• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Aleksiej Fedczenko

    Przeczytaj także...
    Riszta (nitkowiec podskórny, robak medyński , Dracunculus medinensis) - pasożyt podskórny człowieka, a także małp, psów, koni, bydła i innych ssaków. Występuje w tropikalnych rejonach Ameryki, Afryki i Azji.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Góry Zarafszańskie – pasmo górskie w Hisaro-Ałaju, w Uzbekistanie i Tadżykistanie. Rozciąga się na długości ok. 370 km. Najwyższym szczytem jest znajdujący się w Tadżykistanie Czimtarga, sięgający 5489 m n.p.m. W górach występują lodowce górskie, a w zachodniej części kras.
    Aleksiej Fedczenko

    Aleksiej Pawłowicz Fedczenko (ros. Алексей Павлович Федченко, ur. 19 stycznia [7 lutego ss] 1844 w Irkucku, zm. 15 września 1873 w Chamonix-Mont-Blanc) – rosyjski przyrodnik, podróżnik i badacz Azji Środkowej.

    Urodził się w Irkucku, chociaż rodzina jego pochodziła z Ukrainy (na Syberię przeniósł się już jego dziadek). Ojciec Aleksieja był właścicielem kopalni złota, ale zbankrutował i umierając pozostawił w ciężkiej sytuacji materialnej żonę z dwójką dzieci. Aleksiej uczęszczał do gimnazjum w rodzinnym mieście. Następnie kontynuował edukację na Wydziale Fizyczno-Matematycznym Uniwersytetu Moskiewskiego. W 1864 roku dwudziestoletni Fedczenko ukończył studia uzyskując stopień kandydata nauk. Zmuszony do zarabiania na życie podjął pracę nauczyciela przyrody. Po dwóch latach uzyskał posadę pomocnika inspektora studentów moskiewskiego uniwersytetu, co pozwoliło mu na korzystanie z uniwersyteckich pracowni i zbiorów. W 1867 ożenił się z Olgą Aleksandrowną Armfeld, córką profesora uniwersytetu. Olga była wierną towarzyszką życia i wypraw Fedczenki. Zajmowała się botaniką, gromadząc podczas podróży szereg zielników. Wykonała również wiele rysunków, wykorzystanych później przez jej męża w jego publikacjach.

    Góry Ałajskie, Ałaj (kirg.: Алай кырка тоосу, Ałaj kyrka toosu; tadż.: кӯҳсори Олой, kuhsori Oloj; ros.: Алайский хребет, Ałajskij chriebiet) – góry w Kirgistanie i częściowo w Tadżykistanie. Rozciągają się z zachodu na wschód na długości ok. 400 km i szerokości 70−80 km. Od północy ogranicza je Kotlina Fergańska, od południa zaś Dolina Ałajska. Najwyższy szczyt, Tamdykul, znajduje się na granicy kirgisko-tadżyckiej i ma wysokość 5539 m n.p.m. (według innych źródeł 5544 m n.p.m.). Góry zbudowane są ze skał piaskowo-gliniastych i krystalicznych z łupkami metamorficznymi. Na przedgórzach dominuje roślinność półpustynna, nieco wyżej występują suche stepy. Do wysokości 3000 m n.p.m. pojawiają się łąki stepowe i lasy, tzw. arcza, które spotykane są głównie na stokach północnych. Powyżej 3000 m n.p.m. przeważają łąki typu alpejskiego. W partiach szczytowych roślinność zanika i występują wieczne śniegi oraz lodowce górskie.Kalendarz juliański – kalendarz słoneczny opracowany na życzenie Juliusza Cezara przez astronoma greckiego Sosygenesa i wprowadzony w życie w roku 709 AUC (45 p.n.e.) jako kalendarz obowiązujący w państwie rzymskim. Obowiązywał w Europie przez wiele stuleci, np. w Hiszpanii, Portugalii, Polsce i Włoszech do 1582, w Rosji od 1700 do 1918 (wcześniej stosowano kalendarz bizantyjski, w którym rok zaczynał się 1 września), a w Grecji aż do 1923. Kalendarz juliański został zastąpiony przez kalendarz gregoriański w roku 1582; do dzisiaj jednak niektóre Kościoły wciąż posługują się tym kalendarzem aby podkreślić swoją odrębność.

    W lipcu 1867 małżonkowie wyjechali w podróż po Finlandii i Szwecji. W 1868 Fedczenko został wysłany przez Towarzystwo Miłośników Przyrody w podróż studyjną do Austrii i Włoch. Zamieszkał w Neapolu, gdzie spotkał swego przyjaciela z czasów uniwersyteckich, entomologa i podróżnika Wasilija Fiodorowicza Oszanina. Tu, nad brzegiem Zatoki Neapolitańskiej, pod kierunkiem sławnego niemieckiego zoologa i parazytologa Rudolfa Leuckarta utworzyli pierwszą w regionie badawczą stację biologiczną. Jeszcze w tym samym 1868 wyruszył w podróż do Azji Środkowej. W 1869 z Taszkentu przez Syr-darię dotarł do Samarkandy. Wiosna 1870 przeszedł Góry Turkiestańskie i badał Góry Zarafszańskie, gdzie dotarł do jeziora Iskander-kul, zaś wiosną roku następnego penetrował wschodnią część pustyni Kyzył-kum. Jeszcze w tym samym 1871 wyruszył do Kokandu, zajrzał w Góry Ałajskie i zbadał Kotlinę Fergańską. Z przełęczy Tengizbaj, położonej w Górach Ałajskich, ujrzał po drugiej stronie Doliny Ałajskiej potężny szczyt, który po raz pierwszy opisał i nazwał Szczytem Kaufmana (dzisiejszy Szczyt Lenina).

    Planetoida (planeta + gr. eídos postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające Słońce, posiadające stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku planetoid o mniejszych rozmiarach i mało masywnych – o nieregularnym kształcie, często noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.Samarkanda (uzbec. Samarqand, tadżyc. Самарқанд, pers. سمرقند, ros. Самарканд) – miasto w Uzbekistanie, w Azji Środkowej, ok. 353 tys. mieszkańców (2008). Czwarte pod względem ludności miasto Uzbekistanu i stolica wilajetu samarkandzkiego. Ważny ośrodek przemysłowy i naukowy (6 szkół wyższych). W 2001 roku miasto zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

    Po powrocie do Moskwy wyruszył wkrótce do Europy, by prowadzić badania nad budową geologiczną i lodowcami Alp. Zginął z wycieńczenia i zimna, opuszczony przez swoich dwóch niedoświadczonych przewodników, podczas wyprawy na jeden z lodowców masywu Mont Blanc, w wieku 29 lat. Został pochowany na angielskim cmentarzu w Samoëns.

    Syr-daria (w starożytności Jaksartes) – rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie. Długość 2212 km, powierzchnia dorzecza 219 tys. km².Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.

    Zapiski Fedczenki z jego azjatyckich wypraw zostały wydane drukiem po jego śmierci w trzech tomach. Na cześć przyrodnika Lodowcem Fedczenki został nazwany największy lodowiec w Pamirze. Nazwiskiem Fedczenki została również nazwana jedna z asteroid ((3195) Fedchenko).

    Fedczenko jako przyrodnik i parazytolog opisał cykl życiowy robaka medyńskiego – podskórnego nitkowca, wywołującego drakunkulozę.

    Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.Uniwersytet Moskiewski im. M. Łomonosowa (ros. Московский государственный университет имени М.В.Ломоносова, w skrócie МГУ, MGU) – największy i najbardziej znany uniwersytet w Rosji, otwarty 25 stycznia 1755, założony przez carycę Elżbietę Piotrowną, dzięki pomysłowi Michaiła Łomonosowa i aktywnym zabiegom Iwana Szuwałowa.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Biel Stanisław: Pik Lenina, w: "Poznaj Świat" nr 1/1968, s. 3 - 8;
  • Gieysztorowa Irena: Aleksiej Pawłowicz Fedczenko i jego lodowiec, w: "Poznaj Świat" nr 3/1975, s. 9 - 11;
  • Grove David I.: A History Of Human Helminthology. C.A.B International, s. 797. ISBN 0-85198-689-7.
  • Azja Środkowa, Azja Centralna – region o nie w pełni zdefiniowanych granicach, w swej swej najpopularniejszej definicji graniczący od zachodu z Morzem Kaspijskim, od wschodu z Chińską Republiką Ludową, od południa z Afganistanem a od północy z Rosją. Region ten obejmuje pięć państw, byłych członków ZSRR, tzw. „stanów” co nawiązuje do obecności w nazwie wszystkich pięciu poradzieckich republik perskiego sufiksu „-stan” oznaczającego „kraj”. Są to: Kazachstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kirgistan i Tadżykistan.Mont Blanc (wł. Monte Bianco, pol. Biała Góra, 4810,45 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Alp i Europy, potocznie nazywany Dachem Europy (niektórzy, w tym alpiniści zdobywający Koronę Ziemi, przyjmując inne granice Europy niż Międzynarodowa Unia Geograficzna, uważają Elbrus za szczyt europejski i tym samym najwyższy w Europie). Główny wierzchołek znajduje się na terytorium Francji w regionie Haute-Savoie i w granicach administracyjnych miasta Saint-Gervais-les-Bains. Granica francusko-włoska przebiega przez pobliski, boczny wierzchołek Mont Blanc de Courmayeur (wł. Monte Bianco di Courmayeur) (4748 m n.p.m.).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.
    Chamonix-Mont-Blanc – miejscowość turystyczna i gmina we Francji, w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Górna Sabaudia.
    Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.