Aleksandra Kubicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Aleksandra Anna Kubicz (de domo Mrozkówna, ur. 19 lutego 1932 w Chorzowie) – polska profesor biochemii, popularyzatorka wiedzy, absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego i prorektor tej uczelni (1981–82 i 1994–95), twórczyni i organizatorka Wrocławskiego Święta Nauki, przekształconego następnie w Dolnośląski Festiwal Nauki (DFN), współzałożycielka European Science Events Association (EUSCEA).

Medal Komisji Edukacji Narodowej (w skrócie: Medal KEN) – polskie odznaczenie resortowe nadawane za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania przez Ministra Edukacji Narodowej.Józef Kubicz (ur. 26 października 1906 w Świlczy, zm. 9 listopada 1988 we Wrocławiu) – polski profesor medycyny, dermatolog.

Aleksandra Kubicz szkołę średnią ukończyła w Rybniku. W roku 1950 rozpoczęła dwustopniowe studia w zakresie biologii na Uniwersytecie Wrocławskim. Studia ukończyła w 1955 roku i rozpoczęła pracę naukowo-dydaktyczną, początkowo w Zakładzie Chemii Fizjologicznej Akademii Medycznej we Wrocławiu. W 1960 roku została zatrudniona w nowo powstałej Katedrze Biochemii Uniwersytetu, a od 1972 roku w sformowanym w tymże roku Instytucie Biochemii.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Kręgowce (Vertebrata, od łac. vertebra – kręg) – najliczniejszy podtyp strunowców (Chordata), mocno zróżnicowany morfologicznie; obejmujący kręgouste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki. Dotychczas opisano około 58 000 gatunków kręgowców, co stanowi około 5% opisanych gatunków zwierząt. Wielkość współcześnie żyjących kręgowców waha się od 7,7 mm u żab Paedophryne amauensis do 33,9 m u płetwala błękitnego. Cechują się obecnością tkanki kostnej, mają dwuboczną symetrię ciała z dobrze wyodrębnioną głową. Szkielet wewnętrzny stanowi podporę dla tkanek i narządów w trakcie rozwoju, umożliwiając osiąganie dużych rozmiarów. Charakterystyczną cechą kręgowców jest posiadanie czaszki, kręgosłupa i dwóch par kończyn. Układ mięśniowy składa się z dwóch mas mięśni położonych równolegle po bokach kręgosłupa. Ruch odbywa się dzięki skurczom mięśni, przyczepionych do kości lub chrząstek.

Doktorat uzyskała w 1962 roku, habilitację w 1972, a w 1994 roku otrzymała tytuł naukowy profesora. Od 1960 roku była zatrudniona, jako starszy asystent, a następnie adiunkt (1965), docent (1974) i profesor nadzwyczajny (1982).

W latach 1990–93 pełniła funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Biochemii i Biologii Molekularnej, a w latach 1994–2002 kierownika Zakładu Biochemii Porównawczej, wówczas znajdujących się na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Wrocławskiego. W latach 1975–78 była prodziekanem tego wydziału. Była dwukrotnie prorektorem Uniwersytetu: w latach 1981–82 (ds. dydaktycznych; z tej funkcji podała się do dymisji razem z prorektorami W. Wrzesińskim i F. Połomskim na znak solidarności z odwołanym z przyczyn politycznych rektorem Józefem Łukaszewiczem) oraz 1994–95 (ds. nauki i współpracy z zagranicą). W 1967 roku odbyła staż stypendialny w London Hospital, w roku 1983 była profesorem wizytującym w Purdue University, a w 1989 w National Institute of Health w Bethesda.

Absolwent (z łac. absolvens – kończący) – osoba, która ukończyła pewien etap edukacji w jednostce organizacyjnej, wchodzącej w skład systemu oświaty.Medycyna (łac. medicina „sztuka lekarska”) – nauka empiryczna (oparta na doświadczeniu) obejmująca całość wiedzy o zdrowiu i chorobach człowieka oraz sposobach ich zapobiegania, oraz ich leczenia. Medycyna weterynaryjna rozszerza zakres zainteresowań medycyny na stan zdrowia zwierząt. Za prekursora medycyny starożytnej uważa się Hipokratesa, a nowożytnej Paracelsusa. W czasach najnowszych wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach.

W swojej pracy naukowej zajmowała się badaniem struktury i funkcji kwaśnych fosfataz w niższych kręgowcach, a szczególnie podstaw molekularnych heterogenności tych enzymów oraz roli modyfikacji cukrowych różnych białek w fizjologii i patologii. Jej dorobek naukowy obejmuje 70 oryginalnych prac badawczych i kilka artykułów przeglądowych. Jest także autorką książki pt. Tajemnice ewolucji molekularnej (PWN, Warszawa 1999).

Habilitacja (z łac. habilitas – zdatność, zręczność) – posiadające różny zakres, w zależności od sytuacji prawnej w danym kraju, uprawnienie do:Fosfataza kwaśna (ACP) (EC 3.1.3.2 – enzym z klasy hydrolaz o aktywności fosfatazy. Jej rola polega głównie na katalizowaniu defosforylacji różnych estrów fosforanowych. Wartość pH dla optymalnego działania fosfatazy kwaśnej mieści się w zakresie od 3,4 do 6,2.

Aleksandra Kubicz w latach 1998–2003 zainicjowała oraz zorganizowała Wrocławskie Święto Nauki, które przekształcono później w Dolnośląski Festiwal Nauki. W latach 1998–2001 była jego koordynatorem, gdzie następnie na tej pozycji zastąpiła ją profesor Kazimiera Wilk. Aleksandra Kubicz została później honorowym członkiem rady programowej festiwalu. Działając w ramach DFN, należała także do współzałożycieli European Science Events Association (EUSCEA).

Dolnośląski Festiwal Nauki, do 2000 Wrocławski Festiwal Nauki – coroczna impreza odbywająca się pod koniec września i w październiku na Dolnym Śląsku, mająca za cel popularyzację nauki w społeczeństwie. Festiwal organizowany jest od 1998 roku, a obecną nazwę ma od 2001. Pierwszy festiwal z 1998 obejmował imprezy naukowe we Wrocławiu (3 dni), Jeleniej Górze, Legnicy i Wałbrzychu (1 dzień). Kolejne edycje stawały się z reguły coraz dłuższe i obejmujące więcej miast, tak że XV Festiwal w 2012 trwał 22 dni i oprócz w/w miast odbywa się także w Zgorzelcu, Dzierżoniowie, Głogowie, Bystrzycy Kłodzkiej i Ząbkowicach Śląskich. Organizatorami są uczelnie dolnośląskie i lokalne jednostki PAN, przy współudziale różnych instytucji kultury i firm. Inicjatorką powstania i głównym koordynatorem Festiwalu w pierwszych latach była prof. Aleksandra Kubicz z Uniwersytetu Wrocławskiego. W edycji w 2011 roku odbyło się przeszło 1200 imprez naukowych, które łącznie odwiedziło ponad 110 tys. osób.Fizjologia (gr. φυσιολογία, od φύσις - natura + λόγος - nauka) – nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów.

Za dokonania naukowe i dydaktyczne została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Złotym Krzyżem UWr. i okolicznościowym medalem z okazji 300-lecia UWr, a także wyróżniona nagrodami Sekretarza Naukowego PAN (dwukrotnie) i Ministra Edukacji Narodowej. Za swoje działania w dziedzinie popularyzacji wiedzy w 2002 roku otrzymała Nagrodę Kolegium Rektorów Uczelni Wrocławia i Opola, Nagrodę JM Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego (dwukrotnie, w 1998 i 1999 roku), w 2001 roku Nagrodę im. Bronisława Filipowicza Polskiego Towarzystwa Biochemicznego, Nagrodę Prezydenta Wrocławia (dwukrotnie, w 1999 i 2009 roku), a także Nagrodę VI Dolnośląskich Prezentacji Edukacyjnych - TARED 2000 i główną nagrodę w Wielkim Konkursie Wrocławskiej Nagrody Allianz 2000 Kultura Nauka i Media.

Docent (niem. Dozent od łac. doceo – uczę) – stanowisko w szkołach wyższych i instytutach naukowych dla pracowników dydaktycznych.Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.

Mężem Aleksandry Kubicz był profesor medycyny Józef Kubicz za którego wyszła 9 listopada 1955 roku i z którym miała dwoje dzieci: Ziemowita oraz Dominikę. Jej hobby to antyki, muzyka symfoniczna, turystyka oraz pływanie.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Laudację prof. Aleksandrze Kubicz wygłosił prof. Tadeusz Krupiński. „Przegląd Uniwersytecki”. 11 (80), s. 6-7, listopad 2002. Uniwersytet Wrocławski. ISSN 1425-798X. 
  2. Janusz Kapuścik (red.), Marek Halawa (red.), Piotr Cyra (red.): Współcześni uczeni polscy: słownik biograficzny. T. 2, H-Ł. Warszawa: Ośrodek Przetwarzania Informacji, 1999, s. 553. ISBN 83-905295-4-8.
  3. Józef Łukaszewicz. Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego. [dostęp 2011-09-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-18)].
  4. Aleksandra Kubicz: Tajemnice ewolucji molekularnej. Warszawa, Wrocław: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-12919-0.
  5. Prof. Aleksandra Kubicz i prof. Kazimiera A. Wilk uhonorowane przez Prezydenta Wrocławia. Dolnośląski Festiwal Nauki. [dostęp 2011-09-02].
  6. Realizatorzy. Dolnośląski Festiwal Nauki. [dostęp 2011-09-02].
  7. Nagroda Kolegium Rektorów Uczelni Wrocławia i Opola 2002 dla Prof. Aleksandry Kubicz. „Przegląd Uniwersytecki”. 11 (80), s. 5, listopad 2002. Uniwersytet Wrocławski. ISSN 1425-798X. 
  8. Nagrody JM Rektora otrzymali. „Przegląd Uniwersytecki”. 10 (33), s. 4, grudzień 1998. Uniwersytet Wrocławski. ISSN 1425-798X. 
  9. Odznaczenia i nagrody JM Rektora wręczone podczas uroczystości święta Uniwersytetu 15 listopada 1999 r. w Auli Leopoldyńskiej. „Przegląd Uniwersytecki”. 11 (44), s. 8, listopad 1999. Uniwersytet Wrocławski. ISSN 1425-798X. 
  10. Nagroda im. Bronisława Filipowicza. Polish Biochemical Society. [dostęp 2011-09-02].
  11. Zasłużeni dla Wrocławia. Wrocławski Serwis Internetowy. [dostęp 2011-09-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-08-13)].
  12. Artur Szary: Rzecz o profesorze Józefie Kubiczu ze Świlczy (1906-1988). Towarzystwo Przyjaciół Świlczy. [dostęp 2011-09-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-25)].

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Encyklopedia Wrocławia. Wyd. 3. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, s. 456-457. ISBN 83-7384-561-5.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Prof. dr hab. Aleksandra Kubicz, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2010-07-23].
  • Purdue University – amerykańska uczelnia wyższa o statusie uniwersytetu publicznego, z siedzibą w West Lafayette w stanie Indiana. Powstała w 1869 roku. Obecnie kształci ponad 40 tysięcy studentów, z czego ok. 3/4 stanowią słuchacze studiów licencjackich. Zatrudnia ponad 6,5 tysiąca pracowników naukowych. Patronem uczelni jest przemysłowiec i filantrop John Purdue (1802-1876), który odegrał niezwykle ważną rolę przy zakładaniu uniwersytetu.Franciszek Połomski (ur. 28 grudnia 1934 w Wodzisławiu Śląskim) – polski prawnik i historyk, profesor nauk prawnych, senator II kadencji.




    Warto wiedzieć że... beta

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    National Institutes of Health, NIH (ang. Narodowe Instytuty Zdrowia) – część Ministerstwa Zdrowia i Pomocy Humanitarnej Stanów Zjednoczonych (United States Department of Health and Human Services), najważniejsza instytucja rządowa w Stanach Zjednoczonych zajmująca się badaniami biomedycznymi i związanymi ze zdrowiem.
    Polskie Towarzystwo Biochemiczne (PTBioch) – stowarzyszenie naukowe skupiające osoby zawodowo lub tylko amatorsko związane z biochemią. Celem Towarzystwa jest popieranie rozwoju nauk biochemicznych i popularyzacja ich wśród społeczeństwa.
    Enzymy – wielkocząsteczkowe, w większości białkowe, katalizatory przyspieszające specyficzne reakcje chemiczne poprzez obniżenie ich energii aktywacji.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu – szkoła wyższa o profilu medycznym z siedzibą we Wrocławiu, zajmująca się kształceniem lekarzy różnych specjalności oraz szeroko pojętego personelu medycznego (farmaceutów, pielęgniarki, położne, fizjoterapeutów, menedżerów ochrony zdrowia i in.), prowadząca działalność dydaktyczną, naukową i kliniczną.

    Reklama