwo opozycyjnego PASOK zakończyło 5-letnie rządy Nowej Demokracji premiera Karamalisa i doprowadziło do powstania rządu Jeoriosa Andreasa Papandreu.Komunistyczna Partia Grecji (nwgr. Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας ΚΚΕ / Kommounistikό Kόmma Elládas, ΚΚΕ) – grecka partia polityczna, założona w 1918 (do 1924 pod nazwą Socjalistyczna Partia Robotnicza Grecji) jako sekcja Międzynarodówki Komunistycznej. Zdelegalizowana w 1936, wskutek zamachu stanu, przeprowadzonego, z poparciem monarchy, przez propagującego faszyzm generała Ioannisa Metaksasa. Bezpośrednią przyczyną zamachu stała się możliwość wejścia posłów KPG w koalicję, tworzącą przyszły rząd. Rozwiązano parlament, w praktyce uniemożliwiona została też działalność związkowa, strajki tłumiono przy użyciu dużych oddziałów wojska, czasem też ostrej amunicji. Członkowie KPG podlegali pobiciom i więzieniu, jednak proponowano im zwolnienie, w zamian za publiczne wyrażenie skruchy i zobowiązanie się do zaprzestania krytyki władz. Antykomunistyczne represje nie przybrały ówcześnie skrajnych form, znanych z Niemiec czy Hiszpanii, mimo identycznej, typowo faszystowskiej zewnętrznej szaty władzy oraz faszystowskiej propagandy.




Warto wiedzieć że... beta

Wybory parlamentarne w Grecji w styczniu 2015 – wybory do greckiego parlamentu zostały przeprowadzone 25 stycznia 2015. Były to wybory przedterminowe, rozpisane w związku z niemożnością wyboru greckiego prezydenta przez grecki parlament w trzech głosowaniach w grudniu 2014. 21 partii, 4 koalicje wyborcze i niezależny kandydat złożyli wniosek o uczestnictwo w wyborach. Sąd Najwyższy zadecydował o tym, że w wyborach może brać udział 18 partii i 4 koalicje wyborcze. Aleksis Tsipras został zaprzysiężony na premiera Grecji w dniu 26 stycznia 2015 po osiągnięciu koalicyjnego rządu z Niezależnymi Grekami.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Akcent (od łac. accentus, zaśpiew), właśc. akcent wyrazowy – wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu.
WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
Zoi Konstandopulu, gr. Ζωή Κωνσταντοπούλου (ur. 8 grudnia 1976 w Atenach) – grecka polityk i prawniczka, w 2015 przewodnicząca Parlamentu Hellenów. Córka Nikosa Konstandopulosa.
Kiriakos Mitsotakis, gr. Κυριάκος Μητσοτάκης, Kyriákos Mītsotákīs (ur. 4 marca 1968 w Atenach) – grecki polityk i menedżer, parlamentarzysta krajowy, minister w rządzie Andonisa Samarasa.

Reklama